Thứ bảy, 06 Tháng mười hai 2003, 06:00 GMT+7

Đã có một thế hệ ốc bươu vàng lai?

Ốc bươu vàng Ốc bươu Ốc lác

Ốc bươu vàng (ÔBV) có hình dạng và kích thước rất giống ốc bươu (Pila polita) và ốc lác (Pila conica) của địa phương nên có nhiều dư luận cho rằng ÔBV đã lai được với hai loại ốc này do chính mắt đã trông thấy chúng bắt cặp với nhau. Hơn nữa, tại các điểm thu mua ÔBV để làm thức ăn cho tôm, cá và gia súc hiện nay người ta cũng quả quyết là có ÔBV lai.

Dạng lai giống ốc lác Vỏ có dạng ốc bươu vàng nhưng màu nâu
Nếu điều này xảy ra thì có nguy cơ các con lai của chúng sẽ thừa hưởng ưu thế lai (heterosis) và có thể sẽ trở nên loại ốc có khả năng gây hại lớn bất thường! Thực hư ra sao?

Chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu (+) và kết quả cho thấy khi tạo điều kiện cho chúng giao phối với nhau thì chỉ có trường hợp ÔBV đực tìm đến giao phối với con cái của ốc lác và ốc bươu thường (phổ biến nhất là với ốc lác cái), không quan sát được trường hợp ngược lại.

Chúng đã giao phối với nhau thật sự, nhiều lần (1-5 lần trong 24 giờ) và thời gian mỗi lần lâu 30 phút, có khi 16 giờ sau mới rời nhau ra. Sau đó các con ốc lác cái (đã giao phối với ÔBV đực) đã đẻ nhiều ổ trứng với số trứng lên đến gần 200. Các trứng này được giữ trong điều kiện tối hảo cho chúng phát triển và chờ ngày nở. Tuy nhiên, không có trứng nào nở trong suốt 30 ngày ủ trứng, mặc dù thông thường trứng sẽ nở sau khoảng hai tuần.

Cắt trứng ra thấy không có phôi phát triển mà thành phần bên trong trứng đã dần teo khô lại. Điều này có thể giải thích là có sự giao tinh của con ÔBV đực nhưng sự thụ tinh của ốc lác và ốc bươu cái đã không thành công, vì tuy rất giống nhau về hình dạng và kích thước nhưng chúng khác xa nhau về phương diện di truyền do khác cả chi lẫn loài.

Ốc bươu vàng Pomacea canaliculata (Ampullariidae, Mesogastropoda) được du nhập VN để nuôi làm thực phẩm và xuất khẩu vào khoảng năm 1988.

Sau đó chúng thoát ra ngoài tự nhiên và gặp điều kiện sinh sống thích hợp nên đã phát triển thành loài động vật gây hại trầm trọng cho lúa ở hầu hết các tỉnh phía Nam.

Do đó, trong điều kiện tự nhiên sự lai xa (wide hybridization) đã không xảy ra giữa các loài ốc có hình thái và tập quán sinh sống rất giống nhau này. Đó là tín hiệu đáng mừng.

Các mẫu “ốc lai” cũng được chọn lọc và thu thập ngoài thực tế để phân tích xác định về phương diện hình thái học. Nhìn chung, có ba dạng “con lai” theo kiểu: (1) giống ốc lác nhưng vỏ có lỗ rốn hơi sâu và có màu vàng nhạt, thịt ốc cũng hơi vàng; (2) giống ÔBV nhưng vỏ lại dày hơn và có màu đen, thịt màu nâu đen; và (3) giống ốc bươu nhưng vỏ có những mảng vàng, thịt ốc có màu vàng nâu và buồng trứng có màu cam.

Tuy nhiên, khi phân tích đặc điểm phân loại dựa vào màu sắc của vỏ và thịt ốc, chiều cao đỉnh và chiều sâu lỗ rốn của vỏ ốc (là các tiêu chuẩn hình thái thường được dùng để phân biệt ba loại ốc này với nhau), tất cả đều cho thấy chúng không đủ tiêu chuẩn để xếp vào loại con lai.

Nói cách khác, chúng vẫn là ÔBV, ốc lác hoặc ốc bươu nhưng có các dị dạng hoặc màu sắc mà có thể do sự phát triển của chúng bị ảnh hưởng của điều kiện môi trường. Mặc dù vậy, việc phân tích và so sánh ADN giữa chúng với nhau cũng cần thiết và sẽ được chúng tôi tiến hành trong mùa mưa năm tới.

Một khía cạnh khác cũng đáng lưu ý là ở nơi nào có mật số ÔBV phát triển mạnh thì hầu như không còn hoặc còn rất ít ốc bươu và ốc lác - hai nguồn thực phẩm tự nhiên và dồi dào của nông dân đồng bằng sông Cửu Long.

Có sự khống chế nào từ ÔBV khi chúng sống chung và cạnh tranh về thức ăn, môi trường với hai loài ốc địa phương này hay không? Điều này cũng cần được tiếp tục theo dõi về phương diện bảo vệ sự đa dạng sinh học của môi trường và khảo sát về mặt cân bằng sinh thái học.

TS NGUYỄN VĂN HUỲNH (Đại học Cần Thơ)

——————
+ Một phần luận án thạc sĩ nông học của ông Vũ Bá Quan (PGS. Nguyễn Văn Huỳnh hướng dẫn), bảo vệ ngày 5-11-2003 tại Đại học Cần Thơ.

Việt Báo

Nhận xét tin Đã có một thế hệ ốc bươu vàng lai?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đã có một thế hệ ốc bươu vàng lai? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Da co mot the he oc buou vang lai ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đã có một thế hệ ốc bươu vàng lai? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

There was a yellow snail future generations?
Yellow snails, local, with different conditions, had, generation, development, a, hybrids, peanuts, eggs, seeds, type

yellow snails (OBV) whose shape and size are snail (Pila polita) and strabismus snails (Pila conica) should have more local opinion is that OBV were crossed with either of these buildings by the eye saw them paired together. Moreover, in ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Thoi su 24h1510 Bat pho chanh thanh tra GTVT
    Thời sự 24h(15/10): Bắt phó chánh thanh tra GTVT

    Chấn động làng quê vụ nữ sinh giết cán bộ huyện; Jennifer Phạm sẽ là thảm họa của Cặp đôi hoàn hảo 2014?; Cá quả Tàu tiêm thuốc mê đổ về chợ; Truy sát từ nhà đến bệnh viện vì can thiệp đụng độ trên đường

  • Thoi su 24h1410 Su co hy huu tren duong sat VN
    Thời sự 24h(14/10): Sự cố hy hữu trên đường sắt VN

    Xử lý xe quá tải "giết" đường: Không có vùng cấm!; Sự cố hy hữu trên đường sắt Việt Nam; Tài xế trong clip "ngược chiều khó tin" ở HN trình diện; Truy sát kinh hoàng từ nhà đến bệnh viện;Việt Nam sắp nhận máy bay hiện đại nhất thế giới; Công an cử người canh rắn "khủng" cực độc... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 13/10.

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.