Thứ hai, 27 Tháng chín 2004, 23:47 GMT+7

Bò sát cổ dài thời tiền khủng long

Náu mình dưới làn nước đục ngầu màu bùn, con bò sát cổ đại dùng chiếc cổ dài ngoẵng để bắt cá và mực.

Tuy nhiên, đây không phải cảnh thực mà chỉ được dựng lại từ hóa thạch 230 triệu năm tuổi, tìm thấy ở Đông Nam Trung Quốc. Với cái tên Dinocephalosaurus orientalis, có nghĩa là "con thằn lằn phương Đông có cái đầu kinh khủng", sinh vật này thuộc họ protorosaur (bọ sát săn mồi), có mặt trên Trái đất cách đây 280 triệu năm, rất lâu trước khi khủng long xuất hiện.

Thằn lằn phương Đông

Bo sat co dai thoi tien khung long

Bộ xương với chiếc cổ dài mà ban đầu mọi người tưởng nhầm là... đuôi.

Con thằn lằn phương Đông có các chi ngắn và rộng, với rất ít xương nơi cổ chân và mắt cá, chứng tỏ rằng nó đã thích nghi với điều kiện sống ở nước lâu hơn nhiều so với đồng loại (bò sát ở nước bao giờ cũng có ít xương cổ chân và mắt cá hơn bò sát ở trên cạn). Ngoài ra, nó còn có chiếc cổ khá cứng dài khoảng 1,7m, gần gấp đôi thân mình (dài khoảng 1m). Một vài dẻ xương sườn mỏng và linh động chạy dọc xương sống cổ, mỗi chiếc nối liền một số đốt xương sống cổ. Olivier Rieppel, nhà quản lý hóa thạch bò sát và động vật lưỡng cư tại Bảo tàng Field ở Chicago (Mỹ), cho biết: "Tất cả các thành viên của họ protorosaur đều ít nhiều có cổ dài."

Đã nhiều năm nay, giới khoa học cố gắng tìm cách giải thích giải thích về ý nghĩa chức năng của chiếc cổ dài quen thuộc ở loài protorosaur nhưng không tìm ra được câu trả lời nào thỏa đáng. Kết quả phân tích hóa thạch mới của Rieppel và cộng sự đã cho thấy một điều: Lũ protorosaur dùng cổ dài để săn mồi được dễ dàng.

Bí ẩn xung quanh chiếc cổ dài của lũ bò sát protorosaur bắt đầu bằng câu chuyện của Tanystropheus longobardicus, "xuất thân" từ châu Âu và Trung Đông, được phát hiện vào những năm 1850. Tanystropheus có 12 đốt xương cổ "dài đến kệch cỡm." Các nhà khoa học lúc đấy chỉ có thể giải thích rằng chiếc cổ dài là kết quả của các mẫu tăng trưởng chứ không phục vụ bất cứ mục đích cụ thể nào cả. Cũng như ở loài Dinocephalosaurus, xương sườn cổ của loài Tanystropheus nối liền nhiều đốt xương sống cổ.

Cổ dài để làm gì?

Bo sat co dai thoi tien khung long

Chiếc cổ dài là một vũ khí lợi hại của protorosaur.

Sau khi so sánh hóa thạch của Dinocephalosaurus với các loài đang sống và phân tích về cách kiếm ăn của chúng ở vùng nước bùn ven biển, Rieppel và cộng sự tin rằng họ đã phát hiện ra được chức năng cụ thể của chiếc cổ dài. Các tác giả cho biết, ít nhất thì chiếc cổ dài cũng cho phép lũ bò sát lặng lẽ tiếp cận và đớp lấy con mồi trong làn nước bùn gần bờ, trước khi bóng dáng to lớn của nó khiến cho bữa ăn tương lai hoảng sợ mà chạy mất.

Theo Michael LaBarbera, nhà sinh học đồng tác giả cuộc nghiên cứu thuộc ĐH Chicago, có thể một "chiến lược" săn mồi khác đã khiến cho lũ bò sát có những dẻ xương sườn ở cổ. Cơ cổ của Dinocephalosaurus lúc co bóp sẽ khiến cho chúng có thể vươn cổ ra nhanh chóng, đưa đầu đến thẳng với con mồi. Đồng thời, các dẻ xương cổ sẽ chìa ra, làm rộng thêm kích thước thực quản. Điều này rất quan trọng, bởi vì nó sẽ tạo ra lực hút, cho phép Dinocephalosaurus nuốt được sóng áp lực tạo ra khi nó đưa đầu về phía trước trong làn nước, nếu không sóng áp lực sẽ đánh động cho con mồi bỏ trốn. Rieppel cho biết: "Tanystropheus cũng có cơ chế tương tự, nhưng các nhà khoa học đã không nhận ra cơ chế này."

Dinocephalosaurus đã được Chun Li, nhà khoa học thuộc Viện Cổ Sinh học Xương sống và Cổ Nhân học, Viện Khoa học Trung Quốc, phát hiện vào năm 2002. Trong suốt ba năm liền, ông bỏ công tìm kiếm dấu vết của protorosaur tại miền nam Trung Quốc nhưng không thành công. Trở về ngôi làng để nghỉ ngơi sau một ngày tìm kiếm đầy thất vọng nữa, ông được người dân địa phương kể cho nghe về "những mảnh xương to" trong đá vôi mà một nông dân đã đào được. Ông kể lại: "Mặc dù người nông dân tưởng rằng chiếc cổ dài của con vật là đuôi, tôi biết rằng mình đã tìm thấy loài protorosaur cổ dài mà mình đã săn đuổi trong suốt ba năm trời."

Khánh Hà (Tổng hợp)

Việt Báo

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Ukraine, Nga đạt thỏa thuận về cung cấp nhiên liệu hạt nhân

Một quan chức tại Kiev ngày 25/11 cho biết Công ty điện hạt nhân quốc gia Energoatom của Ukraine đã đạt được thỏa thuận với Công ty nhiêu liệu quốc doanh TVEL của Nga về việc cung cấp nhiên liệu hạt nhân cho các lò phản ứng của Ukraine trong vòng 2 năm tới.

Nhận xét tin Bò sát cổ dài thời tiền khủng long

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bò sát cổ dài thời tiền khủng long bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bo sat co dai thoi tien khung long ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bò sát cổ dài thời tiền khủng long ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Thế Giới của chuyên mục Khoa Học.

Reptiles long-necked prehistoric dinosaurs
Scientists, reptiles, dinosaurs, invertebrates, fossils, ancient, long, baby, years, water

Appeared on Earth long ago, before the crisis long, long-necked reptile is a mystery to biology ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2511 Ung ho phuong an nghi Tet 9 ngay
    Thời sự 24h(25/11): Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày

    Chi tiền triệu mua tin về tham nhũng; “Mất điện tại sân bay do UPS hỏng là nói sai!”; Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày; Phó giám đốc bệnh viện E trung ương bị bắt tại nhà nghỉ; Bị dồn ép, cước taxi, vận tải giảm tới trên 30%; Cha ruột giết con gái đang mang thai... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 25/11.

  • Thoi su trong ngay Danh ghen tren may bay
    Thời sự trong ngày: Đánh ghen trên máy bay

    Bến Tre, TPHCM thu hồi đất, dỡ nhà ông Trần Văn Truyền; Bộ trưởng Thăng: Sự cố mất điện có phải phá hoại?; SGK tiếng Anh: "Làm ầm ĩ là...không biết gì"; "Hố tử thần" sụt lún trở lại; "2 bà, 1 ông" đánh nhau trên máy bay...

  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Thoi su 24h1911 Chang trai dam cuoi co tich qua doi
    Thời sự 24h(19/11): Chàng trai "đám cưới cổ tích" qua đời

    Phạt 252 triệu đồng NXB in hình Công Lý cởi trần; Chơi ngông Tàng "Keangnam": Mời ca sỹ ngoại về đãi cả bản; Nữ phượt thủ 9x tử nạn trên cung đường Hà Giang; Chàng trai trong "đám cưới cố tích" đột ngột qua đời...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.

1