Thứ hai, 18 Tháng tám 2008, 11:57 GMT+7

Lễ hội Chăm

lhcham.jpgDân tộc Chăm được biết đến với các tên Chàm, Chiêm Thành, Hroi. Người Chăm sống tập trung ở Ninh Thuận, Tây Ninh, Đồng Nai, Bình Thuận, Phú Yên… mang theo nhiều ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ, Sa Huỳnh, Óc Eo, Đông Sơn và văn hóa Trung Quốc…

Chắt lọc tinh hoa từ những nguồn văn hóa ấy, văn hóa Chăm tự tạo cho mình một nét riêng biệt, ấn tượng. Nhắc đến văn hóa Chăm, người ta nghĩ ngay đến kiến trúc, điêu khắc và nghệ thuật múa đặc sắc. Nhắc đến lễ hội Chăm, người ta nghĩ ngay đến các lễ hội dân gian truyền thống (lễ hội Katê, lễ hội Ra mư van…). Nhắc đến các nghề thủ công, người ta nghĩ ngay đến nghề đồ gốm, dệt vải sợi bông, dệt thổ cẩm… và hơn hết là một kho tàng văn học bề thế của người Chăm từ truyền thống đến hiện đại, góp thêm cái nhìn đầy đủ, toàn diện về một nền văn hóa nghệ thuật khá độc đáo nhưng còn nhiều mới mẻ này.

Nguồn gốc ra đời và quá trình phát triển nghề làm gốm của người Chăm vẫn là một câu hỏi bỏ ngỏ nhưng với từng gia đình những công việc này lại quen thuộc từ bao đời nay. Ngày nay kỹ thuật bàn xoay đã nâng năng xuất của nghề làm gốm trong cộng đồng các dân tộc khác lên gấp nhiều lần, nhưng với người Chăm vẫn chỉ là bóng dáng những phụ nữ cần mẫn đi quanh hòn kê. Tấm lòng và bàn tay khéo léo của họ thổi vào những tảng đất sét vô tri tạo nên một tên gọi riêng, cái nào cũng đều đặn, duyên dáng và tinh tế như nhau dù chúng chưa từng biết đến một khuôn đúc nào.

Cùng với nghề làm gốm, nghề dệt vải của người Chăm đã làm ra nhiều sản phẩm không chỉ cung cấp trong cộng đồng của họ. Từ khung dệt của người Chăm, biết bao tấm chăn, vải, tấm khăn, họa tiết sắc sảo, màu sắc hài hòa được các vua chúa sử dụng. Thiếu nữ Chăm coi việc miệt mài bên khung cửi là một yếu tố được công nhận sự khéo léo và trưởng thành của mình.

Người Chăm đã xây dựng nên rất nhiều đền tháp để thờ các vị thần, vua chúa của họ. Vương triều Chămpa đã lùi dần vào quá khứ nhưng những di sản quý báu hoàng tộc Chăm để lại vẫn được gìn giữ.

Đến với lễ hội Chăm, mở đầu cho tháng Ra mư van là lễ Suc zân. Tất cả các tu sĩ chức sắc đều tập trung ở thánh đường đọc kinh báo hiếu tôn vinh thánh thượng Cô cúc- người khai sinh ra dân tộc Chăm. Trong tháng Ramưvan tất cả những tín đồ đều phải nhịn hút thuốc, đàn ông ko ngủ chung với vợ và chỉ được ăn uống lúc thanh tịnh về đêm. Theo các vị bô lão Chăm: trong tháng Ramưvan nhịn ăn là điều bắt buộc, nhịn ăn để cảm thông với người nghèo, tĩnh tâm suy nghĩ điều thiện, sám hối với điều ác để tu tâm tiết dục, tránh thèm muốn vật chất tầm thường, giữ cho tâm hồn trong sạch.

Katê là Tết quan trọng và lớn nhất của người Chăm Bàlamôn đến cùng với màu tím hoa talylao trên các ngọn đồi, lúc này với người Kinh là tháng 9 dương lịch. Mặc dù có rất nhiều lễ hội trong năm những Katê là ngày lễ có ý nghĩa quan trọng nhất giống như Tết nguyên đán của người Kinh. Những người phụ nữ Chăm bắt đầu bận rộn với việc ngâm gạo, nhồi bột cho những món bánh dân tộc, mỗi món ăn mang một thông điệp riêng để tưởng nhớ đến xuất xứ của tổ tiên những nghề truyền từ đời cha ông họ, những thức ăn do trời đất ban tặng. Những món ăn trong dịp này thường rất phong phú và được chuẩn bị từ trước đó nhiều ngày nhưng hầu như gia đình nào cũng làm món bánh Gang bằng lòng trứng vịt và mật ong, món bánh gừng thịt dê nấu… Những nhà khá giả hơn còn đãi khách bằng rượu pha tiết dê, họ cho rằng đây là thức uống mang lại nhiều sinh lực cho con người, giúp họ vượt qua những đau yếu thông thường và có sức khỏe tái tạo nòi giống.

Những vị tiền hiền có công với dân tộc, những người dẫn thủy nhập điền, những người sáng tạo ra trời đất Pôynênaga được tưởng nhớ và tôn vinh bằng nhiều hình thức văn hóa độc đáo. Những xóm làng người Chăm trong dịp này không chỉ rộn ràng với nhịp điệu kèn saranai, trống paranưng trống guynăng mà còn bừng lên một sức sống mới qua màu áo của những nam thanh nữ tú những khăn quàng kim tuyến óng ánh dưới ánh mặt trời, những chiếc quạt e ấp trong tay các cô gái.

Tết Katê thiêng liêng không chỉ riêng với người Chăm mà còn là dịp thực hiện nghi lễ được tôn trọng từ bao đời nay với người Daklây một dân tộc anh em cùng chung sống trên mảnh đất cuối dãy Trường Sơn này đó là lễ hoàn trả trang phục đồ dùng của Pôynênaga.

Hằng năm vào dịp Ka tê người Daklây mang những trang phục họ đã giữ lại của mẹ xuống làng Chăm để làm lễ. Cùng 1 dòng máu cùng tôn vinh nữ thần xứ sở, người Dak lây coi chuyện mang lễ vật về là trách nhiệm của mình. Đám rước đi qua nhiều xóm làng trong tiếng nhạc tưng bừng của người Dak lây và trong ánh mắt ngưỡng mộ vô tư của người Chăm, ngược chiều với họ đoàn đi đám rộn ràng xiêm áo, nhạc cụ đang chờ sẵn, họ nhập làm một, thành kính nhưng không kém phần náo nức tiến về những ngôi tháp cổ thiêng liêng nơi sẽ diễn ra những nghi lễ không thể thiếu được trong tâm linh hai dân tộc.

Nhìn họ hòa chung lời ca điệu mua, giả thuyết một cội nguồn chung của hai dân tộc đã có những minh chứng đầy sức mạnh. Cũng trong lễ hội này, những nghề truyền thống của dân tộc cũng được thể hiện qua bàn tay khéo léo của con người Chăm.

Hội Katê chỉ diễn ra trên tháp cổ một ngày, một đêm sau đó làn khói thơm sẽ tỏa lên trên mỗi nếp nhà, người Chăm có dịp quây quần bên nhau nói về những người làm rạng rỡ dòng tộc, những vụ mùa sẽ mang đến cho họ hoặc đơn giản là một nét hoa văn đẹp mắt của các cô gái trong thôn, nét cười sẽ làm rạng rỡ từng gương mặt làm tiếng kèn saranai vời vợi nỗi buồn ngày xưa đã trở nên rộn ràng sôi động hơn.

KaTê và RaMưVan là những lễ hội người Chăm chào đón khi Tết về ngày nay đã là di sản văn hóa của cả dân tộc Việt trên dải đất miền Trung yêu thương.

Phương Trà

TIN Khám Phá Việt Nam NỔI BẬT

Nghịch lý "dính" tham nhũng, "bỗng dưng" bị tâm thần

"Dư luận đặt ra có phải ông đó tâm thần không? Vấn đề là tại sao tham nhũng lại bị tâm thần nhiều thế?". Người ta bảo khi giám định là tâm thần, nhưng giải quyết việc gia đình lại rất bình thường.

Nhận xét tin Lễ hội Chăm

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Lễ hội Chăm bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Le hoi Cham ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Lễ hội Chăm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Lễ Hội Việt Nam của chuyên mục Khám Phá Việt Nam.

Festivals Care
Cham, Sa Huynh, Oc Strait, China ... and India, Dong Son, Cham, is known, festivals, culture, the people, who, concentration, work, career

The Cham is known for the name Cham, Champa, Hroi. concentrated in Cham people in Ninh Thuan, Tay Ninh, Dong Nai, Binh Thuan, Phu Yen ... bring cultural influences of India, Sa Huynh, Oc Eo, Dong Son and Chinese culture ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Thoi su 24h1911 Chang trai dam cuoi co tich qua doi
    Thời sự 24h(19/11): Chàng trai "đám cưới cổ tích" qua đời

    Phạt 252 triệu đồng NXB in hình Công Lý cởi trần; Chơi ngông Tàng "Keangnam": Mời ca sỹ ngoại về đãi cả bản; Nữ phượt thủ 9x tử nạn trên cung đường Hà Giang; Chàng trai trong "đám cưới cố tích" đột ngột qua đời...

  • Thoi su 24h1811 BS quen kim mo trong bung benh nhan
    Thời sự 24h(18/11): BS quên kim mổ trong bụng bệnh nhân

    Đường sắt trên cao "tuyệt đối an toàn"; Mổ đẻ, BS ‘quên’ kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bé sơ sinh văng khỏi bụng mẹ ra viện; Lật mặt hàng chục cửa hàng xăng dầu lắp đặt IC giả; Mạo nhận con trai Bí thư HN "quỵt" hàng trăm triệu... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/11.

  • Thoi su 24h1711 Cong Ly mac quan nho len bia sach luat
    Thời sự 24h(17/11): Công Lý mặc quần nhỏ lên bìa sách luật

    Bình Dương lên tiếng về cáo buộc của ông Dũng "lò vôi"; Công Lý bức xúc vì bìa sách in hình anh cởi trần; Nữ "đại gia" Hà thành bị đánh thuốc mê cướp kim cương?; "Kho" sừng tê giác trong nhà đại gia Hà Tĩnh...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.