Bếp cho người nghèo

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Là kỹ sư kiến trúc nhưng KS Trần Ngọc Tuệ lại miệt mài làm một công việc giản dị gần 20 năm nay: thiết kế bếp đun để bảo vệ môi trường cũng như sức khoẻ của người dân ở nông thôn và miền núi.

Bep cho nguoi ngheo
KS Tuệ bên chiếc bếp gạch do ông thiết kế tại Đắc Lắc.

Phần lớn người dân ở các vùng nông thôn và miền núi Việt Nam hiện vẫn sử dụng bếp kiềng ba chân hoặc bếp đầu rau để đun nấu với nhiên liệu sinh khối sẵn có là củi, rơm, trấu, lá cây... Khi họ nhóm lửa cũng là lúc khói bụi quẩn đặc trong bếp. Thế nhưng chẳng ai biết trong thứ khói bụi đó chứa khoảng 213 vật chất khí, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khoẻ con người và gây ô nhiễm môi trường: CO2, CO, CH4, N2O, TNMOC (total-nonmethan organic compound) và hydro carbon thơm... Ngoài ra, nếu cứ đốn cây tự nhiên làm củi đốt như thế thì các cánh rừng tự nhiên sẽ sớm cạn kiệt.

Trăn trở trước thực trạng này, được sự hỗ trợ của nhiều tổ chức quốc tế từ năm 1989 KS Trần Ngọc Tuệ cùng cộng sự thuộc Trung tâm Ứng dụng khoa học kỹ thuật lâm nghiệp (Viện Khoa học lâm nghiệp Việt Nam) đã bắt tay vào thiết kế và chế tạo một loại bếp đun rẻ tiền, tiết kiệm nhiên liệu và ít gây ô nhiễm hơn. Bếp làm bằng các vật liệu sẵn có tại từng địa phương. Có địa phương thì sử dụng gạch, xi măng, cát trong khi những nơi khác dùng đất sét chịu lửa hoặc đất thường trộn thêm lân, rơm, trấu... Cũng tuỳ vào nhu cầu của từng gia đình mà bếp có một, hai hoặc ba buồng đốt (tương ứng là một, hai, ba miệng bếp) cùng với một buồng tận dụng.

Theo KS Tuệ, bí quyết của bếp nằm ở chính các buồng đốt. Thiết kế đặt biệt của buồng đốt làm nhiên liệu cháy kiệt ở nhiệt độ cao nên khử được một số chất có hại, làm lượng CO2 phát thải giảm 3-6 lần (thành phần chính trong khói bếp chủ yếu là CO2). Thực tiễn ở các bếp đã được xây dựng cho thấy tro trong buồng đốt mịn như tàn thuốc lá trong khi đun bếp kiềng hoặc đầu rau thì nhiên liệu sinh khối cháy không hết, chẳng hạn như vẫn còn hình cọng rơm hoặc thanh củi. Buồng đốt nhiệt độ cao cũng thiêu cháy cả lõi ngô, cây sắn - nhiên liệu rất khó sử dụng đối với bếp kiềng ba chân hoặc bếp đầu rau.

Bep cho nguoi ngheo
Sơ đồ bếp ba cửa đun, ba xoong, có ống khói.

Chiều cao của buồng đốt phụ thuộc vào đường kính của nồi xoong trong mỗi hộ gia đình. Trên miệng bếp đặt hai thanh sắt sao cho nồi hoặc chảo lọt vừa và bao kín miệng bếp, không để khói thoát ra ngoài và lẩn quẩn trong bếp. Dòng không khí đi vào các buồng đốt được dẫn qua buồng tận dụng rồi thoát ra ngoài qua ống khói. Buồng tận dụng là nơi đặt nồi chuẩn bị được đun trên miệng bếp chính, giúp cho nhiệt độ của nồi đạt tới 70 độ C. Vì thế mà bếp tiết kiệm được nhiên liệu, giúp giảm 80-90% khói bụi mà người đun phải hấp thụ, giảm lượng chất đốt 30-50% so với bếp truyền thống.

Hơn thế nữa, kiểu dáng và thiết kế của bếp giúp chống hoả hoạn và tạo sự ngăn nắp cho nhà bếp. Bếp có tuổi thọ trung bình 3-5 năm với chi phí xây dựng là 150.000 đồng/bếp gạch. Còn đối với bếp làm bằng đất thì chi phí rẻ hơn rất nhiều do hầu như không phải mua nguyên vật liệu.

Cho đến nay, mô hình bếp đun của KS Tuệ đã được xây dựng thí điểm tại một số xã tại 24 tỉnh trong đó có Bắc Cạn, Hà Tĩnh, Hà Tây, Sông Bé, Đắc Lắc.... Nhóm nghiên cứu đã tới từng địa phương để tập huấn, chuyển giao công nghệ cho người dân để họ tự xây dựng bếp đun cho gia đình. Mong muốn của nhóm nghiên cứu là được Nhà nước hỗ trợ để xây dựng chương trình quốc gia về bếp cải tiến. Với gần 10.000 đôla do Ngân hàng thế giới tài trợ trong Cuộc thi Ngày Sáng tạo Việt Nam 2005, nhóm sẽ tiếp tục cải tiến bếp cũng như nhân rộng mô hình tại nhiều địa phương trong cả nước.

Bep cho nguoi ngheo
Bếp lò cải tiến cho người dân ở Lào Cai.
Bep cho nguoi ngheo
Bếp đầu rau.
Bep cho nguoi ngheo
Một hộ gia đình phải sử dụng một lượng củi như thế này trong 2 tháng đối với bếp truyền thống.
Bep cho nguoi ngheo
Tập huấn cho người dân.
  • Minh Sơn
Việt Báo
Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Video được xem nhiều nhất

Những kỷ lục Việt Nam thú vị được thiết lập trong dịp 30/4
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Liên minh châu Âu là 'sản phẩm' của CIA?

Khả năng Anh rút khỏi Liên minh châu Âu (EU) đã trở thành cái cớ hợp lý để Mỹ tuyên bố rằng vì sao họ có quyền can thiệp vào công việc nội bộ của EU.

Chi phí 'lót tay' dự án bất động sản, bài học từ các vụ án

Mất bao lâu về thủ tục hành chính để một dự án bất động sản, từ khi còn là ý tưởng đầu tư, cho đến lúc trở thành tòa nhà trung tâm thương mại, văn phòng cho thuê, chung cư cao tầng?

Nhận xét tin Bếp cho người nghèo

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bếp cho người nghèo bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bep cho nguoi ngheo ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bếp cho người nghèo ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Khoa Học.

Kitchen for the Poor
Tue KS Tran Ngoc, Vietnam, environmental protection, to protect, a job, to, combustion chamber design, people, fuel poor, kitchen, module, do, smoke

The architectural engineer but KS Tran Ngoc Tue hard to do a simple job for nearly 20 years: stove designed to protect the environment and health of people in rural areas and mountain ..

Xem tiếp: Khoa Học


  • Thoi su 24h2804 Ca chet do thuy trieu do chua thuyet phuc
    Thời sự 24h(28/04): Cá chết do thủy triều đỏ chưa thuyết phục

    Xử lý nghiêm, thậm chí truy tố nếu để xảy ra ngộ độc do ăn cá chết; Nắng nóng bất thường tại TP.HCM: Trẻ nhỏ đổ bệnh, người già đột qụy; Chuyên gia phản bác nguyên nhân thuỷ triều đỏ làm chết cá; Phát hiện công nhân tráo đổi, làm mới hạn bánh quy hết date; Cháy chung cư ở Linh Đàm: Trẻ vạ vật ngủ ngoài đường

  • Thoi su 24h2704 Be trai bi me ep uong thuoc doc da chet
    Thời sự 24h(27/04): Bé trai bị mẹ ép uống thuốc độc đã chết

    Cá chết bất thường ở Vũng Áng: Thêm 5 thợ lặn nhập viện; Thảm án ở Hải Dương: Bé trai 8 tuổi bị mẹ đẻ ép uống thuốc độc đã chết; Giả mạo facebook nữ sinh bị cưa chân để lừa đảo: Lỗi tại nhà hảo tâm; Dân "tố" nước có mùi hôi, GĐ nước sạch bảo "Đun lên là hết"; Hành trình 18 năm vật vã tìm "tiếng người" cho con gái

  • Thoi su 24h2604 Nam thanh nien o HN bi sat hai da man
    Thời sự 24h(26/04): Nam thanh niên ở HN bị sát hại dã man

    Người nhái lặn 200m dưới kênh đen ngòm ô nhiễm để tìm két sắt; Có nên ăn hải sản khi cá chết hàng loạt ở miền Trung?; Thủy ngân trong không khí Hà Nội: "Khói xe chỉ là nghi ngờ"; Bỏ chất cấm độc hại: Thái Lan mất 6-7 năm, Việt Nam chỉ 6-7 tháng; Hà Nội: Lại một chung cư có nước sạch "sạch" như... nước cống!

  • Thoi su 24h2504 Tre bi bao hanh Noi dau tinh than
    Thời sự 24h(25/04): Trẻ bị bạo hành - Nỗi đau tinh thần

    Những cô gái bị xử tội... hiếp dâm; ‘Ai đầu độc cá cũng phải bị xử lý’!; Nằm rạp xuống đất khi thanh niên quăng mìn ra đường; Trẻ em bị bạo hành: Những nỗi đau về thể xác và tinh thần; Từ những vụ tống tình, tiền bằng ảnh 'nóng': Bài học cho giới trẻ... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 25/04/2016.

