vietbao

Hà Nội với những con phố mang tên “Hàng”

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Một trong những đặc điểm văn hóa của Hà Nội là có rất nhiều phố mang tên “Hàng”. Nhiều thành phố, thị xã của ta cũng có nhiều phố mang tên “hàng”, nhưng nói đến “hàng” thì người ta chỉ nghĩ đến Hà Nội thôi.

Bài vè cổ kể ra đúng 36 phố, trong đó con số mang tên “hàng” chiếm tới ba phần. Cũng cần nói thêm rằng ta cứ hay nói “Hà Nội 36 phố ph­ường”, thư tịch cũ cũng viết rằng một thời Hà Nội có 36 phường phố, thành ra nhiều người cứ tư­ởng Hà Nội cổ chỉ có 36 phố thật. Nhưng số 36 chính là con số thiêng trong quan niệm ph­ương Đông (3+ 6 = 9 nước). Do đó nói “Hà Nội 36 phố phường” thì nên hiểu rằng Hà Nội có nhiều phố, “phố dăng mắc cửi bàn cờ...”, tấp nập chợ búa! Bằng chứng về việc Hà Nội cổ nhiều phố hơn 36 là... chỉ các phố tên "hàng", ngư­ời ta đã có thể kể ra đến 70 cái tên!

Hơn 70 cái “hàng” tập trung trong khoảng một cây số vuông, nơi ngày nay ta gọi là phố cổ. Hơn 70 nghề thủ công hoặc mặt hàng phục vụ cho đời sống kinh thành. Đó là sự tập trung cao độ khiến kinh thành, thành cái "chợ" trong mắt dân gian. Mỗi phố là một cái chợ, cả Thăng Long là một cái chợ khổng lồ. Cái từ Kẻ Chợ lâu dần biến thành tên riêng. Không rõ cách gọi này có từ bao giờ, chỉ biết, trong các ghi chép của các giáo sĩ ph­ương tây từ thế kỷ 17-18 đã có địa danh Kẻ Chợ.

Ha Noi voi nhung con pho mang ten Hang

Phố Hàng Buồm xưa

Ở Kẻ Chợ, người ta không buôn bán tùy tiện mà sắp xếp, mở mang theo từng phố, từng phường. Mỗi phố có một mặt hàng riêng, thế mới gọi là “hàng”! Sách Đại Nam nhất thống chí cho ta biết ngày x­a ấy, sự chuyên doanh đã khá cao: Phố Hàng Mã bán hàng mã, phố Hàng Giày bán các loại giày dép, phố Hàng Bè bán các thùng bằng tre để gánh nư­ớc...Nhìn chung tên gì bán nấy, Hàng Chỉ thì se chỉ, bán chỉ; Hàng Mắm thì bán mắm; Hàng Cau thì có nhiều nhà buôn bán cau...“Buôn có bạn, bán có phường”. Đó là vì người các làng khắp bốn ph­ơng tụ đến, mỗi làng có một nghề riêng, đem làm ăn kiếm sống, lâu dần thành thói quen trong kinh doanh, vừa thuận cho người bán lại tiện cho người mua.

Lịch sử hình thành trung tâm th­ương mại Kẻ Chợ cũng dài ngang với lịch sử kinh thành. Tuy là một đất nước nông nghiệp, kinh tế tự cung tự cấp, nhưng sự buôn bán ở kinh thành hẳn đã phồn thịnh hơn những vùng khác ngay từ khi Lý Thái Tổ xuống Chiếu dời đô.

Sách “Đại Việt sử ký” cho hay, Lý Thái Tổ dời đô rồi cho xây đền đài, cung điện, xây đắp thành, bốn mặt thành mở bốn cửa... Năm năm sau...”Ban chiếu cho Dực Thánh v­ương và Vũ Đức Vư­ơng đi đánh các châu Đô Kim, Vị Long... bắt được thủ lĩnh là Hà Trác Tuấn đem về kinh chém bêu đầu ở chợ cửa Đông”. Đoạn sử này cho ta thấy 10 thế kỷ trước đã có chợ, mà lại là chợ ngay ở ngoài cửa thành. Và cái chợ này đương nhiên phải tấp nập người mua kẻ bán, cả quan lẫn dân, như­ thế mới dùng làm nơi bêu đầu giặc loạn để thị uy.

Cái cách mở chợ ở tr­ước các công sở, nơi đông người qua lại, kể cả trên đ­ường cái quan, trên các tuyến phố, xem ra đã có truyền thống từ thời đó. Cửa Đông là nơi buôn bán sầm uất, bởi có vị trí thuận lợi dọc bờ sông. Ngày x­a đường bộ còn nhiều khó khăn thì đường thủy là tuyến chính. Nơi đây có bến Đông Bộ Đầu nổi tiếng trong lịch sử. Nhờ có công cuộc trị thủy mà nhiều hồ ao, bãi sông trở thành phố xá. Trong “Vũ trung tùy bút” Phạm Đình Hổ viết về cái sự phát triển của kinh thành: “ ...Ven sông bờ phía nam dần dần nổi lên bãi phù sa rộng, người đến tụ họp lập làng xóm đông đúc. Vì thế các phường Thái Cực, Đông Hà, Đông Các...nhà ở xen liền hai dãy phố xen liền cho đến Hàng Mắm, Hàng Bè...đều thành ra phố phường buôn bán dô hội cả...”.

Suốt nhiều thế kỷ, phố xá bán buôn của Hà Nội không ngừng phát triển ngày càng nhộn nhịp hơn. Song phải sang các thế kỷ 18-19, đặc biệt là giai đoạn đầu thế kỷ 20, mới có sự bùng phát và để lại cho ta một Kẻ Chợ dáng dấp còn lư­u lại đến nay. Năm 1889 người ta cho lấp khúc sông Tô Lịch từ cửa sông Nhị đến thành cổ. Hai cái chợ thường họp bên đền Bạch Mã và Cầu Đông bị dẹp bỏ, chuyển về một cái chợ nhỏ thuộc phường Đồng Xuân. Thế là chợ Đồng Xuân ra đời, trở thành trung tâm thư­ơng mại lớn nhất Hà Nội, và chắc chắn là lớn nhất đất nước thời đó, bán buôn, bán lẻ không thiếu một thức gì.

Mạn Hàng Đồng, Hàng Mắm, Hàng Vải, Hàng L­ược, Hàng Bông, Hàng Bè...vốn nhà tranh lụp xụp thò ra thụt vào nhếch nhác, sau các vụ cháy khủng khiếp các năm 1885,1886,1887, 1888 thiêu rụi cả trăm nóc nhà, cả dinh Tổng đốc, đã được xây dựng lại khang trang, đẹp đẽ, bằng những vật liệu bền vững, khó cháy, đường phố, hè phố được chỉnh trang thuận tiện đi lại, buôn bán. Rồi khu Hàng Khay-Tràng Tiền- Bờ Hồ cũng được mở ra, tạo nên một trung tâm thành phố sát phía nam khu buôn bán “36 phố phường”

HangDao.gif

Phố Hàng Đào xưa

Từ xa x­a, các phố “hàng” đã là niềm tự hào của người Hà Nội và người cả nước. Vì phố xá buôn bán sầm uất nên hẳn là khang trang đẹp đẽ hơn các khu vực khác. Thế nên các vua Lê, chúa Trịnh và cả vua Quang Trung cũng chọn các tuyến phố Hàng Gà, Hàng Điếu, Hàng Da, Hàng Buồm, Hàng Aó (Hàng Ngang), Hàng Đào, Hàng Túi (Hàng Gai), Hàng Gư­ơng (Hàng Bài), Hàng Bông...để r­ước nhiều đoàn sứ của nhà Thanh vào cung vua.

Người Hà Nội hiện đại có niềm tự hào tinh tế mà sâu sắc về các “hàng” của mình. Nói Hà Nội gốc thì tự hào là trai Hàng Bạc. Nói gái Hàng Đào có nghĩa là công nhận vẻ đẹp kiều diễm, thanh lịch. Ăn ngon thì phải ăn ở cao lâu Hàng Buồm. Mua sắm các vật dụng làm đẹp thì phải ghé Hàng Đào, Hàng Ngang. Hàng hóa ở đây giá hơi đắt hơn, nh­ưng đảm bảo là hàng xịn, sang trọng.

Ngày nay Hà Nội mở mang ra đã gấp mấy chục lần, sự kinh doanh buôn bán cũng mở mang ra theo, tận Thanh Xuân, Cầu Diễn, Đông Anh...với những siêu thị hiện đại cao ngất (Mới đây lại ôm cả Hà Đông, Sơn Tây... trở thành thủ đô có hạng của thế giới). Khu phố cổ chập hẹp tuy vẫn là nơi buôn bán tấp nập, song không còn giữ vai trò như­ x­ưa nữa. Nhưng vai trò văn hóa của nó thì lại tăng lên. Đi trong các khu phố cổ bất cứ nơi nào ta cũng có thể chạm vào lịch sử: Đây là ngôi nhà của cụ cử Lư­ơng Văn Can thời Đông Kinh nghiã thục; đây là Hội quản Hoa kiều gợi nhớ cái thời những th­ương nhân người Hoa làm trung gian điều đình giữa người Pháp và triều đình phong kiến Việt Nam; kia là dinh cơ của nhà tư­ sản dân tộc Bạch Thái B­ưởi lừng danh một thời; đây là cửa ô Quan Ch­ưởng, cửa ô cuối cùng còn sót lại đến ngày nay; đây là nơi Hồ Chủ tịch ngồi thảo Tuyên ngôn Độc lập; đây là nơi các chiến sĩ Cảm tử quân chiến đấu với tinh thần quyết tử bảo vệ Thủ Đô trong những ngày đầu kháng chiến...Mỗi góc phố một gợi nhớ, mỗi b­ước đi một bâng khuâng. Dọc Đồng Xuân, Hàng Giấy, Hàng Ngang, Hàng Đào, Bờ Hồ còn nghe đâu đây tiếng leng keng tàu điện thuở nào...Cho nên có câu hát ngỡ là rất khô khan nhưng lại say lòng bao người Hà Nội: “Xanh t­ươi bát ngát Tây Hồ, Hàng Đư­ờng ríu rít Hàng Ngang, Hàng Bạc, Hàng Gai, ôi tha thiết lòng ta biết bao nhiêu...”.

Ý thức được vai trò to lớn của các phố “hàng”, người ta đã đ­a ra nhiều dự án văn hóa. Nào khôi phục lại đường xe điện, tôn tạo lại một số ngôi nhà cổ, mở các phố ẩm thực, quy định các phố đi bộ tránh sự ồn ào đã quá sức chịu đựng do các loại xe máy... Những dự án đó có cái đang tiến hành, có cái hẳn còn lâu mới được chấp nhận, bởi sức ép nặng nề của đời sồng thường nhật của người dân sống trong khu phố cổ. Nhưng dẫu thế nào, một trong những công việc khẩn thiết của người Hà Nội là giữ lấy những nét văn hóa đặc sắc của những con phố mang tên “hàng“ của mình.

Vietbao (Theo: Người Hà Nội)
Chân dung "Người cha hoàn hão" xem mà rơi nước mắt
Comment :Hà Nội với những con phố mang tên “Hàng”
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hà Nội với những con phố mang tên “Hàng” bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ha Noi voi nhung con pho mang ten Hang ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hà Nội với những con phố mang tên “Hàng” ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Khám Phá Việt Nam
Hanoi streets named "Item"
Ke Cho, Hang Dao, Hang Ngang, Hang Mam, Hang Be, Hanoi people, entitled, trafficking, people, culture, street, century, to, winter
One of the cultural characteristics of Hanoi is a city with many named "Item". Many cities and towns also have many of the city called "goods", but refers to "goods", people only think of Hanoi only. .
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Hầu đồng trong văn hóa tâm linh người Việt
    Hầu đồng trong văn hóa tâm linh người Việt

    Từ ngàn xưa công lao của người cha và ân nghĩa của người mẹ đã được đúc kết qua hai câu ca dao mang nặng nghĩa tình. Quả vậy, ân nghĩa cha mẹ là không gì có thể so sánh được, như suối nguồn vô tận chảy mãi chẳng khi nào vơi cạn. Trong ngôn ngữ của người Việt “Mẫu” nghĩa là “Mẹ”. Từ niềm tự hào con rồng cháu tiên được mẹ Âu Cơ sinh ra bởi bọc trăm trứng, trải

  • Phố nghề Hà Nội
    Phố nghề Hà Nội

    Thăng Long Hà Nội từ xưa đến nay đã in đậm vào tiềm thức con người là biểu tượng của vùng đất kinh kỳ của thủ đô Hà Nội - một trung tâm văn hóa thương mại sầm uất sinh động và phồn hoa lớn nhất nước.

  • Vang vọng dưới chân núi Taarr-coong
    Vang vọng dưới chân núi Taarr-coong

    Cồng chiêng Tây Nguyên đã đến với bạn bè quốc tế, khi được coi là một nét văn hóa độc đáo của Việt nam. Nhưng không chỉ các dân tộc Tây Nguyên mới có chiêng. Tiếng chiêng đã đi vào cuộc sống từ thuở sơ khai của nhiều dân tộc Việt, với tiếng hát và những điệu múa bên bếp lửa bập bùng.

  • Phiên chợ Bưởi
    Phiên chợ Bưởi

    Phiên chợ Bưởi từ lâu với những nét đẹp vốn có đã đi sâu vào tâm hồn những người Hà Nội. Nó vừa mang cái thanh lịch của vùng đất ngàn năm văn hiến, vừa mang cái bình dị dân dã như chính người dân chất phát hồn hậu .

  • Thành phố bên Sông Hồng
  • Áo dài Việt Nam
    Áo dài Việt Nam

    Vào dịp Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội vừa qua, Á hậu Thụy Vân đã thực hiện 1 bộ ảnh tái hiện vẻ đẹp phụ nữ Hà Nội xưa trong tà áo dài Việt Nam

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t