Vẽ truyền thần – một tinh hoa nghệ thuật đang dần biến mất

"Truyền thần" theo tiếng Hán có nghĩa là truyền lại cái thần của người được vẽ, cái "thần" đó chính là cảm xúc, là sự tinh tường trong từng nét vẽ của họa sĩ.

Hàng Ngang
 
Tranh vẽ từ ảnh chụp của hiệu 24 Hàng Ngang
 

Ra đời từ thế kỷ XIX, ban đầu người họa sĩ vẽ theo người mẫu thật sau đó là vẽ theo trí tưởng tượng của người kể vì thời đó nghệ thuật nhiếp ảnh ở Việt Nam còn là chuyện hiếm.

Đến thập niên 1930 của thế kỷ XX nghệ thuật vẽ truyền thần dần tiến triển theo một bước mới. Nghệ thuật vẽ tranh theo trường phái ấn tượng Pháp nhanh chóng phát triển trong các phòng vẽ của những họa sĩ đầu tiên tốt nghiệp trường Mỹ thuật Đông Dương, các hiệu ảnh tân kỳ cũng bắt đầu xuất hiện ở các thành phố lớn với những tấm ảnh rõ nét, nghề truyền ảnh ra đời. Người họa sĩ dùng mực Tàu mài ra nước vẽ lại những bức ảnh đã chụp theo yêu cầu của khách. Nhưng thời kỳ cực thịnh của nghệ thuật truyền thần này lại là những năm 1960 - 1970, nhiều hợp tác xã truyền thành được thành lập và cho ra đời những bức tranh sản xuất theo dây chuyền : người này chuyên vẽ thân để người khác vẽ đầu, có người vẽ nét, người tạo bóng.... Nguyên nhân chủ yếu là do thời kỳ chiến tranh chuyện chụp ảnh rất hiếm hơn thế nữa, nhiều người ra đi không bao giờ trở lại. Tất cả những gia đình còn lưu giữ được chỉ là một tấm hình nhỏ xíu có khi đã bị hư hại hay chụp chung với nhiều người khác, mặt người chỉ to bằng hạt đỗ. Những tấm ảnh đó được truyền thần phóng to và đặt lên bàn thờ của người đã khuất. Đó cũng là thời kỳ nguyên liệu vẽ khó khăn, người họa sĩ phải sáng tạo ra nhiều chất liệu để vẽ, từ bột than khô đến muội đèn, muội cao su. Bút vẽ cũng được chế tạo một cách rất thủ công : vót thật nhọn một thanh tre, bọc lớp dạ thật mỏng vào đầu nhọn là được chiếc bút. Mỗi họa sĩ thường có chừng 5-10 chiếc bút như vậy. Nghe có vẻ đơn giản nhưng chưa ai có thể sản xuất hàng loạt bút này. Mỗi họa sĩ có bí quyết riêng trong việc làm bút và ai vẽ thì tự tạo lấy bút riêng cho mình.

  truyền thần
  Tranh vẽ từ ảnh chụp của hiệu số 47 Hàng Ngang

Để vẽ lại một bức ảnh đòi hỏi người họa sĩ phải có ý chí kiên trì, cần mẫn và tập trung cao độ, bức ảnh sao kho hoàn tất không chỉ giống với ảnh được chụp mà còn phải truyền được thần thái của con người đó. Quan trọng nhất đó chính là đôi mắt của người được vẽ mà người họa sĩ gọi là điểm nhãn, đó chính là nét độc đáo trong các bức tranh truyền thần mà không một nhà nhiếp ảnh nào thực hiện được.

Nhưng ngày nay nghệ thuật này đang dần phôi pha khi mà máy ảnh kỹ thuật số ra đời ngày càng nhiều, công nghệ chỉnh sửa ảnh ngày càng phát triển, người ta không còn mặn mà với tác phẩm vẽ lại này nữa, những bức tranh ố vàng, hư hỏng có thể phục chế nhanh chóng gọn nhẹ. Những họa sĩ già ngày càng hiếm hoi, mắt mờ tay chậm không còn khéo léo; người trẻ thì không ham thích một nghề không mang lại kinh tế vì vẽ một bức 18x24cm mất hai ngày mới xong mà chỉ khoảng 100.000đ. Có một số người muốn dùng máy móc để thúc đẩy nhanh công việc tỉ mỉ này nhưng mọi cố gắng đều vô ích và tranh truyền thần từ đầu đến cuối vẫn phải thực hiện bằng tay, hơn nữa chất lượng của các bức vẽ còn phụ thuộc vào trình độ của từng họa sĩ.

Ngày nay du khách nào có dịp đến thăm phố cổ Hà Nội nếu tinh ý sẽ phát hiện các hiệu vẽ truyền thần nằm nép mình trong những ngôi nhà cổ nhỏ giữa phố xá đông đúc sầm uất. Nhưng bước vào đó bao xô bồ, lo toan của thế giới hiện tại sẽ biến mất một thế giới khác mộc mạc, tinh tế với bao điều độc đáo sẽ mở ra trước mắt. Một số cửa hiệu mà du khách có thế ghé đến mang kỷ niệm về là 47 Hàng Ngang của cụ Bảo Nguyên, 24 Hàng Đường của họa sĩ Trần Thịnh, 51 Hàng Đào, 31 Hàng Đường...

Vi Nguyễn

Vietbao (Theo: simplevietnam)

TIN Khám Phá Việt Nam NỔI BẬT

Phía sau cổ tích: Có những điều ta quên!

Chuyện cổ tích nuôi tâm hồn ta lớn lên bằng sự nhiệm màu của phép thuật, của cái đẹp trước những điều độc ác, hay phía sau chúng còn ẩn chứa những điều khác?

Nhận xét tin Vẽ truyền thần – một tinh hoa nghệ thuật đang dần biến mất

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vẽ truyền thần – một tinh hoa nghệ thuật đang dần biến mất bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ve truyen than mot tinh hoa nghe thuat dang dan bien mat ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vẽ truyền thần – một tinh hoa nghệ thuật đang dần biến mất ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Hà Nội - nghìn năm Thăng Long của chuyên mục Khám Phá Việt Nam.

portrait painting - an elite art are disappearing
Goods: Horizontal, portrait painting, painter, art, of people disappearing essence, is, images, pictures, paintings, gradually , the

"fairy" in Mandarin means the god of the pass is drawn, the "god" that is emotion, is the flair of each artist's drawing ..



  • Thoi su tuan qua Dai hy thanh dai tang sau tai nan
    Thời sự tuần qua: Đại hỷ thành đại tang sau tai nạn

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...

  • Thoi su 24h2301 Tang luong huu va tro cap them 8
    Thời sự 24h(23/01): Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Bộ GTVT lên tiếng về vụ Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở; Bắt ông chủ tạp chí cầm đầu đường dây đánh bạc ngàn tỷ; Hàng tấn mỹ phẩm không nguồn gốc "tràn" vào HN; Làm rõ vụ 12 con dê ‘lạc’ vào trang trại Bí thư huyện... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/1.

  • Thoi su 24h2201 Cuc truong Duong sat chet tai tru so
    Thời sự 24h(22/01): Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở

    Cục trưởng Đường sắt VN được phát hiện chết tại phòng làm việc, "Nữ quái" đất Cảng phẫu thuật mặt trốn nã 10 năm; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Nữ du khách nước ngoài đến Hà Nội đã bị cướp; Bắt nghi phạm vụ hiếp dâm, giết bé gái bịt đầu mối; Giữ lại táo nhập từ Mỹ, cấm bán ra thị trường... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày.

  • Thoi su 24h2101 Xang giam toi 1900 donglit
    Thời sự 24h(21/01): Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít

    Thiếu nữ bị kéo lê nửa cây số dưới gầm xe 7 chỗ; 3 công nhân tử vong tại công trường thủy điện; Vụ án tham ô hơn 10 năm chưa xử xong; Hoãn tăng thuế, xăng giảm tới 1.900 đồng/lít; Ô tô lao vun vút ngược chiều trên cầu Nhật Tân; Nữ giáo viên tống tiền giám đốc trường quốc tế... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/1.

  • Thoi su 24h2001 Bi an ho chon hai cot tap the
    Thời sự 24h(20/01): Bí ẩn hố chôn hài cốt tập thể

    Lửa hàn bắn tung tóe tại dự án đường sắt trên cao; Trùm ma túy lĩnh án tử, tiến sĩ luật ốm nặng không phải ra tòa; Má mì xinh đẹp và 2 đại gia bị bắt quả tang mua dâm; Sự ma mãnh của Abbott khi ghi nhãn sữa kỳ thị; Đôi vợ chồng làm giả chữ ký nhiều vị lãnh đạo... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/1.

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn