Thứ hai, 22 Tháng mười một 2010, 07:59 GMT+7

Độc đáo tục cúng thần đá ở Hà Giang

Tục cúng thần Đá ở đây là di sản văn hoá phi vật thể độc đáo cần được bảo tồn, duy trì và phát huy vừa phục vụ nhu cầu sinh hoạt, hưởng thụ văn hoá cho nhân dân địa phương, mặt khác góp phần bảo tồn những giá trị văn hoá truyền thống, quảng bá và thu hút khách du lịch biết và đến với bãi đá cổ Xín Mần.
56.jpg
Người Nùng theo tín ngưỡng đa thần, họ coi vạn vật hữu linh (mọi vật đều có linh hồn). Người Nùng quan niệm vũ trụ chia làm ba mường: Mường trời là thế giới thần tiên, mường người là mặt đất, mường âm là mường của những người sống trong lòng đất chỉ nhỏ bằng chiếc bình vôi. Vì vậy họ thờ nhiều đối tượng như: thờ cúng tổ tiên, cúng thổ công, cúng thần Rừng, thần Suối. Đặc biệt, Nấm Dẩn là xã nội địa, nằm ở phía Tây Nam của huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang, là xã duy nhất trong vùng có tục cúng thần Đá – ngay tại nơi Bãi đá cổ Xín Mần.
Thần Đá - tiếng Nùng gọi là ‘‘Đản guy”. Trước năm 1966, khi đó xã Nấm Dẩn chưa vào hợp tác xã nông nghiệp, các hộ gia đình còn làm ăn cá thể, khi đó lễ cúng thần Đá do một mình dòng họ Ly đứng ra tổ chức mỗi năm một lần vào ngày mùng 1 tháng 6 âm lịch. Đến năm 1966, xã Nấm Dẩn vào hợp tác xã nông nghiệp, làm ăn tập thể, lúc này lễ cúng thần Đá trở thành lễ cúng chung của cả xã và ấn định vào ngày 2 tháng 6 âm lịch (do ngày 1/6 trùng với lễ cúng thần Suối).
Lễ cúng thần Đá có ý nghĩa và giá trị độc đáo đối với đời sống tâm linh, tín ngưỡng của người Nùng tại đây nên hàng năm chính quyền xã và toàn thể nhân dân rất quan tâm đến công tác tổ chức hoạt động và duy trì lễ cúng này. Nhằm bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị của lễ cúng thần Đá độc đáo này.
Để chuẩn bị cho lễ cúng thần Đá người dân ở đây chuẩn bị các lễ vật gồm có: một con lợn 50 – 60kg, một con gà trống, một chai rượu, một thếp giấy bản, một gói cơm nắm, chén, bát, đũa.
Vào ngày 2/6 âm lịch người ta chọn nơi nào có những vách đá cao sừng sững nhất trong vùng để dựng bàn thờ ngay dưới chân vách đá đó. Trước năm 1966, khi dòng họ Ly cúng thần Đá, địa điểm cúng ở gần khu vực di tích cự thạch; đến nay họ chuyển địa điểm cúng lên khu vực có vách đá cao, gần đỉnh núi – cách phiến đá A1 hơn 500m (là phiến đá có những hình khắc cổ độc đáo nhất trong khu vực bãi đá cổ Xín Mần được nhà nước xếp hạng di tích cấp Quốc gia năm 2008). Sáng sớm ngày 2/6 âm lịch những thanh niên trai tráng theo thầy cúng dựng lên một ‘‘đàn cúng’’ bằng các thanh gỗ cao 1,2m, dài 1,5m, rộng 1m sao cho đủ diện tích để bày đặt các lễ vật cúng.
Đàn cúng dựng xong, thầy cúng đặt mâm lên đàn cúng rồi để lên 01 bát nước lã, thả đồng tiền xu vào đó, 01 bát muối, 05 chiếc chén rồi thắp hương gọi thần Đá về. Thầy cúng làm thủ tục trình báo thần xong, người ta tiến hành cắt tiết lợn, gà ngay tại đó, mọi người đến dự mỗi người một việc, người thì mổ lợn, người thì nấu cơm, những người khéo tay lấy những tập giấy bản gấp đủ 12 quân giấy bạc - tượng trưng cho 12 tháng trong năm, các quân giấy bạc này trông giống như những con thuyền, để thay cho những đồng tiền trước đây.
Sau khi chuẩn bị xong đồ lễ cúng, thầy cúng tiến hành làm lễ từ khoảng 11 giờ trưa đến 13 giờ chiều cùng ngày. Thầy cúng thắp 5 nén hương mời các vị thần linh về dự. Nội dung bài cúng đại thể: ‘‘Hôm nay, ngày lành tháng tốt dân làng mời thần Đá trời, thần vách đá cao nhất, thần vách đá hoa, thần giữ đất, giữ đá đến ăn cỗ. Cầu mong các thần phù hộ cho bà con xã Nấm Dẩn mọi người khỏe mạnh không bị ốm đau bệnh tật, mưa thuận gió hòa, lúa ngô không có sâu bệnh phá hoại, vật nuôi trong nhà sinh sôi nảy nở, mùa màng tươi tốt…”.

Sau khi hết một tuần hương, thầy cúng làm thủ tục cúng hoá tiền vàng cho các thần Đá trở về nơi ở cũ. Lễ cúng kết thúc tại đây. Tiếp đó người ta tổ chức nấu thắng cố ngay tại nơi cúng để thầy cúng cùng nhân dân thụ lộc.

Vietbao (Theo: quehuongonline.vn)



Nhận xét tin Độc đáo tục cúng thần đá ở Hà Giang

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Độc đáo tục cúng thần đá ở Hà Giang bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Doc dao tuc cung than da o Ha Giang ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Độc đáo tục cúng thần đá ở Hà Giang ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Phong Tục Tập Quán của chuyên mục Khám Phá Việt Nam.

Uniquely continuous sacrificial stone in Ha Giang
Ha Giang, Xin Man, mushroom farmers, intangible, daily needs, cultural heritage, tourism, sacrificial, unique, protected exist, shaman, cliffs, values, people, holiday

custom sacrificial stone is that intangible cultural heritage can be preserved nicely, maintaining and promoting and serving the daily needs, enjoy cultural acceptance for local people, on the other hand contribute to the conservation of traditional cultural values, promote and ...





  • Nghin le chuyen tuan qua 137 197
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/7 - 19/7)

    TQ rời giàn khoan HD-981 ra khỏi khu vực Hoàng Sa; Bão Rammasun đổ bộ Việt Nam, bão quét từ Quảng Ninh tới các tỉnh biên giới; Vỡ đường ống dẫn nước Sông Đà lần thứ 9...là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (13/7 - 19/7).

  • Ban tin suc khoe tuan tu 13197
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 13-19/7)

    Vì sao người dân phải mòn mỏi đợi vaccine dịch vụ?; Cảnh giác với chiêu giả nhân viên y tế đến nhà lừa tiền; Mực ống bày bán trên vỉa hè ướp hóa chất lạ; Ngáp ngủ nhiều giúp tăng trí nhớ; Quan hệ trong bao lâu để cả hai đều thỏa mãn?; Mẹ bầu ăn nhạt sinh con thần đồng... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1307 1907
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/07 – 19/07)

    Thí sinh "Nữ hoàng sắc đẹp Việt Nam 2014" ném danh hiệu vào xe rác, Baggio thừa nhận từng lén lút qua lại với Andrea khi đã kết hôn, Tiễn đưa nhà văn Tô Hoài về nơi an nghỉ cuối cùng, Cường đôla tung ảnh hạnh phúc, Lý Nhã Kỳ phát âm tiếng Anh sai, Phạm Băng Băng từng bị băng huyết vì phá thai ở nhà,...là những thông tin nổi bật của showbiz trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1307 1907
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/07 – 19/07)

    Tổng cục Cảnh sát kiểm tra tin đồn Lê Văn Luyện trốn trại; Vụ Cát Tường: 'Tôi có niềm tin lần này sẽ tìm thấy xác con'; Vợ cùng "phi công trẻ" lập mưu giết chồng; Những cuộc 'xóa số' tàn bạo của giang hồ đất Cảng; Hàng nghìn người xem xử tội phạm hiếp dâm hàng loạt; Người tâm thần phạm tội: Những vụ án kinh hoàng; ........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1307 1907
    Toàn cảnh kinh tế tuần (13/07 - 19/07)

    Sau sự tăng giá bất ngờ của xăng, giá thực phẩm leo thang chóng mặt, WB dự báo kinh tế Việt nam tăng trưởng 5.4%, lợi nhuận ngành ngân hàng được công bố không có mấy điểm sáng, lãi suất được dự báo tiếp tục giảm... là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.