Bộ trưởng Khoa học: "Cần tăng đầu tư gấp 5 lần"

Tiến sĩ Nguyễn Quân, tân Bộ trưởng Khoa học Công nghệ, cho rằng cần đầu tư nhiều gấp 4-5 lần so với hiện nay thì mới kỳ vọng có được các sản phẩm khoa học xứng với mong mỏi của xã hội.

Bộ trưởng Nguyễn Quân. Ảnh: Tiến Dũng.
Bộ trưởng Nguyễn Quân. Ảnh: Tiến Dũng.

- Thưa bộ trưởng, những nhiệm vụ nào được ông coi là quan trọng nhất trong nhiệm kỳ mới?

- Có 4 nhiệm vụ trọng tâm công việc mà tôi quan tâm trong thời gian trước mắt. Một là, tập trung thực hiện tốt các mục tiêu quốc gia như chương trình quốc gia phát triển công nghệ cao. Thứ hai, Bộ sẽ tập trung vào xây dựng đề án đổi mới cơ chế tài chính cho hoạt động Khoa học công nghệ.

Thứ ba, tiếp tục thực hiện cơ chế tự chịu trách nhiệm tiến tới giao quyền tự chủ triệt để cho các tổ chức công nghệ để sớm hình thành hệ thống các doanh nghiệp khoa học công nghệ. Thứ tư là thực hiện tốt đề án các chương trình Khoa học công nghệ trọng điểm cấp nhà nước để cho ra lò những sản phẩm hàm lượng công cao. Đây cũng là nhiệm vụ được Bộ Khoa học Công nghệ ưu tiên hàng đầu.

- Ông đánh giá khoa học Việt Nam đang ở vị trí nào so với các nước trên thế giới?

- Trong khu vực Đông Nam Á, trình độ Khoa học công nghệ Việt Nam đang nằm trong tốp trung bình, có thể ngang với Phillipines, Indonesia, thấp hơn một chút so với Malaysia và Thái Lan, thấp hơn chút nữa so với Singapore. Còn so với thế giới, Việt Nam vẫn ở vị trí khiêm tốn, mặc dù vừa qua chúng ta có nhiều tiến bộ trong chỉ số sáng tạo, xếp thứ hạng cao trong lĩnh vực thi Olympic, nhưng nhìn chung trình độ vẫn còn thấp.

- Nguyên nhân nào khiến khoa học công nghệ Việt Nam đang thấp hơn các nước láng giềng như ông vừa nói?

- Lý do chính là nguồn lực đầu tư cho khoa học còn thấp, mặc dù được nhà nước chi 2% tổng chi ngân sách quốc gia, tương đương các nước trên thế giới. Nhưng với các nước khác họ còn có nguồn đầu tư từ xã hội, tức là ngoài ngân sách nhà nước, cho khoa học công nghệ rất lớn. Thêm vào đó GDP của họ lớn nên chi ngân sách của họ cũng lớn về giá trị tuyệt đối. Nguồn lực cho khoa học công nghệ ít như vậy, nên khó đem lại sản phẩm tương xứng với mong mỏi của xã hội.

- Vậy theo ông, đầu tư cho khoa học công nghệ bao nhiêu thì đủ?

- Theo tôi, mức đầu tư phải gấp 4 đến 5 lần so với hiện nay. Hiện mức đầu tư cho khoa học huy động từ cả nguồn ngân sách nhà nước và các doanh nghiệp chỉ đạt 800 triệu đô la, trong khi đó nhu cầu hoạt động công nghệ theo tôi cần 3-4 tỷ đô la mới đáp ứng nhu cầu.

Để làm được điều đó cần sự đầu tư của cả xã hội, đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp. Trước đây, có đề xuất doanh nghiệp cần đầu tư cho phát triển Khoa học công nghệ với mức tối thiểu 10% lợi nhuận trước thuế, mức tối đa 20%.

Tuy nhiên, luật thuế thu nhập doanh nghiệp lại quy định doanh nghiệp có thể trích tối đa 10% lợi nhuận trước thuế, như vậy có thể không bắt buộc phải trích và không có chế tài bắt buộc. Vì vậy chúng ta chưa huy động được nguồn đầu tư của doanh nghiệp cho Khoa học công nghệ, trong khi các nước khác phần đầu tư của xã hội thường gấp 5-10 lần đầu tư từ ngân sách nhà nước.

Kinh phí đầu tư cho Khoa học công nghệ hiện nay lấy từ ngân sách nhà nước là chủ yếu. Số tiền đã ít lại phân bổ dàn trải. Một phần rất lớn trong ngân sách dành cho khoa học được dùng để chi lương, cho bộ máy và đội ngũ cán bộ làm việc tại các trường đại học, các viện nghiên cứu. Nếu không duy trì chi thường xuyên thì sẽ có hiện tượng chảy máu chất xám, sẽ làm yếu hoặc mất đi các viện nghiên cứu, trung tâm nghiên cứu, các tập thể khoa học.

- Ông nói nguồn đầu tư cho khoa học ít và dàn trải, nhưng trên thực tế nhiều đề tài nghiên cứu khoa học không sử dụng hết tiền được cho, phải mang trả lại nhà nước. Vì sao vậy thưa ông?

- Có tình trạng đó là do cơ chế tài chính. Theo các quy định hiện hành thì để lập kế hoạch khoa học và công nghệ hàng năm cần thời gian chuẩn bị để hoàn tất các thủ tục đến 1,5 năm trước năm tài chính. Trong khi đó Khoa học công nghệ thế giới phát triển như vũ bão. Vì thế có những đề tài, sau khi đã qua đủ các khâu phê duyệt và được cấp kinh phí, thì đã trở nên lỗi thời do thực tế không đòi hỏi nữa hoặc do đã có các nơi khác làm rồi. Khi tiền đến nơi thì không thể giải ngân được và cũng không cần giải ngân nữa.

- Làm thế nào để khắc phục tình trạng này?

- Chúng tôi đang thử nghiệm cơ chế khoán trong khoa học, tức là nhà nước đặt hàng, khi các đơn vị khoa học công nghệ bàn giao sản phẩm đúng yêu cầu đặt hàng, nhà nước sẽ cho quyết toán. Thủ tướng Chính phủ đã cho phép Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn thí điểm cơ chế này. Nếu thành công sẽ áp dụng đại trà.

- Nhiều nhà khoa học đang khó sống bằng nghề. Bộ trưởng sẽ làm gì để giúp họ yên tâm với nghiên cứu khoa học?

- Giới khoa học hiện tại phải chịu thiệt thòi nhất trong hệ thống những người làm công ăn lương. Nhà giáo có phụ cấp nghề, phụ cấp thâm niên, công chức nhà nước có phụ cấp công vụ… Còn nhà khoa học thì không có phụ cấp gì ngoài lương.

Để tạo môi trường tốt nhất cho nhà khoa học, Bộ đã đề xuất giao quyền tự chủ cho tổ chức Khoa học công nghệ, giúp nhà khoa học sống được bằng nghề. Khi được giao quyền tự chủ, các đơn vị khoa học ngoài nghiên cứu còn được phép hoạt động sản xuất kinh doanh, thực hiện các hợp đồng với các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp. Từ đó, họ sẽ có nguồn thu nhập thêm chính đáng.

- Trong nhiều vấn đề khó khăn, điều gì khiến ông trăn trở nhất?

- Điều tôi trăn trở nhất là chính sách đãi ngộ với giới khoa học và cơ chế tài chính. Tôi vẫn thường nói, Bộ Khoa học Công nghệ nợ giới khoa học hai vấn đến này.

- Ở cương vị Bộ trưởng, ông sẽ làm gì trước hết để có thể tiến đến kỳ vọng cho nền khoa học công nghệ Việt Nam?

- Chúng ta hoàn toàn có thể hy vọng đến năm 2020, khoa học xứng đáng là động lực để phát triển kinh tế xã hội. Điều trước hết mà Bộ sẽ làm là cố gắng tạo môi trường khoa học lành mạnh và thông thoáng nhất, phát huy tối đa sức sáng tạo của các nhà khoa học, ứng dụng vào sản xuất, tạo ra sản phẩm mang tầm quốc gia, tiến tới trình độ quốc tế.

Tiến sĩ Nguyễn Quân, 56 tuổi, vừa được bầu làm Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ sau một thời gian làm thứ trưởng thường trực. Ông từng là giảng viên, phó Hiệu trưởng thường trực trường Đại học Bách khoa Hà Nội. Ông lấy bằng Thạc sĩ ngành Năng lượng tại Viện Kỹ thuật châu Á (AIT) Thái Lan và bằng Tiến sĩ ngành Năng lượng tại Đại học Bách khoa Hà Nội.

Hương Thu

Việt Báo

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Cách phạt con gây tranh cãi của ông bố đầu bếp nổi tiếng nhất nước Anh

Gần đây, đầu bếp nổi tiếng ở Anh, được nhiều người yêu mến Jamie Oliver tiết lộ trên một chương trình tivi, anh đã phạt con gái Poppy 12 tuổi bằng cách cho ớt scotch bonnet (một loại ớt cực cay) vào quả táo của cô bé.

Ly kỳ chuyện săn "ma gà" giữa đại ngàn Xuân Sơn

Vào những ngày cuối năm, tại bản Cỏi nằm sâu trong vườn quốc gia Xuân Sơn, thuộc huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ, người dân ở khắp nơi đổ xô về săn lùng và tìm mua gà chín cựa.

Run rẩy giấu ma túy khi gặp 141

Đang điều khiển xe máy trên đường, bất ngờ gặp lực lượng 141 và bị yêu cầu kiểm tra hành chính, Nguyễn Hoàng Anh, SN 1978, trú tại phường Đội Cấn, quận Ba Đình, Hà Nội tái mặt nhưng vẫn cố giấu “hàng” vào vùng kín để qua mặt lực lượng chức năng…

Nhận xét tin Bộ trưởng Khoa học: "Cần tăng đầu tư gấp 5 lần"

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bộ trưởng Khoa học: "Cần tăng đầu tư gấp 5 lần" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bo truong Khoa hoc Can tang dau tu gap 5 lan ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bộ trưởng Khoa học: "Cần tăng đầu tư gấp 5 lần" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Khoa Học của chuyên mục Khoa Học.

Science Minister: "Need to invest 5 times"
Nguyen Quan, Vietnam, Ministry of Science, the state budget, scientists, 5 times, the scientific community, products, technology, investment, minister, compared to, department heads, businesses, do

Dr. Nguyen Quan, new Minister of Science and Technology, said that an investment of more than 4-5 times compared to present the new expected to be of scientific value for the product of social expectations ..

Xem tiếp: Khoa Học


  • Thoi su 24h282 Dam dai phan cach o to bi xuyen toac
    Thời sự 24h(28/2): Đâm dải phân cách, ô tô bị xuyên toạc

    'Để công an xã điều tra dễ bỏ lọt, oan sai'; Đâm vào dải phân cách, ô tô bị xuyên toạc trên cao tốc; Tịch thu bán đấu giá hòn đá gần 30 tấn, giá chục tỷ đồng;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 27/2.

  • Thoi su 24h272 Giang chuc 2 PGD So
    Thời sự 24h(27/2): Giáng chức 2 PGĐ Sở

    Giảm gần 3 tỷ USD xây sân bay Long Thành; Bán sân bay Phú Quốc lấy vốn xây sân bay Long Thành; Thanh Hóa bắt xe giường nằm ‘nhồi" 117 khách; Hai PGĐ sở đánh nhau bị giáng chức, cảnh cáo;Đắk Nông: Đào được hòn đá quý 27 tấn...

  • Thoi su 24h 262 Vietjet muon mua lai nua san bay Noi Bai
    Thời sự 24h (26/2): Vietjet muốn mua lại nửa sân bay Nội Bài

    ATM của Agribank bị phá, lấy đi gần 1 tỷ đồng; Vietjet muốn mua lại nửa sân bay quốc tế Nội Bài; Phá sàn vàng "hút" 180 tỷ đồng của nhà đầu tư; Ùn tắc kéo dài: Hà Nội tháo rào chắn; Tháng 3, có 4 đợt không khí lạnh...

  • Thoi su trong ngay Cuong do la len tieng ve vu tai nan
    Thời sự trong ngày: Cường đô la lên tiếng về vụ tai nạn

    Ông Nguyễn Quang Lập được tại ngoại điều tra; Siêu xe gây tai nạn đứng tên sở hữu Cường “đô la”; Sáp nhập ngân hàng: Những chuyện hậu trường; Cụ ông tử vong sau một giờ thuê khách sạn...

  • Thoi su 24h092 Hai xe khach tong nhau 10 nguoi chet
    Thời sự 24h(09/2): Hai xe khách tông nhau, 10 người chết

    Hai xe khách tông nhau, 10 người chết; Đề nghị cách chức TBT báo Người cao tuổi; Sập hầm khai thác đá xanh, 3 người tử vong; 2 người Việt lọt danh sách tỷ phú thế giới; Nơi củ sâm to bằng… củ sắn... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 9/2.

  • Su kien quoc te noi bat 222 282
    Sự kiện quốc tế nổi bật (22/2 - 28/2)

    Lãnh đạo Đảng đối lập Nga bị ám sát ngay tại Moscow; kết quả vòng đám phán thứ 2 giữa Mỹ và Cuba; Mỹ xác nhận thông tin Trung Quốc đang tiến hành xây dựng các cảng hải quân và sân bay trên các đảo trên Biển Đông... là những tin chính trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2202 2802
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (22/02 - 28/02)

    Hàng loạt tai nạn thảm khốc trong 9 ngày nghỉ Tết; Mùng 6 Tết, dân làng Ném Thượng vẫn chém lợn ở sân đình; Hỗn chiến tại Lễ hội Đền Gióng; Tiền lẻ, chen lấn: Nét đặc trưng “mới” của lễ hội Việt? ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------

  • Toan canh Showbiz tuan 2202 2802
    Toàn cảnh Showbiz tuần (22/02 – 28/02)

    ó nên chỉ trích hình ảnh GS Vũ Khiêu 'thơm' má hoa hậu Kỳ Duyên?,Vợ Baggio tiết lộ sảy thai 2 lần, bị 'cắm vài ba chục cái sừng', Các ngôi sao tranh cãi về “Chiếc váy màu gì?”, Kim Hyun Joong sắp có con với bạn gái bị hành hung, “Thiên thần” Karlie Kloss bỏ Victoria’s Secret,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2202 2802
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02)

    Ly kỳ chuyện đời các tướng cướp; Bị cáo về nhà ăn tết với… người bị hại; Vụ án khó điều tra bậc nhất lịch sử phá án Công an Hải Phòng; Những lá thư xin lỗi nức nở từ trại giam; 200 bánh heroin và những người đón Tết muộn; Các tổ 141 bắt nhiều vụ vận chuyển ma túy trong dịp Tết;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2202-2802/2147540033/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tong hop Doi song tuan qua 232 292
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2)

    Dư âm của Tết Nguyên Đán vẫn còn đọng lại trong những câu chuyện gia đình, không khí lễ hội khắp mọi nơi. Những phong tục thờ cúng, giải hạn đầu năm trong dân gian; Những câu chuyện về ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2; Nhiều tấm gương sáng trong đời sống... và những tin tức an toàn thực phẩm bẩn là những thông tin nổi bật tuần vừa qua... ------------ Xem thêm: Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2), http://vietbao.vn/Doi-song-Gia-dinh/Tong-hop-Doi-song-tuan-qua-232-292/2147540036/111/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn