Chủ nhật, 10 Tháng tám 2008, 09:00 GMT+7

Nghề thêu

Có những tác phẩm không được vẽ lên từ sơn dầu, bột màu, không được khắc hoạ qua chổi lông, bút vẽ mà được hình thành từ cây kim sợi chỉ. Đó là những bức tranh thêu tay Việt Nam, những tác phẩm đặc sắc của người phụ nữ Việt Nam được sáng tạo bằng đôi bàn tay khéo léo.

Không biết nghề thêu có từ bao giờ, chỉ biết rằng năm 40 sau Công nguyên trong cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, lá cờ thêu 6 chữ vàng “ trả thù nhà, đền nợ nước” tung bay đã làm quân thù hồn xiêu phách lạc. Nghề thêu cho đến nay vẫn chỉ được coi là một nghề phụ, một công việc nội trợ của người phụ nữ Việt Nam. Về bản chất nghệ thuật thêu tay là vô cùng tinh tế.

Làng Quất Động, Thường Tín, thành phố Hà Nội, quê hương của ông tổ nghề thêu Lê Công Hành. Ông được tôn là ông tổ của nghề thêu, ren, đã có công truyền dạy và mở mang để nghề thêu đạt đến trình độ và kỹ thuật điêu luyện cho dân làng Quất Động và 4 xã lân cận. Hằng năm, ngày 12 tháng 6 âm lịch, dân làng 5 xã lại tổ chức lễ tế tổ trưởng để tưởng nhớ công đức của ông.

NGhe theu.jpg 

Nghề thêu qua một bức bưu ảnh cổ

Hơn 300 năm qua, nghề thêu đã phát triển rộng khắp với sức sống mãnh liệt, người làm nghề đã kéo nhau lập thành những phố nghề. Giờ đây đến Quất Động - quê hương của nghề thêu truyền thống với hàng trăm cơ sở tư nhân, quy mô từ vài chục đến hàng trăm cây kim. Người thợ thêu Quất Động không chỉ là những người thợ cần cù, tỉ mỉ mà họ còn là những người nghệ sỹ thực sự. Ngoài nghề thêu tay, làng Quất Động và những làng lân cận vẫn còn giữ cả nghề thêu ren.

Ở Hà Nội có những gia đình nguyên gốc là người Thường Tín – Hà Tây ra lập nghiệp ở Thăng Long có nghề thêu nhiều đời ở Hà Nội. Gia đình bà Tân Mỹ ở phố Hàng Gai là một trong những gia đình đã nổi tiếng với nghề thêu tay và những sản phẩm thêu tay đạt trình độ tinh xảo.

Khi các vua triều Nguyễn lập kinh đô ở xứ đàng trong thì một số nghề thủ công kinh Bắc cũng được hội tụ và phát triển ở Huế. Nghề thêu vào đến thời ký này đã phát triển hơn cả về kỹ thuật và độ tinh xảo. Thời gian này tất nhiên thêu vẫn phục vụ chủ yếu cho nhu cầu đời sống của vua chúa cung đình. Với một tình yêu và ý thức sâu sắc, ông Thắng đã sưu tập những bức thêu cổ từ rất nhiều năm nay còn lại trong dân gian. Đó là những bức thêu giao tế, tế tự, là những câu đối, liễn trướng, hoành phi, y môn quần bàn hay các tấm thêu phục vụ cho hoàng gia và các quan chức cung đình thời Nguyễn như các khăn phủ, khăn treo trang trí trong nội thất tư gia của những gia đình phong kiến.Đó thật là những vốn quý để lại từ những tay nghề cao của nghệ nhân thêu thời trước.

Trong những dịp lễ hội ở Huế, người xem còn được chiêm ngưỡng những bộ trang phục Hoàng gia nhà Nguyễn do ông Trịnh Bách đã bỏ công sức, tiền bạc, đam mê trong nhiều năm nghiên cứu và phục chế. Bên cạnh những bộ triều phục cũ còn lại, ông còn tìm mời những nghệ nhân cao niên cùng thiết kế khung cửi thủ công chuyên dệt ra một số tơ tằm đặc biệt với những hoa văn chỉ dành riêng cho vua quan.Ông tổ chức những lớp học truyền nghề từ nghệ nhân già sang trẻ để giữ lại truyền thống thêu lâu đời của những gia đình làm nghề thêu hoàng phục ở Hà Tây, Nam Định.

Cụ Lê Văn Kinh đã có công khôi phục lại nghề thêu tay truyền thống của xứ Huế, cụ được phong là nghệ nhân dân gian và UNESCO xem như báu vật nhân văn sống,là thợ thêu hàng đầu với 70 năm tuổi nghề trong 77 tuổi đời hết tâm hết ý với nghề thêu.

Trong cơ chế thị trường, nghề thêu vốn là 1 nghề làm ra sản phẩm có mỹ cảm cao lại càng đòi hỏi trình độ tri thức của người họa sĩ thiết kế và từng bàn tay người thợ.

Trong những ngày festival truyền thống, XQ Cổ Độ đã được khai trương với niềm tự hào về nghề thêu truyền thống của mình. Đơn thuần mũi chỉ đường kim nhưng qua cuộc rước lễ này để thấy giá trị nghề thêu được tôn vinh.

Tranh XQ.jpg 

Một bức tranh thêu của XQ

Đà Lạt sử quán được xây dựng vào những năm đầu tiên của thế kỷ 21 ngay khi nghề thêu đã đứng vững trên xứ sở sương mù này. Thông thường người ta thường thấy các ấn phẩm thêu tay trong việc trang trí đồ dùng gia đình, trang phục nhưng ở Đà Lạt sử quán, lần đầu tiên tại Việt Nam tranh thêu tay được thể hiện một cách phong phú mang tính nghệ thuật cao. Sự kết hợp hài hoà sâu sắc giữa nghệ nhân và nghệ sĩ là vai trò chính yếu tạo nen sự thành công đó.Sự sáng tạo liên tục của một tâm hồn nhạy cảm và đôi bàn tay khéo léo, tỉ mỉ để cho ra đời một linh hồn mang thần sắc riêng trong một đời sống mới. Tranh thêu tay Việt Nam trải dài suốt từ Bắc đến Nam và toả sáng nơi khúc ruột miền Trung, ở đây hội tụ vẻ lịch lãm của miền Bắc, nét phóng khoáng của miền Nam và sự thâm trầm tao nhã của cố đô Huế xưa.

Thêu tay và những nghề thủ công truyền thống đã và sẽ vẫn được tôn vinh, những tài hoa vẫn đang đóng góp cho cuộc sống, cho vẻ đẹp dân tộc.

Vietbao


Nhận xét tin Nghề thêu

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nghề thêu bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nghe theu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nghề thêu ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Làng Nghề Truyền Thống của chuyên mục Khám Phá Việt Nam.

Embroidery
Vietnam, Quat, the woman, not family, work, tradition, artisan, hand, embroidery, craft, work, dress, year

There are no works drawn from oil paints, pigments, is not portrayed through hair brushes, painting brushes which are formed from the needle thread. It is hand embroidery paintings of Vietnam, the excellent work of the Vietnam Women are created equal ...



  • Thoi su 24h184 De cu nguoi thay Tuong Ngo
    Thời sự 24h(18/4): Đề cử người thay Tướng Ngọ

    Cả nước hơn 7.000 ca sởi, Hà Nội đang đỉnh dịch; Bộ Công an đề cử người thay Tướng Ngọ; Bầu Kiên: Từ siêu xe đến dép tổ ong ngày ra tòa; Thảm cảnh gia đình vụ nổ mìn kinh hoàng 2 người chết

  • Thoi su trong ngay Ong Gia khai ve bau Kien
    Thời sự trong ngày: Ông Giá khai về bầu Kiên

    Nạn nhân vụ Cát Tường bị rạch bụng sau khi chết?; Hoãn phiên xử bầu Kiên và đồng phạm; Ông Trần Xuân Giá khai gì về bầu Kiên?; Nổ súng xối xả trong nhà nghỉ chấn động Cần Thơ; Tai nạn thảm khốc trên cao tốc, 5 người chết...

  • Thoi su 24h164 Xe cho xang chay giua pho
    Thời sự 24h(16/4): Xe chở xăng cháy giữa phố

    Ông Võ Văn Thưởng nhậm chức Phó bí thư TP.HCM; Hợp long cầu dây văng lớn nhất Việt Nam; Hoang mang số liệu trẻ tử vong do dịch sởi; Hà Nội: Cháy lớn tại khu công nghiệp Vĩnh Tuy

  • Thoi su trong ngay 2 ca si bi cuop giua Sai Gon
    Thời sự trong ngày: 2 ca sĩ bị cướp giữa Sài Gòn

    Bộ Giáo dục xin 34 nghìn tỷ đổi mới chương trình; Dừng xử vụ Cát Tường, trả hồ sơ điều tra bổ sung; Chết tức tưởi sau khi bác sĩ rút 3 lọ tủy sống; Hai ca sỹ bị cướp giữa Sài Gòn...

  • Thoi su tuan qua Ca nha bi cuon vao gam oto
    Thời sự tuần qua: Cả nhà bị cuốn vào gầm ôtô

    Đường Trường Chinh bị nắn cong như thế nào; Nóng trước phiên xử vụ Cát Tường; Kỳ lạ hai xe ô tô chung biển số xanh “san bằng tất cả”; Nữ sinh mang thai ngất ở lớp rồi tử vong; Vì sao không công bố dịch sởi?...

  • Nghin le chuyen tuan qua 134 204 Benh soi lan rong hang tram tre tu vong
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/4 - 20/4): Bệnh sởi lan rộng, hàng trăm trẻ tử vong

    Số trẻ mắc sởi tăng cao, số ca tử vong do sởi và các biến chứng do sởi chưa có dấu hiệu dừng lại khiến người dân hoang mang, còn các cơ sở y tế thì phải gồng mình chống quá tải trong suốt một tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1304 1904
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/04 – 19/04)

    Hà Tĩnh: dân bắt công an, phá nhà cán bộ; Tòa trả hồ sơ, yêu cầu điều tra lại vụ Cát Tường; Hoãn phiên tòa xét xử \'Bầu Kiên\' và đồng phạm; Xả súng kinh hoàng vào cảnh sát ở Cần Thơ; Dương Chí Dũng có \'cửa\' thoát án tử?; Thiêu sống người tình vì ngoại tình với con trai;..........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh Showbiz tuan 134 194
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/4 – 19/4)

    NSND Trịnh Thịnh qua đời, cuộc chia tay gây tiếc nuối của "cặp đôi vàng" Trương Ngọc Ánh - Trần Bảo Sơn, ca sĩ Minh Quân phanh phui sự hào nhoáng giả tạo của showbiz, người mẫu Phương Mai, Nathan Lee bị lên án vì "mạt sát" Huyền Chip, hay HH Trúc Diễm, Bà Tưng, diễn viên Kim Hiền, ca sĩ Lâm Chi Khanh đều liên tiếp bật mí tình yêu với người hâm mộ là những thông tin nổi bật của showbiz Việt trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 13 1942014
    Toàn cảnh kinh tế tuần 13 - 19/4/2014

    Kể từ ngày 16/04, Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội sẽ bắt đầu xét xử bầu Kiên và những con số trong vụ án này thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận. Ngoài ra, những thông tin xung quanh làn sóng sáp nhập ngân hàng, gói tín dụng 50.000 tỷ đồng... cũng là những sự kiện tài chính nóng hổi được dự luận quan tâm.

  • Tong hop Doi song tuan qua 134 204
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (13/4 - 20/4)

    Dịch sởi hoành hành gây ra những nỗi đau xé lòng và nhiều câu chuyện đáng bàn khác; Số phận của những em bé bị đẩy vào nạn tảo hôn; Tâm sự đắng lòng của những người đồng tính; Xót xa những phận gái bị lừa trở thành gái mại dâm; Những cách dạy con hay, mẹo vặt hữu ích cho gia đình; Nhức nhối vấn đề thực phẩm bẩn là những tin tức nổi bật tuần qua...