Bò sát cổ dài thời tiền khủng long

Náu mình dưới làn nước đục ngầu màu bùn, con bò sát cổ đại dùng chiếc cổ dài ngoẵng để bắt cá và mực.

Tuy nhiên, đây không phải cảnh thực mà chỉ được dựng lại từ hóa thạch 230 triệu năm tuổi, tìm thấy ở Đông Nam Trung Quốc. Với cái tên Dinocephalosaurus orientalis, có nghĩa là "con thằn lằn phương Đông có cái đầu kinh khủng", sinh vật này thuộc họ protorosaur (bọ sát săn mồi), có mặt trên Trái đất cách đây 280 triệu năm, rất lâu trước khi khủng long xuất hiện.

Thằn lằn phương Đông

Bo sat co dai thoi tien khung long

Bộ xương với chiếc cổ dài mà ban đầu mọi người tưởng nhầm là... đuôi.

Con thằn lằn phương Đông có các chi ngắn và rộng, với rất ít xương nơi cổ chân và mắt cá, chứng tỏ rằng nó đã thích nghi với điều kiện sống ở nước lâu hơn nhiều so với đồng loại (bò sát ở nước bao giờ cũng có ít xương cổ chân và mắt cá hơn bò sát ở trên cạn). Ngoài ra, nó còn có chiếc cổ khá cứng dài khoảng 1,7m, gần gấp đôi thân mình (dài khoảng 1m). Một vài dẻ xương sườn mỏng và linh động chạy dọc xương sống cổ, mỗi chiếc nối liền một số đốt xương sống cổ. Olivier Rieppel, nhà quản lý hóa thạch bò sát và động vật lưỡng cư tại Bảo tàng Field ở Chicago (Mỹ), cho biết: "Tất cả các thành viên của họ protorosaur đều ít nhiều có cổ dài."

Đã nhiều năm nay, giới khoa học cố gắng tìm cách giải thích giải thích về ý nghĩa chức năng của chiếc cổ dài quen thuộc ở loài protorosaur nhưng không tìm ra được câu trả lời nào thỏa đáng. Kết quả phân tích hóa thạch mới của Rieppel và cộng sự đã cho thấy một điều: Lũ protorosaur dùng cổ dài để săn mồi được dễ dàng.

Bí ẩn xung quanh chiếc cổ dài của lũ bò sát protorosaur bắt đầu bằng câu chuyện của Tanystropheus longobardicus, "xuất thân" từ châu Âu và Trung Đông, được phát hiện vào những năm 1850. Tanystropheus có 12 đốt xương cổ "dài đến kệch cỡm." Các nhà khoa học lúc đấy chỉ có thể giải thích rằng chiếc cổ dài là kết quả của các mẫu tăng trưởng chứ không phục vụ bất cứ mục đích cụ thể nào cả. Cũng như ở loài Dinocephalosaurus, xương sườn cổ của loài Tanystropheus nối liền nhiều đốt xương sống cổ.

Cổ dài để làm gì?

Bo sat co dai thoi tien khung long

Chiếc cổ dài là một vũ khí lợi hại của protorosaur.

Sau khi so sánh hóa thạch của Dinocephalosaurus với các loài đang sống và phân tích về cách kiếm ăn của chúng ở vùng nước bùn ven biển, Rieppel và cộng sự tin rằng họ đã phát hiện ra được chức năng cụ thể của chiếc cổ dài. Các tác giả cho biết, ít nhất thì chiếc cổ dài cũng cho phép lũ bò sát lặng lẽ tiếp cận và đớp lấy con mồi trong làn nước bùn gần bờ, trước khi bóng dáng to lớn của nó khiến cho bữa ăn tương lai hoảng sợ mà chạy mất.

Theo Michael LaBarbera, nhà sinh học đồng tác giả cuộc nghiên cứu thuộc ĐH Chicago, có thể một "chiến lược" săn mồi khác đã khiến cho lũ bò sát có những dẻ xương sườn ở cổ. Cơ cổ của Dinocephalosaurus lúc co bóp sẽ khiến cho chúng có thể vươn cổ ra nhanh chóng, đưa đầu đến thẳng với con mồi. Đồng thời, các dẻ xương cổ sẽ chìa ra, làm rộng thêm kích thước thực quản. Điều này rất quan trọng, bởi vì nó sẽ tạo ra lực hút, cho phép Dinocephalosaurus nuốt được sóng áp lực tạo ra khi nó đưa đầu về phía trước trong làn nước, nếu không sóng áp lực sẽ đánh động cho con mồi bỏ trốn. Rieppel cho biết: "Tanystropheus cũng có cơ chế tương tự, nhưng các nhà khoa học đã không nhận ra cơ chế này."

Dinocephalosaurus đã được Chun Li, nhà khoa học thuộc Viện Cổ Sinh học Xương sống và Cổ Nhân học, Viện Khoa học Trung Quốc, phát hiện vào năm 2002. Trong suốt ba năm liền, ông bỏ công tìm kiếm dấu vết của protorosaur tại miền nam Trung Quốc nhưng không thành công. Trở về ngôi làng để nghỉ ngơi sau một ngày tìm kiếm đầy thất vọng nữa, ông được người dân địa phương kể cho nghe về "những mảnh xương to" trong đá vôi mà một nông dân đã đào được. Ông kể lại: "Mặc dù người nông dân tưởng rằng chiếc cổ dài của con vật là đuôi, tôi biết rằng mình đã tìm thấy loài protorosaur cổ dài mà mình đã săn đuổi trong suốt ba năm trời."

Khánh Hà (Tổng hợp)

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Thế giới "rùng mình" trước đặc sản Việt Nam
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Khác biệt ‘đỉnh’ của đôi ta

Theo quan điểm của các nhà khoa học, “đỉnh” của các chị em có nhiều khác biệt so với nam giới và còn là một vấn đề cần được nghiên cứu nhiều hơn nữa.

Nhận xét tin Bò sát cổ dài thời tiền khủng long

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bò sát cổ dài thời tiền khủng long bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bo sat co dai thoi tien khung long ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bò sát cổ dài thời tiền khủng long ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Khoa Học.

Reptiles long-necked prehistoric dinosaurs
Scientists, reptiles, dinosaurs, invertebrates, fossils, ancient, long, baby, years, water

Appeared on Earth long ago, before the crisis long, long-necked reptile is a mystery to biology ..

Xem tiếp: Khoa Học


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.