Thứ hai, 18 Tháng tám 2008, 11:57 GMT+7

Lễ hội Chăm

lhcham.jpgDân tộc Chăm được biết đến với các tên Chàm, Chiêm Thành, Hroi. Người Chăm sống tập trung ở Ninh Thuận, Tây Ninh, Đồng Nai, Bình Thuận, Phú Yên… mang theo nhiều ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ, Sa Huỳnh, Óc Eo, Đông Sơn và văn hóa Trung Quốc…

Chắt lọc tinh hoa từ những nguồn văn hóa ấy, văn hóa Chăm tự tạo cho mình một nét riêng biệt, ấn tượng. Nhắc đến văn hóa Chăm, người ta nghĩ ngay đến kiến trúc, điêu khắc và nghệ thuật múa đặc sắc. Nhắc đến lễ hội Chăm, người ta nghĩ ngay đến các lễ hội dân gian truyền thống (lễ hội Katê, lễ hội Ra mư van…). Nhắc đến các nghề thủ công, người ta nghĩ ngay đến nghề đồ gốm, dệt vải sợi bông, dệt thổ cẩm… và hơn hết là một kho tàng văn học bề thế của người Chăm từ truyền thống đến hiện đại, góp thêm cái nhìn đầy đủ, toàn diện về một nền văn hóa nghệ thuật khá độc đáo nhưng còn nhiều mới mẻ này.

Nguồn gốc ra đời và quá trình phát triển nghề làm gốm của người Chăm vẫn là một câu hỏi bỏ ngỏ nhưng với từng gia đình những công việc này lại quen thuộc từ bao đời nay. Ngày nay kỹ thuật bàn xoay đã nâng năng xuất của nghề làm gốm trong cộng đồng các dân tộc khác lên gấp nhiều lần, nhưng với người Chăm vẫn chỉ là bóng dáng những phụ nữ cần mẫn đi quanh hòn kê. Tấm lòng và bàn tay khéo léo của họ thổi vào những tảng đất sét vô tri tạo nên một tên gọi riêng, cái nào cũng đều đặn, duyên dáng và tinh tế như nhau dù chúng chưa từng biết đến một khuôn đúc nào.

Cùng với nghề làm gốm, nghề dệt vải của người Chăm đã làm ra nhiều sản phẩm không chỉ cung cấp trong cộng đồng của họ. Từ khung dệt của người Chăm, biết bao tấm chăn, vải, tấm khăn, họa tiết sắc sảo, màu sắc hài hòa được các vua chúa sử dụng. Thiếu nữ Chăm coi việc miệt mài bên khung cửi là một yếu tố được công nhận sự khéo léo và trưởng thành của mình.

Người Chăm đã xây dựng nên rất nhiều đền tháp để thờ các vị thần, vua chúa của họ. Vương triều Chămpa đã lùi dần vào quá khứ nhưng những di sản quý báu hoàng tộc Chăm để lại vẫn được gìn giữ.

Đến với lễ hội Chăm, mở đầu cho tháng Ra mư van là lễ Suc zân. Tất cả các tu sĩ chức sắc đều tập trung ở thánh đường đọc kinh báo hiếu tôn vinh thánh thượng Cô cúc- người khai sinh ra dân tộc Chăm. Trong tháng Ramưvan tất cả những tín đồ đều phải nhịn hút thuốc, đàn ông ko ngủ chung với vợ và chỉ được ăn uống lúc thanh tịnh về đêm. Theo các vị bô lão Chăm: trong tháng Ramưvan nhịn ăn là điều bắt buộc, nhịn ăn để cảm thông với người nghèo, tĩnh tâm suy nghĩ điều thiện, sám hối với điều ác để tu tâm tiết dục, tránh thèm muốn vật chất tầm thường, giữ cho tâm hồn trong sạch.

Katê là Tết quan trọng và lớn nhất của người Chăm Bàlamôn đến cùng với màu tím hoa talylao trên các ngọn đồi, lúc này với người Kinh là tháng 9 dương lịch. Mặc dù có rất nhiều lễ hội trong năm những Katê là ngày lễ có ý nghĩa quan trọng nhất giống như Tết nguyên đán của người Kinh. Những người phụ nữ Chăm bắt đầu bận rộn với việc ngâm gạo, nhồi bột cho những món bánh dân tộc, mỗi món ăn mang một thông điệp riêng để tưởng nhớ đến xuất xứ của tổ tiên những nghề truyền từ đời cha ông họ, những thức ăn do trời đất ban tặng. Những món ăn trong dịp này thường rất phong phú và được chuẩn bị từ trước đó nhiều ngày nhưng hầu như gia đình nào cũng làm món bánh Gang bằng lòng trứng vịt và mật ong, món bánh gừng thịt dê nấu… Những nhà khá giả hơn còn đãi khách bằng rượu pha tiết dê, họ cho rằng đây là thức uống mang lại nhiều sinh lực cho con người, giúp họ vượt qua những đau yếu thông thường và có sức khỏe tái tạo nòi giống.

