Trang phục người Hà Nội xưa

11.jpgHTML clipboard Trong kho tàng văn hóa dân gian có câu ngạn ngữ "ăn Bắc, mặc Kinh", để chỉ nét đẹp của người kinh đô Thăng Long từ xưa đến nay qua trang phục mang đậm dấu ấn Hà thành cổ kính, thanh lịch.

Chứng cứ khoa học cho thấy người Hà Nội biết cách ăn mặc đẹp từ thời Hùng Vương. Nhìn vào những hình trang trí trên trống đồng Cổ Loa (đào được trong lòng đất Cổ Loa, Đông Anh - Hà Nội) đã có thể hình dung được người Hà Nội khi đó trong trang phục ngày hội: đầu đội mũ có gắn lông chim, quần áo cũng làm bằng long chim. Cũng có thể đó là hình những chiến binh đang cầm vũ khí, trên vũ khí lại được cắm lông chim vì chim dường như là vật tổ của cộng đồng người Việt cổ khi đó, hình ảnh này được miêu tả đáng yêu và phổ biến trên trống đồng. Cũng có cảnh đôi trai gái giã gạo, người con trai được miêu tả như mặc khố chứ không phải mặc áp ngày hội. Hình ảnh trang phục còn được thể hiện hết sức sống động và duyên dáng nơi tượng người phụ nữ khắc họa trên cán dao găn thời này: mặc áo chẽn, bó gọn lưng ong, váy dài chấm gót, có nhiều hoa văn đẹp trên váy áo, thắt lưng ngang hông, đầu đội mũ cao, thắt dải ngang trán.

Trài qua hàng nghìn năm, cách ăn mặc của người Hà Nội cũng có sự thay đổi theo mỗi thời đại, nhưng vẫn giữ được nét thanh lịch. Trong các triều đại phong kiến, có thể có sự phân biệt giữa tầng lớp vua, quan và dân chúng. Nam giới thuộc tầng lớp bình dân trong trang phục lao động thường ngày, có thể vẫn là đóng khố, phù hợp với sản xuất cũng như thời tiết nóng ẩm. Nữ giới mặc váy cho đến thời Minh Mạng. Có thể nói trang phục bình dân không có sự thay đổi nhiều suốt gần hai ngàn năm. Tầng lớp quý tộc ở kinh đô Thăng Long - Đông Đô thì trang phục khá cầu kỳ và được ghi chép rất kỹ càng trong sử sách, ví dụ:

Vào thời Lý, năm Canh Thìn (1040), vua xuống chiếu phát hết gấm vóc ở trong kho ra để may áo ban cho các quan, từ ngũ phẩm trở lên thì áo bào bằng vóc. (Đại Việt Sử ký toàn thư. Bản kỷ, quyển thứ hai, kỷ nhà Lý).

Vào thời Trần, năm Hưng Long thứ tám (1300), quy định kiểu mũ áo: Quan văn thì đội mũ chữ đinh màu đen, tụng quan thì đội mũ toàn hoa màu xanh vẫn như quy chế cũ, ống tay áo của các quan văn võ rộng 9 tấc đến 1 thước 2 tấc. Các quan văn võ không được mặc xiêm, tụng quan không được mặc thường (mũ toàn hoa xanh có 2 vòng vàng đính vào hai bên - Đại Việt Sử ký toàn thư, bản kỷ, quyển thứ năm, kỷ nhà Trần).

Từ thời Lê về sau, trang phục quý tộc có quy định chặt chẽ hơn dựa trên phẩm hàm: Các quan văn võ từ nhất phẩm đến tam phẩm thì áo: xuân, hạ dùng sa tàu; thu, đông dùng đoạn tàu; đều màu huyền; khăn: hàng văn thì hai tao (vòng), hàng võ thì một tao. Các quan tứ phẩm thì áo được dùng sa và đoạn nhưng bằng hàng ta. Các thị nội giám khăn binh đinh, sau đổi làm khăn lục lăng. Các quan văn võ và nội giám, được sung vào chấp sự, khi hành lễ và làm việc đều mặc áo thanh cát và đội mũ sa thâm. Quan văn khi vào hầu ở Nội các cũng vậy.

Người Hà Nội còn truyền tụng nhau nhiều ca dao, tục ngữ để ngợi ca vẻ đẹp con người được quần áo tôn thêm gấp bội. Vẻ đẹp của một người phụ nữ phải là:

"Khăn nhung vấn tóc cho vừa

Đi giày mõm nhái, đeo hoa cánh bèo.

Quần thâm lĩnh Bưởi cạp điều

Hột vàng quấn cổ ra chiều giàu sang".

