Chủ nhật, 23 Tháng một 2005, 01:07 GMT+7

Bão mặt trời đang ảnh hưởng tới trái đất

Trong tuần này, mặt trời đã phun ra một lượng bức xạ khổng lồ, tạo ra các cực quang rực rỡ và gây gián đoạn tín hiệu radio của vệ tinh. Kể từ ngày 14/1, Mặt trời đã phun ra ít nhất 17 ngọn lửa trung bình và 5 ngọn lửa lớn (bão mặt trời) từ một nhóm điểm đen trên bề mặt. Cơ quan khí quyển và đại dương Mỹ (NOAA) dự báo hoạt động này sẽ còn kéo dài tới ngày 23/1.

Bao mat troi dang anh huong toi trai dat
Vụ phun trào trên Mặt trời.

Theo Bernhard Fleck thuộc Dự án vệ tinh quan sát Mặt trời, các tia X do lửa mặt trời tạo ra không mạnh như các cơn bão mặt trời hồi tháng 10 và 11/2003 . Tuy nhiên, về mặt proton năng lượng cao, đây là cơn bão bức xạ lớn nhất kể từ tháng 10/1989. Lửa mặt trời xuất hiện khi năng lượng tích tụ trong các từ trường bên trên điểm đen được giải phóng đột ngột. Khi đó điểm đen giãn rộng thành một vùng có đường kính gấp 8 lần sao Mộc trong khoảng 5 ngày.

Hoạt động của mặt trời thường diễn ra theo chu kỳ 11 năm. Các nhà khoa học ước tính đỉnh của chu kỳ hiện nay xảy ra vào năm 2000. Thường thì các vụ phun trào lớn nhất xảy ra sau đó nên vụ phun trào hiện nay không có gì đáng ngạc nhiên. Bão mặt trời đã gây ra các cực quang trên bầu trời châu Âu và Bắc Mỹ vào ngày 18 và 19/1. NOAA cũng nhận được các bản báo cáo về gián đoạn thông tin radio.

Hai hãng hàng không lớn của Mỹ đã phải thay đổi lộ trình để các máy bay tránh xa vùng cực. Các dụng cụ trên hai vệ tinh của NOAA cũng bị gián đoạn nhiều giờ do ảnh hưởng của bức xạ. Cũng có một số thông báo chưa được khẳng định về trục trặc trên các vệ tinh khác. Vụ phun trào từ mặt trời cũng ảnh hưởng tới Trạm vũ trụ quốc tế (ISS). Hai nhà du hành Leroy Chiao và Salizhan Sharipov đã phải ẩn nấp khi ISS đi qua cơn bão. Mức bức xạ cao có thể làm tổn hại sức khoẻ của họ, chẳng hạn đục thuỷ tinh thể trong cuộc sống sau này.

Hai nhà du hành dự định thực hiện chuyến đi bộ kéo dài 5,5 giờ ra ngoài ISS vào ngày 26/1. Họ sẽ lắp một bệ làm việc mới cũng như một số thiết bị khoa học khác. Các quan chức ở NOAA cho biết vùng điểm đen gây ra các cơn bão mặt trời nói trên sẽ không còn hướng về trái đất nên các nhà du hành sẽ không phơi nhiễm với mức bức xạ cao. Các cơn bão trên được xếp ở cấp X. Nó đã làm gián đoạn tín hiệu radio của các trạm quan sát tại Trung Quốc, cắt đứt liên lạc của nhóm thám hiểm Trung Quốc tại Nam Cực với thế giới bên ngoài trong 2 ngày qua.

Bao mat troi dang anh huong toi trai dat
Cực quang do bão Mặt trời gây ra trên trái đất.

Trong các đợt phun trào lớn từ mặt trời, hàng tỷ tấn khí siêu nóng (hàng triệu độ) chứa các hạt nhiễm điệm (electron và proton) được giải phóng vào không gian, kèm theo bức xạ. Các vụ phun trào được xếp loại theo độ sáng ở bước sóng tia X: C (cấp nhỏ nhất và có ít tác động dễ thấy đối với trái đất), M (cấp trung bình, gây nhiễu radio ở vùng cực) và X (cấp mạnh nhất có thể gián đoạn radio và hỏng lưới điện trên trái đất). Khi đám mây khí và hạt nhiễm điện phun trào từ bề mặt mặt trời, di chuyển với tốc độ cực nhanh, tương tác với quyển từ trái đất, nó tạo ra bão địa từ.

Nếu hướng của từ trường trong đám mây khí và hạt nhiễm điện hướng về phía Bắc, giống như hướng của từ trường trái đất, bão địa từ sẽ ""lướt qua"" hành tinh của chúng ta. Ngược lại, nếu từ trường hướng về phía nam, ngược với hướng từ trường bảo vệ của trái đất, các cơn bão địa từ mạnh sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới trái đất. Mặc dù khí quyển trái đất chặn được loại vật chất mạnh này (các dòng hạt năng lượng cao - electron và proton) song nó làm xáo trộn từ trường của hành tinh, cụ thể là quyển từ. Hậu quả là điện thế trong các hệ thống dây điện trên mặt đất tăng vọt, gây hỏng máy biến thế, ảnh hưởng tới các vệ tinh và làm gián đoạn thông tin radio cũng như hệ thống định vị. Ngoài ra, nó còn thay đổi dòng trong các ống dẫn.

  • Minh Sơn (Theo NewScientist)

Nhận xét tin Bão mặt trời đang ảnh hưởng tới trái đất

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bão mặt trời đang ảnh hưởng tới trái đất bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bao mat troi dang anh huong toi trai dat ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bão mặt trời đang ảnh hưởng tới trái đất ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Vấn Đề của chuyên mục Khoa Học.

Hurricane sun affects the earth
solar storms, affect, this week, on the surface, the earth, interruption, eruptions, magnetic fields, black spots, spray on, cause, particularly, radio, large

This week, the sun was erupted huge amounts of radiation, creating colorful auroras and disruption of the satellite radio signal. From 14/1, the sun was erupted at least 17 medium and 5 fire big fire (solar storms) from a group ...





  • Thoi su 24h307 Van hanh toa nha 95 trieu do
    Thời sự 24h(30/7): Vận hành tòa nhà 95 triệu đô

    Chưa chốt phương án một kỳ thi quốc gia năm 2015; Ngày đầu vận hành tòa nhà 95 triệu đô ở Đà Nẵng; Chậm, hủy chuyến bay: Tất cả tại thời tiết!; Khánh Ly lần đầu tiết lộ về chồng con.

  • Thoi su 24h297 22h say mem thi cam bia ruou kieu gi
    Thời sự 24h(29/7): 22h say mèm thì cấm bia rượu kiểu gì?

    Hành khách bất tỉnh, máy bay VNA hạ cánh khẩn cấp; Cháy lớn tại Buôn Ma Thuột, thiệt hại hàng trăm tỷ; Cướp súng trong trụ sở rồi chĩa thẳng vào công an bóp cò; 22h đã say mèm thì cấm bia rượu kiểu gì?...

  • Thoi su 24h267 Vlogger Toan Shinoda dot ngot qua doi
    Thời sự 24h(26/7): Vlogger Toàn Shinoda đột ngột qua đời

    Miền Bắc đón mưa rào và dông 2 ngày cuối tuần; Tiết lộ về cuộc sống của Phương Thảo Ngọc Lễ ở Mỹ; Vlogger nổi tiếng Toàn Shinoda đột ngột qua đời; Vụ máy bay VN suýt đâm nhau: Xử phạt hàng loạt

  • Thoi su 24h257 Ruoc dau binh di bang xe ngua
    Thời sự 24h(25/7): Rước dâu bình dị bằng xe ngựa

    Kết luận vụ đại gia tố chủ tịch tỉnh Bình Dương; Nhà 'đại gia' buôn gỗ Lào bị niêm phong vì vỡ nợ; Trước giờ thi hành án, Nguyễn Đức Nghĩa viết gì?; Lập ‘chiến lũy’, ngăn xe quá tải phá nát đê trăm tỷ

  • Thoi su 24h247 Tai nan may bay tham khoc o Dai Loan
    Thời sự 24h(24/7): Tai nạn máy bay thảm khốc ở Đài Loan

    Đã có điểm thi, dự kiến điểm chuẩn 48 trường đại học; Thi hành án đối với tử tù Nguyễn Đức Nghĩa; Hàng trăm người dân vây xe biển 80A; Chân gà 'độn' nước, dân nhậu phát kinh; TP.HCM: Lãnh đạo CSGT nói gì về vụ bẻ tay nam sinh?

  • Su kien quoc te noi bat Tu 207 den 267
    Sự kiện quốc tế nổi bật (Từ 20/7 đến 26/7)

    Liên tiếp các vụ máy bay rơi, bê bối các nhà máy chế biến và cung ứng thịt của Trung Quốc bán thịt quá hạn cho McDonald và KFC, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – EU lần thứ 20 nhấn mạnh đảm bảo hòa bình trên Biển Đông là những tin tức được nhắc đến nhiều nhất trong tuần qua

  • Ban tin suc khoe tuan tu 20267
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 20-26/7)

    BV Bạch Mai: Người nhà 'cướp' bệnh nhân, hành hung bác sĩ; Nhân viên viện dưỡng lão cắt trộm tinh hoàn 4 "làm thuốc"; Điểm mặt đồ ăn, thức uống tưởng lành hóa độc hại; Những sự thật 'kinh hoàng' về bàn chải đánh răng của bạn; Phương pháp tránh thai "kỳ lạ" nhất thời hiện đại; Thủ dâm thế nào để không hại sức khỏe?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2007 2607
    Toàn cảnh Showbiz tuần (20/07 – 26/07)

    Showbiz Việt tuần qua khá "sôi nổi" với sự xuất hiện dồn dập của những scandal: Cựu siêu mẫu Dương Yến Ngọc tố ca sĩ Pha Lê cướp chồng, Tăng Thanh Hà bị ném đá khi làm giám khảo Master Chef, "Chàng trai hiền lành nhất showbiz" YaSuy bị tố phụ tình và có con rơi, Sự ra đi đột ngột của hot vlogger Toàn Shinoda, Nghi án các mỹ nhân Diễm Hương, Maya, Lương Bích Hữu đang mang bầu. Ngoài ra thông tin về các sao ngoại như: Á hậu Hồng Kông, mỹ nam phim Bao Thanh Thiên, Ca sĩ Adam Levine cũng được khán giả rất quan tâm.

  • Nghin le chuyen tuan qua 207 267
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (20/7 - 26/7)

    Nước cờ sau giàn khoan TQ: Việt Nam cần làm gì?; CSGT Hàng Xanh và những vụ "tai tiếng" nhất Sài Gòn; hay trà xanh C2 và những cú phốt khiến người tiêu dùng phát hãi .... là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (20/7 - 26/7).

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2007 2607
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (20/07 – 26/07)

    Lời khai chấn động của vợ Bí thư xã đốt xác phi tang; Mẹ nhẫn tâm sát hại con trai 8 tuổi để trả thù chồng?........là những tin đáng chú ý trong tuần.