Những vị tiền hiền có công với dân tộc, những người dẫn thủy nhập điền, những người sáng tạo ra trời đất Pôynênaga được tưởng nhớ và tôn vinh bằng nhiều hình thức văn hóa độc đáo. Những xóm làng người Chăm trong dịp này không chỉ rộn ràng với nhịp điệu kèn saranai, trống paranưng trống guynăng mà còn bừng lên một sức sống mới qua màu áo của những nam thanh nữ tú những khăn quàng kim tuyến óng ánh dưới ánh mặt trời, những chiếc quạt e ấp trong tay các cô gái.

Tết Katê thiêng liêng không chỉ riêng với người Chăm mà còn là dịp thực hiện nghi lễ được tôn trọng từ bao đời nay với người Daklây một dân tộc anh em cùng chung sống trên mảnh đất cuối dãy Trường Sơn này đó là lễ hoàn trả trang phục đồ dùng của Pôynênaga.

Hằng năm vào dịp Ka tê người Daklây mang những trang phục họ đã giữ lại của mẹ xuống làng Chăm để làm lễ. Cùng 1 dòng máu cùng tôn vinh nữ thần xứ sở, người Dak lây coi chuyện mang lễ vật về là trách nhiệm của mình. Đám rước đi qua nhiều xóm làng trong tiếng nhạc tưng bừng của người Dak lây và trong ánh mắt ngưỡng mộ vô tư của người Chăm, ngược chiều với họ đoàn đi đám rộn ràng xiêm áo, nhạc cụ đang chờ sẵn, họ nhập làm một, thành kính nhưng không kém phần náo nức tiến về những ngôi tháp cổ thiêng liêng nơi sẽ diễn ra những nghi lễ không thể thiếu được trong tâm linh hai dân tộc.

Nhìn họ hòa chung lời ca điệu mua, giả thuyết một cội nguồn chung của hai dân tộc đã có những minh chứng đầy sức mạnh. Cũng trong lễ hội này, những nghề truyền thống của dân tộc cũng được thể hiện qua bàn tay khéo léo của con người Chăm.

Hội Katê chỉ diễn ra trên tháp cổ một ngày, một đêm sau đó làn khói thơm sẽ tỏa lên trên mỗi nếp nhà, người Chăm có dịp quây quần bên nhau nói về những người làm rạng rỡ dòng tộc, những vụ mùa sẽ mang đến cho họ hoặc đơn giản là một nét hoa văn đẹp mắt của các cô gái trong thôn, nét cười sẽ làm rạng rỡ từng gương mặt làm tiếng kèn saranai vời vợi nỗi buồn ngày xưa đã trở nên rộn ràng sôi động hơn.

KaTê và RaMưVan là những lễ hội người Chăm chào đón khi Tết về ngày nay đã là di sản văn hóa của cả dân tộc Việt trên dải đất miền Trung yêu thương.

Phương Trà

TIN Khám Phá Việt Nam NỔI BẬT

Novak Djokovic và dấu ấn của sự thống trị

Anh có thể chưa được đặt lên bàn cân với Federer, Nadal, Pete Sampras hay Andre Agassi về các kỷ lục Grand Slam hoặc ảnh hưởng tên tuổi trong lịch sử quần vợt. Thế nhưng, có lý nếu nói Nole cũng đã xác lập một thời kỳ thống trị của riêng mình.

Nhận xét tin Lễ hội Chăm

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Lễ hội Chăm bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Le hoi Cham ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Lễ hội Chăm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Lễ Hội Việt Nam của chuyên mục Khám Phá Việt Nam.

Festivals Care
Cham, Sa Huynh, Oc Strait, China ... and India, Dong Son, Cham, is known, festivals, culture, the people, who, concentration, work, career

The Cham is known for the name Cham, Champa, Hroi. concentrated in Cham people in Ninh Thuan, Tay Ninh, Dong Nai, Binh Thuan, Phu Yen ... bring cultural influences of India, Sa Huynh, Oc Eo, Dong Son and Chinese culture ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2811 Bao so 4 do bo Binh DinhKhanh Hoa
    Thời sự 24h(28/11): Bão số 4 đổ bộ Bình Định-Khánh Hòa

    Chỉ lấy phiếu 1 lần/nhiệm kỳ, giữ nguyên 3 mức; Xem xét lại hành vi kinh doanh trái phép của ‘bầu’ Kiên; Bão số 4 di chuyển nhanh, đổ bộ Bình Định - Khánh Hòa; Vung 300 triệu nhờ “vợ hờ” đẻ con trai; Xem xét khởi tố người chồng vụ cô dâu 14 tuổi... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 28/11.

  • Thoi su 24h2711 Xu phuc tham bau Kien
    Thời sự 24h(27/11): Xử phúc thẩm bầu Kiên

    Kiểm tra tài sản con trai ông Trần Văn Truyền; Dừng dự án của nhà đầu tư TQ ở đèo Hải Vân; Xét xử phúc thẩm vụ bầu Kiên; Nữ sinh chết trong nhà nghỉ vì cuộc tình tay ba?; Nổ súng trấn áp 2 kẻ cướp giật ở trung tâm Sài Gòn; Áp thấp nhiệt đới vào biển Đông... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 27/11.

  • Thoi su 24h2611 Bang cuop chat tay lay 50 cay vang
    Thời sự 24h(26/11): Băng cướp chặt tay lấy 50 cây vàng

    Dẹp xe quá tải: Hà Tĩnh đang ‘nợ’ một lời hứa; Băng nhóm chặt tay cướp 50 cây vàng gây chấn động; Nữ sinh lớp 10 chết bất thường trong nhà nghỉ; Nhiều tình tiết mới vụ mất điện hàng không hy hữu...

  • Thoi su 24h2511 Ung ho phuong an nghi Tet 9 ngay
    Thời sự 24h(25/11): Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày

    Chi tiền triệu mua tin về tham nhũng; “Mất điện tại sân bay do UPS hỏng là nói sai!”; Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày; Phó giám đốc bệnh viện E trung ương bị bắt tại nhà nghỉ; Bị dồn ép, cước taxi, vận tải giảm tới trên 30%; Cha ruột giết con gái đang mang thai... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 25/11.

  • Thoi su trong ngay Danh ghen tren may bay
    Thời sự trong ngày: Đánh ghen trên máy bay

    Bến Tre, TPHCM thu hồi đất, dỡ nhà ông Trần Văn Truyền; Bộ trưởng Thăng: Sự cố mất điện có phải phá hoại?; SGK tiếng Anh: "Làm ầm ĩ là...không biết gì"; "Hố tử thần" sụt lún trở lại; "2 bà, 1 ông" đánh nhau trên máy bay...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 232911
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 23-29/11)

    65 tiêu chí đánh giá năng lực cơ bản bác sĩ đa khoa; Những trường hợp không được hưởng bảo hiểm y tế; Dịch hạch có nguy cơ lây lan vào Việt Nam là rất lớn; “Chỉ mặt” thuốc thúc chín trái cây; Không phải ăn cháo là sẽ tốt cho dạ dày; Lưu ý khi mẹ bầu tập thể dục mùa đông; 10 bệnh bé dễ mắc vào mùa đông các mẹ nên đề phòng; 8 lý do khiến bạn không nên từ chối sex; Giảm cân kiểu Nhật: Đơn giản mà hiệu quả; Cải cúc - Món rau ngon, trị bệnh ngày đông... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2311 2911
    Toàn cảnh Showbiz tuần (23/11 – 29/11)

    Đám cưới trong mơ của Doãn Tuấn - Quỳnh Nga, Lam Trường - Yến Phương, Hai người đẹp rút lui khỏi cuộc thi Hoa hậu Việt Nam, Giáng My diện đầm xuyên thấu dự khai mạc liên hoan phim, Nguyễn Thị Loan bị chê khả năng nói Tiếng Anh, Trương Thị Ma

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2311 2911
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/11 - 29/11)

    Bắt đầu xét xử phúc thẩm Nguyễn Đức Kiên và đồng phạm; Câu chuyện hoàn lương sau những tội ác; Những lỗi vi phạm giao thông và mức xử phạt; Bắt chước phim hành động, đào hầm trộm ngân hàng gây chấn động; Những “chiêu trò” lừa đảo qua Facebook; Vì sao án oan Nguyễn Thanh Chấn chưa được giải hết?.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Su kien quoc te noi bat 2311 2911
    Sự kiện quốc tế nổi bật (23/11 - 29/11)

    Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ, Chuck Hagel từ chức; bạo lực bùng phát trở lại ở Ferguson; một thời hạn mới lại được đưa ra cho thỏa thuận về vấn đề hạt nhân Iran... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

1