Vẻ đẹp của các công tử con nhà giàu thị dân cũng đã có tiêu chí một thời:

"Thấy anh áo lượt xênh xang,

Đồng hồ quả quít, nhẫn vàng đeo tay,

Cái ô lục soạn cầm tay,

Cái khăn xếp nếp, cái dây lưng điều".

Hay:

"Giày ban bóng láng nuột nà,

Khăn xếp chữ nhất, quần là nếp tư".

Người Hà Nội thời cận đại rất chú ý đến cách ăn mặc. Khâu đầu tiên là chọn lựa chất liệu của quần áo. Chất liệu may áo ưa chuộng, lúc đó  là the mà phải là the dệt bằng tơ tằm, dệt thưa, nhuộm thâm, thường là the làng La Cả. Chất liệu may quần của nữ là lĩnh làng Bưởi mới là hàng tốt nhất, sợi mịn, mặt bóng. Quần của nam giới là lụa trắng làng Cổ Đô. Ngoài ra, một số chất liệu vải cao cấp cũng hay được dùng như: sa, xuyến, băng, là, xồi, đũi, nhiễu.... đều là sản phẩm của các làng nghề ở Hà Nội hay các tỉnh lân cận sản xuất. Một số hàng đặc biệt hơn dành cho vương hầu là đoạn, gấm, vóc,...

trangphuchnxua1
Hình ảnh người Hà Nội xưa

Thị dân các phố nghề, buôn bán, lao động thì ưa  quần áo màu thâm, trắng và nâu. Quần áo nuộm bằng củ nâu vừa bền màu vừa bền sợi. Phường Đồng Lâm có nghề nhuộm vải nâu nổi tiếng. Thiếu nữ mới lớn thích nhuộm màu nâu non để tôn thêm vẻ đẹp nước da trắng ngần. Các ông bà thì thích nhuộm màu tiết dê. Phường Hàng Đào lại có nghề nhuộm điều.

Thợ may Hà thành rất khéo tay, thể hiện ở những kiểu áo quần, áo tứ thân (4 thân) là một trong những loại áo phụ nữ cổ nhất mà nay được biết. Khi mặc, người ta còn có thắt lưng bao xanh duyên dáng kèm theo. Một vài trường hợp thực dụng hơn, người ta thắt một cái "ruột tượng: thay cho thắt lưng để đựng tiền và các thứ lặt vặt. Một số người còn đeo bên cạnh thắt lưng một chiếc xà tích bằng bạc đựng vôi ăn trầu. Có khi áo tứ thân còn thêm một vạt để cài khuy, thường là 5 khuy. Bên trong áo tứ thân là yếm trắng, yếm đào.

Đáng chú ý nhất trong trang phục phụ nữ là những tà áo dài. Áo dài có từ bao giờ cũng khó xác định, có thể đã hơn trăm năm, nhưng ngày nay trở thành trang phục đẹp nhất, tiêu biểu cho cách ăn mặc đậm đà tính dân tộc của phụ nữ Việt Nam. Tại nhiều hoạt động đối ngoại của đất nước, áo dài trở thành lễ phục không thể thiếu được.

Có thể chiếc áo dài Huế cùng với chiếc nón lá Huế chóp nhọn du nhập ra Hà Nội từ lâu, nhưng chỉ đến nửa đầu thế kỷ XX, áo dài mới được người Hà Nội tiếp nhận và cải tiến nhiều. Áo dài cũng từ đó trở thành trang phục gắn bó với phụ nữ thủ đô.

Nam giới mặc áo có 5 thân, cài khuy tết chỉ hay khuy đồng, khuy bạc, khuy ngọc. Mùa đông thì cả nam và nữ thường dùng áo bông.

Hà Nội trong nửa đầu thế kỷ XX có những phố nổi tiếng về bán vải như Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Vải. Các phố may quần áo nổi tiếng là Hàng Trống, Hàng Gai.

Bên cạnh trang phục, sự thanh lịch của người Hà Nội còn thể hiện ở nón mũ đội đầu. Đẹp nhất là nón làng Chuông, nhưng bộ quai thao làm duyên cho nón lại được làng Triều Khúc dệt. Vì thế, có câu ca:

"Hà Nội thì tết quai tua,

Có hai con bướm đậu vừa xung quanh".

Còn có nón mền giải, nón tam giang dành cho ông già, nón lá cho con nhà giàu, nón lá sen cho trẻ con, nón ba tầm.

Sau này, nhiều loại mũ cũng theo văn minh phương Tây vào Hà Nội. Có mũ cát, mũ lưỡi trai, mũ phớt, mũ nồi,...

