vietbao

Chiếc lưỡi bí ẩn của tắc kè hoa

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Tắc kè hoa có khả năng phóng lưỡi dài và dính với tốc độ chóng mặt để bắt con mồi đang di chuyển nhanh. Tuy nhiên, giới khoa học vẫn chưa giải thích tại sao chúng lại có thể đẩy lưỡi với sức mạnh phi thường đến thế.

Chiec luoi bi an cua tac ke hoa
Tắc kè hoa đang rình mồi.

Bằng cách sử dụng video tốc độ cao và phim tia X, hai nhà sinh học Hà Lan tính toán được lưỡi của tắc kè hoa lao ra khỏi miệng của nó với tốc độ lớn hơn 26 chiều dài cơ thể/giây, hay 21,6km/giờ. Nó có thể bắt con mồi nằm cách xa hơn 1,5 chiều dài cơ thể. Họ cũng phát hiện lưỡi của thằn lằn hoa tăng tốc từ 0 tới 6m/giây trong khoảng 20 miligiây, nhanh tới mức nó không tuân theo các quy tắc sinh lực tổng quát trong cơ!

Nhà cơ sinh Jurriaan H. de Groot thuộc ĐH Leiden cho biết: ""Nếu bạn thực hiện tính toán này, bạn biết rằng chỉ riêng cơ thôi thì không thể đảm nhiệm được sự gia tốc nhanh khủng khiếp này". De Groot và trưởng dự án John L.van Leeuwen, một nhà sinh học thuộc ĐH Wageningen, đã tìm kiếm cơ chế ẩn giấu trong lưỡi tắc kè hoa để có thể tạo ra thành tích nổi bật này. Họ tin rằng hẳn là phải có "một loại lò xo" hoặc "máy phóng" sinh học nào đó để "bắn" lưỡi ra ngoài bắt mồi.

Các cơ bị hạn chế về công suất lực. Để đạt được tốc độ vượt quá những giới hạn này, nhiều động vật kết hợp cơ của chúng với cái gọi là ""máy phóng"" sinh học. Máy phóng sinh học dự trữ lực và giải phóng nó khi được khởi động, trợ giúp sinh vật đạt được tốc độ cao hơn tốc độ sinh ra chỉ nhờ cơ. Giải phẫu lưỡi tắc kè hoa cho thấy một loại mô collagen co dãn được kẹp giữa xương lưỡi và cơ gia tốc. Collagen được bọc trong các bao quanh xương lưỡi ở một đầu và cơ gia tốc ở đầu kia. De Groot và van Leeuwen kết luận cấu trúc collagen này là "máy phóng" sinh học đẩy đầu lưỡi giống như cách cung phóng một mũi tên.

Giống như cơ cánh tay di chuyển chậm chạp để căng cung (cung dự trữ lực trong dây căng), cơ gia tốc của tắc kè hoa cũng dự trữ năng lượng trong mô collagen. Khi được khởi động, các bao collagen xếp đè lên nhau này dồn ra phía ngoài, cho phép đầu lưỡi dính nhanh chóng duỗi ra hướng về phía con mồi. Nhà sinh học Ulrike Muller thuộc ĐH Wageningen cho biết: ""Giới khoa học biết về giải phẫu lưỡi tắc kè hoa cách đây một thời gian dài song không ai hiểu các thành phần hoạt động như thế nào"". Cho tới nay, nhiều nhà khoa học đã đưa ra những lời giải thích không có cơ sở về sự di chuyển phi thường của lưỡi tắc kè hoa, chẳng hạn như... "siêu cơ" có các đặc tính cơ học và hoá học chưa được khám phá.

Những lời giải thích khác, có cách đây khoảng... 150 năm, cho rằng một luồng máu hoặc không khí đi vào cho phép lưỡi tắc kè hoa phóng ra khỏi miệng. Theo Leeuwen, "máy phóng" sinh học collagen có một cấu trúc xoắn ốc cho phép nó dự trữ lực. Cho tới nay, chúng ta chưa nhìn thấy một cấu trúc nào giống như thế trong sinh học hoặc cơ học! Vì vậy, "máy phóng" sinh học đang nhận được sự quan tâm của nhiều kỹ sư, do họ tin rằng nó có nhiều ứng dụng trong y học.

Chiec luoi bi an cua tac ke hoa

Tắc kè hoa chủ yếu được tìm thấy ở châu Phi và Madagascar. Khoảng 50% tắc kè hoa trên thế giới là loài đặc hữu ở Madagascar. Hiện mới chỉ có 66 loài được nhận dạng. Có lẽ tắc kè hoa là loài đặc biệt nhất trong số mọi loài thằn lằn, do được ""thiết kế" hoàn hảo để sống trên cây. Cơ thể của chúng dẹt, tạo điều kiện để di chuyển dễ dàng qua các cành cây và cho phép chúng hấp thụ nhiệt hiệu quả trong buổi sáng và buổi tối bằng cách hướng phần cơ thể về phía Mặt trời.

Tắc kè là vận động viên bơi lội rất giỏi, tự căng phồng cơ thể bằng không khí. Con ngươi của chúng có thể xoay độc lập nên tắc kè có thể nhìn theo hai hướng cùng lúc mà không cần di chuyển đầu. Khả năng này đặc biệt hữu ích đối với một loài động vật phải nguỵ trang để tránh kẻ thù: Tắc kè có thể nằm bất động tuyệt đối để theo dõi nguy hiểm và con mồi ở mọi hướng. Khi đã định vị được con mồi, thường là côn trùng, tắc kè hoa phóng lưỡi để tóm nó.

Trong thế giới tắc kè hoa, màu sắc là một ngôn ngữ được sử dụng để bảo vệ lãnh thổ, thể hiện cảm xúc và giao tiếp với bạn tình tiềm năng. Nó cũng là một phương tiện điều tiết thân nhiệt. Cách tắc kè hoa thay đổi màu sắc thật thú vị: Các tế bào chứa nhiều sắc tố nằm dưới da và có thể ""mở"", ""đóng"" để phơi bày màu sắc. Chẳng hạn, khi tức giận, tắc kè hoa mở tế bào chứa sắc tố nâu - melanin, giúp biến nó thành màu thẫm. Khi nó thư giãn, tế bào chứa sắc tố vàng hoặc xanh kết hợp, làm cho da có màu xanh dịu. Khi bị kích thích tình dục, tắc kè hoa tạo ra rất nhiều màu sắc và hoa văn. Vào ban đêm, nhiều tắc kè hoa biến thành màu trắng, có lẽ là lúc chúng thư giãn hoàn toàn.

  • Minh Sơn (Theo National Geographic)

Việt Báo
Vua Dubai vi hành bất ngờ 9 quan chức bị sa thải
Comment :Chiếc lưỡi bí ẩn của tắc kè hoa
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Chiếc lưỡi bí ẩn của tắc kè hoa bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Chiec luoi bi an cua tac ke hoa ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Chiếc lưỡi bí ẩn của tắc kè hoa ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Khoa Học
The tongue mysterious chameleon
chameleon, scientists, biologists, zoom capability, can, speed, movement, prey, explains, mysterious, tongue, or dynamic machines, long, fast
chameleon capable of firing long and sticky tongue with breakneck speed to catch fast-moving prey. However, scientists have yet to explain why they can push the tongue with extraordinary power to the world ..
  • Thoi su 24h308 Con dam chet cha duong truoc nha tro
    Thời sự 24h(30/8): Con đâm chết cha dượng trước nhà trọ

    Lùi thời hạn bồi thường thiệt hại sự cố môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung; Người đàn bà thuê người chặt tay, chân hối hận trong nước mắt; 7 tấn thuốc bảo vệ thực vật lậu từ Trung Quốc: Việt Nam hứng độc; Nghi vấn rơi thang máy chung cư ở Hà Nội, 1 người mắc kẹt; Lào Cai lần đầu thừa nhận số nạn nhân vụ sập hầm vàng đã tăng lên 11

  • Thoi su 24h298 Cau be 11 tuoi tu tu vi ko co quan ao moi
    Thời sự 24h(29/8): Cậu bé 11 tuổi tự tử vì ko có quần áo mới

    Có một đứa trẻ 11 tuổi vừa tự tử, thưa ông Giời; Kỳ lạ thùng niêm phong tôm tiêm tạp chất, trở thành "sạch" sau 1 đêm; Bàng hoàng thanh niên tay cầm điện thoại, chết ngồi bên đường; Bệnh nhân nhiễm HIV giật kéo đe dọa bác sĩ; Quảng Nam: Loa phát thanh xã nhiễu sóng tiếng Trung Quốc

  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t