Chủ nhật, 10 Tháng tám 2008, 09:00 GMT+7

Nghề thêu

Có những tác phẩm không được vẽ lên từ sơn dầu, bột màu, không được khắc hoạ qua chổi lông, bút vẽ mà được hình thành từ cây kim sợi chỉ. Đó là những bức tranh thêu tay Việt Nam, những tác phẩm đặc sắc của người phụ nữ Việt Nam được sáng tạo bằng đôi bàn tay khéo léo.

Không biết nghề thêu có từ bao giờ, chỉ biết rằng năm 40 sau Công nguyên trong cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, lá cờ thêu 6 chữ vàng “ trả thù nhà, đền nợ nước” tung bay đã làm quân thù hồn xiêu phách lạc. Nghề thêu cho đến nay vẫn chỉ được coi là một nghề phụ, một công việc nội trợ của người phụ nữ Việt Nam. Về bản chất nghệ thuật thêu tay là vô cùng tinh tế.

Làng Quất Động, Thường Tín, thành phố Hà Nội, quê hương của ông tổ nghề thêu Lê Công Hành. Ông được tôn là ông tổ của nghề thêu, ren, đã có công truyền dạy và mở mang để nghề thêu đạt đến trình độ và kỹ thuật điêu luyện cho dân làng Quất Động và 4 xã lân cận. Hằng năm, ngày 12 tháng 6 âm lịch, dân làng 5 xã lại tổ chức lễ tế tổ trưởng để tưởng nhớ công đức của ông.

NGhe theu.jpg 

Nghề thêu qua một bức bưu ảnh cổ

Hơn 300 năm qua, nghề thêu đã phát triển rộng khắp với sức sống mãnh liệt, người làm nghề đã kéo nhau lập thành những phố nghề. Giờ đây đến Quất Động - quê hương của nghề thêu truyền thống với hàng trăm cơ sở tư nhân, quy mô từ vài chục đến hàng trăm cây kim. Người thợ thêu Quất Động không chỉ là những người thợ cần cù, tỉ mỉ mà họ còn là những người nghệ sỹ thực sự. Ngoài nghề thêu tay, làng Quất Động và những làng lân cận vẫn còn giữ cả nghề thêu ren.

Ở Hà Nội có những gia đình nguyên gốc là người Thường Tín – Hà Tây ra lập nghiệp ở Thăng Long có nghề thêu nhiều đời ở Hà Nội. Gia đình bà Tân Mỹ ở phố Hàng Gai là một trong những gia đình đã nổi tiếng với nghề thêu tay và những sản phẩm thêu tay đạt trình độ tinh xảo.

Khi các vua triều Nguyễn lập kinh đô ở xứ đàng trong thì một số nghề thủ công kinh Bắc cũng được hội tụ và phát triển ở Huế. Nghề thêu vào đến thời ký này đã phát triển hơn cả về kỹ thuật và độ tinh xảo. Thời gian này tất nhiên thêu vẫn phục vụ chủ yếu cho nhu cầu đời sống của vua chúa cung đình. Với một tình yêu và ý thức sâu sắc, ông Thắng đã sưu tập những bức thêu cổ từ rất nhiều năm nay còn lại trong dân gian. Đó là những bức thêu giao tế, tế tự, là những câu đối, liễn trướng, hoành phi, y môn quần bàn hay các tấm thêu phục vụ cho hoàng gia và các quan chức cung đình thời Nguyễn như các khăn phủ, khăn treo trang trí trong nội thất tư gia của những gia đình phong kiến.Đó thật là những vốn quý để lại từ những tay nghề cao của nghệ nhân thêu thời trước.

Trong những dịp lễ hội ở Huế, người xem còn được chiêm ngưỡng những bộ trang phục Hoàng gia nhà Nguyễn do ông Trịnh Bách đã bỏ công sức, tiền bạc, đam mê trong nhiều năm nghiên cứu và phục chế. Bên cạnh những bộ triều phục cũ còn lại, ông còn tìm mời những nghệ nhân cao niên cùng thiết kế khung cửi thủ công chuyên dệt ra một số tơ tằm đặc biệt với những hoa văn chỉ dành riêng cho vua quan.Ông tổ chức những lớp học truyền nghề từ nghệ nhân già sang trẻ để giữ lại truyền thống thêu lâu đời của những gia đình làm nghề thêu hoàng phục ở Hà Tây, Nam Định.

Cụ Lê Văn Kinh đã có công khôi phục lại nghề thêu tay truyền thống của xứ Huế, cụ được phong là nghệ nhân dân gian và UNESCO xem như báu vật nhân văn sống,là thợ thêu hàng đầu với 70 năm tuổi nghề trong 77 tuổi đời hết tâm hết ý với nghề thêu.

Trong cơ chế thị trường, nghề thêu vốn là 1 nghề làm ra sản phẩm có mỹ cảm cao lại càng đòi hỏi trình độ tri thức của người họa sĩ thiết kế và từng bàn tay người thợ.

Trong những ngày festival truyền thống, XQ Cổ Độ đã được khai trương với niềm tự hào về nghề thêu truyền thống của mình. Đơn thuần mũi chỉ đường kim nhưng qua cuộc rước lễ này để thấy giá trị nghề thêu được tôn vinh.

Tranh XQ.jpg 

Một bức tranh thêu của XQ

Đà Lạt sử quán được xây dựng vào những năm đầu tiên của thế kỷ 21 ngay khi nghề thêu đã đứng vững trên xứ sở sương mù này. Thông thường người ta thường thấy các ấn phẩm thêu tay trong việc trang trí đồ dùng gia đình, trang phục nhưng ở Đà Lạt sử quán, lần đầu tiên tại Việt Nam tranh thêu tay được thể hiện một cách phong phú mang tính nghệ thuật cao. Sự kết hợp hài hoà sâu sắc giữa nghệ nhân và nghệ sĩ là vai trò chính yếu tạo nen sự thành công đó.Sự sáng tạo liên tục của một tâm hồn nhạy cảm và đôi bàn tay khéo léo, tỉ mỉ để cho ra đời một linh hồn mang thần sắc riêng trong một đời sống mới. Tranh thêu tay Việt Nam trải dài suốt từ Bắc đến Nam và toả sáng nơi khúc ruột miền Trung, ở đây hội tụ vẻ lịch lãm của miền Bắc, nét phóng khoáng của miền Nam và sự thâm trầm tao nhã của cố đô Huế xưa.

Thêu tay và những nghề thủ công truyền thống đã và sẽ vẫn được tôn vinh, những tài hoa vẫn đang đóng góp cho cuộc sống, cho vẻ đẹp dân tộc.

Vietbao


TIN Khám Phá Việt Nam NỔI BẬT

Ngân hàng ồ ạt cho vay mua nhà

Cho vay doanh nghiệp khó khăn, các ngân hàng tìm cách đẩy mạnh cho vay tiêu dùng, trong đó nhắm tới nhu cầu mua sắm, sửa chữa nhà ở. Nhưng với kỳ vay dài hạn luôn ẩn chứa rủi ro không chỉ với các ngân hàng mà cả nền kinh tế.

Nhận xét tin Nghề thêu

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nghề thêu bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nghe theu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nghề thêu ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Làng Nghề Truyền Thống của chuyên mục Khám Phá Việt Nam.

Embroidery
Vietnam, Quat, the woman, not family, work, tradition, artisan, hand, embroidery, craft, work, dress, year

There are no works drawn from oil paints, pigments, is not portrayed through hair brushes, painting brushes which are formed from the needle thread. It is hand embroidery paintings of Vietnam, the excellent work of the Vietnam Women are created equal ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.