Thứ tư, 03 Tháng chín 2008, 15:21 GMT+7

Quốc Tử Giám – Trường Đại học đầu tiên của Việt Nam

Văn Miếu - Quốc Tử Giám từ lâu đã là một khu di tích lịch sử văn hoá lớn ở trung tâm Thủ đô Hà Nội. Đặc biệt, mỗi khi xuân về du khách thập phương đến thăm quan, hành hương rất đông. Sự kiện xây dựng Văn Miếu được sách “Đại Việt sử ký toàn thư” ghi như sau: “ Năm Canh Tuất niên hiệu Thần Vũ thứ 2 (1070) đời Lý Thánh Tông, mùa thu tháng Tám dựng Văn Miếu đắp tượng Khổng Tử-  người sáng lập ra nền nho giáo phương Đông và Tư nghiệp Quốc Tử Giám Chu Văn An, người thầy tiêu biểu đạo cao, đức trọng của nền giáo dục Việt Nam.

Với chủ trương chọn Nho Giáo là hệ tư tưởng chính trị của nhà nước, năm 1075, vua cho mở khoa thi đầu tiên để chọn nhân tài : Đến đời vua Lý Nhân Tông (1076) nhà vua cho xây dựng thêm nhà Quốc Tử Giám, đây được coi là là trường Đại học đầu tiên của nước ta. Đời nhà Trần, Quốc Tử Giám được gọi là Viện Quốc học. Trong Văn Miếu có Khuê Văn Các (Sao Khuê là sao chủ về văn học). Việc thi cử được tổ chức đầu tiên vào năm 1075 dưới thời vua Lý Nhân Tông tới khoa thi cuối vào đời Lê Chiêu Thống (1787).

Khi mới thành lập, nhà trường có tên là Quốc Tử Giám. Năm 1236 được đổi tên là Quốc Tử Viện rồi Quốc Học Viện. Đến thời Lê được gọi là Thái Học Viện. Dù mang tên gọi gì, Quốc Tử Giám vẫn là cấp học giáo dục cao nhất thời phong kiến, do triều đình trực tiếp tổ chức và điều hành.

Nhiệm vụ của Quốc Tử Giám là rèn tập sĩ tử, gây dựng nhân tài, bảo cử các giám sinh của nhà trường với triều đình để bổ dụng quan lại. Nhà vua thân hành chọn các con cháu quan lại và thường dân tuấn tú làm giám sinh. Việc bảo cử người làm quan có hai cách là lấy người có danh vọng (thi) lấy người tài đức hơn người mà không căn cứ vào danh phận (cử). Nhà sử học Phạm Huy Chú đã nhận xét: “ Bấy giờ việc làm ấy thận trọng mà trường pháp lại nghiêm cho nên không ai dám bảo cử thiên tư, các chức đều xứng đáng”. Bởi vậy, Quốc Tử Giám đã làm tròn trách nhiệm tuyển chọn nhân tài cho đất nước

.vanmieu.bmp

Ảnh: Khuê văn các

Các sách được dùng trong nhà trường là kinh sách Nho giáo, được chia làm hai phần. Các sách nhập môn là Tam tự kinh, Sõ học vấn tâm, Ấu học ngũ ngôn thi, Minh Đạo gia huấn. Các sách cơ bản là Tứ thưNgũ kinh trong đó Tứ thư bao gồm: Luận ngữ, Mạnh Tử, Đại Học, Trung Dung; Ngũ Kinh bao gồm 5 cuốn sách là: Kinh thi, Kinh thư, Kinh lễ, Kinh dịch và Kinh Xuân Thu. Ngoài ra, các giám sinh phải học cả các sách Nam sử và Bắc sử để thông hiểu lịch sử Việt Nam và Trung Hoa. Muốn có tên trên bảng vàng, người học thường phải trải qua “ mười năm đèn sách, rùi mài kinh sử”. Đây thật sự là một chặng đường đầy khó khăn, vất vả.

Những người được giảng dạy trong Quốc Tử Giám  đều là những vị quan giỏi do vua trực tiếp tuyển chọn, nhưng ở thời Lý, những người làm nhiệm vụ giảng dạy đó đều chưa có chức danh cụ thể. Đến thời Hồng Đức thế kỷ XV, vua Lê đã ban các chức danh là: Tế tửu: Phụng mệnh trông coi Văn Miêu - Quốc Tử Giám, rèn tập sĩ tử và kiêm luôn làm chủ tế của Văn Miếu; Tứ nghiệp: Là người trợ giúp cho Tế tửu trong việc giảng dạy và trông coi Quốc Tử Giám. Quốc Tử Giám đã ghi danh những danh nho nổi tiếng đã hoàn thành xuất sắc hai nhiệm vụ này là Chu Văn An, Nguyễn Phi Khanh, Ngô Sĩ Liên, Lê Quý Đôn…

Trên những tấm bia có khắc tên những nhà sử học, bác học, văn học nổi tiếng như Ngô Sĩ Liên, Lê Văn Hưu (Nhà sử học) Lê Quý Đôn (bác học), Lương Thế Vinh (Toán học), Lương Như Hộc (ông tổ nghề in), Ngô Thì Nhậm (Nhà văn học)...

Để chuẩn bị cho kỳ thi Hội, các giám sinh phải tập trung sức lực vào luyện tập lối “văn chương cử tử”. Nội dung kiến thức được trình bày trong các thể loại: Kinh nghĩa, Chiếu, Chế, Biểu, Thõ, Phú, Văn sách.

Như vậy, các quy tắc tổ chức, hoạt động của Quốc Tử Giám rất nghiêm ngặt, nội dung học tập cũng rất bài bản, quy củ. Vì vậy, trong suốt gần một thế kỷ (1076 - 1802), Quốc Tử Giám đã đào tạo được rất nhiều nhân tài, đáp ứng được nhu cầu về đội ngũ quan lại phụng sự cho đất nước. Bởi vây, Quốc Tử Giám là niềm tự hào của nhân dân ta bởi nó đã thể hiện truyền thống hiếu học của người Việt.

Quốc Tử Giám xứng danh là một công trình văn hoá lớn của dân tộc, niềm tự hào của nhân dân Việt Nam và người dân Hà Nội - Thủ đô anh hùng -Thành phố vì hoà bình.

Vũ Chiên

 

 


TIN Khám Phá Việt Nam NỔI BẬT

Chánh án “làm tiền”: Không để công lý dính “mùi” tiền!

Liên tục những vụ việc cán bộ tòa án nhận tiền hối lộ nhằm “chạy án” được phơi bày khiến dư luận bất bình. Khi những người làm công tác xét xử lại vì “nén bạc” mà làm thiên lệch cán công công lý, sẽ dẫn đến hậu quả khó lường.

Nhận xét tin Quốc Tử Giám – Trường Đại học đầu tiên của Việt Nam

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Quốc Tử Giám – Trường Đại học đầu tiên của Việt Nam bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Quoc Tu Giam Truong Dai hoc dau tien cua Viet Nam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Quốc Tử Giám – Trường Đại học đầu tiên của Việt Nam ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Hà Nội - nghìn năm Thăng Long của chuyên mục Khám Phá Việt Nam.

Quoc Tu Giam - the first University of Vietnam
Vietnam Quoc Tu Giam Chu Van An, Confucius, Spirit Dance, Year of Canh Tuat, Ly Tong, Dai Vietnamese Su Ky Toan Thu, Van Mieu - Quoc Tu Giam, Hanoi, historic sites, universities, Chu Van An, founder, historian, first, business

Van Mieu - Quoc Tu Giam has long been a relic major historical and cultural center of Hanoi capital. In particular, when the spring tourists to visit the cross, a large pilgrimage. The event is to build the Temple of Literature book "Great Vietnamese history and Complete" ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Thoi su tuan qua Thong xe cao toc dai nhat VN
    Thời sự tuần qua: Thông xe cao tốc dài nhất VN

    Sạt lở kinh hoàng, 6 người chết; Thông xe cao tốc, Hà NộiLào Cai; Băng giang hồ đấu súng chống trả cảnh sát; Bắt tổng giám đốc công ty VN Pharma; Khống chế con tin tại Hà Nội; ‘Quan’ tham thổi giá tàu 100 triệu thành trăm tỉ...

  • Thoi su 24h219 Bat tong giam doc VN Pharma
    Thời sự 24h(21/9): Bắt tổng giám đốc VN Pharma

    7 người cạnh tranh ghế giám đốc, phó giám đốc sở; Bắt tổng giám đốc công ty VN Pharma; Bí mật chưa từng tiết lộ ở cuộc hôn nhân Jennifer PhạmĐức Hải; Thiếu ốc vít, DN Nhật muốn bỏ Việt Nam sang Thái

  • Thoi su 24h209 Xu vu an rung dong Dac Lac
    Thời sự 24h(20/9): Xử vụ án rúng động Đắc Lắc

    - Háo hức chờ cao tốc dài nhất VN thông toàn tuyến; Va chạm container, đầu xe lửa văng khỏi ray; Lời khai tinh ranh của kẻ khống chế con tin ở HN; Trở lại hiện trường vụ cháy cực lớn ở Bình Dương; Vào lớp 1, bé phải đóng hơn 5 triệu đồng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/9.

  • Thoi su 24h189 Bao so 3 lam chet 11 nguoi
    Thời sự 24h(18/9): Bão số 3 làm chết 11 người

    Sạt lở kinh hoàng, 11 người thương vong; Lưu thông thế nào trên cao tốc dài nhất Việt Nam?; Quảng Ninh thiệt hại 20 tỷ do bão số 3; 'Xử' chủ xe khách để tai nạn 3 người chết trở lên... 

  • Thoi su 24h179 GD Cong an HN ha ke bat con tin
    Thời sự 24h(17/9): GĐ Công an HN 'hạ' kẻ bắt con tin

    Quảng Ninh gấp rút đối phó bão số 3; 7 phút tướng Chung 'hạ' kẻ khống chế con tin; 7 người một nhà thiệt mạng trong vụ cháy ở Sài Gòn; Cảnh giường chiếu phản cảm của Phi Thanh Vân với tình trẻ

  • Su kien quoc te noi bat 149 209
    Sự kiện quốc tế nổi bật (14/9 - 20/9)

    Nỗ lực chống nhóm phiến quân Hồi giáo tự xưng (IS), kết quả cuộc trưng cầu dân ý lịch sử về việc Scotland ở lại hay tách khỏi Vương quốc Anh, phát biểu gây sốc của Thủ tướng Thái Lan Prayuth Chan-ocha... là những tin đáng chú ý nhất trong tuần qua.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 14209
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 14-20/9)

    Dịch đau mắt đỏ: Nguy cơ bỏng giác mạc do xông lá lốt; Dịch Ebola sẽ hoành hành thêm 12-18 tháng nữa; Một bé trai tử vong sau khi tiêm vaccine 5 trong 1;Tận mắt nhìn "thần dược" Trung Quốc "kích phọt" nông sản Việt; 7 dấu hiệu bạn đã bị vô sinh; Tăm bông gây hại cho tai; 9 thời điểm “yêu” rất dễ cùng nhau "lên đỉnh"... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1409 2009
    Toàn cảnh Showbiz tuần (14/09 – 20/09)

    Ngọc Trinh, Linh Chi mặc bikini đóng quảng cáo cho Vietjet Air, Hồ Ngọc Hà bị tố gian lận trong cuộc đua với Sơn Tùng M-TP, Đông Nhi tới MTV EMA 2014, Siêu mẫu Ngọc Thúy kiện mẹ ruột ra tòa đòi 5 căn biệt thự, Khánh My xuất hiện trong quảng cáo dịch vụ 'ngủ trong sáng', Chồng sắp cưới khẳng đinh đã chia tay Ngọc Lan và có tình mới, Ca sĩ Giang Tử qua đời, Kim Woo Bin và Song Ji Hyo quay phim tại Việt Nam, Cựu thủ lĩnh Westlife Shane Filan có đêm diễn thành công tại Việt Nam, Chồng Trương Vũ Kỳ bị bắt vì mua dâm,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1409 2009
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (14/09 - 20/09)

    Vụ bắt cóc con tin ở Thanh Xuân; Bé 4 tuổi bị cha mẹ hành hạ dã man; Vụ cháy nhà làm 7 người chết ở TP.HCM; Quan tham mắc chứng tâm thần vì...quá sốc? là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 149 209
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (14/9 - 20/9)

    Bạo hành trẻ em - câu chuyện không còn mới nhưng vẫn liên tiếp xảy ra những vụ việc đau lòng; Mẹ đẻ con rồi cho vào bồn xả nước, cánh tay con cuốn vào máy xay là nhiều câu chuyện nuôi dạy con đáng lên án; Đám cưới cô dâu đi dép tổ ong, đám cưới không chú rể... Nhiều câu chuyện gia đình cảm động; tin thực phẩm bẩn đáng chú ý là những sự kiện nổi bật tuần qua...