  • Thoi su 24h2204 Thanh nien lay bua giet nguoi yeu
    Thời sự 24h(22/04): Thanh niên lấy búa giết người yêu

    Công an nóng vội bỏ qua, còn ta nóng vội thì ra vào tù; Vì sao có những miếng thịt bò lại ánh lên màu 7 sắc cầu vồng?; Mỗi ngày cả trăm người đi taxi "thất lạc hành lý"; Số phận như bóng ma của các cô gái Việt bị bán sang Trung Quốc; Lún vào đa cấp liên tỉnh, tiền tỉ bốc hơi

  • Xon xao nhung vu chong danh vo gay phan no
    Xôn xao những vụ chồng đánh vợ gây phẫn nộ

    Bạo lực gia đình từ lâu là một vấn đề nhức nhối trong xã hội, trong đó đáng báo động nhất là tình trạng bạo lực phụ nữ.

  • Sot virus trieu chung va cach dieu tri
    Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị

    Bệnh nhân sốt virus có thể khỏi sau 5-7 ngày điều trị. Tuy nhiên, nếu không phát hiện sớm và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. ------------ Xem thêm: Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị, http://vietbao.vn/tp/Sot-virus-trieu-chung-va-cach-dieu-tri/13168970/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dan ba Viet kho nhat the gioi
    Đàn bà Việt khổ nhất thế giới?

    Trên đời này, chỉ có cha mẹ mới có thể hi sinh vì con cái! Đừng nghĩ mình có thể thay đổi được người khác. Sống vì mình đi, thương mình đi, sáng suốt lên, đừng vì sợ thị phi, sợ không làm được mà sống chịu đựng cả đời. Ai bị..

  • Vu chu quan bi xu ly hinh su
    Vụ 'chủ quán bị xử lý hình sự"

    Ông Tấn thuê mặt bằng ở huyện Bình Chánh để bán cà phê, ăn sáng, cơm trưa... nhưng lại bị phạt tiền vì nhiều lý do rồi bị truy tố vì chậm đăng ký kinh doanh...

  • Tang thue moi truong voi xang dau
    Tăng thuế môi trường với xăng dầu?

    Đại diện Bộ Tài chính khẳng định, hiện Bộ Tài chính chưa có kế hoạch trình Chính phủ về điều chỉnh tăng thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu.

  • Toan canh kinh te tuan 244 3004
    Toàn cảnh kinh tế tuần (24/4 -30/04)

    Trong buổi lễ Kỷ niệm 65 năm ngày thành lập ngành Ngân hàng Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu ngành điều hành linh hoạt lãi suất, kiềm chế lạm phát, đẩy mạnh tái cơ cấu; theo cách tính của Việt Nam, sau 4 tháng, lạm phát đang dừng ở mức 1,33%; mức lương của người lao động tại Việt Nam là 384-582 USD/tháng.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2404 29042016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 24/04 - 29/04/2016

    Cá chết hàng loạt tại vùng biển miền Trung; Sự thật về thông tin có thủy ngân lơ lửng trong không khí Hà Nội; Gió thổi đổ cột điện cao thế 500kV; Phản cảm cảnh chân dài mặc bikini 2 mảnh câu khách ở siêu thị tại HN; Cá chết, thuỷ ngân, chất cấm - người Việt sống sao... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 244304
    Sự kiện quốc tế nổi bật (24/4-30/4)

    Mỹ chi 38 tỷ USD cho phòng thủ tên lửa trong 5 năm tới; một phần tài liệu Panama bí mật sẽ được công bố vào tháng 5; Bà Clinton, ông Trump đứng trước chiến thắng lớn ở 5 bang; Nhật Bản ngơ ngác mất hợp đồng tàu ngầm 39 tỷ USD... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 244 304
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (24/4 - 30/4)

    Tác động khủng khiếp của ô nhiễm không khí đến sức khỏe; 100% xúc xích Vietfoods chứa chất gây ung thư; Những món khoái khẩu mùa hè dễ gây ngộ độc nhất; Bé 6 tuổi dậy thì sớm vì được mẹ cho ăn một món liên tục trong 2 năm;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 2443042016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (24/4-30/4/2016)

    Nhiều khi cha mẹ đã vô tình 'xâm hại' con mà không hay biết; cảnh giác trước những chiêu 'móc túi' của thợ điều hòa; vấn nạn dùng chất cấm trong chăn nuôi; cá chết khiến người dân không dám ăn hải sản...Cùng với những câu chuyện về tình yêu, hạnh phúc gia đình với ý nghĩa sâu xa khiến chúng ta phải suy ngẫm nhiều hơn là các