Thứ bảy, 16 Tháng hai 2008, 13:17 GMT+7

Chất kích thích sinh trưởng còn nhiều tranh cãi về độc tính

Hóc-môn thực vật hay chất kích thích sinh trưởng đã được tổng hợp từ năm 1931. Trong suốt hơn 70 năm kể từ khi ra đời, chúng được nông dân sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tranh cãi về độc tính của hóc-môn thực vật.

Các nhà nghiên cứu về sinh học thực vật tin rằng những loại hóc-môn này đã sử dụng tất cả ảnh hưởng của mình thông qua một cơ quan thụ cảm đặc hiệu trong các tế bào đích, tương tự như cơ chế đã được tìm thấy ở động vật.

5 hóc-môn thực vật đã được phân định từ lâu: auxin, cytokinin, gibberellin, axít abscisic, và ethylene. Hiện nay, các nhà khoa học tiếp tục khám phá các loại hóc-môn thực vật khác.

70 năm ra đời của chất kích thích sinh trưởng

vv

Auxins, hóc-môn thực vật tăng trưởng, giúp kích thích tế bào phát triển. (Nguồn: images.the-scientist.com)

Auxin, hóc-môn thực vật đầu tiên được các nhà khoa học khám phá ra. Nó có trách nhiệm chủ yếu là tổng hợp protein và điều chỉnh nhiều quá trình phát triển và tăng trưởng của cây xanh. Các quá trình đó bao gồm: tăng vọt, rễ tăng trưởng, trái chín, ra hoa…

Trong cuốn sách “Sức mạnh Chuyển động của Thực vật - The Power of Movement in Plants" xuất bản năm 1880, lần đầu tiên Charles Darwin mô tả những ảnh hưởng của ánh sáng đối với sự chuyển động lá bao mầm của loại cỏ canary (Phalaris canariensis).

Lá bao mầm là một loại lá đặc biệt xuất phát từ nốt sần đầu tiên bao bọc vỏ ngoài của trụ mầm trong giai đoạn nảy mầm từ hạt, nhằm bảo vệ cây non cho tới khi nó vươn lên khỏi mặt đất.

Khi ánh sáng chiếu vào các lá bao mầm, nó uốn cong hướng theo đường đi của ánh sáng. Nếu ngọn của nó bị bao phủ bởi một lớp nhôm, không có chuyển động uốn cong xảy ra.

Các thử nghiệm của Darwin đã đưa ra một gợi ý rằng ngọn của lá bao mầm có một mô thực vật chịu trách nhiệm tiếp nhận ánh sáng và sản sinh ra những tín hiệu truyền xuống phần thân dưới nơi những phản ứng sinh lý học diễn ra khiến cho hiện tượng uốn cong xảy ra.

Sau đó, Darwin cắt bỏ ngọn của lá mầm, và phô bày phần còn lại ra ánh sáng. Sự uốn cong đã không xảy ra, càng khẳng định kết quả của cuộc thử nghiệm trước đó.

Vào năm 1885, một nhà khoa học tên là Salkowski đã phát hiện ra indole-3-acetic acid (IAA) trong môi trường lên men. Thế nhưng quá trình chiết tách sản phẩm tương tự trong các mô thực vật đã không thành công trong suốt gần 50 năm sau.

Năm 1926, một sinh viên tốt nghiệp đại học tại Hà Lan tên Fritz Went đã công bố báo cáo mô tả phương pháp phân lập chất kích thích tăng trưởng bằng cách đặt những khối thạch trắng bên dưới đỉnh của lá bao mầm trong một thời gian nhất định sau đó lấy ra và đặt chúng vào thân cây khác đã bị bấm ngọn.

TIN LIÊN QUAN
Sau khi đặt các khối thạch đó, các thân cây bắt đầu tăng trưởng trở lại. Năm 1928, Went đã triển khai một phương pháp định lượng chất kích thích tăng trưởng thực vật này.

Kết quả của ông đưa ra là một đề xuất các hoạt động uốn cong của thân cây sẽ tương ứng với số lượng chất tăng trưởng có trong khối thạch.

Các công trình của Went đã tạo ra ảnh hưởng lớn đến các nghiên cứu về chất kích thích tăng trưởng thực vật sau này.

Went thường được biết đến như người tiên phong sử dụng thuật ngữ “auxin”, nhưng thật sự phải kể đến Kogl and Haagen-Smit. Họ là những người đã tinh chế được hỗn hợp axít auxentriolic (auxin A) từ nước tiểu của người vào năm 1931. Sau đó, Kogl đã phân lập được những hỗn hợp khác từ nước tiểu có cấu trúc và chức năng tương tự auxin A, trong đó có IAA.

Auxin phổ biến nhất, axít indoleacetic acid (IAA), thường được hình thành gần đỉnh tăng trưởng và sau đó đi xuống. Quá trình đó khiến cho các lá non sẽ mọc dài hơn. IAA kích thích cây cối phát triển hướng theo ánh sáng và phát triển bộ rễ.

Vào năm 1954, một hội đồng các nhà sinh lý học thực vật đã được thành lập để định danh cho các nhóm auxin. Thuật ngữ này xuất phát từ tiếng Hy Lạp, có nghĩa là “tăng trưởng”. Các hợp chất được gọi chung là auxin nếu chúng tổng hợp trong các loại thực vật và là những chất chia sẻ những hoạt động tương tự với IAA.

Nhiều tranh cãi về độc tính

Ngày nay, hóc-môn được sử dụng rất rộng rãi phục vụ cho các mục đích thương mại. Ví dụ, hóc-môn tăng trưởng giúp gia tăng lượng thịt nạc đối với cả gia súc lẫn heo để có những con vật tăng trọng mà không nhiều mỡ.

Các hóc-môn gia súc kích thích sinh dưỡng - Bovine somatotropin (BST), sẽ giúp tạo ra những giống bò sữa cao sản. Các loại hóc-môn thường được nông dân sử dụng để làm gia tăng tỷ lệ thành công trong việc thụ tinh nhân tạo…

Cục Quản lý Dược và Thực phẩm Mỹ (United States Food and Drug Administration - FDA) đã đồng ý cho sử dụng BST vào tháng 11/1993. Tuy nhiên, tính an toàn và đạo đức của việc sử dụng BST vẫn bị nhiều ý kiến tranh cãi. Nỗi lo lắng về các tác dụng phụ của BST đến nỗi Canada và nhiều quốc gia của Cộng đồng châu Âu ban hành lệnh cấm sử dụng nó.

Đối với thực vật, nhiều nhóm auxin được sử dụng nhằm thúc đẩy trái cây chín mà không cần quá trình thụ phấn, hoặc khiến cho các cành giâm ra rễ. Và hơn thế nữa như các auxin tổng hợp sẽ trở thành các loại thuốc diệt cỏ hữu hiệu.

Các loại thuốc diệt cỏ thuộc nhóm này được sử dụng rất rộng rãi trên khắp thế giới hơn bất cứ những loại khác. Loại thuốc diệt cỏ 2,4-D đã cung cấp tác nhân kích thích cho ngành hóa nông nghiệp.

Theo thông tin trên mạng viễn thông quốc gia về thuốc trừ sâu (National Pesticide Telecommunication NetWork) thuộc Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (US Environmental Protection Agency - EPA), mỗi loại auxin tổng hợp mang những độc tính khác nhau.

Ví dụ, 2,4-D có thể gây độc cho chuột hay không phụ thuộc vào công thức cấu tạo (axít, amin, hay ester). Nhìn chung, đây là một chất ít gây hại cho động vật.

Một số nghiên cứu gần đây cho thấy, khẩu phần ăn hàng ngày của chuột và chó có một lượng 2,4-D vừa đủ, trong thời gian dài, những con vật này có biểu hiện sụt cân và thay đổi thành phần hóa học trong máu.

