Thứ hai, 28 Tháng sáu 2004, 14:00 GMT+7

Cỏ dại - kho thuốc bị bỏ quên

Các nhà nghiên cứu đang lùng sục trong rừng nhiệt đới để tìm thảo dược lạ song lại bỏ qua những thực vật ở ngay cạnh nơi họ sống: cỏ dại.

Co dai kho thuoc bi bo quen
Cỏ goldrod.

Các thực vật đáng thương đó luôn xuất hiện ở nơi con người ít chào đón chúng nhất. Theo John Richard Stepp thuộc ĐH Florida, cỏ dại chiếm hơn 1/3 tổng số thực vật được sử dụng trong dược phẩm. Mặc dù vậy, chỉ có chừng 3% thực vật trên thế giới được xếp là cỏ dại. Sau khi xem xét các tài liệu kỹ thuật, Stepp kết luận cỏ dại là mỏ vàng thực sự đối với các công ty dược phẩm trong quá khứ. Trong nhiều trường hợp, chúng mang lại lợi ích lớn hơn so với thực vật lạ trong rừng sâu.

Stepp phát hiện cây anh túc, được sử dụng để sản xuất morphin, là loài cỏ dại nổi tiếng nhất song còn có nhiều loại khác nữa. Chất chiết xuất từ cỏ dại được sử dụng để sản xuất thuốc trị say xe scopolamin, thuốc trị ung thư vinblastin và ung thư máu ở trẻ em vincristin. Một số chuyên gia làm vườn có thể coi anh túc không phải là cỏ dại song nó phù hợp với định nghĩa cổ điển - về cơ bản, cỏ dại là thực vật linh hoạt, lớn nhanh và sinh trưởng mạnh ở những khu vực bị xáo trộn.

Dù được định nghĩa như thế nào chăng nữa thì cỏ dại vẫn tồn tại quanh chúng ta và chúng xuất hiện với số lượng lớn ngay sau khi cắm rễ vào đất. Chiến dịch bảo vệ các loài cỏ dại thấp kém của Stepp bắt đầu cách đây hơn mười năm, khi ông nghiên cứu người Maya ở vùng cao nguyên bang Chiapas, Mexico. Nước tại đó nhiễm ký sinh trùng và chẳng mấy chốc Stepp bị đau dạ dày. Ông hỏi người dân địa phương về cách đối phó với vấn đề này và họ đưa cho ông một loại thực vật mà họ gọi là cây đậu chổi. Dân địa phương thường luộc đậu chổi lấy nước uống. Stepp đã thử và nó có tác dụng.

Cây đậu chổi (tên khoa học là Baccharis vaccionoides) là một loài cỏ sinh trưởng trong các vùng bị xáo trộn ở bìa rừng. Stepp phát hiện ra rằng người Maya sử dụng cỏ dại để trị mọi loại bệnh, bao gồm cảm lạnh, phát ban và các dạng đau nhức thông thường. Dân tộc mà ông nghiên cứu trong hơn mười năm không có sự lựa chọn nào khác ngoại trừ tự bào chế thuốc. Họ sống trên vùng núi cao, cách xa các trung tâm y tế. Thực vật là vũ khí chính bảo vệ họ khỏi mọi loại bệnh tật. Theo Stepp, đó là nguyên nhân tại sao trẻ em ở đó có thể gọi tên ít nhất 100 loại thực vật khác nhau và biết giá trị của chúng.

Người Maya cao nguyên có hơn 1.500 thảo dược. Phần lớn thảo dược mà họ sử dụng được tìm thấy ở bên ngoài các khu rừng và là cỏ dại phổ thông. Stepp nhớ rằng nhiều năm sau đó khi ông làm trợ giảng tại ĐH Georgia, ông yêu cầu sinh viên thu thập thực vật dọc đường tàu và trong một khu rừng rậm. Họ nhận dạng mọi loài thực vật và kiểm tra loài nào được người da đỏ sử dụng. Kết quả cho thấy người da đỏ sử dụng một số lượng lớn thực vật được tìm thấy dọc đường tàu. Giống như người Maya, những người da đỏ đã phát hiện cỏ dại là vũ khí hữu ích nhất điều trị các loại bệnh tật. Chẳng hạn, người Maya sử dụng bồ công anh để trị cảm lạnh trong khi người da đỏ sử dụng chúng làm trà.

Co dai kho thuoc bi bo quen
Cây đậu chổi.

Tất cả những điều trên đều có ý nghĩa khi chúng ta xem xét số phận khốn khổ của cỏ dại. Là mồi dễ dàng cho động vật và côn trùng, cỏ dại phát triển mạnh bởi chúng có nhiều cách tự vệ như dùng hoá chất. Thường thì các hợp chất trong cỏ làm cho chúng có vị đắng hơn. Đó là một trong những cách mà người Maya cổ xưa tìm ra thực vật nào có giá trị y học. Stepp nói: ""Mùi vị thường là dấu hiệu cho thấy thực vật có thể có giá trị chữa bệnh. Có lẽ loại hợp chất quan trọng nhất được dùng làm thuốc là alkaloid và alkaloid thường có xu hương đắng hơn. Do vậy, bằng cách nếm nó, bạn có thể nhận ra loại thực vật này có alkaloid trong đó hay không"".

Tất nhiên, việc nếm cỏ dại có lẽ đã gây hậu quả nghiêm trọng đối với một số người thử nghiệm ban đầu. Một số thực vật rất độc nếu con người ăn phải, như brugmansia. Nó được nghiền thành một loại bột nhão và được người Maya sử dụng để giảm sưng tấy. Nó hiệu quả nếu được đắp ở ngoài da. Stepp không khuyên mọi người ăn cỏ dại song quan điểm của ông là các nhà nghiên cứu nên quan tâm nhiều hơn tới những loài thực vật bị người làm vườn nguyền rủa và căm ghét trên khắp thế giới.

  • Minh Sơn (Theo ABCNews)
Việt Báo

Nhận xét tin Cỏ dại - kho thuốc bị bỏ quên

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cỏ dại - kho thuốc bị bỏ quên bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Co dai kho thuoc bi bo quen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cỏ dại - kho thuốc bị bỏ quên ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

Weeds - drug warehouses neglected
Indian researcher, used, tropical forests, weeds, plants, Mayans, herbs, abandoned, neglected, drug, type , of, song, find

Researchers are scouring the jungle to find herbs but ignored these strange plants right next to where they live: weeds ..





  • Su kien quoc te noi bat Tu 207 den 267
    Sự kiện quốc tế nổi bật (Từ 20/7 đến 26/7)

    Liên tiếp các vụ máy bay rơi, bê bối các nhà máy chế biến và cung ứng thịt của Trung Quốc bán thịt quá hạn cho McDonald và KFC, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – EU lần thứ 20 nhấn mạnh đảm bảo hòa bình trên Biển Đông là những tin tức được nhắc đến nhiều nhất trong tuần qua

  • Ban tin suc khoe tuan tu 20267
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 20-26/7)

    BV Bạch Mai: Người nhà 'cướp' bệnh nhân, hành hung bác sĩ; Nhân viên viện dưỡng lão cắt trộm tinh hoàn 4 "làm thuốc"; Điểm mặt đồ ăn, thức uống tưởng lành hóa độc hại; Những sự thật 'kinh hoàng' về bàn chải đánh răng của bạn; Phương pháp tránh thai "kỳ lạ" nhất thời hiện đại; Thủ dâm thế nào để không hại sức khỏe?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2007 2607
    Toàn cảnh Showbiz tuần (20/07 – 26/07)

    Showbiz Việt tuần qua khá "sôi nổi" với sự xuất hiện dồn dập của những scandal: Cựu siêu mẫu Dương Yến Ngọc tố ca sĩ Pha Lê cướp chồng, Tăng Thanh Hà bị ném đá khi làm giám khảo Master Chef, "Chàng trai hiền lành nhất showbiz" YaSuy bị tố phụ tình và có con rơi, Sự ra đi đột ngột của hot vlogger Toàn Shinoda, Nghi án các mỹ nhân Diễm Hương, Maya, Lương Bích Hữu đang mang bầu. Ngoài ra thông tin về các sao ngoại như: Á hậu Hồng Kông, mỹ nam phim Bao Thanh Thiên, Ca sĩ Adam Levine cũng được khán giả rất quan tâm.

  • Nghin le chuyen tuan qua 207 267
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (20/7 - 26/7)

    Nước cờ sau giàn khoan TQ: Việt Nam cần làm gì?; CSGT Hàng Xanh và những vụ "tai tiếng" nhất Sài Gòn; hay trà xanh C2 và những cú phốt khiến người tiêu dùng phát hãi .... là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (20/7 - 26/7).

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2007 2607
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (20/07 – 26/07)

    Lời khai chấn động của vợ Bí thư xã đốt xác phi tang; Mẹ nhẫn tâm sát hại con trai 8 tuổi để trả thù chồng?........là những tin đáng chú ý trong tuần.