Thứ bảy, 03 Tháng bảy 2004, 15:30 GMT+7

Bảo vệ nữa chăng, đại bàng trắng và gấu xám?

Cách đây hơn 30 năm, đại bàng trắng - biểu tượng quốc gia về sức mạnh và tự do của nước Mỹ - đã gần như biến mất khỏi bầu trời. Vào thời điểm đó, các nhà sinh học tin rằng còn chưa tới 500 cặp trong độ tuổi sinh sản đang sống tại 48 bang. Ngày nay, điều này đã thay đổi.

Từ đại bàng trắng...

Bao ve nua chang dai bang trang va gau xam
Đại bàng trắng.

Sự bảo vệ của liên bang và lệnh cấm sử dụng thuốc trừ sâu DDT đã góp phần làm tăng số lượng đại bàng trắng lên hơn 7.600 cặp. Hiện chính phủ Mỹ đang lên kế hoạch loại chúng khỏi danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng tại Mỹ, có lẽ là trong năm tới.

Gấu xám Bắc Mỹ, được coi là bị đe doạ kể từ năm 1975, cũng chịu số phận tương tự. Luật các loài có nguy cơ tuyệt chủng của Mỹ (ESA) được coi là luật bảo tồn thiên nhiên hiệu quả và mạnh nhất trên Trái đất. Hiện có 1.843 loài được bảo vệ theo luật này.

Theo Luật ESA, động - thực vật có nguy cơ tuyệt chủng được gọi là ""bị nguy hiểm"" hoặc ""bị đe doạ"". ""Bị nguy hiểm"" nghĩa là một loài có nguy cơ tuyệt chủng toàn bộ hoặc một phần lớn. ""Bị đe doạ"" có nghĩa một loài có thể lâm nguy trong tương lai gần. Nhờ sự bảo vệ của liên bang, các loài đứng trên bờ vực tuyệt chủng có cơ hội phục hồi. Ngay khi phục hồi, loài đó bị loại khỏi danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng.

Nhà sinh học Tim Male thuộc Nhóm Bảo vệ Môi trường ở New York cho biết sự phục hồi của đại bàng trắng là một câu chuyện thành công. Đã đến lúc kỷ niệm điều đó bằng cách loại chúng khỏi danh sách bảo vệ. Ông nói: ""Còn nhiều loài cần sự bảo vệ của chúng ta"".

Tổ chức này đang kêu gọi chính phủ Mỹ đưa đại bàng trắng ra khỏi danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng. Đề nghị được đưa ra dưới thời ông Clinton còn là tổng thống năm 1999. Thường thì tiến trình trên phải mất một năm. Cindy Hoffman, người phát ngôn của Cục Động vật Hoang dã và Cá của Mỹ cho biết tiến trình chậm chạp là bởi đại bàng trắng phân bố rộng khắp trên toàn Bắc Mỹ. Bà nói: ""Chúng tôi phải chắc chắn rằng bất kỳ điều gì chúng tôi làm cho đại bàng trắng đều có ý nghĩa đối với chúng"". Cục Động vật Hoang dã và Cá hiện đang soạn thảo văn bản hướng dẫn quản lý loài chim săn mồi này theo Luật Bảo vệ Đại bàng trắng.

Luật bảo vệ đó được thông qua vào năm 1990, ngăn cấm giết hoặc bán đại bàng. Việc thăm dò ý kiến của công chúng (kéo dài 60 ngày) về văn bản hướng dẫn cũng như kế hoạch loại đại bàng trắng khỏi danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng sẽ được tổ chức trong tương lai gần. Ngay khi ý kiến của công chúng được thu thập và phân tích, quyết định cuối cùng sẽ được đưa ra trong vòng một năm.

... Tới gấu xám

Khi Lewis và Clark thám hiểm miền Tây nước Mỹ vào đầu những năm 1800, có tới 100.000 con gấu xám lang thang khắp vùng đất hoang dã và rộng lớn này. Ngày nay, với hàng triệu người đang sinh sống trong khu vực, chỉ còn lại vài vùng nơi gấu xám có thể sống và phát triển. Các nhà khoa học tin rằng còn khoảng 1.000 cá thể gấu độc thân hiện cư trú tại một số vùng ít thực vật ở miền Tây nước Mỹ. Cộng đồng gấu xám lớn nhất, với chừng 550 con, tập trung trong hệ sinh thái Yellowstone rộng 36.000km2 tại bang Idaho, Montana và Wyoming.

Bao ve nua chang dai bang trang va gau xam
Gấu xám bắt cá.

Đề nghị chính thức loại cá thể gấu ở Yellowstone khỏi danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng sẽ được đưa ra vào năm 2005. Theo Chris Servheen, điều phối viên phục hồi gấu xám tại Cục Động vật Hoang dã và Cá, gấu xám sống ở bốn hệ sinh thái khác - Northern Continental Divide, Cabinet-Yaak, North Cascades, và Selkirk - sẽ vẫn được coi là bị đe doạ. Nguyên nhân là các cộng đồng gấu tại đó có số lượng nhỏ và nguy cơ cao. Trên thực tế, các cá thể gấu tại ba trong bốn hệ sinh thái trên chắc chắn sẽ được liệt vào danh sách có nguy cơ tuyệt chủng trong tương lai.

Nếu không còn được liên bang bảo vệ, công việc quản lý gấu ở Yellowstone sẽ được giao cho bang Idaho, Montana và Wyoming. Mỗi năm Mỹ 3,4 triệu USD từ ngân sách liên bang và bang sẽ được chi để giám sát và quản lý gấu. Nỗ lực cứu gấu ở Yellowstone đã diễn ra trong hơn 2 thập kỷ và chủ yếu tập trung vào việc làm cho công chúng chấp nhận chúng. Servheen nói: ""Về cơ bản cách mọi người sống, làm việc và giải trí trong khu vực này khác hơn so với cách đây hơn 20 năm. Tất cả những bước đi này đã góp phần làm số lượng gấu tăng nhanh với tốc độ 4% mỗi năm"". Môi trường sống của chúng cũng đang mở rộng.

Để tránh quyết định vội vàng...

Mặc dầu vậy, không phải tất cả mọi người đều ủng hộ loại gấu xám ra khỏi danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng. Nhiều nhóm môi trường phản đối đề nghị đó, bao gồm Liên minh Bảo tồn Yellowstone ở Bozeman, Montana. Tim Stevens cho biết bãi bỏ sự bảo vệ của liên bang là quá sớm bởi các nguồn thức ăn của gấu như hạt thông và cá hồi đang giảm mạnh. Nếu một cuộc khủng hoảng lương thực xảy ra, gấu xám có thể đi ra ngoài khu vực được bảo vệ để tìm kiếm thức ăn, làm tăng nguy cơ chạm trán với con người và tử vong.

Bao ve nua chang dai bang trang va gau xam
Mẹ con nhà gấu xám.

Stevens nói: ""Cho tới khi có sự đảm bảo rằng cả nguồn thức ăn và môi trường sống được bảo vệ đầy đủ, không nên loại gấu xám khỏi danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng"". Chuyên gia gấu xám Louisa Willcox thuộc Hội đồng Bảo vệ Tài nguyên Thiên nhiên ở Montana cũng cho rằng kế hoạch của chính phủ Mỹ là quá vội vàng. Theo bà, để gấu tồn tại lâu dài, môi trường sống của chúng cần được bảo vệ. Loài động vật này cực kỳ nhạy cảm với sự phát triển và cần các khu vực lớn, bị cô lập, để hoạt động. Lãnh thổ của gấu đực ở vào khoảng 2.300km2 trong khi gấu cái cần khoảng 50% con số đó.

Chừng 30% gấu xám tại Yellowstone hiện sống ngoài vùng bảo vệ và vùng đất này đang bị đe doạ bởi sự mở rộng của nông nghiệp cũng như phát triển dầu khí. Nếu không bảo vệ nhu cầu môi trường hiện tại, tương lai của gấu xám cũng sẽ bị ảnh hưởng bởi sự đa dạng di truyền. Nếu sự bảo vệ của liên bang bị dỡ bỏ, số gấu ở Yellowstone sẽ bị kẹt trên một hòn đảo, bị cô lập với đồng loại ở xa hơn về phía Bắc. Ngoài ra, các bang Idaho, Montana và Wyoming có thể cho phép săn gấu xám sau khi sự bảo vệ của liên bang bị bãi bỏ.

Servheen thuộc Cục Động vật Hoang dã và Cá cho biết sự phục hồi và loại một loài động vật khỏi danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng không có nghĩa là mọi người có thể làm mọi điều họ muốn chống lại gấu xám.

  • Minh Sơn (Theo National Geographic)
Việt Báo

Nhận xét tin Bảo vệ nữa chăng, đại bàng trắng và gấu xám?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bảo vệ nữa chăng, đại bàng trắng và gấu xám? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bao ve nua chang dai bang trang va gau xam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bảo vệ nữa chăng, đại bàng trắng và gấu xám? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Xu Hướng của chuyên mục Khoa Học.

Protect more affordable, white eagles and grizzly bears?
The Department, in danger of extinction, animals wildlife, protection, protection, biologists, is given, the eagle, list, federal, recovery, America, may, bears, gray

more than 30 years ago, white eagle - national symbol of strength and freedom of America - has almost disappeared from the sky. At that time, biologists also believe that less than 500 pairs of reproductive age living in 48 states . Today ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Thoi su 24h1510 Bat pho chanh thanh tra GTVT
    Thời sự 24h(15/10): Bắt phó chánh thanh tra GTVT

    Chấn động làng quê vụ nữ sinh giết cán bộ huyện; Jennifer Phạm sẽ là thảm họa của Cặp đôi hoàn hảo 2014?; Cá quả Tàu tiêm thuốc mê đổ về chợ; Truy sát từ nhà đến bệnh viện vì can thiệp đụng độ trên đường

  • Thoi su 24h1410 Su co hy huu tren duong sat VN
    Thời sự 24h(14/10): Sự cố hy hữu trên đường sắt VN

    Xử lý xe quá tải "giết" đường: Không có vùng cấm!; Sự cố hy hữu trên đường sắt Việt Nam; Tài xế trong clip "ngược chiều khó tin" ở HN trình diện; Truy sát kinh hoàng từ nhà đến bệnh viện;Việt Nam sắp nhận máy bay hiện đại nhất thế giới; Công an cử người canh rắn "khủng" cực độc... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 13/10.

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.