Chủ nhật, 10 Tháng tám 2008, 09:00 GMT+7

Nghề thêu

Có những tác phẩm không được vẽ lên từ sơn dầu, bột màu, không được khắc hoạ qua chổi lông, bút vẽ mà được hình thành từ cây kim sợi chỉ. Đó là những bức tranh thêu tay Việt Nam, những tác phẩm đặc sắc của người phụ nữ Việt Nam được sáng tạo bằng đôi bàn tay khéo léo.

Không biết nghề thêu có từ bao giờ, chỉ biết rằng năm 40 sau Công nguyên trong cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, lá cờ thêu 6 chữ vàng “ trả thù nhà, đền nợ nước” tung bay đã làm quân thù hồn xiêu phách lạc. Nghề thêu cho đến nay vẫn chỉ được coi là một nghề phụ, một công việc nội trợ của người phụ nữ Việt Nam. Về bản chất nghệ thuật thêu tay là vô cùng tinh tế.

Làng Quất Động, Thường Tín, thành phố Hà Nội, quê hương của ông tổ nghề thêu Lê Công Hành. Ông được tôn là ông tổ của nghề thêu, ren, đã có công truyền dạy và mở mang để nghề thêu đạt đến trình độ và kỹ thuật điêu luyện cho dân làng Quất Động và 4 xã lân cận. Hằng năm, ngày 12 tháng 6 âm lịch, dân làng 5 xã lại tổ chức lễ tế tổ trưởng để tưởng nhớ công đức của ông.

NGhe theu.jpg 

Nghề thêu qua một bức bưu ảnh cổ

Hơn 300 năm qua, nghề thêu đã phát triển rộng khắp với sức sống mãnh liệt, người làm nghề đã kéo nhau lập thành những phố nghề. Giờ đây đến Quất Động - quê hương của nghề thêu truyền thống với hàng trăm cơ sở tư nhân, quy mô từ vài chục đến hàng trăm cây kim. Người thợ thêu Quất Động không chỉ là những người thợ cần cù, tỉ mỉ mà họ còn là những người nghệ sỹ thực sự. Ngoài nghề thêu tay, làng Quất Động và những làng lân cận vẫn còn giữ cả nghề thêu ren.

Ở Hà Nội có những gia đình nguyên gốc là người Thường Tín – Hà Tây ra lập nghiệp ở Thăng Long có nghề thêu nhiều đời ở Hà Nội. Gia đình bà Tân Mỹ ở phố Hàng Gai là một trong những gia đình đã nổi tiếng với nghề thêu tay và những sản phẩm thêu tay đạt trình độ tinh xảo.

Khi các vua triều Nguyễn lập kinh đô ở xứ đàng trong thì một số nghề thủ công kinh Bắc cũng được hội tụ và phát triển ở Huế. Nghề thêu vào đến thời ký này đã phát triển hơn cả về kỹ thuật và độ tinh xảo. Thời gian này tất nhiên thêu vẫn phục vụ chủ yếu cho nhu cầu đời sống của vua chúa cung đình. Với một tình yêu và ý thức sâu sắc, ông Thắng đã sưu tập những bức thêu cổ từ rất nhiều năm nay còn lại trong dân gian. Đó là những bức thêu giao tế, tế tự, là những câu đối, liễn trướng, hoành phi, y môn quần bàn hay các tấm thêu phục vụ cho hoàng gia và các quan chức cung đình thời Nguyễn như các khăn phủ, khăn treo trang trí trong nội thất tư gia của những gia đình phong kiến.Đó thật là những vốn quý để lại từ những tay nghề cao của nghệ nhân thêu thời trước.

Trong những dịp lễ hội ở Huế, người xem còn được chiêm ngưỡng những bộ trang phục Hoàng gia nhà Nguyễn do ông Trịnh Bách đã bỏ công sức, tiền bạc, đam mê trong nhiều năm nghiên cứu và phục chế. Bên cạnh những bộ triều phục cũ còn lại, ông còn tìm mời những nghệ nhân cao niên cùng thiết kế khung cửi thủ công chuyên dệt ra một số tơ tằm đặc biệt với những hoa văn chỉ dành riêng cho vua quan.Ông tổ chức những lớp học truyền nghề từ nghệ nhân già sang trẻ để giữ lại truyền thống thêu lâu đời của những gia đình làm nghề thêu hoàng phục ở Hà Tây, Nam Định.

Cụ Lê Văn Kinh đã có công khôi phục lại nghề thêu tay truyền thống của xứ Huế, cụ được phong là nghệ nhân dân gian và UNESCO xem như báu vật nhân văn sống,là thợ thêu hàng đầu với 70 năm tuổi nghề trong 77 tuổi đời hết tâm hết ý với nghề thêu.

Trong cơ chế thị trường, nghề thêu vốn là 1 nghề làm ra sản phẩm có mỹ cảm cao lại càng đòi hỏi trình độ tri thức của người họa sĩ thiết kế và từng bàn tay người thợ.

Trong những ngày festival truyền thống, XQ Cổ Độ đã được khai trương với niềm tự hào về nghề thêu truyền thống của mình. Đơn thuần mũi chỉ đường kim nhưng qua cuộc rước lễ này để thấy giá trị nghề thêu được tôn vinh.

Tranh XQ.jpg 

Một bức tranh thêu của XQ

Đà Lạt sử quán được xây dựng vào những năm đầu tiên của thế kỷ 21 ngay khi nghề thêu đã đứng vững trên xứ sở sương mù này. Thông thường người ta thường thấy các ấn phẩm thêu tay trong việc trang trí đồ dùng gia đình, trang phục nhưng ở Đà Lạt sử quán, lần đầu tiên tại Việt Nam tranh thêu tay được thể hiện một cách phong phú mang tính nghệ thuật cao. Sự kết hợp hài hoà sâu sắc giữa nghệ nhân và nghệ sĩ là vai trò chính yếu tạo nen sự thành công đó.Sự sáng tạo liên tục của một tâm hồn nhạy cảm và đôi bàn tay khéo léo, tỉ mỉ để cho ra đời một linh hồn mang thần sắc riêng trong một đời sống mới. Tranh thêu tay Việt Nam trải dài suốt từ Bắc đến Nam và toả sáng nơi khúc ruột miền Trung, ở đây hội tụ vẻ lịch lãm của miền Bắc, nét phóng khoáng của miền Nam và sự thâm trầm tao nhã của cố đô Huế xưa.

Thêu tay và những nghề thủ công truyền thống đã và sẽ vẫn được tôn vinh, những tài hoa vẫn đang đóng góp cho cuộc sống, cho vẻ đẹp dân tộc.

Vietbao

TIN Khám Phá Việt Nam NỔI BẬT

Kinh hãi "thần y" chữa bách bệnh bằng cách "rút lưỡi", vả mặt

Đang hành nghề thợ hàn, anh Phạm Đức Thắng ở xã Đức Thắng, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang, đột nhiên nghỉ việc rồi tự xưng mình là “thần y” có khả năng chữa bách bệnh, thậm chí cả những bệnh nan y mà thế giới vẫn chưa tìm ra phương pháp như: ung thư, HIV, câm điếc bẩm sinh…chỉ bằng liệu pháp xoa bóp, bấm huyệt.

Nhận xét tin Nghề thêu

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nghề thêu bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nghe theu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nghề thêu ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Làng Nghề Truyền Thống của chuyên mục Khám Phá Việt Nam.

Embroidery
Vietnam, Quat, the woman, not family, work, tradition, artisan, hand, embroidery, craft, work, dress, year

There are no works drawn from oil paints, pigments, is not portrayed through hair brushes, painting brushes which are formed from the needle thread. It is hand embroidery paintings of Vietnam, the excellent work of the Vietnam Women are created equal ...



  • Thoi su tuan qua 3 vu tai nan kinh hoang
    Thời sự tuần qua: 3 vụ tai nạn kinh hoàng

    Ông Trần Văn Truyền trả đất; Y án 30 năm với bầu Kiên; Xét xử Huyền Như; Sập hầm thủy điện, 12 công nhân mắc kẹt; Tai nạn thảm khốc tại Quảng Ninh, 6 người chết; Sa Pa lạnh 0 độ; 1.000 xe TQ muốn vào du lịch...

  • Thoi su 24h2012 Chong nhan tam giet vo moi cuoi
    Thời sự 24h(20/12): Chồng nhẫn tâm giết vợ mới cưới

    Các diễn biến quanh vụ sập hầm thủy điện Đạ Dâng; Phong hàm Thượng tướng cho 4 sĩ quan quân đội; Miền Bắc lại đón không khí lạnh; Hà Nội: Chồng 9X nhẫn tâm đánh chết vợ;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 20/12.  

  • Thoi su 24h1812 Thang 72015 to chuc thi quoc gia
    Thời sự 24h(18/12): Tháng 7/2015 tổ chức thi quốc gia

    Tháng 7/2015 tổ chức thi THPT quốc gia; Đào cùng lúc 2 đường hầm cứu nạn; Lý giải máy bay Vietnam Airlines gặp sự cố; Sa Pa lạnh 0 độ, phủ trắng sương muối; Xe điên náo loạn là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/12...

  • Thoi su 24h1712 Xe o to roi vuc sau 5 quan nhan tu vong
    Thời sự 24h(17/12): Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong

    Khoan hầm giải cứu 12 công nhân mắc kẹt; Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong; Mở hộp đen tìm nguyên nhân máy bay hạ cánh khẩn cấp;Sa Pa rét 2 độ, có thể xuất hiện băng giá; Kho tiền 6 tấn của tay chơi Bắc Ninh... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 17/12.

  • Thoi su 24h1612 Tai nan kinh hoang o Quang Ninh
    Thời sự 24h(16/12): Tai nạn kinh hoàng ở Quảng Ninh

    Sập hầm thủy điện, 11 người mắc kẹt; Tai nạn kinh hoàng ở Móng Cái, 6 người chết; Phó chủ tịch bị tố đánh dân giữa chợ; Đắm thuyền ở Thái Bình, 6 người chết; Bán sắt vụn chiếc máy bay bỏ quên 7 năm ở Nội Bài... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 16/12.

  • Sap ham thuy dien Da Dang
    Sập hầm thủy điện Đạ Dâng

    Sau bao nỗ lực, bất chấp nguy hiểm của gần 1.000 người tham gia cứu hộ suốt 4 ngày qua, 12 nạn nhân mắc kẹt trong vụ sập hầm thủy điện đã được đưa ra ngoài an toàn.

  • EVN sap tang gia dien
    EVN sắp tăng giá điện?

    Đề xuất tăng giá điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khi năm hết Tết đến đang nhận được những ý kiến trái chiều. Trong khi nhiều người tỏ ra lo lắng, vẫn có ý kiến cho rằng, tăng giá điện vào thời điểm này là hợp lý.

  • Chuong trinh Guong mat than quen nhi 2014
    Chương trình Gương mặt thân quen nhí 2014

    Cặp đôi ngoại quốc Kyo York và Uyên Nhi đã xuất sắc trở thành Quán quân mùa đầu tiên của "Gương mặt thân quen nhí".

  • Nhung chuyen hy huu o chon phap dinh
    Những chuyện hy hữu ở chốn pháp đình

    Trả giá sau 2 thập kỷ vì ép thiếu nữ cởi áo; rắn tấn công bị cáo khiến phiên xử náo loạn; chị dâu xin ly hôn em chồng... là những cảnh diễn ra ở chốn pháp đình năm 2014.

  • Facebook nam 2014 The gioi hai mat cam bay
    Facebook năm 2014: Thế giới hai mặt cạm bẫy

    Việt Nam đang là một trong những nước có số lượng người truy cập Facebook thuộc hàng 'khủng' trên thế giới.

  • Toan canh kinh te tuan 1412 20122014
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/12 - 20/12/2014)

    Giá xăng thế giới giảm mạnh, vậy mà PVoil vẫn than lỗ và đề nghị tăng thuế nhập khẩu xăng dầu, để cần tiền trả nợ EVN có thể tăng giá điện thêm 9,5%, lên mức 1.652,19 đồng/kWh, tới đây NHNN sẽ siết cho vay ngoại tệ nhằm hạn chế tình trạng đô la hóa, TTCK tuần qua đã có những phiên chọc thủng đáy, cùng với đó là những thông tin thị trường tiêu dùng là những t

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 14122012
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (14/12-20/12)

    Diễn biến mới nhất vụ thủ môn Bửu Ngọc kiện CLB Đồng Tháp; ĐT Việt Nam hậu AFF Cup: Khủng hoảng niềm tin, cầu thủ chán lên tuyển; Chung kết lượt đi AFF Cup: Thái Lan chạm tay vào cúp vô địch; Kết quả bốc thăm vòng 1/8 Champions League; Tổng hợp bóng đá cuối tuần...là những tin tức Bóng đá-Thể thao nổi bật trong tuần.

  • Toan canh Showbiz tuan 1412 2012
    Toàn cảnh Showbiz tuần (14/12 – 20/12)

    Nguyễn Thị Loan lọt top 25 Miss World 2014, Người đẹp Nam Phi đăng quang Hoa hậu Thế giới 2014, Đám cưới ngọt ngào của Huyền Lizzie, Nhật Kim Anh, Sơn Tùng M-Tp là mỹ nam của năm, Hollywood lại chấn động vì bị tin tặc tấn công, Jennifer Lawrence được tìm nhiều nhất trên Google năm 2014,...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 142012
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 14-20/12)

    Vụ sản phụ băng huyết tử vong: Gia đình yêu cầu bệnh viện bồi thường 1,5 tỷ đồng; 7 nguyên nhân hàng đầu gây bệnh ung thư năm 2014; Những loại vắc-xin cần tiêm cho trẻ sơ sinh; Ấn tượng những xu hướng bầu bí hot nhất năm 2014;10 điều tiếp tục diễn ra trên cơ thể người chết; Tôm khô cao su được sản xuất thế nào?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1412 2012
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (14/12 - 20/12)

    Những chuyện hy hữu ở chốn pháp đình; Đằng sau những vụ án chồng giết vợ; 5 vụ án hình sự nhiều người quan tâm năm 2014; Những lời cuối cùng nổi tiếng của tử tù trước giờ trả án; Lĩnh án 30 năm tù - vĩ thanh buồn cho “bầu” Kiên; Nhìn lại 4 vụ án oan 'tốn giấy mực' trong năm 2014;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.