Thứ hai, 27 Tháng chín 2004, 23:47 GMT+7

Bò sát cổ dài thời tiền khủng long

Náu mình dưới làn nước đục ngầu màu bùn, con bò sát cổ đại dùng chiếc cổ dài ngoẵng để bắt cá và mực.

Tuy nhiên, đây không phải cảnh thực mà chỉ được dựng lại từ hóa thạch 230 triệu năm tuổi, tìm thấy ở Đông Nam Trung Quốc. Với cái tên Dinocephalosaurus orientalis, có nghĩa là "con thằn lằn phương Đông có cái đầu kinh khủng", sinh vật này thuộc họ protorosaur (bọ sát săn mồi), có mặt trên Trái đất cách đây 280 triệu năm, rất lâu trước khi khủng long xuất hiện.

Thằn lằn phương Đông

Bo sat co dai thoi tien khung long

Bộ xương với chiếc cổ dài mà ban đầu mọi người tưởng nhầm là... đuôi.

Con thằn lằn phương Đông có các chi ngắn và rộng, với rất ít xương nơi cổ chân và mắt cá, chứng tỏ rằng nó đã thích nghi với điều kiện sống ở nước lâu hơn nhiều so với đồng loại (bò sát ở nước bao giờ cũng có ít xương cổ chân và mắt cá hơn bò sát ở trên cạn). Ngoài ra, nó còn có chiếc cổ khá cứng dài khoảng 1,7m, gần gấp đôi thân mình (dài khoảng 1m). Một vài dẻ xương sườn mỏng và linh động chạy dọc xương sống cổ, mỗi chiếc nối liền một số đốt xương sống cổ. Olivier Rieppel, nhà quản lý hóa thạch bò sát và động vật lưỡng cư tại Bảo tàng Field ở Chicago (Mỹ), cho biết: "Tất cả các thành viên của họ protorosaur đều ít nhiều có cổ dài."

Đã nhiều năm nay, giới khoa học cố gắng tìm cách giải thích giải thích về ý nghĩa chức năng của chiếc cổ dài quen thuộc ở loài protorosaur nhưng không tìm ra được câu trả lời nào thỏa đáng. Kết quả phân tích hóa thạch mới của Rieppel và cộng sự đã cho thấy một điều: Lũ protorosaur dùng cổ dài để săn mồi được dễ dàng.

Bí ẩn xung quanh chiếc cổ dài của lũ bò sát protorosaur bắt đầu bằng câu chuyện của Tanystropheus longobardicus, "xuất thân" từ châu Âu và Trung Đông, được phát hiện vào những năm 1850. Tanystropheus có 12 đốt xương cổ "dài đến kệch cỡm." Các nhà khoa học lúc đấy chỉ có thể giải thích rằng chiếc cổ dài là kết quả của các mẫu tăng trưởng chứ không phục vụ bất cứ mục đích cụ thể nào cả. Cũng như ở loài Dinocephalosaurus, xương sườn cổ của loài Tanystropheus nối liền nhiều đốt xương sống cổ.

Cổ dài để làm gì?

Bo sat co dai thoi tien khung long

Chiếc cổ dài là một vũ khí lợi hại của protorosaur.

Sau khi so sánh hóa thạch của Dinocephalosaurus với các loài đang sống và phân tích về cách kiếm ăn của chúng ở vùng nước bùn ven biển, Rieppel và cộng sự tin rằng họ đã phát hiện ra được chức năng cụ thể của chiếc cổ dài. Các tác giả cho biết, ít nhất thì chiếc cổ dài cũng cho phép lũ bò sát lặng lẽ tiếp cận và đớp lấy con mồi trong làn nước bùn gần bờ, trước khi bóng dáng to lớn của nó khiến cho bữa ăn tương lai hoảng sợ mà chạy mất.

Theo Michael LaBarbera, nhà sinh học đồng tác giả cuộc nghiên cứu thuộc ĐH Chicago, có thể một "chiến lược" săn mồi khác đã khiến cho lũ bò sát có những dẻ xương sườn ở cổ. Cơ cổ của Dinocephalosaurus lúc co bóp sẽ khiến cho chúng có thể vươn cổ ra nhanh chóng, đưa đầu đến thẳng với con mồi. Đồng thời, các dẻ xương cổ sẽ chìa ra, làm rộng thêm kích thước thực quản. Điều này rất quan trọng, bởi vì nó sẽ tạo ra lực hút, cho phép Dinocephalosaurus nuốt được sóng áp lực tạo ra khi nó đưa đầu về phía trước trong làn nước, nếu không sóng áp lực sẽ đánh động cho con mồi bỏ trốn. Rieppel cho biết: "Tanystropheus cũng có cơ chế tương tự, nhưng các nhà khoa học đã không nhận ra cơ chế này."

Dinocephalosaurus đã được Chun Li, nhà khoa học thuộc Viện Cổ Sinh học Xương sống và Cổ Nhân học, Viện Khoa học Trung Quốc, phát hiện vào năm 2002. Trong suốt ba năm liền, ông bỏ công tìm kiếm dấu vết của protorosaur tại miền nam Trung Quốc nhưng không thành công. Trở về ngôi làng để nghỉ ngơi sau một ngày tìm kiếm đầy thất vọng nữa, ông được người dân địa phương kể cho nghe về "những mảnh xương to" trong đá vôi mà một nông dân đã đào được. Ông kể lại: "Mặc dù người nông dân tưởng rằng chiếc cổ dài của con vật là đuôi, tôi biết rằng mình đã tìm thấy loài protorosaur cổ dài mà mình đã săn đuổi trong suốt ba năm trời."

Khánh Hà (Tổng hợp)

Việt Báo

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Chuỗi kỹ năng giúp học sinh thạo đọc hiểu

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Hạnh (Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam) kĩ năng đọc hiểu bao gồm chuỗi các thao tác, hành vi của người đọc được sắp xếp theo một cấu trúc hay một trình tự nhất định.

Nếu cần thiết, sẽ thanh tra dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông

Tại cuộc họp báo sáng 23-1, đại diện Thanh tra Chính phủ cho biết, nếu thấy thực sự cần thiết, Thanh tra Chính phủ sẽ vào cuộc thanh tra Dự án đường sắt trên cao Cát Linh Hà Đông (Hà Nội) theo quy định của pháp luật.

Nghề tay trái hái ra tiền của trọng tài, giám sát Việt Nam

Trợ lý trọng tài Nguyễn Lê Nguyên Thành ngoài việc cầm cờ tại giải hạng Nhất còn là ông chủ của một cửa hàng đồ gỗ mỹ nghệ với giá trị hàng tỷ đồng.

Nhận xét tin Bò sát cổ dài thời tiền khủng long

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bò sát cổ dài thời tiền khủng long bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bo sat co dai thoi tien khung long ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bò sát cổ dài thời tiền khủng long ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Thế Giới của chuyên mục Khoa Học.

Reptiles long-necked prehistoric dinosaurs
Scientists, reptiles, dinosaurs, invertebrates, fossils, ancient, long, baby, years, water

Appeared on Earth long ago, before the crisis long, long-necked reptile is a mystery to biology ..

Xem tiếp: Khoa Học


  • Thoi su 24h2301 Tang luong huu va tro cap them 8
    Thời sự 24h(23/01): Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Bộ GTVT lên tiếng về vụ Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở; Bắt ông chủ tạp chí cầm đầu đường dây đánh bạc ngàn tỷ; Hàng tấn mỹ phẩm không nguồn gốc "tràn" vào HN; Làm rõ vụ 12 con dê ‘lạc’ vào trang trại Bí thư huyện... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/1.

  • Thoi su 24h2201 Cuc truong Duong sat chet tai tru so
    Thời sự 24h(22/01): Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở

    Cục trưởng Đường sắt VN được phát hiện chết tại phòng làm việc, "Nữ quái" đất Cảng phẫu thuật mặt trốn nã 10 năm; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Nữ du khách nước ngoài đến Hà Nội đã bị cướp; Bắt nghi phạm vụ hiếp dâm, giết bé gái bịt đầu mối; Giữ lại táo nhập từ Mỹ, cấm bán ra thị trường... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày.

  • Thoi su 24h2101 Xang giam toi 1900 donglit
    Thời sự 24h(21/01): Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít

    Thiếu nữ bị kéo lê nửa cây số dưới gầm xe 7 chỗ; 3 công nhân tử vong tại công trường thủy điện; Vụ án tham ô hơn 10 năm chưa xử xong; Hoãn tăng thuế, xăng giảm tới 1.900 đồng/lít; Ô tô lao vun vút ngược chiều trên cầu Nhật Tân; Nữ giáo viên tống tiền giám đốc trường quốc tế... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/1.

  • Thoi su 24h2001 Bi an ho chon hai cot tap the
    Thời sự 24h(20/01): Bí ẩn hố chôn hài cốt tập thể

    Lửa hàn bắn tung tóe tại dự án đường sắt trên cao; Trùm ma túy lĩnh án tử, tiến sĩ luật ốm nặng không phải ra tòa; Má mì xinh đẹp và 2 đại gia bị bắt quả tang mua dâm; Sự ma mãnh của Abbott khi ghi nhãn sữa kỳ thị; Đôi vợ chồng làm giả chữ ký nhiều vị lãnh đạo... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/1.

  • Thoi su trong ngay Phat VTV 40 trieu vi Dieu uoc thu 7
    Thời sự trong ngày: Phạt VTV 40 triệu vì "Điều ước thứ 7"

    Thêm một lý do khiến "dự án đất vàng" chậm tiến độ; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Công dân bị tù oan được bồi thường gần 300 triệu; Xe đưa đón học sinh phát cháy trên phố... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/1.

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn