Thứ hai, 17 Tháng mười một 2008, 05:17 GMT+7

Vẽ truyền thần – một tinh hoa nghệ thuật đang dần biến mất

"Truyền thần" theo tiếng Hán có nghĩa là truyền lại cái thần của người được vẽ, cái "thần" đó chính là cảm xúc, là sự tinh tường trong từng nét vẽ của họa sĩ.

Hàng Ngang
 
Tranh vẽ từ ảnh chụp của hiệu 24 Hàng Ngang
 

Ra đời từ thế kỷ XIX, ban đầu người họa sĩ vẽ theo người mẫu thật sau đó là vẽ theo trí tưởng tượng của người kể vì thời đó nghệ thuật nhiếp ảnh ở Việt Nam còn là chuyện hiếm.

Đến thập niên 1930 của thế kỷ XX nghệ thuật vẽ truyền thần dần tiến triển theo một bước mới. Nghệ thuật vẽ tranh theo trường phái ấn tượng Pháp nhanh chóng phát triển trong các phòng vẽ của những họa sĩ đầu tiên tốt nghiệp trường Mỹ thuật Đông Dương, các hiệu ảnh tân kỳ cũng bắt đầu xuất hiện ở các thành phố lớn với những tấm ảnh rõ nét, nghề truyền ảnh ra đời. Người họa sĩ dùng mực Tàu mài ra nước vẽ lại những bức ảnh đã chụp theo yêu cầu của khách. Nhưng thời kỳ cực thịnh của nghệ thuật truyền thần này lại là những năm 1960 - 1970, nhiều hợp tác xã truyền thành được thành lập và cho ra đời những bức tranh sản xuất theo dây chuyền : người này chuyên vẽ thân để người khác vẽ đầu, có người vẽ nét, người tạo bóng.... Nguyên nhân chủ yếu là do thời kỳ chiến tranh chuyện chụp ảnh rất hiếm hơn thế nữa, nhiều người ra đi không bao giờ trở lại. Tất cả những gia đình còn lưu giữ được chỉ là một tấm hình nhỏ xíu có khi đã bị hư hại hay chụp chung với nhiều người khác, mặt người chỉ to bằng hạt đỗ. Những tấm ảnh đó được truyền thần phóng to và đặt lên bàn thờ của người đã khuất. Đó cũng là thời kỳ nguyên liệu vẽ khó khăn, người họa sĩ phải sáng tạo ra nhiều chất liệu để vẽ, từ bột than khô đến muội đèn, muội cao su. Bút vẽ cũng được chế tạo một cách rất thủ công : vót thật nhọn một thanh tre, bọc lớp dạ thật mỏng vào đầu nhọn là được chiếc bút. Mỗi họa sĩ thường có chừng 5-10 chiếc bút như vậy. Nghe có vẻ đơn giản nhưng chưa ai có thể sản xuất hàng loạt bút này. Mỗi họa sĩ có bí quyết riêng trong việc làm bút và ai vẽ thì tự tạo lấy bút riêng cho mình.

  truyền thần
  Tranh vẽ từ ảnh chụp của hiệu số 47 Hàng Ngang

Để vẽ lại một bức ảnh đòi hỏi người họa sĩ phải có ý chí kiên trì, cần mẫn và tập trung cao độ, bức ảnh sao kho hoàn tất không chỉ giống với ảnh được chụp mà còn phải truyền được thần thái của con người đó. Quan trọng nhất đó chính là đôi mắt của người được vẽ mà người họa sĩ gọi là điểm nhãn, đó chính là nét độc đáo trong các bức tranh truyền thần mà không một nhà nhiếp ảnh nào thực hiện được.

Nhưng ngày nay nghệ thuật này đang dần phôi pha khi mà máy ảnh kỹ thuật số ra đời ngày càng nhiều, công nghệ chỉnh sửa ảnh ngày càng phát triển, người ta không còn mặn mà với tác phẩm vẽ lại này nữa, những bức tranh ố vàng, hư hỏng có thể phục chế nhanh chóng gọn nhẹ. Những họa sĩ già ngày càng hiếm hoi, mắt mờ tay chậm không còn khéo léo; người trẻ thì không ham thích một nghề không mang lại kinh tế vì vẽ một bức 18x24cm mất hai ngày mới xong mà chỉ khoảng 100.000đ. Có một số người muốn dùng máy móc để thúc đẩy nhanh công việc tỉ mỉ này nhưng mọi cố gắng đều vô ích và tranh truyền thần từ đầu đến cuối vẫn phải thực hiện bằng tay, hơn nữa chất lượng của các bức vẽ còn phụ thuộc vào trình độ của từng họa sĩ.

Ngày nay du khách nào có dịp đến thăm phố cổ Hà Nội nếu tinh ý sẽ phát hiện các hiệu vẽ truyền thần nằm nép mình trong những ngôi nhà cổ nhỏ giữa phố xá đông đúc sầm uất. Nhưng bước vào đó bao xô bồ, lo toan của thế giới hiện tại sẽ biến mất một thế giới khác mộc mạc, tinh tế với bao điều độc đáo sẽ mở ra trước mắt. Một số cửa hiệu mà du khách có thế ghé đến mang kỷ niệm về là 47 Hàng Ngang của cụ Bảo Nguyên, 24 Hàng Đường của họa sĩ Trần Thịnh, 51 Hàng Đào, 31 Hàng Đường...

Vi Nguyễn

Vietbao (Theo: simplevietnam)


Nhận xét tin Vẽ truyền thần – một tinh hoa nghệ thuật đang dần biến mất

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vẽ truyền thần – một tinh hoa nghệ thuật đang dần biến mất bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ve truyen than mot tinh hoa nghe thuat dang dan bien mat ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vẽ truyền thần – một tinh hoa nghệ thuật đang dần biến mất ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Hà Nội - nghìn năm Thăng Long của chuyên mục Khám Phá Việt Nam.

portrait painting - an elite art are disappearing
Goods: Horizontal, portrait painting, painter, art, of people disappearing essence, is, images, pictures, paintings, gradually , the

"fairy" in Mandarin means the god of the pass is drawn, the "god" that is emotion, is the flair of each artist's drawing ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Thoi su 24h1911 Chang trai dam cuoi co tich qua doi
    Thời sự 24h(19/11): Chàng trai "đám cưới cổ tích" qua đời

    Phạt 252 triệu đồng NXB in hình Công Lý cởi trần; Chơi ngông Tàng "Keangnam": Mời ca sỹ ngoại về đãi cả bản; Nữ phượt thủ 9x tử nạn trên cung đường Hà Giang; Chàng trai trong "đám cưới cố tích" đột ngột qua đời...

  • Thoi su 24h1811 BS quen kim mo trong bung benh nhan
    Thời sự 24h(18/11): BS quên kim mổ trong bụng bệnh nhân

    Đường sắt trên cao "tuyệt đối an toàn"; Mổ đẻ, BS ‘quên’ kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bé sơ sinh văng khỏi bụng mẹ ra viện; Lật mặt hàng chục cửa hàng xăng dầu lắp đặt IC giả; Mạo nhận con trai Bí thư HN "quỵt" hàng trăm triệu... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/11.

  • Thoi su 24h1711 Cong Ly mac quan nho len bia sach luat
    Thời sự 24h(17/11): Công Lý mặc quần nhỏ lên bìa sách luật

    Bình Dương lên tiếng về cáo buộc của ông Dũng "lò vôi"; Công Lý bức xúc vì bìa sách in hình anh cởi trần; Nữ "đại gia" Hà thành bị đánh thuốc mê cướp kim cương?; "Kho" sừng tê giác trong nhà đại gia Hà Tĩnh...

  • Thoi su tuan qua Di hai nan nhan vu MH17 ve VN
    Thời sự tuần qua: Di hài nạn nhân vụ MH17 về VN

    Kết quả lấy phiếu tín nhiệm; Tết âm lịch 2015 dự kiến được nghỉ 9 ngày; Điều tra việc làm ăn của Đại gia Dũng “lò vôi”; Bắt cóc con tin, đòi 700 triệu rồi giết hại dã man; "Ngày về" của 3 mẹ con người Việt vụ MH17...

  • Nghin le chuyen tuan qua 0911 1511
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (09/11 - 15/11)

    Quốc hội lấy phiếu tín nhiệm 50 chức danh lãnh đạo; Hai tàu va chạm 8 thuyền viên mất tích; Hà Nội vẫn sẽ khởi công đường “dát vàng” ở Long Biên; Vụ bé sơ sinh văng khỏi bụng mẹ: Nghẹn ngào giây phút cha gặp con; Hành trình cạn nước mắt đưa con về quê sau vụ rơi MH17 ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 0911 1511
    Toàn cảnh Showbiz tuần (09/11 – 15/11)

    David Beckham ‘gây náo loạn’ khi đến Việt Nam, Đặng Thu Thảo ‘trắng tay’ tại Hoa hậu Quốc tế 2014, Live concert của Mỹ Tâm được khen ngợi ở giải thưởng quốc tế

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 0911 1511
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (09/11 - 15/11)

    Những thủ đoạn của tội phạm cướp giật Sài Gòn; Trùm ma túy khét tiếng bị phát hiện vì sở hữu xe siêu sang; Những lá thư xin lỗi gửi từ trại giam; Hàng loạt cụ già bị “nữ quái” chuốc thuốc mê cướp tiền; Diễn biến mới nhất vụ nữ trưởng phòng bị giết chết; CSGT trả lại bọc tiền cho chị đồng nát đánh rơi;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 911 1611
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (9/11 - 16/11)

    Đám cưới của chàng trai tật nguyền, của người lính biển hay của cặp đôi đồng tính nữ là những hình ảnh đôi lứa thật đẹp; Nhiều câu chuyện tình xúc động với bao thăng trầm;

  • Nghin le chuyen tuan qua 0211 0811
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (02/11 - 08/11)

    Tai nạn chết người ở dự án Đường sắt trên cao HN; Quỳ gối khóc vì ... iPhone 6; Chiến sỹ còn lại trong tai nạn máy bay Mi-171 đã bình phục; Chủ tịch Hà Nội yêu cầu làm rõ quy hoạch đường "dát vàng 70 lần"; Giảm lương hưu để cân đối quỹ BHXH ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.