vietbao

Nghệ nhân có công hồi sinh gốm cổ Luy Lâu

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Gốm Luy Lâu là cái tên quá xa lạ bên cạnh bốn dòng gốm nổi danh xứ Bắc kỳ được nhiều người biết đến như Chu Đậu, Thổ Hà hay Bát Tràng, Phù Lãng. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, dòng gốm cổ tưởng chừng đã mai một dần nhưng với tình yêu gốm, niềm say mê tìm hiểu những tinh hoa của đất mẹ, nghệ nhân Nguyễn Đăng Vông đã làm sống lại dòng gốm truyền thống này.

Tinh hoa từ lòng đất

Gốm cổ Luy Lâu ra đời từ thế kỷ thứ 2 sau Công nguyên. Trong quá trình khai quật thành Luy Lâu, căn cứ vào kỹ thuật đắp lò, những vật liệu chứa trong lò được tìm thấy thì các nhà nghiên cứu đã khẳng định Bãi Định, Hà Mãn, Thanh Khương... là kho lò nung gốm vào khoảng thế kỷ thứ II đến VII - X sau Công nguyên, vào thời kỳ mà Luy Lâu giữ vai trò trung tâm của quận Giao chỉ.

Nghệ nhân Nguyễn Đăng Vông tâm sự: “Ngày đó tôi khoảng 15 ; 16 tuổi, thấy có người trên tỉnh, thành phố về nói chuyện về gốm nên tôi tự nhiên có cảm giác thích gốm, muốn tìm hiểu về nó”.

Mang trong mình tình yêu gốm, ông luôn nung nấu ý định phải tìm hiểu về gốm Luy Lâu. Những câu hỏi đặt ra trong đầu như gốm Luy Lâu của mình có gì khác với các dòng gốm khác ?; Làm sao để xác định được tuổi thọ của gốm ?; Những hoa văn, họa tiết ra sao cho đúng với nguyên mẫu ?...

Nghe nhan co cong hoi sinh gom co Luy Lau

Trò chuyện với phóng viên tại xưởng gốm của nghệ nhân Nguyễn Đăng Vông ở xã Hà Mãn, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh. Ông say sưa kể cho chúng tôi nghe về dòng gốm cổ mang nhiều nét độc đáo nhưng lại ít người biết đến này. Với màu men của gốm, chắc chắn trên đất nước Việt Nam không đâu lại có màu men lạ và đặc trưng như gốm Luy Lâu, chất men đặc trưng chiết xuất là tro từ thân cây dâu nên có màu men ôliu bất hủ.

Qua những người thợ nhiều kinh nghiệm, học hỏi từ lớp đàn anh ở các làng gốm khác, nghệ nhân Vông tự mày mò tìm phương pháp làm gốm và nguyên liệu làm từ chính đất Luy Lâu. Các sản phẩm làm ra từ đất Luy Lâu như gạch ngói, đồ dùng cá nhân, nhất là đồ tùy táng cho dù có trải qua mưa nắng hay vùi lấp dưới đất hàng trăm năm vẫn không bị rêu phong.

Dẫn chứng cho điều đó, ông Vông cho chúng tôi xem 2 chiếc bình cổ theo ông nó có niên đại khoảng 2000 năm, mà từng họa tiết trên 2 chiếc bình độc đáo và lạ kỳ đến không ngờ. Từ thuở sơ khai, ông cha ta đã biết dùng những vật dụng, cây cối gần gũi với đời sống con người để tạo ra họa tiết trang trí như bao tải hay lá cây dương xỉ.

Rồi ngay cả tháp Hòa Phong ở chùa Dâu cũng được xây dựng bằng gạch Luy Lâu. Theo 1 số nhà nghiên cứu gốm Luy Lâu thì loại gốm này có đặc thù mà các loại gốm trong nước và ngoài nước không có được như có thể chịu nhiệt từ nhiệt độ 1.050 độ C xuống đến âm 40 độ C. Gốm Luy Lâu sử dụng đất tại chỗ, thành phẩm Sio2, cao xương gốm tương đối cứng nên sản phẩm dầy mà không vỡ.

Gian nan một dòng gốm

Phải chăng ra đời vào thời kỳ đất nước đang bị phong kiến, phương Bắc đô hộ nên gốm cổ Luy Lâu đã bị chôn sống? Một dòng gốm độc đáo tưởng chừng như rơi vào quên lãng đã được khôi phục nhờ bàn tay tài hoa của nghệ nhân Nguyễn Đăng Vông. Cho đến nay, những sản phẩm gốm cổ Luy Lâu vẫn được coi là sản phẩm mẫu mực của dòng gốm dân gian tồn tại trong xã hội cổ đại nước ta.

Hiện nay cả làng chỉ còn duy nhất nghệ nhân Nguyễn Đăng Vông làm gốm, kế thừa, phục dựng những truyền thống của cha ông cách đây cả nghìn năm là điều rất khó khăn. Những ngày mới bắt tay vào làm, ông kể: “không có bất kỳ tài liệu nào nói về quá trình dựng lò, sau đó nhờ đoàn khảo cổ của cố Giáo sư Trần Quốc Vượng về khai quật thì mọi thứ mới hé lộ”.

Ông Vông quyết tâm theo đuổi đến cùng nghề gốm, vì chỉ nghĩ đến một điều đơn giản đó là truyền thống quê hương. Ông nói: “Đây là nghề đốt tiền, lại vất vả nhưng mình cũng quyết chí rồi nên gia đình cũng không ai ngăn cản. Kinh phí tự mình làm ra thì mình đi thôi”.

Từ đó ông bỏ công việc ở Sở văn hóa tỉnh Bắc Ninh để đi khắp các làng gốm truyền thống trong Nam ngoài Bắc tìm hiểu xem chúng khác với gốm Luy Lâu ở điểm nào và nếu muốn kết hợp 1 số công nghệ hiện đại để giảm tải cho sức người sẽ phải áp dụng ra sao ?

Gốm Luy Lâu là thú chơi của giới quý tộc, trong gốm Luy Lâu có lượng sắt lớn, người thợ gốm không dùng bàn xoay mà hoàn toàn dùng tay để tạo nên phần xương gốm nên không có dị bản, phương thức sản xuất cũng ảnh hưởng nhiều của Trung Hoa nhưng với những họa tiết trang trí đều thuần Việt.

gomluylau.JPG

Sản phẩm gốm thủ công của nghệ nhân Nguyễn Đăng Vông đã được trưng bày tại triển lãm đồ gốm chào mừng Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC lần thứ 14.  Năm 2007, để tìm hướng khôi phục và phát triển dòng gốm độc đáo này, tỉnh Bắc Ninh cũng đã tổ chức một hội thảo khá quy mô, nhiều giải pháp được đưa ra nhưng đều thống nhất ở một điểm: cần nỗ lực đồng bộ của cả người dân vùng Dâu và nhiều cơ quan, chức năng.

Gốm ở thời nào cũng có vai trò rất quan trọng, đánh dấu lịch sử văn hóa của Luy Lâu và văn hóa của tâm linh người Việt cổ, có nét riêng của dân tộc. Tâm linh thể hiện trên gốm phải ở những cảm nhận, “ cũng giống như 1 cô gái có duyên, cái khó của gốm phải là tự cảm nhận, phải yêu gốm đã, có những lúc ngồi cả đêm để ngắm gốm ”, ông Vông bộc bạch.

Nhân kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, gốm cổ Luy Lâu cũng góp món quà là một ngọc bình có kích thước lớn, giữ nguyên màu men có màu xanh lá ôliu và được đắp phù điêu nổi của 1.000 nhân vật văn hóa trong lịch sử, và có 1.000 chữ ký như để chứng mình sự “ hồi sinh” của mình.

Quỳnh Giang

Vietbao (Theo: Người Hà Nội)

Người đàn ông chọc dao đổ chất lạ vào mít, xem ngay để tránh nha mọi người
Comment :Nghệ nhân có công hồi sinh gốm cổ Luy Lâu
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nghệ nhân có công hồi sinh gốm cổ Luy Lâu bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nghe nhan co cong hoi sinh gom co Luy Lau ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nghệ nhân có công hồi sinh gốm cổ Luy Lâu ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Khám Phá Việt Nam
Artisan Pottery has revived the ancient Luy Lau
Luy Lau, Nguyen Dang Vong, Ceramics Luy Lau, Bac Ninh, Phu Lang, Tho Ha, artisans, revived, Nguyen Dang, that the products, culture neck, the line
Ceramic Luy Lau is too strange names next four lines of known origin ceramics North was widely known as the Chu Dau, Tho Ha or Bat Trang, Phu Lang ..
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Hầu đồng trong văn hóa tâm linh người Việt
    Hầu đồng trong văn hóa tâm linh người Việt

    Từ ngàn xưa công lao của người cha và ân nghĩa của người mẹ đã được đúc kết qua hai câu ca dao mang nặng nghĩa tình. Quả vậy, ân nghĩa cha mẹ là không gì có thể so sánh được, như suối nguồn vô tận chảy mãi chẳng khi nào vơi cạn. Trong ngôn ngữ của người Việt “Mẫu” nghĩa là “Mẹ”. Từ niềm tự hào con rồng cháu tiên được mẹ Âu Cơ sinh ra bởi bọc trăm trứng, trải

  • Phố nghề Hà Nội
    Phố nghề Hà Nội

    Thăng Long Hà Nội từ xưa đến nay đã in đậm vào tiềm thức con người là biểu tượng của vùng đất kinh kỳ của thủ đô Hà Nội - một trung tâm văn hóa thương mại sầm uất sinh động và phồn hoa lớn nhất nước.

  • Vang vọng dưới chân núi Taarr-coong
    Vang vọng dưới chân núi Taarr-coong

    Cồng chiêng Tây Nguyên đã đến với bạn bè quốc tế, khi được coi là một nét văn hóa độc đáo của Việt nam. Nhưng không chỉ các dân tộc Tây Nguyên mới có chiêng. Tiếng chiêng đã đi vào cuộc sống từ thuở sơ khai của nhiều dân tộc Việt, với tiếng hát và những điệu múa bên bếp lửa bập bùng.

  • Phiên chợ Bưởi
    Phiên chợ Bưởi

    Phiên chợ Bưởi từ lâu với những nét đẹp vốn có đã đi sâu vào tâm hồn những người Hà Nội. Nó vừa mang cái thanh lịch của vùng đất ngàn năm văn hiến, vừa mang cái bình dị dân dã như chính người dân chất phát hồn hậu .

  • Thành phố bên Sông Hồng
  • Áo dài Việt Nam
    Áo dài Việt Nam

    Vào dịp Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội vừa qua, Á hậu Thụy Vân đã thực hiện 1 bộ ảnh tái hiện vẻ đẹp phụ nữ Hà Nội xưa trong tà áo dài Việt Nam

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t