Cỏ dại - kho thuốc bị bỏ quên

Các nhà nghiên cứu đang lùng sục trong rừng nhiệt đới để tìm thảo dược lạ song lại bỏ qua những thực vật ở ngay cạnh nơi họ sống: cỏ dại.

Co dai kho thuoc bi bo quen
Cỏ goldrod.

Các thực vật đáng thương đó luôn xuất hiện ở nơi con người ít chào đón chúng nhất. Theo John Richard Stepp thuộc ĐH Florida, cỏ dại chiếm hơn 1/3 tổng số thực vật được sử dụng trong dược phẩm. Mặc dù vậy, chỉ có chừng 3% thực vật trên thế giới được xếp là cỏ dại. Sau khi xem xét các tài liệu kỹ thuật, Stepp kết luận cỏ dại là mỏ vàng thực sự đối với các công ty dược phẩm trong quá khứ. Trong nhiều trường hợp, chúng mang lại lợi ích lớn hơn so với thực vật lạ trong rừng sâu.

Stepp phát hiện cây anh túc, được sử dụng để sản xuất morphin, là loài cỏ dại nổi tiếng nhất song còn có nhiều loại khác nữa. Chất chiết xuất từ cỏ dại được sử dụng để sản xuất thuốc trị say xe scopolamin, thuốc trị ung thư vinblastin và ung thư máu ở trẻ em vincristin. Một số chuyên gia làm vườn có thể coi anh túc không phải là cỏ dại song nó phù hợp với định nghĩa cổ điển - về cơ bản, cỏ dại là thực vật linh hoạt, lớn nhanh và sinh trưởng mạnh ở những khu vực bị xáo trộn.

Dù được định nghĩa như thế nào chăng nữa thì cỏ dại vẫn tồn tại quanh chúng ta và chúng xuất hiện với số lượng lớn ngay sau khi cắm rễ vào đất. Chiến dịch bảo vệ các loài cỏ dại thấp kém của Stepp bắt đầu cách đây hơn mười năm, khi ông nghiên cứu người Maya ở vùng cao nguyên bang Chiapas, Mexico. Nước tại đó nhiễm ký sinh trùng và chẳng mấy chốc Stepp bị đau dạ dày. Ông hỏi người dân địa phương về cách đối phó với vấn đề này và họ đưa cho ông một loại thực vật mà họ gọi là cây đậu chổi. Dân địa phương thường luộc đậu chổi lấy nước uống. Stepp đã thử và nó có tác dụng.

Cây đậu chổi (tên khoa học là Baccharis vaccionoides) là một loài cỏ sinh trưởng trong các vùng bị xáo trộn ở bìa rừng. Stepp phát hiện ra rằng người Maya sử dụng cỏ dại để trị mọi loại bệnh, bao gồm cảm lạnh, phát ban và các dạng đau nhức thông thường. Dân tộc mà ông nghiên cứu trong hơn mười năm không có sự lựa chọn nào khác ngoại trừ tự bào chế thuốc. Họ sống trên vùng núi cao, cách xa các trung tâm y tế. Thực vật là vũ khí chính bảo vệ họ khỏi mọi loại bệnh tật. Theo Stepp, đó là nguyên nhân tại sao trẻ em ở đó có thể gọi tên ít nhất 100 loại thực vật khác nhau và biết giá trị của chúng.

Người Maya cao nguyên có hơn 1.500 thảo dược. Phần lớn thảo dược mà họ sử dụng được tìm thấy ở bên ngoài các khu rừng và là cỏ dại phổ thông. Stepp nhớ rằng nhiều năm sau đó khi ông làm trợ giảng tại ĐH Georgia, ông yêu cầu sinh viên thu thập thực vật dọc đường tàu và trong một khu rừng rậm. Họ nhận dạng mọi loài thực vật và kiểm tra loài nào được người da đỏ sử dụng. Kết quả cho thấy người da đỏ sử dụng một số lượng lớn thực vật được tìm thấy dọc đường tàu. Giống như người Maya, những người da đỏ đã phát hiện cỏ dại là vũ khí hữu ích nhất điều trị các loại bệnh tật. Chẳng hạn, người Maya sử dụng bồ công anh để trị cảm lạnh trong khi người da đỏ sử dụng chúng làm trà.

Co dai kho thuoc bi bo quen
Cây đậu chổi.

Tất cả những điều trên đều có ý nghĩa khi chúng ta xem xét số phận khốn khổ của cỏ dại. Là mồi dễ dàng cho động vật và côn trùng, cỏ dại phát triển mạnh bởi chúng có nhiều cách tự vệ như dùng hoá chất. Thường thì các hợp chất trong cỏ làm cho chúng có vị đắng hơn. Đó là một trong những cách mà người Maya cổ xưa tìm ra thực vật nào có giá trị y học. Stepp nói: ""Mùi vị thường là dấu hiệu cho thấy thực vật có thể có giá trị chữa bệnh. Có lẽ loại hợp chất quan trọng nhất được dùng làm thuốc là alkaloid và alkaloid thường có xu hương đắng hơn. Do vậy, bằng cách nếm nó, bạn có thể nhận ra loại thực vật này có alkaloid trong đó hay không"".

Tất nhiên, việc nếm cỏ dại có lẽ đã gây hậu quả nghiêm trọng đối với một số người thử nghiệm ban đầu. Một số thực vật rất độc nếu con người ăn phải, như brugmansia. Nó được nghiền thành một loại bột nhão và được người Maya sử dụng để giảm sưng tấy. Nó hiệu quả nếu được đắp ở ngoài da. Stepp không khuyên mọi người ăn cỏ dại song quan điểm của ông là các nhà nghiên cứu nên quan tâm nhiều hơn tới những loài thực vật bị người làm vườn nguyền rủa và căm ghét trên khắp thế giới.

  • Minh Sơn (Theo ABCNews)
Việt Báo

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Lời thoại của Táo quân 2015 khá dung tục

Chương trình Táo quân 2015 mặc dù chưa lên sóng nhưng đã thu hút sự quan tâm của dư luận và khán giả không chỉ bởi vì tính hài hước của nó mà còn là vấn đề nóng hổi giữa các cơ quan chức năng với nhà Đài.

Chuỗi kỹ năng giúp học sinh thạo đọc hiểu

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Hạnh (Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam) kĩ năng đọc hiểu bao gồm chuỗi các thao tác, hành vi của người đọc được sắp xếp theo một cấu trúc hay một trình tự nhất định.

Nhận xét tin Cỏ dại - kho thuốc bị bỏ quên

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cỏ dại - kho thuốc bị bỏ quên bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Co dai kho thuoc bi bo quen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cỏ dại - kho thuốc bị bỏ quên ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

Weeds - drug warehouses neglected
Indian researcher, used, tropical forests, weeds, plants, Mayans, herbs, abandoned, neglected, drug, type , of, song, find

Researchers are scouring the jungle to find herbs but ignored these strange plants right next to where they live: weeds ..

Xem tiếp: Khoa Học


  • Thoi su tuan qua Dai hy thanh dai tang sau tai nan
    Thời sự tuần qua: Đại hỷ thành đại tang sau tai nạn

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...

  • Thoi su 24h2301 Tang luong huu va tro cap them 8
    Thời sự 24h(23/01): Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Bộ GTVT lên tiếng về vụ Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở; Bắt ông chủ tạp chí cầm đầu đường dây đánh bạc ngàn tỷ; Hàng tấn mỹ phẩm không nguồn gốc "tràn" vào HN; Làm rõ vụ 12 con dê ‘lạc’ vào trang trại Bí thư huyện... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/1.

  • Thoi su 24h2201 Cuc truong Duong sat chet tai tru so
    Thời sự 24h(22/01): Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở

    Cục trưởng Đường sắt VN được phát hiện chết tại phòng làm việc, "Nữ quái" đất Cảng phẫu thuật mặt trốn nã 10 năm; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Nữ du khách nước ngoài đến Hà Nội đã bị cướp; Bắt nghi phạm vụ hiếp dâm, giết bé gái bịt đầu mối; Giữ lại táo nhập từ Mỹ, cấm bán ra thị trường... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày.

  • Thoi su 24h2101 Xang giam toi 1900 donglit
    Thời sự 24h(21/01): Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít

    Thiếu nữ bị kéo lê nửa cây số dưới gầm xe 7 chỗ; 3 công nhân tử vong tại công trường thủy điện; Vụ án tham ô hơn 10 năm chưa xử xong; Hoãn tăng thuế, xăng giảm tới 1.900 đồng/lít; Ô tô lao vun vút ngược chiều trên cầu Nhật Tân; Nữ giáo viên tống tiền giám đốc trường quốc tế... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/1.

  • Thoi su 24h2001 Bi an ho chon hai cot tap the
    Thời sự 24h(20/01): Bí ẩn hố chôn hài cốt tập thể

    Lửa hàn bắn tung tóe tại dự án đường sắt trên cao; Trùm ma túy lĩnh án tử, tiến sĩ luật ốm nặng không phải ra tòa; Má mì xinh đẹp và 2 đại gia bị bắt quả tang mua dâm; Sự ma mãnh của Abbott khi ghi nhãn sữa kỳ thị; Đôi vợ chồng làm giả chữ ký nhiều vị lãnh đạo... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/1.

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn