Thứ hai, 21 Tháng ba 2011, 09:30 GMT+7

“Đông trùng hạ thảo” là gì?

"Đông trùng hạ thảo" là cụm từ rất quen thuộc, nhưng bạn có biết nó cụ thể là gì? Mục Giải đáp khoa học tuần này sẽ giúp bạn đọc những thông tin thú vị về loài sinh vật này.

Bạn đọc ở địa chỉ a Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó hỏi:


Em học sinh vật, thấy nói động vật và thực vật là hai giới khác hẳn nhau. Sao lai thấy trên báo chí quảng cáo cái gọi là “đông trùng hạ thảo” – nghĩa là mùa đông là một côn trùng, mùa hè là cây cỏ. Đó là cái gì vậy? Là “cây” hay là “con”?


Trả lời:

Nếu coi “đông trùng hạ thảo” chỉ là hai giai đoạn của một cuộc đời của sinh vật này thì đúng như tên gọi, nó vừa là cây vừa là con. Nhưng thực ra, hai giai đoạn ấy là riêng biệt nhưng nối tiếp nhau.

Cầm một (cây hay con cũng được) “đông trùng hạ thảo” dù đã phơi khô lên xem, bạn vẫn thấy hai phần rõ rệt: phần dưới là một con sâu và từ đầu con sâu ấy mọc lên một mầm lá.

Chẳng là, có một loài bướm (người ta gọi là bướm dơi) trong chi Thitarodes (chi này có tới 40 loài) mùa hè nhởn nhơ bay lượn, cặp đôi và đẻ trứng. Vào mùa đông trứng nở ra sâu non, sống trong đất.

"Đông trùng hạ thảo".
�SDong trung ha thao� la gi?

Không rõ vì sâu ăn phải hoặc bị bào tử của nấm trùng thảo (tên khoa học là Cordyceps sinensis thuộc nhóm Ascomycetes) ký sinh trên các lỗ thở, mà chúng bị loài nấm này xâm nhập vào cơ thể.

Các sợi nấm bắt đầu phát triển mạnh nhờ hút các chất dinh dưỡng từ cơ thể con sâu non và lớn dần lên. Dần dần, do chất dinh dưỡng bị nấm “ăn hết”, chỉ còn lại lớp vỏ bì bên ngoài nên sâu không thể lột xác để thành bươm được nữa.

Mùa xuân đến, khi thời tiết và nhiệt độ thích hợp, nấm sợi mọc dài ra từ râu xúc giác của con sâu, cắm sâu vào mặt đất. Đoạn đầu
của nấm phình to ra, hình dạng giống như một cái que, trên bề mặt có rất nhiều bào tử hình cầu nhỏ xíu, phát tán trong không khí…lại đi tìm sâu bướm dơi để ký sinh bắt đầu cuộc đời mới.

Người xưa cho rằng loaì sâu mùa đông ấy đã biến thành ngọn cỏ mùa hạ này nên gọi là “đông trùng hạ thảo”. Đây là một loại dược phẩm rất quý của Đông y, nên người ta đua nhau đi thu nhặt, phơi khô để bán.

Vì các loài nấm này chỉ phân bố ở châu Á và châu Úc, đặc biệt là các cao nguyên cao hơn mặt biển từ 4.000 đến 5.000 m như Tây Tạng, Tứ Xuyên, Thanh Hải, Cam Túc, Vân Nam... nên chỉ những vùng này người ta mới tìm thấy đông trùng hạ thảo.

Đông trùng hạ thảo khi còn sống, có thể thấy rõ hình con sâu, với đuôi là một cành nhỏ, mọc lá. Phần "lá" hình dạng giống ngón tay, dài khoảng 4 – 11 cm do sợi nấm mọc dính liền vào đầu sâu non mà thành. Sâu non giống như con tằm, dài chừng 3-5 cm, đường kính khoảng 0,3 0,8 cm.

Bên ngoài có màu vàng sẫm hoặc vàng nâu với khoảng 20-30 vằn khía, đầu có màu nâu đỏ, đuôi giống như đuôi con tằm, có tất cả 8 cặp chân, nhưng 4 đôi ở giữa là rõ nhất. Chất đệm nấm hình que cong mọc ra từ mình sâu non, dài hơn sâu non một chút.
Sâu non dễ bẻ gãy, ruột bên trong căng đầy, màu trắng hơi vàng; chất đệm nấm khá dài và bên trong ruột hơi rỗng, có màu trắng ngà.

Cái sinh vật “vừa cây vừa con” này được Đông y coi là một loại thuốc quý, vì có nhiều hoạt chất dùng để chữa các loại bệnh nan y tập trung ở phần “hạ thảo”. Có dịp chúng ta sẽ trở lại đề tài này.

ĐÍNH CHÍNH
Trong bài giải đáp khoa học "Biết nhóm máu có lợi gì", do sơ xuất trong khâu biên tập, chúng tôi đã nhầm khi giải thích thông tin về khả năng cho nhận của nhóm máu AB. Cụ thể, trong bài có đoạn viết: "Nhóm AB có thể truyền cho cả 4 nhóm nhưng chỉ nhận được nhóm AB". Nay xin được đính chính lại như sau: "Nhóm AB có thể nhận được cả 4 nhóm nhưng chỉ truyền được cho nhóm của mình là AB".
Chúng tôi thành thực xin lỗi vì sai sót này. Rất mong sự góp ý của các độc giả.
Mọi góp ý, câu hỏi xin gửi về Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó

Song Hà
Việt Báo

Nhận xét tin “Đông trùng hạ thảo” là gì?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết “Đông trùng hạ thảo” là gì? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Dong trung ha thao la gi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc “Đông trùng hạ thảo” là gì? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

"Cordyceps" What?
Category award, Caterpillar fungus, namely, animals, science, worms, information and explanation, you read , fungi, group, non, species, seasons

"Cordyceps" is very familiar phrase, but you know what it specifically? Section Resolved science this week will help you read the interesting information about species nay.Ban read ... @ hotmail.com address anha asked.



  • Thoi su 24h Gan 20 gio nghet tho giai cuu be gai 9 thang tuoi
    Thời sự 24h: Gần 20 giờ nghẹt thở giải cứu bé gái 9 tháng tuổi

    Gần 20 giờ nghẹt thở giải cứu bé gái 9 tháng tuổi; Kinh hoàng cảnh “mây mưa” tại bàn ở quán karaoke; Nga vẫn không nhượng bộ về Syria; Giả mang thai xin tiền chích ma túy; Những bức ảnh vạch tội nói dối của sao Việt; Vinacomin mạnh tay cắt giảm lương nhân viên; Sự thật vụ “chân dài” chỉ bán dâm khách Tây... là những tin tức đáng chú ý nhất trong ngày 19/6

  • Thoi su 24h Huyet chien vi va cham giao thong o Ha Noi
    Thời sự 24h: "Huyết chiến" vì va chạm giao thông ở Hà Nội

    Cô giáo bị đâm: Hung thủ ra tay tàn độc; Người cha nhẫn tâm đánh, ép con viết “nhật ký” thù mẹ; "Huyết chiến" vì va chạm giao thông ở Hà Nội; Hòa bình Trung Đông đã tới "ngõ cụt"?; "Sốc" vì sữa bột đóng gói bằng xẻng; Triệu Vy trần tình khi bị tố vô ơn với "Hoàng A Mã"; Cô gái không mặc nội y nhảy Gentleman câu like... là những tin nóng nhất trong ngày 18/6

  • Thoi su 24h Thuc hu vu con chiem nha cha o chuong heo
    Thời sự 24h: Thực hư vụ "con chiếm nhà, cha ở chuồng heo"

    Kỳ án cảnh sát Đồng Nai tham nhũng gần... nửa tấn vàng; Clip thủ đoạn trộm xe SHi ở hàng điện thoại; Căng thẳng đến đỉnh điểm trong vụ thuê sân đón Arsenal; Yêu sách "mập mờ" của Trung Quốc trên Biển Đông; Khoai tây nhiễm độc; Giá xăng điện, giữ lâu rồi tăng 'sốc'?; Những mỹ nhân Hoa ngữ thường xuyên bị sàm sỡ...là những tin nóng nhất trong ngày 17/6

  • Thoi su 24h Hai hung che khuc bach lam tu da lon thoi
    Thời sự 24h: Hãi hùng chè khúc bạch làm từ... da lợn thối

    Người bán khoai cứu sản phụ dòi bò lúc nhúc trong xương; Bị ép giá, VFF tính chuyện hủy trận ĐT Việt Nam - Arsenal; Biển Đông sau gặp gỡ cấp cao Tập Cận Bình– Obama; Hãi hùng chè khúc bạch làm từ... da lợn thối; Nỗi đau phiên tòa xử nghịch tử giết mẹ già; Sao Việt đua nhau PR bằng "cảnh giường chiếu"... là những thông tin đáng chú ý nhất trong ngày 14/06

  • Thoi su 24h Nhung ga chong bat nhan nem vo xuong song
    Thời sự 24h: Những gã chồng bất nhân ném vợ xuống sông

    Kỹ nghệ "phù phép" hơn 10 tỉ đồng của siêu trộm; Đường dây nóng giữa hai miền Triều Tiên lại gián đoạn; ; Quan hệ đồng tính: bị "dụ" thành thật; Những lỗ hổng đáng ngại khi xem The Voice Kids; Nhà phố Sài Gòn hét giá... 840 tỷ đồng; WHO cảnh báo virus corona có khả năng gây đại dịch... là những tin nóng nhất trong ngày 13/06.