Về mùa đông, vẻ duyên dáng của nam thanh nữ tú còn được tô điểm thêm các loại khăn đội đầu hay quấn cổ. Có khi là khăn nhiễu hay khăn nhung có thêm một đoạn độn tóc bằng vải để vấn quanh đầu. Sau này, các thiếu nữ Hà Nội thường có chiếc khăn san mỏng quấn hờ quanh cổ để làm đẹp nhiều hơn là để ấm. Nam giới có loại khăn đầu rìu hay khăn xếp. Bên cạnh việc đi giày sau này, còn phổ biến hơn cả là các loại guốc tre, guốc gỗ, dép quai ngang, dép mũ cong hình lá đề

Trong những năm đầu thế kỷ XXI, ngoài những trang phục đã trở thành lễ phục của cả nước như áo dài cho phụ nữ, áo vest, sơ mi, quần Tây cho nam giới, người Hà Nội còn sáng tạo ra muôn vàn mốt quần áo mới thích hợp với mọi tầng lớp nhân dân và cũng chịu ảnh hưởng của thời trang quốc tế. Hà Nội đã trở thành 1 trong 2 trung tâm thiết kế và biểu diễn thời trang lớn nhất nước.
Vietbao (Theo: Chinhphu.vn)

TIN Khám Phá Việt Nam NỔI BẬT

Nghề y đi mãi chưa tròn

Hơn 35 năm gắn bó nghề y, trở thành một người thầy trong kỹ thuật tạo hình niệu đạo bằng niêm mạc miệng và lấy sỏi thận qua da, bác sĩ Vũ Văn Ty vẫn cho rằng mình chỉ đang theo đuổi cái nghề. “Tiếc rằng khi vốn sống, kinh nghiệm ngày một dày thêm thì quỹ thời gian của cuộc đời mỏng dần đi. Thời gian còn lại của tôi chắc chỉ còn tính bằng năm”.

Lưu ý tuyển sinh quân sự năm 2015

Năm 2015, Bộ GD&ĐT tổ chức một kỳ thi THPT quốc gia, lấy kết quả để xét công nhận tốt nghiệp THPT và làm căn cứ để tuyển sinh ĐH, CĐ. Công tác tuyển sinh quân sự cũng thực hiện chung trong quy chế tuyển sinh của Bộ GD&ĐT.

Nhận xét tin Trang phục người Hà Nội xưa

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Trang phục người Hà Nội xưa bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Trang phuc nguoi Ha Noi xua ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Trang phục người Hà Nội xưa ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Vẻ Đẹp Việt Nam của chuyên mục Khám Phá Việt Nam.

old Hanoi Apparel
Thang Long, folklore, from past to present, Hanoi people, how to dress, dress themselves, dress, dress, women, clothes, can , the text, caps, Portfolio

HTML clipboard In folklore treasure with the adage "eat North, despite economy", to show the beauty of Thang Long capital over the years by the clothing bearing the mark Indus into ancient, elegant.rn.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h272 Giang chuc 2 PGD So
    Thời sự 24h(27/2): Giáng chức 2 PGĐ Sở

    Giảm gần 3 tỷ USD xây sân bay Long Thành; Bán sân bay Phú Quốc lấy vốn xây sân bay Long Thành; Thanh Hóa bắt xe giường nằm ‘nhồi" 117 khách; Hai PGĐ sở đánh nhau bị giáng chức, cảnh cáo;Đắk Nông: Đào được hòn đá quý 27 tấn...

  • Thoi su 24h 262 Vietjet muon mua lai nua san bay Noi Bai
    Thời sự 24h (26/2): Vietjet muốn mua lại nửa sân bay Nội Bài

    ATM của Agribank bị phá, lấy đi gần 1 tỷ đồng; Vietjet muốn mua lại nửa sân bay quốc tế Nội Bài; Phá sàn vàng "hút" 180 tỷ đồng của nhà đầu tư; Ùn tắc kéo dài: Hà Nội tháo rào chắn; Tháng 3, có 4 đợt không khí lạnh...

  • Thoi su trong ngay Cuong do la len tieng ve vu tai nan
    Thời sự trong ngày: Cường đô la lên tiếng về vụ tai nạn

    Ông Nguyễn Quang Lập được tại ngoại điều tra; Siêu xe gây tai nạn đứng tên sở hữu Cường “đô la”; Sáp nhập ngân hàng: Những chuyện hậu trường; Cụ ông tử vong sau một giờ thuê khách sạn...

  • Thoi su 24h092 Hai xe khach tong nhau 10 nguoi chet
    Thời sự 24h(09/2): Hai xe khách tông nhau, 10 người chết

    Hai xe khách tông nhau, 10 người chết; Đề nghị cách chức TBT báo Người cao tuổi; Sập hầm khai thác đá xanh, 3 người tử vong; 2 người Việt lọt danh sách tỷ phú thế giới; Nơi củ sâm to bằng… củ sắn... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 9/2.

  • Thoi su tuan qua Taxi hat canh sat len nap capo
    Thời sự tuần qua: Taxi hất cảnh sát lên nắp capo

    Bác đề xuất tăng gần 200% thuế ôtô; Cây mai giá hơn nửa tỷ đồng ở SG; Bí thư Huyện ủy đi xe mượn, cán chết 3 người; Taxi hất cảnh sát lên nắp capo; Lộ diện nghi can giết chú rể sau đêm tân hôn...

  • Nghin le chuyen tuan qua 0802 1402
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (08/02 - 14/02)

    Xe Audi “đại náo” sân bay Tân Sơn Nhất, 10 người bị thương; Ông Nguyễn Bá Thanh từ trần; Tai nạn xe khách ở Bình Thuận; Uống rượu bia không lái xe sẽ giảm TNGT; Những thay đổi lớn về chính sách tiền lương từ năm 2015... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (08/02 - 14/02), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-0802-1402/2147537717/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 0802 14022015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 08/02 - 14/02/2015

    Ngày 11/2, Bộ Tài chính đã cho công bố tên của những doanh nghiệp, đơn vị "chây ì" giảm giá cước vận tải, thực tế là các DN này đã thỏa thuận ngầm với nhau không giảm giá cước, theo kế hoạch đến năm 2016 nợ công nước ta sẽ tăng lên mức 64,9% GDP, các năm sau đó sẽ giảm dần, đến năm 2020 còn khoảng 60,2% GDP, trong những ngày cận Tết thanh khoản các NH vẫn dồi dào, trong khi cầu tín dụng dần cải thiện...Cùng với đó, những thông tin về bất động sản và thị trường những ngày giáp Tết... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 08/02 - 14/02/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-0802-14022015/2147537774/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh Showbiz tuan 0802 1402
    Toàn cảnh Showbiz tuần (08/02 – 14/02)

    Trúc Diễm đẹp ngọt ngào trong tiệc cưới, Sơn Tùng M-TP bị lên án vì 'nhái' cả G-Dragon và Bruno Mars, Tiệc cưới đậm màu cổ điển của Ngân Khánh, Xe hơi của Hồ Ngọc Hà gây tai nạn tại sân bay, Vợ Baggio từng bị sảy thai và đang điều trị rối loạn trầm cảm, Dư luận nghi ngờ Diễm Hương nói dối chuyện ‘tay trắng ra đi’, Mối thâm thù giữa Triệu Vy và Phạm Băng Băng, Á hậu Huyền My nộp phạt 3,5 triệu diễn nội y trong "Đêm hội chân dài 7" đầy tai tiếng, Ngô Thanh Vân "úp mở" Isaac bị đối xử bất công?, Châu Kiệt Luân chi hơn 4 tỷ cho đám cưới lần 2,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh Showbiz tuần (08/02 – 14/02), http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Toan-canh-Showbiz-tuan-0802-1402/2147537780/49/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 0802 1402
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (08/02 - 14/02)

    Vụ nước ngọt Tân Hiệp Phát có ruồi; Rượu, bia và nỗi ám ảnh tai nạn giao thông; Những giây phút sinh tử của lính hình sự; Hàng nghìn người sập bẫy "cháu ông chú ở Viettel" vì lòng tham; Ấm tình phiên xử cuối năm; Chuyện của những nữ quản giáo;.......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (08/02 - 14/02), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-0802-1402/2147537714/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tong hop Doi song tuan qua 82 142
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (8/2 - 14/2)

    Một mùa Valentine nữa đã đến, những câu chuyện, lời chúc và gợi ý để bạn có một Valentine hạnh phúc. Tết Nguyên Đán đã cận kề, nhiều thông tin, chuyện mùa Tết được gửi tới độc giả. Bên cạnh đó là những câu chuyện tình yêu xúc động, những tấm gương sáng trong đời sống, nhiều vấn đề đáng suy ngẫm, và các thông tin thực phẩm bẩn rất đáng chú ý tuần vừa qua... ------------ Xem thêm: Tổng hợp Đời sống tuần qua (8/2 - 14/2), http://vietbao.vn/Doi-song-Gia-dinh/Tong-hop-Doi-song-tuan-qua-82-142/2147537720/111/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn