Thứ hai, 27 Tháng chín 2004, 23:47 GMT+7

Bò sát cổ dài thời tiền khủng long

Náu mình dưới làn nước đục ngầu màu bùn, con bò sát cổ đại dùng chiếc cổ dài ngoẵng để bắt cá và mực.

Tuy nhiên, đây không phải cảnh thực mà chỉ được dựng lại từ hóa thạch 230 triệu năm tuổi, tìm thấy ở Đông Nam Trung Quốc. Với cái tên Dinocephalosaurus orientalis, có nghĩa là "con thằn lằn phương Đông có cái đầu kinh khủng", sinh vật này thuộc họ protorosaur (bọ sát săn mồi), có mặt trên Trái đất cách đây 280 triệu năm, rất lâu trước khi khủng long xuất hiện.

Thằn lằn phương Đông

Bo sat co dai thoi tien khung long

Bộ xương với chiếc cổ dài mà ban đầu mọi người tưởng nhầm là... đuôi.

Con thằn lằn phương Đông có các chi ngắn và rộng, với rất ít xương nơi cổ chân và mắt cá, chứng tỏ rằng nó đã thích nghi với điều kiện sống ở nước lâu hơn nhiều so với đồng loại (bò sát ở nước bao giờ cũng có ít xương cổ chân và mắt cá hơn bò sát ở trên cạn). Ngoài ra, nó còn có chiếc cổ khá cứng dài khoảng 1,7m, gần gấp đôi thân mình (dài khoảng 1m). Một vài dẻ xương sườn mỏng và linh động chạy dọc xương sống cổ, mỗi chiếc nối liền một số đốt xương sống cổ. Olivier Rieppel, nhà quản lý hóa thạch bò sát và động vật lưỡng cư tại Bảo tàng Field ở Chicago (Mỹ), cho biết: "Tất cả các thành viên của họ protorosaur đều ít nhiều có cổ dài."

Đã nhiều năm nay, giới khoa học cố gắng tìm cách giải thích giải thích về ý nghĩa chức năng của chiếc cổ dài quen thuộc ở loài protorosaur nhưng không tìm ra được câu trả lời nào thỏa đáng. Kết quả phân tích hóa thạch mới của Rieppel và cộng sự đã cho thấy một điều: Lũ protorosaur dùng cổ dài để săn mồi được dễ dàng.

Bí ẩn xung quanh chiếc cổ dài của lũ bò sát protorosaur bắt đầu bằng câu chuyện của Tanystropheus longobardicus, "xuất thân" từ châu Âu và Trung Đông, được phát hiện vào những năm 1850. Tanystropheus có 12 đốt xương cổ "dài đến kệch cỡm." Các nhà khoa học lúc đấy chỉ có thể giải thích rằng chiếc cổ dài là kết quả của các mẫu tăng trưởng chứ không phục vụ bất cứ mục đích cụ thể nào cả. Cũng như ở loài Dinocephalosaurus, xương sườn cổ của loài Tanystropheus nối liền nhiều đốt xương sống cổ.

Cổ dài để làm gì?

Bo sat co dai thoi tien khung long

Chiếc cổ dài là một vũ khí lợi hại của protorosaur.

Sau khi so sánh hóa thạch của Dinocephalosaurus với các loài đang sống và phân tích về cách kiếm ăn của chúng ở vùng nước bùn ven biển, Rieppel và cộng sự tin rằng họ đã phát hiện ra được chức năng cụ thể của chiếc cổ dài. Các tác giả cho biết, ít nhất thì chiếc cổ dài cũng cho phép lũ bò sát lặng lẽ tiếp cận và đớp lấy con mồi trong làn nước bùn gần bờ, trước khi bóng dáng to lớn của nó khiến cho bữa ăn tương lai hoảng sợ mà chạy mất.

Theo Michael LaBarbera, nhà sinh học đồng tác giả cuộc nghiên cứu thuộc ĐH Chicago, có thể một "chiến lược" săn mồi khác đã khiến cho lũ bò sát có những dẻ xương sườn ở cổ. Cơ cổ của Dinocephalosaurus lúc co bóp sẽ khiến cho chúng có thể vươn cổ ra nhanh chóng, đưa đầu đến thẳng với con mồi. Đồng thời, các dẻ xương cổ sẽ chìa ra, làm rộng thêm kích thước thực quản. Điều này rất quan trọng, bởi vì nó sẽ tạo ra lực hút, cho phép Dinocephalosaurus nuốt được sóng áp lực tạo ra khi nó đưa đầu về phía trước trong làn nước, nếu không sóng áp lực sẽ đánh động cho con mồi bỏ trốn. Rieppel cho biết: "Tanystropheus cũng có cơ chế tương tự, nhưng các nhà khoa học đã không nhận ra cơ chế này."

Dinocephalosaurus đã được Chun Li, nhà khoa học thuộc Viện Cổ Sinh học Xương sống và Cổ Nhân học, Viện Khoa học Trung Quốc, phát hiện vào năm 2002. Trong suốt ba năm liền, ông bỏ công tìm kiếm dấu vết của protorosaur tại miền nam Trung Quốc nhưng không thành công. Trở về ngôi làng để nghỉ ngơi sau một ngày tìm kiếm đầy thất vọng nữa, ông được người dân địa phương kể cho nghe về "những mảnh xương to" trong đá vôi mà một nông dân đã đào được. Ông kể lại: "Mặc dù người nông dân tưởng rằng chiếc cổ dài của con vật là đuôi, tôi biết rằng mình đã tìm thấy loài protorosaur cổ dài mà mình đã săn đuổi trong suốt ba năm trời."

Khánh Hà (Tổng hợp)

Việt Báo

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Nóng: Sẽ có 1 triệu liều vắcxin Ebola vào cuối năm 2015

Trong bối cảnh virus Ebola đang khiến cả thế giới lo ngại, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa đưa ra thông báo đáng chú ý là sẽ có 1 triệu liều vắcxin Ebola được sản xuất vào cuối năm 2015.

Nhận xét tin Bò sát cổ dài thời tiền khủng long

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bò sát cổ dài thời tiền khủng long bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bo sat co dai thoi tien khung long ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bò sát cổ dài thời tiền khủng long ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Thế Giới của chuyên mục Khoa Học.

Reptiles long-necked prehistoric dinosaurs
Scientists, reptiles, dinosaurs, invertebrates, fossils, ancient, long, baby, years, water

Appeared on Earth long ago, before the crisis long, long-necked reptile is a mystery to biology ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.