Chủ nhật, 23 Tháng một 2005, 01:07 GMT+7

Bão mặt trời đang ảnh hưởng tới trái đất

Trong tuần này, mặt trời đã phun ra một lượng bức xạ khổng lồ, tạo ra các cực quang rực rỡ và gây gián đoạn tín hiệu radio của vệ tinh. Kể từ ngày 14/1, Mặt trời đã phun ra ít nhất 17 ngọn lửa trung bình và 5 ngọn lửa lớn (bão mặt trời) từ một nhóm điểm đen trên bề mặt. Cơ quan khí quyển và đại dương Mỹ (NOAA) dự báo hoạt động này sẽ còn kéo dài tới ngày 23/1.

Bao mat troi dang anh huong toi trai dat
Vụ phun trào trên Mặt trời.

Theo Bernhard Fleck thuộc Dự án vệ tinh quan sát Mặt trời, các tia X do lửa mặt trời tạo ra không mạnh như các cơn bão mặt trời hồi tháng 10 và 11/2003 . Tuy nhiên, về mặt proton năng lượng cao, đây là cơn bão bức xạ lớn nhất kể từ tháng 10/1989. Lửa mặt trời xuất hiện khi năng lượng tích tụ trong các từ trường bên trên điểm đen được giải phóng đột ngột. Khi đó điểm đen giãn rộng thành một vùng có đường kính gấp 8 lần sao Mộc trong khoảng 5 ngày.

Hoạt động của mặt trời thường diễn ra theo chu kỳ 11 năm. Các nhà khoa học ước tính đỉnh của chu kỳ hiện nay xảy ra vào năm 2000. Thường thì các vụ phun trào lớn nhất xảy ra sau đó nên vụ phun trào hiện nay không có gì đáng ngạc nhiên. Bão mặt trời đã gây ra các cực quang trên bầu trời châu Âu và Bắc Mỹ vào ngày 18 và 19/1. NOAA cũng nhận được các bản báo cáo về gián đoạn thông tin radio.

Hai hãng hàng không lớn của Mỹ đã phải thay đổi lộ trình để các máy bay tránh xa vùng cực. Các dụng cụ trên hai vệ tinh của NOAA cũng bị gián đoạn nhiều giờ do ảnh hưởng của bức xạ. Cũng có một số thông báo chưa được khẳng định về trục trặc trên các vệ tinh khác. Vụ phun trào từ mặt trời cũng ảnh hưởng tới Trạm vũ trụ quốc tế (ISS). Hai nhà du hành Leroy Chiao và Salizhan Sharipov đã phải ẩn nấp khi ISS đi qua cơn bão. Mức bức xạ cao có thể làm tổn hại sức khoẻ của họ, chẳng hạn đục thuỷ tinh thể trong cuộc sống sau này.

Hai nhà du hành dự định thực hiện chuyến đi bộ kéo dài 5,5 giờ ra ngoài ISS vào ngày 26/1. Họ sẽ lắp một bệ làm việc mới cũng như một số thiết bị khoa học khác. Các quan chức ở NOAA cho biết vùng điểm đen gây ra các cơn bão mặt trời nói trên sẽ không còn hướng về trái đất nên các nhà du hành sẽ không phơi nhiễm với mức bức xạ cao. Các cơn bão trên được xếp ở cấp X. Nó đã làm gián đoạn tín hiệu radio của các trạm quan sát tại Trung Quốc, cắt đứt liên lạc của nhóm thám hiểm Trung Quốc tại Nam Cực với thế giới bên ngoài trong 2 ngày qua.

Bao mat troi dang anh huong toi trai dat
Cực quang do bão Mặt trời gây ra trên trái đất.

Trong các đợt phun trào lớn từ mặt trời, hàng tỷ tấn khí siêu nóng (hàng triệu độ) chứa các hạt nhiễm điệm (electron và proton) được giải phóng vào không gian, kèm theo bức xạ. Các vụ phun trào được xếp loại theo độ sáng ở bước sóng tia X: C (cấp nhỏ nhất và có ít tác động dễ thấy đối với trái đất), M (cấp trung bình, gây nhiễu radio ở vùng cực) và X (cấp mạnh nhất có thể gián đoạn radio và hỏng lưới điện trên trái đất). Khi đám mây khí và hạt nhiễm điện phun trào từ bề mặt mặt trời, di chuyển với tốc độ cực nhanh, tương tác với quyển từ trái đất, nó tạo ra bão địa từ.

Nếu hướng của từ trường trong đám mây khí và hạt nhiễm điện hướng về phía Bắc, giống như hướng của từ trường trái đất, bão địa từ sẽ ""lướt qua"" hành tinh của chúng ta. Ngược lại, nếu từ trường hướng về phía nam, ngược với hướng từ trường bảo vệ của trái đất, các cơn bão địa từ mạnh sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới trái đất. Mặc dù khí quyển trái đất chặn được loại vật chất mạnh này (các dòng hạt năng lượng cao - electron và proton) song nó làm xáo trộn từ trường của hành tinh, cụ thể là quyển từ. Hậu quả là điện thế trong các hệ thống dây điện trên mặt đất tăng vọt, gây hỏng máy biến thế, ảnh hưởng tới các vệ tinh và làm gián đoạn thông tin radio cũng như hệ thống định vị. Ngoài ra, nó còn thay đổi dòng trong các ống dẫn.

  • Minh Sơn (Theo NewScientist)

Nhận xét tin Bão mặt trời đang ảnh hưởng tới trái đất

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bão mặt trời đang ảnh hưởng tới trái đất bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bao mat troi dang anh huong toi trai dat ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bão mặt trời đang ảnh hưởng tới trái đất ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Vấn Đề của chuyên mục Khoa Học.

Hurricane sun affects the earth
solar storms, affect, this week, on the surface, the earth, interruption, eruptions, magnetic fields, black spots, spray on, cause, particularly, radio, large

This week, the sun was erupted huge amounts of radiation, creating colorful auroras and disruption of the satellite radio signal. From 14/1, the sun was erupted at least 17 medium and 5 fire big fire (solar storms) from a group ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat tu ngay 108 den 168
    Sự kiện quốc tế nổi bật (từ ngày 10-8 đến 16-8)

    Tổng thổng Mỹ, Obama cho phép không kích quân nổi dậy ở Iraq, kết quả các cuộc bầu cử Tổng thống ở Thổ Nhĩ Kỳ và Iran, Trung Quốc bác bỏ đề xuất giải quyết tranh chấp ở Biển Đông của Philippines... là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1008 1608
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (10/08 - 16/08)

    Thông tin TQ phát hành sách phi pháp về đường chín đoạn; Ngày 19/8 chính thức công bố kết luận thanh tra chùa Bồ Đề; Chống trượt cao học, 40 người lót tay hơn 1 tỷ đồng; hay Công điện khẩn về tăng cường phòng chống virus cúm A/H5N6 ..... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (10/08 - 16/08)

  • Toan canh Showbiz tuan 1008 1608
    Toàn cảnh Showbiz tuần (10/08 – 16/08)

    Chuyện tình yêu đầy sóng gió của các mỹ nhân Phi Thanh Vân, Hồ Ngọc Hà, DJ Oxy, chiêu trò mới gây chú ý của Ngọc Trinh, Đàm Vĩnh Hưng, nhóm nhạc Hàn Quốc 2NE1 gây "bão" ở Việt Nam, vấn đề thu tiền tác quyền âm nhạc lại nóng, tài tử Robin Williams qua đời, diễn viên "Thiên long bát bộ" bị bắt vì dùng ma túylà những thông tin nổi bật tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 108 168
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/8 - 16/8)

    Kem đánh răng Colgate chứa chất gây ung thư khiến người tiêu dùng hoang mang, sau khi giảm giá xăng, Petrolimex lại than ít lãi, Thanh Long được mùa mất giá khiến người nông dân điều đứng, lãi khủng của Vietnam Airlines, đủ chiêu "né trần" giá sữa của doanh nghiệp... là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 108 168
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (10/8 - 16/8)

    Đám cưới của cô dâu bị ung thư, tình yêu trái ngọt của chàng trai tật nguyền và rất nhiều câu chuyện tình yêu gây xúc động; Nuôi dạy con - Những câu chuyện hy sinh và cả những sự việc tàn ác; Chuyện gia đình của những mối tình đồng tính; Nhiều tin tức thực phẩm độc hại nên lưu ý; cùng với đó là những bài viết đáng suy ngẫm về thực trạng cuộc sống quanh ta...