Còn đối với người, EPA xếp 2,4-D vào nhóm D (tức là không phải nhóm có nguy cơ sinh ung đối với người). Theo nghiên cứu của EPA trên những nông dân thường xuyên phơi nhiễm 2,4-D, rất ít bằng chứng cho thấy nó là một chất sinh ung thư.

Tuy nhiên, sử dụng quá mức 2,4-D có thể gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh và tiêu hóa. Một số biểu hiện của việc nhiễm 2,4-D như: yếu cơ, đánh mất phản xạ, nôn ói, đổ mồ hôi, đau đầu, choáng váng chóng mặt, và hạ huyết áp tức thời…

2,4-D có thể được bài tiết ra khỏi cơ thể. Đối với chuột, trong vòng 53 giờ, khoảng 50% liều lượng 2,4-D được bài tiết ra ngoài. Còn với cừu, một liều lượng 2,4-D có thể được thải loại hoàn toàn trong vòng 96 giờ đồng hồ.

Với cấu trúc là axít hay amin, 2,4-D có thể được bài tiết ra khỏi cơ thể nhanh chóng mà không gây suy kiệt. Còn với cấu tạo là ester, 2,4-D phải chuyển hoá thành axít trước khi được bài tiết.

  • Hương Cát (Nguồn: MSN, The Advanced Light Source, EPA)
Việt Báo

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Nghịch lý "dính" tham nhũng, "bỗng dưng" bị tâm thần

"Dư luận đặt ra có phải ông đó tâm thần không? Vấn đề là tại sao tham nhũng lại bị tâm thần nhiều thế?". Người ta bảo khi giám định là tâm thần, nhưng giải quyết việc gia đình lại rất bình thường.

Nhận xét tin Chất kích thích sinh trưởng còn nhiều tranh cãi về độc tính

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Chất kích thích sinh trưởng còn nhiều tranh cãi về độc tính bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Chat kich thich sinh truong con nhieu tranh cai ve doc tinh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Chất kích thích sinh trưởng còn nhiều tranh cãi về độc tính ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

Stimulants growth is much controversy about the toxicity
the growth stimulants, herbicides, used, scientists, could be, plant growth, toxicity, arguing , synthetic, light, auxin, seeds, leaves, how

plant hormones or growth stimulants have been incorporated since 1931. During more than 70 years after birth, they are widely used by farmers. However, there is still much debate about the toxicity of plant hormones ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Thoi su 24h1911 Chang trai dam cuoi co tich qua doi
    Thời sự 24h(19/11): Chàng trai "đám cưới cổ tích" qua đời

    Phạt 252 triệu đồng NXB in hình Công Lý cởi trần; Chơi ngông Tàng "Keangnam": Mời ca sỹ ngoại về đãi cả bản; Nữ phượt thủ 9x tử nạn trên cung đường Hà Giang; Chàng trai trong "đám cưới cố tích" đột ngột qua đời...

  • Thoi su 24h1811 BS quen kim mo trong bung benh nhan
    Thời sự 24h(18/11): BS quên kim mổ trong bụng bệnh nhân

    Đường sắt trên cao "tuyệt đối an toàn"; Mổ đẻ, BS ‘quên’ kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bé sơ sinh văng khỏi bụng mẹ ra viện; Lật mặt hàng chục cửa hàng xăng dầu lắp đặt IC giả; Mạo nhận con trai Bí thư HN "quỵt" hàng trăm triệu... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/11.

  • Thoi su 24h1711 Cong Ly mac quan nho len bia sach luat
    Thời sự 24h(17/11): Công Lý mặc quần nhỏ lên bìa sách luật

    Bình Dương lên tiếng về cáo buộc của ông Dũng "lò vôi"; Công Lý bức xúc vì bìa sách in hình anh cởi trần; Nữ "đại gia" Hà thành bị đánh thuốc mê cướp kim cương?; "Kho" sừng tê giác trong nhà đại gia Hà Tĩnh...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.