Thứ hai, 28 Tháng sáu 2004, 14:00 GMT+7

Cỏ dại - kho thuốc bị bỏ quên

Các nhà nghiên cứu đang lùng sục trong rừng nhiệt đới để tìm thảo dược lạ song lại bỏ qua những thực vật ở ngay cạnh nơi họ sống: cỏ dại.

Co dai kho thuoc bi bo quen
Cỏ goldrod.

Các thực vật đáng thương đó luôn xuất hiện ở nơi con người ít chào đón chúng nhất. Theo John Richard Stepp thuộc ĐH Florida, cỏ dại chiếm hơn 1/3 tổng số thực vật được sử dụng trong dược phẩm. Mặc dù vậy, chỉ có chừng 3% thực vật trên thế giới được xếp là cỏ dại. Sau khi xem xét các tài liệu kỹ thuật, Stepp kết luận cỏ dại là mỏ vàng thực sự đối với các công ty dược phẩm trong quá khứ. Trong nhiều trường hợp, chúng mang lại lợi ích lớn hơn so với thực vật lạ trong rừng sâu.

Stepp phát hiện cây anh túc, được sử dụng để sản xuất morphin, là loài cỏ dại nổi tiếng nhất song còn có nhiều loại khác nữa. Chất chiết xuất từ cỏ dại được sử dụng để sản xuất thuốc trị say xe scopolamin, thuốc trị ung thư vinblastin và ung thư máu ở trẻ em vincristin. Một số chuyên gia làm vườn có thể coi anh túc không phải là cỏ dại song nó phù hợp với định nghĩa cổ điển - về cơ bản, cỏ dại là thực vật linh hoạt, lớn nhanh và sinh trưởng mạnh ở những khu vực bị xáo trộn.

Dù được định nghĩa như thế nào chăng nữa thì cỏ dại vẫn tồn tại quanh chúng ta và chúng xuất hiện với số lượng lớn ngay sau khi cắm rễ vào đất. Chiến dịch bảo vệ các loài cỏ dại thấp kém của Stepp bắt đầu cách đây hơn mười năm, khi ông nghiên cứu người Maya ở vùng cao nguyên bang Chiapas, Mexico. Nước tại đó nhiễm ký sinh trùng và chẳng mấy chốc Stepp bị đau dạ dày. Ông hỏi người dân địa phương về cách đối phó với vấn đề này và họ đưa cho ông một loại thực vật mà họ gọi là cây đậu chổi. Dân địa phương thường luộc đậu chổi lấy nước uống. Stepp đã thử và nó có tác dụng.

Cây đậu chổi (tên khoa học là Baccharis vaccionoides) là một loài cỏ sinh trưởng trong các vùng bị xáo trộn ở bìa rừng. Stepp phát hiện ra rằng người Maya sử dụng cỏ dại để trị mọi loại bệnh, bao gồm cảm lạnh, phát ban và các dạng đau nhức thông thường. Dân tộc mà ông nghiên cứu trong hơn mười năm không có sự lựa chọn nào khác ngoại trừ tự bào chế thuốc. Họ sống trên vùng núi cao, cách xa các trung tâm y tế. Thực vật là vũ khí chính bảo vệ họ khỏi mọi loại bệnh tật. Theo Stepp, đó là nguyên nhân tại sao trẻ em ở đó có thể gọi tên ít nhất 100 loại thực vật khác nhau và biết giá trị của chúng.

Người Maya cao nguyên có hơn 1.500 thảo dược. Phần lớn thảo dược mà họ sử dụng được tìm thấy ở bên ngoài các khu rừng và là cỏ dại phổ thông. Stepp nhớ rằng nhiều năm sau đó khi ông làm trợ giảng tại ĐH Georgia, ông yêu cầu sinh viên thu thập thực vật dọc đường tàu và trong một khu rừng rậm. Họ nhận dạng mọi loài thực vật và kiểm tra loài nào được người da đỏ sử dụng. Kết quả cho thấy người da đỏ sử dụng một số lượng lớn thực vật được tìm thấy dọc đường tàu. Giống như người Maya, những người da đỏ đã phát hiện cỏ dại là vũ khí hữu ích nhất điều trị các loại bệnh tật. Chẳng hạn, người Maya sử dụng bồ công anh để trị cảm lạnh trong khi người da đỏ sử dụng chúng làm trà.

Co dai kho thuoc bi bo quen
Cây đậu chổi.

Tất cả những điều trên đều có ý nghĩa khi chúng ta xem xét số phận khốn khổ của cỏ dại. Là mồi dễ dàng cho động vật và côn trùng, cỏ dại phát triển mạnh bởi chúng có nhiều cách tự vệ như dùng hoá chất. Thường thì các hợp chất trong cỏ làm cho chúng có vị đắng hơn. Đó là một trong những cách mà người Maya cổ xưa tìm ra thực vật nào có giá trị y học. Stepp nói: ""Mùi vị thường là dấu hiệu cho thấy thực vật có thể có giá trị chữa bệnh. Có lẽ loại hợp chất quan trọng nhất được dùng làm thuốc là alkaloid và alkaloid thường có xu hương đắng hơn. Do vậy, bằng cách nếm nó, bạn có thể nhận ra loại thực vật này có alkaloid trong đó hay không"".

Tất nhiên, việc nếm cỏ dại có lẽ đã gây hậu quả nghiêm trọng đối với một số người thử nghiệm ban đầu. Một số thực vật rất độc nếu con người ăn phải, như brugmansia. Nó được nghiền thành một loại bột nhão và được người Maya sử dụng để giảm sưng tấy. Nó hiệu quả nếu được đắp ở ngoài da. Stepp không khuyên mọi người ăn cỏ dại song quan điểm của ông là các nhà nghiên cứu nên quan tâm nhiều hơn tới những loài thực vật bị người làm vườn nguyền rủa và căm ghét trên khắp thế giới.

  • Minh Sơn (Theo ABCNews)
Việt Báo

Nhận xét tin Cỏ dại - kho thuốc bị bỏ quên

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cỏ dại - kho thuốc bị bỏ quên bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Co dai kho thuoc bi bo quen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cỏ dại - kho thuốc bị bỏ quên ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

Weeds - drug warehouses neglected
Indian researcher, used, tropical forests, weeds, plants, Mayans, herbs, abandoned, neglected, drug, type , of, song, find

Researchers are scouring the jungle to find herbs but ignored these strange plants right next to where they live: weeds ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.