Đã có một thế hệ ốc bươu vàng lai?

Ốc bươu vàng Ốc bươu Ốc lác

Ốc bươu vàng (ÔBV) có hình dạng và kích thước rất giống ốc bươu (Pila polita) và ốc lác (Pila conica) của địa phương nên có nhiều dư luận cho rằng ÔBV đã lai được với hai loại ốc này do chính mắt đã trông thấy chúng bắt cặp với nhau. Hơn nữa, tại các điểm thu mua ÔBV để làm thức ăn cho tôm, cá và gia súc hiện nay người ta cũng quả quyết là có ÔBV lai.

Dạng lai giống ốc lác Vỏ có dạng ốc bươu vàng nhưng màu nâu
Nếu điều này xảy ra thì có nguy cơ các con lai của chúng sẽ thừa hưởng ưu thế lai (heterosis) và có thể sẽ trở nên loại ốc có khả năng gây hại lớn bất thường! Thực hư ra sao?

Chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu (+) và kết quả cho thấy khi tạo điều kiện cho chúng giao phối với nhau thì chỉ có trường hợp ÔBV đực tìm đến giao phối với con cái của ốc lác và ốc bươu thường (phổ biến nhất là với ốc lác cái), không quan sát được trường hợp ngược lại.

Chúng đã giao phối với nhau thật sự, nhiều lần (1-5 lần trong 24 giờ) và thời gian mỗi lần lâu 30 phút, có khi 16 giờ sau mới rời nhau ra. Sau đó các con ốc lác cái (đã giao phối với ÔBV đực) đã đẻ nhiều ổ trứng với số trứng lên đến gần 200. Các trứng này được giữ trong điều kiện tối hảo cho chúng phát triển và chờ ngày nở. Tuy nhiên, không có trứng nào nở trong suốt 30 ngày ủ trứng, mặc dù thông thường trứng sẽ nở sau khoảng hai tuần.

Cắt trứng ra thấy không có phôi phát triển mà thành phần bên trong trứng đã dần teo khô lại. Điều này có thể giải thích là có sự giao tinh của con ÔBV đực nhưng sự thụ tinh của ốc lác và ốc bươu cái đã không thành công, vì tuy rất giống nhau về hình dạng và kích thước nhưng chúng khác xa nhau về phương diện di truyền do khác cả chi lẫn loài.

Ốc bươu vàng Pomacea canaliculata (Ampullariidae, Mesogastropoda) được du nhập VN để nuôi làm thực phẩm và xuất khẩu vào khoảng năm 1988.

Sau đó chúng thoát ra ngoài tự nhiên và gặp điều kiện sinh sống thích hợp nên đã phát triển thành loài động vật gây hại trầm trọng cho lúa ở hầu hết các tỉnh phía Nam.

Do đó, trong điều kiện tự nhiên sự lai xa (wide hybridization) đã không xảy ra giữa các loài ốc có hình thái và tập quán sinh sống rất giống nhau này. Đó là tín hiệu đáng mừng.

Các mẫu “ốc lai” cũng được chọn lọc và thu thập ngoài thực tế để phân tích xác định về phương diện hình thái học. Nhìn chung, có ba dạng “con lai” theo kiểu: (1) giống ốc lác nhưng vỏ có lỗ rốn hơi sâu và có màu vàng nhạt, thịt ốc cũng hơi vàng; (2) giống ÔBV nhưng vỏ lại dày hơn và có màu đen, thịt màu nâu đen; và (3) giống ốc bươu nhưng vỏ có những mảng vàng, thịt ốc có màu vàng nâu và buồng trứng có màu cam.

Tuy nhiên, khi phân tích đặc điểm phân loại dựa vào màu sắc của vỏ và thịt ốc, chiều cao đỉnh và chiều sâu lỗ rốn của vỏ ốc (là các tiêu chuẩn hình thái thường được dùng để phân biệt ba loại ốc này với nhau), tất cả đều cho thấy chúng không đủ tiêu chuẩn để xếp vào loại con lai.

Nói cách khác, chúng vẫn là ÔBV, ốc lác hoặc ốc bươu nhưng có các dị dạng hoặc màu sắc mà có thể do sự phát triển của chúng bị ảnh hưởng của điều kiện môi trường. Mặc dù vậy, việc phân tích và so sánh ADN giữa chúng với nhau cũng cần thiết và sẽ được chúng tôi tiến hành trong mùa mưa năm tới.

Một khía cạnh khác cũng đáng lưu ý là ở nơi nào có mật số ÔBV phát triển mạnh thì hầu như không còn hoặc còn rất ít ốc bươu và ốc lác - hai nguồn thực phẩm tự nhiên và dồi dào của nông dân đồng bằng sông Cửu Long.

Có sự khống chế nào từ ÔBV khi chúng sống chung và cạnh tranh về thức ăn, môi trường với hai loài ốc địa phương này hay không? Điều này cũng cần được tiếp tục theo dõi về phương diện bảo vệ sự đa dạng sinh học của môi trường và khảo sát về mặt cân bằng sinh thái học.

TS NGUYỄN VĂN HUỲNH (Đại học Cần Thơ)

——————
+ Một phần luận án thạc sĩ nông học của ông Vũ Bá Quan (PGS. Nguyễn Văn Huỳnh hướng dẫn), bảo vệ ngày 5-11-2003 tại Đại học Cần Thơ.

Việt Báo

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Ông Kim Jong Un xác nhận đến thăm Nga vào tháng 5

"Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un đã xác nhận sự có mặt của ông trong lễ kỉ niệm chiến thắng của Liên-xô đối với phát xít Đức trong Thế chiến II, được tổ chức tại Moscow, Nga vào tháng 5 tới", hãng tin Yonhap trích lời đại diện của điện Kremlin.

Nhận xét tin Đã có một thế hệ ốc bươu vàng lai?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đã có một thế hệ ốc bươu vàng lai? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Da co mot the he oc buou vang lai ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đã có một thế hệ ốc bươu vàng lai? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

There was a yellow snail future generations?
Yellow snails, local, with different conditions, had, generation, development, a, hybrids, peanuts, eggs, seeds, type

yellow snails (OBV) whose shape and size are snail (Pila polita) and strabismus snails (Pila conica) should have more local opinion is that OBV were crossed with either of these buildings by the eye saw them paired together. Moreover, in ...

Xem tiếp: Khoa Học


  • Thoi su 24h2701 Nam ca si bi sat hai da man
    Thời sự 24h(27/01): Nam ca sĩ bị sát hại dã man

    Xe cứu thương bỏ mặc thai phụ tử vong giữa đường?; Nam ca sĩ tử vong trong tình trạng khỏa thân; Vụ biệt thự trong rừng Hải Vân: Tướng công an xin lỗi; Mỹ Tâm nói gì về "người tình tin đồn" 70 tuổi?...

  • Thoi su 24h2601 Vu no rung dong ca pho
    Thời sự 24h(26/01): Vụ nổ rúng động cả phố

    Đà Nẵng có tân Chủ tịch UBND TP; "Nói không với nằm ghép: Dân lo bị xuất viện sớm; Nghệ An: Phát hiện xác hổ 140kg đang ướp lạnh; Không khởi tố vụ tai nạn thảm khốc 9 người chết; Bắt gần nửa tấn lòng thối đang trên đường tiêu thụ; Cựu phi công Việt Nam nói thật chuyện lương thưởng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/1.

  • Thoi su tuan qua Dai hy thanh dai tang sau tai nan
    Thời sự tuần qua: Đại hỷ thành đại tang sau tai nạn

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...

  • Thoi su 24h2301 Tang luong huu va tro cap them 8
    Thời sự 24h(23/01): Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Bộ GTVT lên tiếng về vụ Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở; Bắt ông chủ tạp chí cầm đầu đường dây đánh bạc ngàn tỷ; Hàng tấn mỹ phẩm không nguồn gốc "tràn" vào HN; Làm rõ vụ 12 con dê ‘lạc’ vào trang trại Bí thư huyện... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/1.

  • Thoi su 24h2201 Cuc truong Duong sat chet tai tru so
    Thời sự 24h(22/01): Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở

    Cục trưởng Đường sắt VN được phát hiện chết tại phòng làm việc, "Nữ quái" đất Cảng phẫu thuật mặt trốn nã 10 năm; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Nữ du khách nước ngoài đến Hà Nội đã bị cướp; Bắt nghi phạm vụ hiếp dâm, giết bé gái bịt đầu mối; Giữ lại táo nhập từ Mỹ, cấm bán ra thị trường... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày.

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn