Bí mật về chuyến bay đưa người đầu tiên vào vũ trụ (1)

Anh hùng trong lịch sử vũ trụ Xô Viết - Yuri Gagarin. (nasa)

45 năm trước đây, ngày 12/4/1961, lần đầu tiên trong lịch sử loài người, nhà du hành vũ trụ Xô Viết Yuri Gagarin thực hiện chuyến bay lịch sử vào khoảng không vũ trụ kéo dài 108 phút. Nhưng ít ai biết rằng, để thực hiện chiến công tuyệt vời ấy, Y. Gagarin phải sẵn sàng chấp nhận mọi rủi ro, kể cả sinh mệnh của mình.

Do quy trình kiểm duyệt gắt gao các thông tin tuyệt mật của chương trình vũ trụ Nga mà trước đây không một thông tin bất lợi nào về chuyến bay này bị lọt ra ngoài. Mãi cho đến gần đây, các thông tin ấy mới được đề cập trên một số báo, đài Nga.

Thảm họa kinh hoàng

Thực ra Y.Gagarin cần phải thực hiện chuyến bay vào mùa đông lạnh giá năm 1960, chứ không phải vào những ngày xuân tháng tư năm 1961. Nghị quyết đề ngày 11/10/1960 của Ban Chấp hành trung ương Đảng và Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô ghi rõ, cần phải phóng tàu Vostok vào tháng 12 năm này.

Khi mọi việc đang diễn tiến theo kế hoạch thì thảm họa đã xảy ra: Ngày 24/12/1960, tại sân bay vũ trụ Baikonur, một tên lửa quân sự chứa đầy nhiên liệu đã nổ tung ngay trên giàn phóng khi vừa được lệnh xuất phát, làm chết tại chỗ 268 người. Trong số những nạn nhân có nguyên soái Nedelyn, và hầu hết mọi người đều bị thiêu cháy. Ủy ban điều tra quốc gia vào cuộc để truy tìm nguyên nhân thảm họa này và kế hoạch đưa người lên khoảng không vũ trụ đã bị lùi lại.

Tàu vũ trụ đầu tiên không trở về trái đất

Sự mạo hiểm không chỉ có với chuyến bay đầu tiên mà liên tục xuất hiện trong quá trình chuẩn bị. Một trong những nguyên nhân chính là cả tên lửa đẩy lẫn tàu vũ trụ chỉ đảm bảo được 50% thành công. Điều này được chứng minh khi trong 6 lần phóng tên lửa thử nghiệm "có người trong khoang lái" thì có đến 3 lần thất bại. Những thông tin này trước đây được giữ bí mật tuyệt đối:

- Ngày 15/5/1960, con tàu đầu tiên được phóng vào vũ trụ nhưng do hệ thống định vị hư hỏng nên nó không thể quay về trái đất. Tàu này tiến vào quỹ đạo cao hơn và từ đó đến nay vẫn tiếp tục bay như vậy.

- Ngày 23/9/1960, tên lửa đẩy nổ ngay khi vừa xuất phát, hai con chó Damka và Krashavka trên khoang tàu bị chết.

- Ngày 1/12/1960, hai con chó Pchelka và Mushka bay vào vũ trụ, nhưng khi thay đổi quỹ đạo để trở về trái đất, do tính toán sai nên con tàu bị bốc cháy hoàn toàn khi lọt vào bầu khí quyển.

Thảm họa không chỉ xảy ra trên vũ trụ mà còn diễn ra trên mặt đất. Vào thời gian tập luyện trong khoang tàu tại trung tâm huấn luyện vũ trụ, ứng viên phi công vũ trụ trẻ nhất - Valentin Bondrachev - đã hy sinh.

Đề xuất Titov thay Gagarin

Vào thời điểm đó, Mỹ cũng đang chuẩn bị đưa người vào vũ trụ, họ không dùng chó để thử nghiệm như Liên Xô mà dùng khỉ. Trên toàn nước Mỹ diễn ra chiến dịch quảng cáo rùm beng rằng, ngày 2/5/1961 họ sẽ phóng tàu có người lên vũ trụ. Tổng công trình sư Sergey Karalov của Liên Xô lúc ấy toan tính không để người Mỹ qua mặt. S. Karalov biết rằng, với độ an toàn là 50/50 thì chưa đảm bảo cho việc đưa người lên vũ trụ, nhưng liên tiếp hai lần phóng thử tàu thành công cuối cùng đã giúp ông mạo hiểm ra quyết định: Lần phóng thứ 7 - tàu Vostok - sẽ đưa người vào vũ trụ. Bằng giá nào Liên Xô cũng phải vượt qua Mỹ trước vài tuần lễ.

Đã có những ý kiến đề nghị để German Titov - người còn độc thân thay thế Y. Gagarin vì anh đã có hai con gái nhỏ. Sở dĩ như vậy vì không ai trong ủy ban y tế dám ký vào văn bản rằng nhà du hành vũ trụ sẽ sống khi trở về trái đất. Thế nhưng S. Karalov kiên quyết chọn lựa ứng viên Y. Gagarin. Ông trực tiếp kiểm tra anh trước chuyến bay và trong suốt quãng đời sau đó, S. Karalov luôn tự hào vì đã không sai lầm khi chọn Y. Gagarin.

(Theo Thanh niên, MK và Newsru)

Phần 2