Tết Trung thu xưa và nay

Trung thu là ngày trăng tròn nhất trong năm, bởi lẽ nó trùng vào ngày thu phân, lúc ấy mặt trời rọi tương đối thẳng vào mặt trăng nên nó nhận được nhiều ánh sáng hơn cả. Người xưa cho rằng mọi thứ trong đêm rằm trung thu đều phải sáng. Có lẽ vì thế, đêm trung thu các loại đèn đều được thắp  sáng lung linh.

Tết Trung thu còn được trẻ em mong ngóng với tên gọi Tết trông trăng. Đây là dịp các bé được bố mẹ ông bà tặng những đồ chơi dễ thương, những chiếc bánh thơm lừng và những hoa quả đặc trung của mùa. Có lẽ, trong kí ức tuổi thơ của mỗi người không thể nào quên được tiếng trống thúc giục tưng bừng, tiếng vui cười rộn rã đêm phá cỗ trông trăng. Nằm trong vòng quay có tính chu kì của thời gian, bao nhiêu rằm tháng Tám đã đi qua nhưng mỗi năm, mỗi thời và trong mỗi hoàn cảnh, trẻ em lại được đón trung thu theo những cách khác nhau.

Đã từ rất lâu rồi, cứ đến độ giữa tháng Tám- thời điểm giữa mùa thu -cũng là lúc trăng tròn và sáng nhất không chỉ các em nhỏ mà ngay cả người lớn cũng có cái gì đó náo nức lạ thường. Người lớn không chỉ lo chuẩn bị cho con cái một Tết Trung thu tươm tất, vui vẻ mà trong lòng mỗi người còn có kí ức tuổi thơ ùa về. Thời kì trước, khi đất nước còn khó khăn, các đồ chơi cho trẻ chưa bày bán nhiều như bây giờ, những ông bố khéo léo thường tự tay mình làm đồ chơi cho con trẻ. Đó là những chiếc đèn ông sao năm cánh dán giấy đỏ, là chiếc mặt nạ bằng bìa bên ngoài vẽ hình nhân vật các em yêu thích trong các tích truyện, chiếc chong chóng, đèn kéo quân…

Có ai lại chưa một lần cảm giác hồi hộp khi ngồi ngắm chiếc đèn kéo quân đợi đốt nến để ngắm những hình thù ngộ nghĩnh chạy chầm chậm. Có khi, mỗi chiếc đèn kéo quân lại chứa một câu chuyện cổ tích. Các hình chạy đến đâu, các em lại được lắng nghe ông bà kể chuyện đến đó. Khoảng thời gian ấy thật tĩnh lặng, chỉ còn vầng trăng trên cao cũng đang ghé mình nghe ngóng. Trong không gian đâu đây thoảng mùi thơm của hạt bưởi bị đốt. Thường ngày, các hạt bưởi được gom lại, bóc vỏ và phơi khô xiên vào sợi dây thép. Đêm hôm rằm những chuỗi hạt này đốt lên vừa phát ra những tiếng lách tách nho nhỏ, vài tia lửa be bé và đặc biệt là mùi thơm đặc trưng của vỏ bưởi.

Các em vui cùng múa lân

Mỗi đêm rằm tháng Tám, ngoài những đồ chơi dễ thương, các em nhỏ còn trông đợi mâm cỗ trông trăng. Thông thường, mâm cỗ này cũng được chuẩn bị khá cầu kì và tươm tấ bởi bàn tay khéo léo của các mẹ, các chị. Một chú chó xù làm bằng tép bưởi được gắn hai hạt đậu đen là mắt, xung quanh có nhiều hoa quả, đặc biệt là những quả hồng chín mọng. Đối với người Hà Nội, mùa trông trăng tháng Tám cũng là mùa cốm nức hương. Những hạt cốm mềm dẻo thơm lừng tỏa hương nhè nhẹ làm cho không khí thêm đầm ấm. Đây cũng là dịp cả nhà quây quần bên nhau, một buổi sum họp gia đình vui vẻ. Người lớn nghe con trẻ hát múa, vui đùa. 

Trẻ con đeo những chiếc mặt nạ ngộ nghĩnh, gõ trống đợi trăng lên cao. Đến khi vầng trăng tròn vành vạnh tỏa sáng giữa bầu trời thì mâm cỗ được phá. Trong đêm Tết Trung thu, trẻ cũng rất thích  chơi trò rồng rắn. Đi trước là đội múa lân, đội gõ trống, trên tay các em là những chiếc đèn rực rỡ sắc màu và hình thù. Thêm vào đó là ông địa vui nhộn với cái bụng tròn, khuôn mặt phúc hậu với nụ cười rạng rỡ. Đoàn múa lân và các em nhỏ cùng nhau đi đến từng nhà chúc mừng Trung thu vui vẻ, được các gia đình thưởng kẹo bánh. Sau khi đi hết một vòng, số kẹo bánh này lại được mọi người mang ra tổ chức liên hoan vui chung. Đêm cứ thế rộn rã cho đến khuya. Những cái Tết Trung thu giản dị mà đáng nhớ ấy không thể nào phai mờ trong kí ức mỗi người. Tuổi thơ lớn lên, mỗi năm đến hẹn, rằm tháng tám lại tưng bừng náo nức tiếng hát, tiếng trống rinh tùng rinh.

Rước đèn ông sao

Khắp phố phường Hà Nội đã rực lên những sắc màu trung thu rực rõ: đèn ông sao, đèn cá chép, đèn kéo quân, các loại bánh nướng, bánh dèo.  Ngày nay, cuộc sống hiện đại và đầy đủ nên cái tết rằm tháng tám cũng có phần khác trước. Các đồ chơi dành cho trẻ cũng hiện đại hơn có khi không phải là đèn ông sao làm bằng tre giản dị mà là những chiếc súng phun nước, những cây đèn sáng bằng pin nhân tạo các đồ chơi siêu nhân, ô tô, máy bay ... Nhận được bất kì đồ chơi nào trẻ cũng đều rất thích thú, chỉ có điều đôi khi người lớn vô tình đã khiến cho trẻ quên mất những nét đẹp đón Tết Trung thu cổ truyền.

Tết Trung thu có khi các em được tặng chiếc vé mới đi xem phim, đi xem biểu diễn ca múa, thậm chí là bữa tiệc trong một nhà hàng sang trọng nào đó. Trăng vẫn  tròn vành vạnh nhưng các em chẳng được ngắm trăng lên giữa bầu trời cao rộng nữa. Mâm cỗ trung thu có khi còn bị lãng quên vì cha mẹ  bận rộn công việc chỉ kịp mua ít bánh trung thu có bày bán trong các siêu thị, các túi kẹo đủ màu mà quên mất vài múi bưởi xếp hình đáng yêu. Liệu tất cả những điều đó có đủ đáp lại niềm háo hức trông đợi Tết trung thu của các em ? Tết Trung thu năm nay sắp đến,  tôi cứ ước ao những đêm rằm Trung thu xưa:  tiếng trồng rộn ràng, chú lân nhảy múa tưng bừng và ông địa hiền lành múa đón trăng lên….

Vietbao (Theo: Người Hà Nội)