Cỏ dại - kho thuốc bị bỏ quên

Các nhà nghiên cứu đang lùng sục trong rừng nhiệt đới để tìm thảo dược lạ song lại bỏ qua những thực vật ở ngay cạnh nơi họ sống: cỏ dại.

Co dai kho thuoc bi bo quen
Cỏ goldrod.

Các thực vật đáng thương đó luôn xuất hiện ở nơi con người ít chào đón chúng nhất. Theo John Richard Stepp thuộc ĐH Florida, cỏ dại chiếm hơn 1/3 tổng số thực vật được sử dụng trong dược phẩm. Mặc dù vậy, chỉ có chừng 3% thực vật trên thế giới được xếp là cỏ dại. Sau khi xem xét các tài liệu kỹ thuật, Stepp kết luận cỏ dại là mỏ vàng thực sự đối với các công ty dược phẩm trong quá khứ. Trong nhiều trường hợp, chúng mang lại lợi ích lớn hơn so với thực vật lạ trong rừng sâu.

Stepp phát hiện cây anh túc, được sử dụng để sản xuất morphin, là loài cỏ dại nổi tiếng nhất song còn có nhiều loại khác nữa. Chất chiết xuất từ cỏ dại được sử dụng để sản xuất thuốc trị say xe scopolamin, thuốc trị ung thư vinblastin và ung thư máu ở trẻ em vincristin. Một số chuyên gia làm vườn có thể coi anh túc không phải là cỏ dại song nó phù hợp với định nghĩa cổ điển - về cơ bản, cỏ dại là thực vật linh hoạt, lớn nhanh và sinh trưởng mạnh ở những khu vực bị xáo trộn.

Dù được định nghĩa như thế nào chăng nữa thì cỏ dại vẫn tồn tại quanh chúng ta và chúng xuất hiện với số lượng lớn ngay sau khi cắm rễ vào đất. Chiến dịch bảo vệ các loài cỏ dại thấp kém của Stepp bắt đầu cách đây hơn mười năm, khi ông nghiên cứu người Maya ở vùng cao nguyên bang Chiapas, Mexico. Nước tại đó nhiễm ký sinh trùng và chẳng mấy chốc Stepp bị đau dạ dày. Ông hỏi người dân địa phương về cách đối phó với vấn đề này và họ đưa cho ông một loại thực vật mà họ gọi là cây đậu chổi. Dân địa phương thường luộc đậu chổi lấy nước uống. Stepp đã thử và nó có tác dụng.

Cây đậu chổi (tên khoa học là Baccharis vaccionoides) là một loài cỏ sinh trưởng trong các vùng bị xáo trộn ở bìa rừng. Stepp phát hiện ra rằng người Maya sử dụng cỏ dại để trị mọi loại bệnh, bao gồm cảm lạnh, phát ban và các dạng đau nhức thông thường. Dân tộc mà ông nghiên cứu trong hơn mười năm không có sự lựa chọn nào khác ngoại trừ tự bào chế thuốc. Họ sống trên vùng núi cao, cách xa các trung tâm y tế. Thực vật là vũ khí chính bảo vệ họ khỏi mọi loại bệnh tật. Theo Stepp, đó là nguyên nhân tại sao trẻ em ở đó có thể gọi tên ít nhất 100 loại thực vật khác nhau và biết giá trị của chúng.

Người Maya cao nguyên có hơn 1.500 thảo dược. Phần lớn thảo dược mà họ sử dụng được tìm thấy ở bên ngoài các khu rừng và là cỏ dại phổ thông. Stepp nhớ rằng nhiều năm sau đó khi ông làm trợ giảng tại ĐH Georgia, ông yêu cầu sinh viên thu thập thực vật dọc đường tàu và trong một khu rừng rậm. Họ nhận dạng mọi loài thực vật và kiểm tra loài nào được người da đỏ sử dụng. Kết quả cho thấy người da đỏ sử dụng một số lượng lớn thực vật được tìm thấy dọc đường tàu. Giống như người Maya, những người da đỏ đã phát hiện cỏ dại là vũ khí hữu ích nhất điều trị các loại bệnh tật. Chẳng hạn, người Maya sử dụng bồ công anh để trị cảm lạnh trong khi người da đỏ sử dụng chúng làm trà.

Co dai kho thuoc bi bo quen
Cây đậu chổi.

Tất cả những điều trên đều có ý nghĩa khi chúng ta xem xét số phận khốn khổ của cỏ dại. Là mồi dễ dàng cho động vật và côn trùng, cỏ dại phát triển mạnh bởi chúng có nhiều cách tự vệ như dùng hoá chất. Thường thì các hợp chất trong cỏ làm cho chúng có vị đắng hơn. Đó là một trong những cách mà người Maya cổ xưa tìm ra thực vật nào có giá trị y học. Stepp nói: ""Mùi vị thường là dấu hiệu cho thấy thực vật có thể có giá trị chữa bệnh. Có lẽ loại hợp chất quan trọng nhất được dùng làm thuốc là alkaloid và alkaloid thường có xu hương đắng hơn. Do vậy, bằng cách nếm nó, bạn có thể nhận ra loại thực vật này có alkaloid trong đó hay không"".

Tất nhiên, việc nếm cỏ dại có lẽ đã gây hậu quả nghiêm trọng đối với một số người thử nghiệm ban đầu. Một số thực vật rất độc nếu con người ăn phải, như brugmansia. Nó được nghiền thành một loại bột nhão và được người Maya sử dụng để giảm sưng tấy. Nó hiệu quả nếu được đắp ở ngoài da. Stepp không khuyên mọi người ăn cỏ dại song quan điểm của ông là các nhà nghiên cứu nên quan tâm nhiều hơn tới những loài thực vật bị người làm vườn nguyền rủa và căm ghét trên khắp thế giới.

  • Minh Sơn (Theo ABCNews)
Việt Báo

Video nổi bật

Đứng tim vì màn dọa ma ghê rợn nhất thế giới
00:00 / --:--

TIN Khoa Học NỔI BẬT

3 tuyệt chiêu khiến chuyện ấy "tươi mới" bất ngờ

 Dù cảm xúc và trải nghiệm về "chuyện ấy" của mọi người là muôn hình vạn trạng, nhưng dường như tất cả chúng ta đều có một điểm chung: ta đều muốn được cảm thấy yêu thương và an toàn trong bất cứ mối quan hệ nào.

Nhìn lại kỳ thi quốc gia 2015: “Thay đổi thì đừng sợ gây sốc”

GS - TS Lê Viết Khuyến – Trưởng ban Hỗ trợ chất lượng giáo dục đại học (Hiệp hội các Trường đại học, cao đẳng Việt Nam), nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH đánh giá như vậy trong cuộc trao đổi với PV NTNN sau khi kỳ thi THPT quốc gia 2015 vừa kết thúc.

Nhận xét tin Cỏ dại - kho thuốc bị bỏ quên

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cỏ dại - kho thuốc bị bỏ quên bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Co dai kho thuoc bi bo quen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cỏ dại - kho thuốc bị bỏ quên ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

Weeds - drug warehouses neglected
Indian researcher, used, tropical forests, weeds, plants, Mayans, herbs, abandoned, neglected, drug, type , of, song, find

Researchers are scouring the jungle to find herbs but ignored these strange plants right next to where they live: weeds ..

Xem tiếp: Khoa Học


  • Mr Dam to Quang Le choi ban
    Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn

    Vụ lùm xùm tranh gà của Đàm Vĩnh Hưng và Quang Lê hiện nay chưa đến hồi kết. Nhiều nghệ sĩ Việt đã lên tiếng bênh Mr. Đàm. ------------ Xem thêm: Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn, http://vietbao.vn/tp/Mr-Dam-to-Quang-Le-choi-ban/11933036/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dai gia Ca Mau mua dam tre em
    Đại gia Cà Mau mua dâm trẻ em

    Đại gia miền Tây mua dâm thiếu nữ được cho là thành khẩn khai báo, lý lịch rõ ràng và nhân thân tốt. Gia đình của Việt kiều này đang làm thủ tục bảo lãnh cho ông Tiêu tại ngoại.

  • Nam sinh qua doi truoc ngay tot nghiep
    Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp

    Những lời trăng trối cuối cùng của nam sinh qua đời trước lễ tốt nghiệp với người bạn đặc biệt trên facebook cũng khiến nhiều người nghẹn lại. ------------ Xem thêm: Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp, http://vietbao.vn/tp/Nam-sinh-qua-doi-truoc-ngay-tot-nghiep/11936114/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Duong sat tren cao Ha Noi uon luon
    Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn

    Đường sắt đô thị trên cao Cát Linh-Hà Đông uốn lượn như rồng trên nhiều điểm chạy dọc đường Nguyễn Trãi, Trần Phú...

  • Nhung dam cuoi dat vang gay xon xao
    Những đám cưới "dát vàng" gây xôn xao

    Hình ảnh một số cô dâu đeo đầy vàng trong đám cưới ở một số nơi ở Việt Nam không chỉ khiến nhiều người trầm trồ mà còn là tâm điểm của các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2806 0407
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07)

    Cả thế giới phải đối mặt với nắng nóng kỷ lục; Chính thức bắt đầu kỳ thi THPT Quốc gia 2015; Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn; 10 luật có hiệu lực từ tháng 7/2015; QL 1A bị phá hoại bởi hóa chất lạ; Nạn chặt chém du khách ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2806-0407/2147574941/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2806 04072015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015

    Ngày 1/7 Luật Doanh nghiệp, Luật Nhà ở và Luật kinh doanh BĐS đã chính thức có hiệu lực, EVN khẳng định đã giải thích thỏa đáng tất cả những khiếu nại của người dân và khách hàng liên quan đến việc hóa đơn tiền điện tăng "sốc", con số 63% cán bộ thuế tiêu cực, nhũng nhiễu đã phản ánh đúng tình trạng hiện nay của một bộ phận cán bộ thuế trong quá trình tác nghiệp, sự kỳ lạ trong hệ thống chỉ tiêu kinh tế- xã hội....Cùng với đó, những thông tin về tài chính ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2906-04072015/2147574923/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2806 0407
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07)

    Siêu trộm và những vụ án nổi tiếng; Những vụ hiếp dâm tập thể chấn động; Nhận diện những chiêu lừa bắt cóc trẻ em cha mẹ nên cảnh giác; Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Vì sao ‘ông trùm’ Tàng Keangnam chưa thể ‘đền tội’ như dự kiến?; Đại gia khai bị 'bất lực' trong 2 lần mua dâm thiếu nữ;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2806-0407/2147574905/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 2106 2706
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/06 - 27/06)

    Hoàn lưu bão số 1 làm 15 người chết và mất tích; Xe khách lao xuống vực ở đèo Lò Xo; Sóng lạ đè sóng không lưu Tân Sơn Nhất; Miễn nhiệm bác sĩ giẫm chân lên giường: Nên hay không?; Mạng xã hội và ‘chiếc phanh’ của tình người; Đầu năm 2016 sẽ được hưởng BHXH một lần... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2106 27062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015

    Giá điện tăng bất thường được lý giải do mức sử dụng điện năng tăng khiến lượng tiêu thụ điện tăng, thiết bị đo đếm, công tơ điện có vấn đề hay sự tù mù trong cách tính của “nhà đèn”… ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2106-27062015/2147573276/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn