vietbao

Văn Miếu và tín ngưỡng trong văn hóa

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Ngày 15-2-2003, tức đúng ngày Tết Nguyên tiêu (rằm Tháng Giêng năm Quý Mùi), một lễ hội thơ đầu tiên ở Việt Nam đã được tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội. Chọn một nơi như Văn Miếu để khai trương và tôn vinh truyền thống yêu văn thơ của dân tộc ta quả là một việc làm có ý nghĩa. Tuy nhiên, nếu trở lại cội nguồn lịch sử xa xưa của Văn Miếu, chúng ta sẽ tìm ra khái niệm này còn ẩn tàng nhiều giá trị về văn hóa - tín ngưỡng làm nên bề dày truyền thống tinh hoa dân tộc Việt Nam.  

Gac_Khue_Van.jpg 

Khuê Văn Các

Với một diện tích hơn 54.000 m2, nằm giữa các phố Nguyễn Thái Học, Tôn Đức Thắng, Văn Miếu, Quốc Tử Giám… có thể nói tổng thể kiến trúc Văn Miếu - Quốc Tử Giám chiếm một diện tích khá rộng so với Kinh thành Thăng Long ngày xưa (vốn chỉ giới hạn trong 4 cửa thành, 5 cửa ô chính sau này). Nhiều người thường hay gọi nơi này một cách ngắn gọn là Văn Miếu hoặc Quốc Tử Giám và cũng nhiều người vẫn nghĩ rằng đây là tên gọi khác nhau của một di tích. Thực ra, Văn Miếu và Quốc Tử Giám là hai công trình kiến trúc được xây dựng với hai mục đích ở hai thời điểm khác nhau. Văn Miếu ra đời năm 1070 còn Quốc Tử Giám thì mãi tới sáu năm sau (1076) mới có. Tuy nhiên, hai công trình này vẫn nằm trong một tổng thể kiến trúc rất hài hòa, ấy là do trước khi xây dựng, Vua Lý Nhân Tông đã trực tiếp xem xét và lên phương án rất kĩ. Hơn nữa, xuất phát từ truyền thống trước đó từ Trung Quốc, từ khi Nho giáo của Khổng Tử ra đời, nhiều Văn Miếu đã được dựng với quy mô và kiểu dáng khá giống nhau, như đều có các khu như Văn Miếu Môn, Đại Trung Môn, Khuê Văn Các, Đại Bái Đường,… Người đi tham quan nơi này ngạc nhiên về sự hài hòa và tôn nghiêm, như cảnh quan nơi đây như hội tụ được mọi tinh hoa của con người và trời đất.

Văn Miếu - chiết tự có nghĩa là "miếu thờ văn". Đây là một tín ngưỡng tôn vinh người sáng lập ra Nho giáo (*) và qua đó đề cao tinh thần học vấn mà ông đề xướng, như coi trọng sự học hành hiểu biết, từ đó coi trọng giá trị người thầy (tôn sư trọng đạo), coi trọng lễ nhạc, thơ ca… Văn: vẻ đẹp, văn chương, văn nho, văn đức, văn đạo, văn sách, tri thức… "Kẻ quân tử học rộng rãi ở văn, ước thúc bằng lễ thì có thể sống không trái đạo nghĩa" (Luận ngữ). Qua bao đời truyền tụng, chữ Văn còn được bồi đắp thêm nhiều nét nghĩa cực kì hàm súc, như một chữ của Thánh hiền, tôn thờ thành Đạo Nghĩa. Do vậy, khu chính của mọi Văn Miếu là Đại Bái Đường, nơi đặt bàn thờ Khổng Tử và được coi là  nơi trang trọng tôn nghiêm nhất. Sách Khổng Tử răn dạy rất kĩ những điều phải tuân thủ mà người quân tử không được phép quên. Nho giáo có thể nói đã thâm nhập sâu vào cuộc sống tinh thần của người Việt và phát huy tính tích cực của nó. Nhà nước phong kiến cũng đã biết tận dụng ưu thế này để cai trị muôn dân. Do vậy, nhà vua cho xây Quốc Tử Giám làm nơi đào tạo nhân tài đất nước. Ta hay gọi nơi này bằng một tên gọi hình tượng là "trường đại học đầu tiên ở Việt Nam". Chính từ khi xây xong Quốc Tử Giám, việc dạy dỗ, đào tạo nhân tài ở nước ta mới đi vào chính quy và tuân thủ các quy tắc nghiêm ngặt của trường quy thi cử phong kiến. Quốc Tử Giám còn là nơi vua học, nơi dạy dỗ cho các con của nhà vua cũng như các bậc quan chức trong triều đình. Từ quan niệm "hiền tài là nguyên khí quốc gia", các triều vua Việt Nam đã liên tục mở các khoa thi lớn để chọn ra các nhân tài. Chỉ tính riêng từ năm 1442 đến 1787 đã mở được 124 khoa thi và chọn ra 2.260 tiến sĩ theo Nguyễn Văn Độ, đã dẫn). Quả là một kì tích. Những rùa đá lớn, nặng hàng tấn, được khắc chi chít trên mình trên tuổi của các vị tiến sĩ đã tạo ra một biểu tượng trang trọng và linh thiêng ở chốn tôn nghiêm này. Hình ảnh Hồ Chủ tịch chăm chú đọc bia Tiến sĩ ở Quốc Tử Giám đã trở thành một hình ảnh vừa hào hùng vừa cảm động. Nó có giá trị như một ngọn cờ vẫy gọi mọi thế hệ cháu con trên con đường học vấn, nguyện đem tài trí của mình phụng sự đất nước.

Giờ đây, sau gần 10 thế kỷ thăng trầm, qua bao năm chiến tranh giặc giã, mặc dù Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã ít nhiều bị mai một, xuống cấp nhưng nơi đây vẫn là một di tích lịch sử văn hóa có một không hai của dân tộc. Nó hàm chứa tất cả những giá trị văn hóa truyền thống của con người Việt Nam từ bao đời nay. Và bây giờ, Văn Miếu trong tâm khảm chúng ta như một biểu trưng mang đậm chất văn hóa được tôn thêm bởi sắc màu tín ngưỡng. Giá trị tinh thần cao quý đến nỗi chúng ta coi đó như một huyền thoại để tôn thờ, là di sản bất diệt của ngàn năm văn hiến. Quả là hai yếu tố văn hóa và tín ngưỡng đã tích hợp, chìm vào trong nhau và lung linh tỏa sáng trong tâm hồn mỗi người Việt Nam, mãi mãi trường tồn cùng lịch sử.

Chú thích

(*) Miếu thờ Khổng Tử (Khổng Miếu) được lập tại nước Lỗ, Trung Quốc, vào năm 478 TCN.

Việt Báo (Theo: hanoivanhien.com)


Chân dung "Người cha hoàn hão" xem mà rơi nước mắt
Comment :Văn Miếu và tín ngưỡng trong văn hóa
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Văn Miếu và tín ngưỡng trong văn hóa bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Van Mieu va tin nguong trong van hoa ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Văn Miếu và tín ngưỡng trong văn hóa ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Khám Phá Việt Nam
Literature and religious culture
Confucius ... Quoc Tu Giam, Ton Duc Thang, Nguyen Thai Hoc, Van Mieu - Quoc Tu Giam, Master of Architecture, Thang Long Citadel, we can say, culture, beliefs, area, Vietnam, value, where
With an area of ​​more than 54,000 m2, located between the Nguyen Thai Hoc Street, Ton Duc Thang, Van Mieu Quoc Tu Giam ... can say overall comments Architecture Van Mieu - Quoc Tu Giam occupy a large area compared to the old Thang Long Citadel (which is limited to ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Hầu đồng trong văn hóa tâm linh người Việt
    Hầu đồng trong văn hóa tâm linh người Việt

    Từ ngàn xưa công lao của người cha và ân nghĩa của người mẹ đã được đúc kết qua hai câu ca dao mang nặng nghĩa tình. Quả vậy, ân nghĩa cha mẹ là không gì có thể so sánh được, như suối nguồn vô tận chảy mãi chẳng khi nào vơi cạn. Trong ngôn ngữ của người Việt “Mẫu” nghĩa là “Mẹ”. Từ niềm tự hào con rồng cháu tiên được mẹ Âu Cơ sinh ra bởi bọc trăm trứng, trải

  • Phố nghề Hà Nội
    Phố nghề Hà Nội

    Thăng Long Hà Nội từ xưa đến nay đã in đậm vào tiềm thức con người là biểu tượng của vùng đất kinh kỳ của thủ đô Hà Nội - một trung tâm văn hóa thương mại sầm uất sinh động và phồn hoa lớn nhất nước.

  • Vang vọng dưới chân núi Taarr-coong
    Vang vọng dưới chân núi Taarr-coong

    Cồng chiêng Tây Nguyên đã đến với bạn bè quốc tế, khi được coi là một nét văn hóa độc đáo của Việt nam. Nhưng không chỉ các dân tộc Tây Nguyên mới có chiêng. Tiếng chiêng đã đi vào cuộc sống từ thuở sơ khai của nhiều dân tộc Việt, với tiếng hát và những điệu múa bên bếp lửa bập bùng.

  • Phiên chợ Bưởi
    Phiên chợ Bưởi

    Phiên chợ Bưởi từ lâu với những nét đẹp vốn có đã đi sâu vào tâm hồn những người Hà Nội. Nó vừa mang cái thanh lịch của vùng đất ngàn năm văn hiến, vừa mang cái bình dị dân dã như chính người dân chất phát hồn hậu .

  • Thành phố bên Sông Hồng
  • Áo dài Việt Nam
    Áo dài Việt Nam

    Vào dịp Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội vừa qua, Á hậu Thụy Vân đã thực hiện 1 bộ ảnh tái hiện vẻ đẹp phụ nữ Hà Nội xưa trong tà áo dài Việt Nam

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t