Thứ sáu, 08 Tháng năm 2009, 11:00 GMT+7

Lễ hội Hoa Ban của người Thái

anh5.jpgVùng Mường Lò (Yên Bái) nơi tập trung rất đông đồng bào dân tộc Thái sinh sống có rất nhiều phong tục, lễ hội và các tục cúng giỗ đặc sắc. Bên cạnh những lễ hội như: Rằm tháng giêng, Tết xíp xí (rằm tháng bảy), Sên bản, Sên Mường, Sên có tén, Sên Hươn… thì lễ hội Hoa Ban là một hoạt động văn hóa khá tiêu biểu của vùng đất và cuộc sống tinh thần của người Thái Mường Lò.

Lễ hội Hoa Ban hàm chứa ý nghĩa cầu phồn thực của cư dân nông nghiệp vùng miền núi, thể hiện nét văn hóa tâm linh trong đời sống tinh thần của đồng bào dân tộc Thái với tâm nguyện thỉnh bái “Then” – vị thần tối cao trong hàng ngũ thánh thần theo quan niệm của người Thái; thỉnh bái “nàng Ban” – một nữ nhân vật huyền thoại biểu thị cho sự trinh trắng của người thiếu nữ Thái và tình yêu đôi lứa thuỷ chung; thỉnh bái ma trời, ma mường, ma núi, ma sông… phù hộ cho mưa thuận gió hoà, mùa màng tươi tốt, vạn vật đơm hoa, kết trái, cho lứa đôi hạnh phúc và phù hộ cho cuộc sống của dân bản luôn đầm ấm, yên vui.

 

Truyền thuyết của người Thái kể rằng: Nàng Ban là một cô gái xinh đẹp nhưng bị bệnh đậu mùa, nàng không lấy chồng mà lên hang Thẳm Lé (nay thuộc xã Sơn Thịnh, huyện Văn Chấn) sinh sống. Cuối cùng nàng đã kiệt sức ở đó, nơi nàng nằm xuống sau đó mọc lên một cây hoa mang búp trắng như búp tay người con gái và chẳng bao lâu, loài hoa ấy mọc lan ra khắp vùng Tây Bắc, và hàng năm cứ mỗi độ xuân về, hoa nở trắng núi rừng. Người ta đặt tên loài hoa đó là hoa Ban.

 

Hội Hoa Ban là ngày vui của họ hàng, của bản, mường và là dịp cho trai gái gặp gỡ, hò hẹn nhau. Vào ngày 5/2 (âm lịch) hàng năm lễ hội Hoa Ban được tổ chức.

 

Lễ vật trong nghi lễ là thịt lợn. Người Thái quan niệm lợn là con vật thông minh, có thể làm trung gian giao tiếp với các thần linh để thỉnh cầu những ước nguyện của cả dân bản. Đồ lễ gồm có: đầu, đuôi, bốn chân, xương thịt, lục phủ, ngũ tạng, mỗi thứ một gói. Và trong lễ vật để dâng tế thì rượu là đồ lễ không thể thiếu trong nghi lễ.

 

Lễ hội thường được tổ chức ở hang Thẳm Lé gắn với làn điệu khắp chơi hang. Lễ hội gồm 2 phần lễ và hội, phần lễ để cúng thần linh, phần hội để tạo nên những tiếng cười thoải mái nhằm giáo dục con người vươn tới cái tốt đẹp. Toàn bộ phần nghi lễ được thực hiện ở ngoài cửa hang, sau đó thầy mo vái “Then” xin mở cửa hang thì phần hội lúc đó mới được diễn ra cả bên trong và bên ngoài cửa hang.

 

Thầy mo vái “then” và khấn rằng:

“Mơi hăư:

Pu lông tánh bản la mương.

Chảu phạ tẳng pha tó.

Chảu Pên có Mương Lo.

Mương Lo luồng cả hạu.

Mương Lo nhắư chiêm lang.

Pú chảu tẳng xo lảy cỏn lán luông ngang pên thẳm.

Chắng hẳư tang khen sại mi quai hin.

Chắng hẳư chẳu thẳm kin cón, quai hin kin tốc đăng.

Hẳư xí chánh phạ hả bôn đin lông kin.

Chắng họt chẳu pua phạ, pua ngựa cham căm…

 

(Dịch: “ Xin mời:

Trời xuống dựng nên mường, nên bản.

Ông trời dựng nên sông, nối liền nhiều sải đất.

Tạo nên Mường Lò rộng.

Mường Lò rộng nhiều cánh đồng.

Mường Lò rộng xa như nếp nghĩ.

Núi tiếp núi lô nhô, vách đá dựng nên hang.

Phía tay trái trâu đá to nằm phục.

Lễ đặt đây: hang ăn trước, trâu đá ăn sau.

Mời bốn phương trời, mười phương đất cùng ăn…

 

Kết thúc bài cúng là lời: “Khay tu thẳm hở báo xao dân Mương khảu ỉn muôn, hở măn hảo hăn nơ”.

(Dịch: Xin mở cửa hang cho bà con dân bản, cho trai gái vào chơi hang).

 

Sau lễ cúng thì bà con dân bản được vào hang dự tiếp phần hội. Nội dung của phần hội chủ yếu là khắp giao duyên theo điệu Han Nê. Sau đó là các trò chơi hái hoa, múa xoè và ném còn.

 

Hội hái hoa Ban diễn ra rất sôi nổi với những trò diễn độc đáo đầy ắp tiếng cười hòa lẫn trong âm vang nhộn nhịp của tiếng khắp, tiếng pí, tiếng khèn, tiếng trống chiêng. Các chàng trai vừa khắp vừa giúp các cô gái hái những bông hoa trắng muốt đem về nhà.

 

Những bông hoa Ban không chỉ đẹp khi gài ở đầu sàn làm vật trang trí mà hoa Ban còn là món ăn độc đáo trong văn hóa ẩm thực của dân tộc Thái. Món hoa ban với gạo nếp tạo thành xôi sẽ cho hương vị đậm đà và ngào ngạt hương thơm, tạo nên nét đặc sắc trong lễ hội Hoa Ban.

 

Khi hoàng hôn buông xuống cũng là lúc kết thúc các trò chơi trong lễ hội. Các chàng trai, cô gái vừa đi vừa khắp những lời chia tay nhau đầy lưu luyến hẹn đến mùa xuân mới, khi ban nở trắng đồi lại gặp nhau trong lễ hội Hoa Ban.

 

Lễ hội Hoa Ban là một lễ hội dân gian độc đáo, là nét đẹp văn hóa truyền thống của người Thái vùng lòng chảo Mường Lò. Nếu ai một lần được đến với bản làng của người Thái (Văn Chấn, Nghĩa Lộ) trong ngày hội Hoa Ban, được hòa mình trong không khí nhộn nhịp giữa tiết trời của mùa xuân vùng cao, chắc hẳn sẽ giữ được những ấn tượng khó quên về cái đẹp của khung cảnh trắng trời hoa ban Tây Bắc của Tổ quốc thân yêu.



Việt Báo (Theo Báo Yên Bái)

TIN Khám Phá Việt Nam NỔI BẬT

Ukraine, Ba Lan, Lithuania bắt tay thách thức Nga

Ukraine, Ba Lan, Lithuania bắt tay thách thức NgaUkraine, Ba Lan, Lithuania, lực lượng quân sự chung, tập trận, Tổng thống Ba Lan Bronislaw Komorowski, đối phó, Nga, khủng hoảng Ukraine, lực lượng ly khai miền đông, bán đảo Crimea, NATO

Nhận xét tin Lễ hội Hoa Ban của người Thái

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Lễ hội Hoa Ban của người Thái bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Le hoi Hoa Ban cua nguoi Thai ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Lễ hội Hoa Ban của người Thái ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Lễ Hội Việt Nam của chuyên mục Khám Phá Việt Nam.

Flower Festival of the Thai Board
Muong Lo, Muong Lo, Thai Muong Lo, Sen Huon ..., Yen Bai, Muong Sen, spiritual life, the United Board, Ethnic Thai, January full moon, full moon July, the festival, the people, Thai people, culture,

Muong Lo area (Yen Bai) where a large concentration of Thai ethnic minority people living there are so many traditions, festivals and special to the wind identity. Besides the festivals such as the full moon in January, New Year factory XIP (full moon in July), the slug, slug Muong, named Sen, Sen ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Thoi su 24h209 Xu vu an rung dong Dac Lac
    Thời sự 24h(20/9): Xử vụ án rúng động Đắc Lắc

    - Háo hức chờ cao tốc dài nhất VN thông toàn tuyến; Va chạm container, đầu xe lửa văng khỏi ray; Lời khai tinh ranh của kẻ khống chế con tin ở HN; Trở lại hiện trường vụ cháy cực lớn ở Bình Dương; Vào lớp 1, bé phải đóng hơn 5 triệu đồng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/9.

  • Thoi su 24h189 Bao so 3 lam chet 11 nguoi
    Thời sự 24h(18/9): Bão số 3 làm chết 11 người

    Sạt lở kinh hoàng, 11 người thương vong; Lưu thông thế nào trên cao tốc dài nhất Việt Nam?; Quảng Ninh thiệt hại 20 tỷ do bão số 3; 'Xử' chủ xe khách để tai nạn 3 người chết trở lên... 

  • Thoi su 24h179 GD Cong an HN ha ke bat con tin
    Thời sự 24h(17/9): GĐ Công an HN 'hạ' kẻ bắt con tin

    Quảng Ninh gấp rút đối phó bão số 3; 7 phút tướng Chung 'hạ' kẻ khống chế con tin; 7 người một nhà thiệt mạng trong vụ cháy ở Sài Gòn; Cảnh giường chiếu phản cảm của Phi Thanh Vân với tình trẻ

  • Thoi su 24h169 Xe 16 cho lao xuong ho Tay
    Thời sự 24h(16/9): Xe 16 chỗ lao xuống hồ Tây

    Thủ tướng ra 'đầu bài' cho giáo dục ĐH; Bão số 3 di chuyển nhanh, miền Bắc sắp mưa lớn; Vụ bé gái bị bạo hành: Cha ruột xuất hiện tìm con; Xe 16 chỗ lao xuống hồ Tây; Bắt tiếp 11 xe quá tải lọt trạm cân nhiều tỉnh...

  • Thoi su 24h129 dich dau mat do lay lan nhanh o HN
    Thời sự 24h(12/9): dịch đau mắt đỏ lây lan nhanh ở HN

    Đi trinh sát phá án, đại úy biên phòng bị bắt nhầm; Đường dân góp thóc 5 năm để làm bị rút ruột?; Bị cáo lao đầu vào tường tự sát tại tòa; Phát hiện xác ca sĩ Hồ Duy Minh dưới chân cầu...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 14209
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 14-20/9)

    Dịch đau mắt đỏ: Nguy cơ bỏng giác mạc do xông lá lốt; Dịch Ebola sẽ hoành hành thêm 12-18 tháng nữa; Một bé trai tử vong sau khi tiêm vaccine 5 trong 1;Tận mắt nhìn "thần dược" Trung Quốc "kích phọt" nông sản Việt; 7 dấu hiệu bạn đã bị vô sinh; Tăm bông gây hại cho tai; 9 thời điểm “yêu” rất dễ cùng nhau "lên đỉnh"... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1409 2009
    Toàn cảnh Showbiz tuần (14/09 – 20/09)

    Ngọc Trinh, Linh Chi mặc bikini đóng quảng cáo cho Vietjet Air, Hồ Ngọc Hà bị tố gian lận trong cuộc đua với Sơn Tùng M-TP, Đông Nhi tới MTV EMA 2014, Siêu mẫu Ngọc Thúy kiện mẹ ruột ra tòa đòi 5 căn biệt thự, Khánh My xuất hiện trong quảng cáo dịch vụ 'ngủ trong sáng', Chồng sắp cưới khẳng đinh đã chia tay Ngọc Lan và có tình mới, Ca sĩ Giang Tử qua đời, Kim Woo Bin và Song Ji Hyo quay phim tại Việt Nam, Cựu thủ lĩnh Westlife Shane Filan có đêm diễn thành công tại Việt Nam, Chồng Trương Vũ Kỳ bị bắt vì mua dâm,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1409 2009
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (14/09 - 20/09)

    Vụ bắt cóc con tin ở Thanh Xuân; Bé 4 tuổi bị cha mẹ hành hạ dã man; Vụ cháy nhà làm 7 người chết ở TP.HCM; Quan tham mắc chứng tâm thần vì...quá sốc? là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 149 209
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (14/9 - 20/9)

    Bạo hành trẻ em - câu chuyện không còn mới nhưng vẫn liên tiếp xảy ra những vụ việc đau lòng; Mẹ đẻ con rồi cho vào bồn xả nước, cánh tay con cuốn vào máy xay là nhiều câu chuyện nuôi dạy con đáng lên án; Đám cưới cô dâu đi dép tổ ong, đám cưới không chú rể... Nhiều câu chuyện gia đình cảm động; tin thực phẩm bẩn đáng chú ý là những sự kiện nổi bật tuần qua...

  • Su kien quoc te noi bat 079 139
    Sự kiện quốc tế nổi bật (07/9 - 13/9)

    Tổng thống Mỹ B. Obama công bố chiến lược chống khủng bố, EU thông qua lệnh trừng phạt mới nhằm vào các công ty của Nga, Hà Lan công bố kết quả vụ điều tra máy bay rơi MH 17... là những tin nổi bật trong tuần qua.