Lễ hội Chăm

lhcham.jpgDân tộc Chăm được biết đến với các tên Chàm, Chiêm Thành, Hroi. Người Chăm sống tập trung ở Ninh Thuận, Tây Ninh, Đồng Nai, Bình Thuận, Phú Yên… mang theo nhiều ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ, Sa Huỳnh, Óc Eo, Đông Sơn và văn hóa Trung Quốc…

Chắt lọc tinh hoa từ những nguồn văn hóa ấy, văn hóa Chăm tự tạo cho mình một nét riêng biệt, ấn tượng. Nhắc đến văn hóa Chăm, người ta nghĩ ngay đến kiến trúc, điêu khắc và nghệ thuật múa đặc sắc. Nhắc đến lễ hội Chăm, người ta nghĩ ngay đến các lễ hội dân gian truyền thống (lễ hội Katê, lễ hội Ra mư van…). Nhắc đến các nghề thủ công, người ta nghĩ ngay đến nghề đồ gốm, dệt vải sợi bông, dệt thổ cẩm… và hơn hết là một kho tàng văn học bề thế của người Chăm từ truyền thống đến hiện đại, góp thêm cái nhìn đầy đủ, toàn diện về một nền văn hóa nghệ thuật khá độc đáo nhưng còn nhiều mới mẻ này.

Nguồn gốc ra đời và quá trình phát triển nghề làm gốm của người Chăm vẫn là một câu hỏi bỏ ngỏ nhưng với từng gia đình những công việc này lại quen thuộc từ bao đời nay. Ngày nay kỹ thuật bàn xoay đã nâng năng xuất của nghề làm gốm trong cộng đồng các dân tộc khác lên gấp nhiều lần, nhưng với người Chăm vẫn chỉ là bóng dáng những phụ nữ cần mẫn đi quanh hòn kê. Tấm lòng và bàn tay khéo léo của họ thổi vào những tảng đất sét vô tri tạo nên một tên gọi riêng, cái nào cũng đều đặn, duyên dáng và tinh tế như nhau dù chúng chưa từng biết đến một khuôn đúc nào.

Cùng với nghề làm gốm, nghề dệt vải của người Chăm đã làm ra nhiều sản phẩm không chỉ cung cấp trong cộng đồng của họ. Từ khung dệt của người Chăm, biết bao tấm chăn, vải, tấm khăn, họa tiết sắc sảo, màu sắc hài hòa được các vua chúa sử dụng. Thiếu nữ Chăm coi việc miệt mài bên khung cửi là một yếu tố được công nhận sự khéo léo và trưởng thành của mình.

Người Chăm đã xây dựng nên rất nhiều đền tháp để thờ các vị thần, vua chúa của họ. Vương triều Chămpa đã lùi dần vào quá khứ nhưng những di sản quý báu hoàng tộc Chăm để lại vẫn được gìn giữ.

Đến với lễ hội Chăm, mở đầu cho tháng Ra mư van là lễ Suc zân. Tất cả các tu sĩ chức sắc đều tập trung ở thánh đường đọc kinh báo hiếu tôn vinh thánh thượng Cô cúc- người khai sinh ra dân tộc Chăm. Trong tháng Ramưvan tất cả những tín đồ đều phải nhịn hút thuốc, đàn ông ko ngủ chung với vợ và chỉ được ăn uống lúc thanh tịnh về đêm. Theo các vị bô lão Chăm: trong tháng Ramưvan nhịn ăn là điều bắt buộc, nhịn ăn để cảm thông với người nghèo, tĩnh tâm suy nghĩ điều thiện, sám hối với điều ác để tu tâm tiết dục, tránh thèm muốn vật chất tầm thường, giữ cho tâm hồn trong sạch.

Katê là Tết quan trọng và lớn nhất của người Chăm Bàlamôn đến cùng với màu tím hoa talylao trên các ngọn đồi, lúc này với người Kinh là tháng 9 dương lịch. Mặc dù có rất nhiều lễ hội trong năm những Katê là ngày lễ có ý nghĩa quan trọng nhất giống như Tết nguyên đán của người Kinh. Những người phụ nữ Chăm bắt đầu bận rộn với việc ngâm gạo, nhồi bột cho những món bánh dân tộc, mỗi món ăn mang một thông điệp riêng để tưởng nhớ đến xuất xứ của tổ tiên những nghề truyền từ đời cha ông họ, những thức ăn do trời đất ban tặng. Những món ăn trong dịp này thường rất phong phú và được chuẩn bị từ trước đó nhiều ngày nhưng hầu như gia đình nào cũng làm món bánh Gang bằng lòng trứng vịt và mật ong, món bánh gừng thịt dê nấu… Những nhà khá giả hơn còn đãi khách bằng rượu pha tiết dê, họ cho rằng đây là thức uống mang lại nhiều sinh lực cho con người, giúp họ vượt qua những đau yếu thông thường và có sức khỏe tái tạo nòi giống.

Những vị tiền hiền có công với dân tộc, những người dẫn thủy nhập điền, những người sáng tạo ra trời đất Pôynênaga được tưởng nhớ và tôn vinh bằng nhiều hình thức văn hóa độc đáo. Những xóm làng người Chăm trong dịp này không chỉ rộn ràng với nhịp điệu kèn saranai, trống paranưng trống guynăng mà còn bừng lên một sức sống mới qua màu áo của những nam thanh nữ tú những khăn quàng kim tuyến óng ánh dưới ánh mặt trời, những chiếc quạt e ấp trong tay các cô gái.

Tết Katê thiêng liêng không chỉ riêng với người Chăm mà còn là dịp thực hiện nghi lễ được tôn trọng từ bao đời nay với người Daklây một dân tộc anh em cùng chung sống trên mảnh đất cuối dãy Trường Sơn này đó là lễ hoàn trả trang phục đồ dùng của Pôynênaga.

Hằng năm vào dịp Ka tê người Daklây mang những trang phục họ đã giữ lại của mẹ xuống làng Chăm để làm lễ. Cùng 1 dòng máu cùng tôn vinh nữ thần xứ sở, người Dak lây coi chuyện mang lễ vật về là trách nhiệm của mình. Đám rước đi qua nhiều xóm làng trong tiếng nhạc tưng bừng của người Dak lây và trong ánh mắt ngưỡng mộ vô tư của người Chăm, ngược chiều với họ đoàn đi đám rộn ràng xiêm áo, nhạc cụ đang chờ sẵn, họ nhập làm một, thành kính nhưng không kém phần náo nức tiến về những ngôi tháp cổ thiêng liêng nơi sẽ diễn ra những nghi lễ không thể thiếu được trong tâm linh hai dân tộc.

Nhìn họ hòa chung lời ca điệu mua, giả thuyết một cội nguồn chung của hai dân tộc đã có những minh chứng đầy sức mạnh. Cũng trong lễ hội này, những nghề truyền thống của dân tộc cũng được thể hiện qua bàn tay khéo léo của con người Chăm.

Hội Katê chỉ diễn ra trên tháp cổ một ngày, một đêm sau đó làn khói thơm sẽ tỏa lên trên mỗi nếp nhà, người Chăm có dịp quây quần bên nhau nói về những người làm rạng rỡ dòng tộc, những vụ mùa sẽ mang đến cho họ hoặc đơn giản là một nét hoa văn đẹp mắt của các cô gái trong thôn, nét cười sẽ làm rạng rỡ từng gương mặt làm tiếng kèn saranai vời vợi nỗi buồn ngày xưa đã trở nên rộn ràng sôi động hơn.

KaTê và RaMưVan là những lễ hội người Chăm chào đón khi Tết về ngày nay đã là di sản văn hóa của cả dân tộc Việt trên dải đất miền Trung yêu thương.

Phương Trà

Video được xem nhiều nhất

Vẻ đẹp bình yên của thị trấn Mai Châu, Hòa Bình
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Khám Phá Việt Nam NỔI BẬT

Nhận xét tin Lễ hội Chăm

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Lễ hội Chăm bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Le hoi Cham ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Lễ hội Chăm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Lễ Hội Việt Nam của chuyên mục Khám Phá Việt Nam.

Festivals Care
Cham, Sa Huynh, Oc Strait, China ... and India, Dong Son, Cham, is known, festivals, culture, the people, who, concentration, work, career

The Cham is known for the name Cham, Champa, Hroi. concentrated in Cham people in Ninh Thuan, Tay Ninh, Dong Nai, Binh Thuan, Phu Yen ... bring cultural influences of India, Sa Huynh, Oc Eo, Dong Son and Chinese culture ....



  • Thoi su 24h268 Them vu ca nha bi truy sat o Gia Lai
    Thời sự 24h(26/8): Thêm vụ cả nhà bị truy sát ở Gia Lai

     Tàu đâm ôtô, lái xe văng xuống cống tử vong; Ông Đặng Thành Tâm đối mặt với tin đồn bị bắt; Một nửa ít biết của MC Thanh Tùng, Thụy Vân; Bé gái bị mẹ tẩm xăng đốt vì thiếu nợ tiền vé số; 

  • Thoi su 24h258 Sat cong trinh duong sat tren cao roi trung o to
    Thời sự 24h(25/8): Sắt công trình đường sắt trên cao rơi trúng ô tô

     Dân khóc ròng vì 1.600 cây sưa đỏ bị chặt trộm; Thanh sắt công trình đường sắt trên cao rơi trúng ô tô; Ảnh bất ngờ của MC Long Vũ, Anh Tuấn; Xác định được lái xe Audi gây tai nạn trên cao tốc; 

  • Thoi su 24h248 Ca gia dinh tu lam dam tang cho minh
    Thời sự 24h(24/8): Cả gia đình tự làm đám tang cho... mình

     Bộ GTVT lên tiếng vụ xây cầu treo phục vụ chủ tịch xã; Lạ: Đang sống, cả nhà tự làm đám tang cho mình; Siêu xe 15 tỷ "nát đầu" sau khi đâm dải phân cách; Tài sản kếch xù của đại gia vừa đột tử ở HN; 

  • Thoi su tuan qua Tham an chem chet 4 nguoi o Gia Lai
    Thời sự tuần qua: Thảm án chém chết 4 người ở Gia Lai

    Bộ trưởng nhận trách nhiệm về bất cập trong xét tuyển ĐH; Ông Đoàn Văn Vươn được đề nghị đặc xá năm 2015; Xuất hiện dòng suối 'máu' bất thường ở Điện Biên; MC Thảo Vân bị tổn thương nặng nề trên máy bay; Giết vợ rồi đi cả ngàn km về quê chém chết tình địch; Xe máy chứa hơn một tỷ đồng bỏ lại bên lề đường...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h228 Bat vu buon lau nga voi lon nhat
    Thời sự 24h(22/8): Bắt vụ buôn lậu ngà voi lớn nhất

    "Chúng ta nợ nhân dân đường sắt cao tốc BắcNam”; Hà Nội: Cháy dữ dội gần hồ Đền Lừ; Gần 43.000 lượt thí sinh thay đổi nguyện vọng; Bi kịch 2 gia đình vụ giết vợ và tình địch;... là những thông tin đáng chú ý ngày 22/8. 

  • Nhung vu canh sat giao thong bat cuop
    Những vụ cảnh sát giao thông bắt cướp

    Đã có rất nhiều trường hợp vận chuyển ma túy, đối tượng truy nã bị bắt giữ ngay trên đường di chuyển và dĩ nhiên ở góc độ này, Cảnh sát giao thông chính là những người đấu tranh trực tiếp với những kẻ phạm tội

  • Bangkok rung chuyen vi danh bom
    Bangkok rung chuyển vì đánh bom

    19 giờ tối 17/8, một quả bom được cài ngay bên trong khuôn viên ngôi đền Hindu giáo ở trung tâm thủ đô Bangkok của Thái Lan đã phát nổ, gây ra một cảnh tượng tang hoang, hỗn loạn. Chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm gây ra vụ..

  • Tang tiep 1 ty gia noi bien do len 3
    Tăng tiếp 1% tỷ giá, nới biên độ lên +/-3%

    Nhận định về tình hình kinh tế Việt Nam trong sự biến động của tỷ giá, HSBC cho biết, Việt Nam trong thời gian gần đây đã thể hiện là một trong vài nền kinh tế châu Á có số liệu xuất khẩu mạnh mẽ... ------------ Xem thêm: Tăng tiếp 1% tỷ giá, nới biên độ lên +/-3%, http://vietbao.vn/tp/Ty-gia-tang/12367640/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Be 5 tuoi da day thi vi an com me nau
    Bé 5 tuổi đã dậy thì vì ăn cơm mẹ nấu

    Đó là lời khẳng định của các bác sỹ chuyên ngành trước hiện tượng, có nhiều trẻ mới chỉ 5 tuổi, thậm chí 2-3 tuổi đã có những biểu hiện của tuổi dậy thì.

  • Ong bo 9X gio bang xin viec giua duong
    Ông bố 9X giơ bảng xin việc giữa đường

    Mang tấm biển kể lể về hoàn cảnh khó khăn sau tốt nghiệp, ông bố 9X nhận được rất nhiều ý kiến đa chiều từ dân mạng, các bạn trẻ.

  • Tin Suc khoe tuan qua 15082208 Tranh cai clip tam be so sinh trong bon inox
    Tin Sức khỏe tuần qua (15/08-22/08): Tranh cãi clip tắm bé sơ sinh trong bồn inox

    Clip tắm bé sơ sinh trong bồn rửa inox gây tranh cãi; Cẩn trọng với bệnh viêm màng não; Bé gái 5 tuổi đã dậy thì vì ăn cơm mẹ nấu; Con nhiễm lỵ amip, đau bụng triền miên vì mẹ cho ăn cơm "nhá"; Ăn chay tốt cho sức khỏe hay không; Suy kiệt cơ thể và nhập viện vì mắc chứng loạn dâm;...là những tin sức khỏe đáng chú ý tuần qua. ------------ Xem thêm: Tin Sức khỏe tuần qua (15/08-22/08): Tranh cãi clip tắm bé sơ sinh trong bồn inox, http://vietbao.vn/Suc-khoe/Tin-Suc-khoe-tuan-qua-15082208-Tranh-cai-clip-tam-be-so-sinh-trong-bon-inox/2147590769/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 1608 22082015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 16/08 - 22/08/2015

    Chiều 19/8 giá xăng giảm gần 800 đồng/lít, với lần điêu chỉnh này các DN xăng dầu vẫn tiếp tục lãi lớn nhờ giá xăng dầu NK giảm xuống mức thấp kỷ lục; cũng ngày 19/8 NHNN quyết định tăng thêm 1% tỷ giá bình quân liên ngân hàng giữa đồng Việt Nam với Đô la Mỹ, nới biên độ tỷ giá từ +/-2% lên +/-3% với mục đích chủ động dẫn dắt thị trường; CEO và Phó tổng giám đốc DongA Bank bị đình chỉ chức vụ, quyền hạn tại ngân hàng... Cùng với đó, những thông tin về bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 16/08 - 22/08/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1608-22082015/2147590745/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 1608 2208
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/08 - 22/08)

    Bục túi nước hầm lò than ở Quảng Ninh; Thực hư sinh viên trường múa thoát y phản cảm ở quán bar?; Cô gái xinh đẹp bỗng hóa thành bà lão đã qua đời; Tắm trẻ sơ sinh trong bồn rửa bát; Hà Nội mất nước, trách nhiệm như đứa trẻ mồ côi....là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/08 - 22/08), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-1608-2208/2147590760/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1608 2208
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/08 - 22/08)

    Đằng sau những vụ đột kích sới bạc lớn; Những má mì xinh đẹp điều hành bán dâm; 'Nóng' tội phạm trộm cắp xe máy; Những chiến công thầm lặng của lực lượng 141 Hà Nội; Nghi án con dâu hạ độc cả nhà bằng thuốc trừ sâu tại Trung Quốc; Những “bóng hồng” phá án khiến không ít trùm ma túy phải khiếp sợ;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/08 - 22/08), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-1608-2208/2147590736/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 168228
    Sự kiện quốc tế nổi bật (16/8-22/8)

    Bangkok rung chuyển vì đánh bom; Indonesia đánh chìm 34 tàu cá nước ngoài; tình hình căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên; nữ Thủ tướng đầu tiên của Hàn Quốc lãnh án tù... là những tin chính trong tuần qua.