Thứ hai, 22 Tháng mười một 2010, 07:59 GMT+7

Độc đáo tục cúng thần đá ở Hà Giang

Tục cúng thần Đá ở đây là di sản văn hoá phi vật thể độc đáo cần được bảo tồn, duy trì và phát huy vừa phục vụ nhu cầu sinh hoạt, hưởng thụ văn hoá cho nhân dân địa phương, mặt khác góp phần bảo tồn những giá trị văn hoá truyền thống, quảng bá và thu hút khách du lịch biết và đến với bãi đá cổ Xín Mần.
56.jpg
Người Nùng theo tín ngưỡng đa thần, họ coi vạn vật hữu linh (mọi vật đều có linh hồn). Người Nùng quan niệm vũ trụ chia làm ba mường: Mường trời là thế giới thần tiên, mường người là mặt đất, mường âm là mường của những người sống trong lòng đất chỉ nhỏ bằng chiếc bình vôi. Vì vậy họ thờ nhiều đối tượng như: thờ cúng tổ tiên, cúng thổ công, cúng thần Rừng, thần Suối. Đặc biệt, Nấm Dẩn là xã nội địa, nằm ở phía Tây Nam của huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang, là xã duy nhất trong vùng có tục cúng thần Đá – ngay tại nơi Bãi đá cổ Xín Mần.
Thần Đá - tiếng Nùng gọi là ‘‘Đản guy”. Trước năm 1966, khi đó xã Nấm Dẩn chưa vào hợp tác xã nông nghiệp, các hộ gia đình còn làm ăn cá thể, khi đó lễ cúng thần Đá do một mình dòng họ Ly đứng ra tổ chức mỗi năm một lần vào ngày mùng 1 tháng 6 âm lịch. Đến năm 1966, xã Nấm Dẩn vào hợp tác xã nông nghiệp, làm ăn tập thể, lúc này lễ cúng thần Đá trở thành lễ cúng chung của cả xã và ấn định vào ngày 2 tháng 6 âm lịch (do ngày 1/6 trùng với lễ cúng thần Suối).
Lễ cúng thần Đá có ý nghĩa và giá trị độc đáo đối với đời sống tâm linh, tín ngưỡng của người Nùng tại đây nên hàng năm chính quyền xã và toàn thể nhân dân rất quan tâm đến công tác tổ chức hoạt động và duy trì lễ cúng này. Nhằm bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị của lễ cúng thần Đá độc đáo này.
Để chuẩn bị cho lễ cúng thần Đá người dân ở đây chuẩn bị các lễ vật gồm có: một con lợn 50 – 60kg, một con gà trống, một chai rượu, một thếp giấy bản, một gói cơm nắm, chén, bát, đũa.
Vào ngày 2/6 âm lịch người ta chọn nơi nào có những vách đá cao sừng sững nhất trong vùng để dựng bàn thờ ngay dưới chân vách đá đó. Trước năm 1966, khi dòng họ Ly cúng thần Đá, địa điểm cúng ở gần khu vực di tích cự thạch; đến nay họ chuyển địa điểm cúng lên khu vực có vách đá cao, gần đỉnh núi – cách phiến đá A1 hơn 500m (là phiến đá có những hình khắc cổ độc đáo nhất trong khu vực bãi đá cổ Xín Mần được nhà nước xếp hạng di tích cấp Quốc gia năm 2008). Sáng sớm ngày 2/6 âm lịch những thanh niên trai tráng theo thầy cúng dựng lên một ‘‘đàn cúng’’ bằng các thanh gỗ cao 1,2m, dài 1,5m, rộng 1m sao cho đủ diện tích để bày đặt các lễ vật cúng.
Đàn cúng dựng xong, thầy cúng đặt mâm lên đàn cúng rồi để lên 01 bát nước lã, thả đồng tiền xu vào đó, 01 bát muối, 05 chiếc chén rồi thắp hương gọi thần Đá về. Thầy cúng làm thủ tục trình báo thần xong, người ta tiến hành cắt tiết lợn, gà ngay tại đó, mọi người đến dự mỗi người một việc, người thì mổ lợn, người thì nấu cơm, những người khéo tay lấy những tập giấy bản gấp đủ 12 quân giấy bạc - tượng trưng cho 12 tháng trong năm, các quân giấy bạc này trông giống như những con thuyền, để thay cho những đồng tiền trước đây.
Sau khi chuẩn bị xong đồ lễ cúng, thầy cúng tiến hành làm lễ từ khoảng 11 giờ trưa đến 13 giờ chiều cùng ngày. Thầy cúng thắp 5 nén hương mời các vị thần linh về dự. Nội dung bài cúng đại thể: ‘‘Hôm nay, ngày lành tháng tốt dân làng mời thần Đá trời, thần vách đá cao nhất, thần vách đá hoa, thần giữ đất, giữ đá đến ăn cỗ. Cầu mong các thần phù hộ cho bà con xã Nấm Dẩn mọi người khỏe mạnh không bị ốm đau bệnh tật, mưa thuận gió hòa, lúa ngô không có sâu bệnh phá hoại, vật nuôi trong nhà sinh sôi nảy nở, mùa màng tươi tốt…”.

Sau khi hết một tuần hương, thầy cúng làm thủ tục cúng hoá tiền vàng cho các thần Đá trở về nơi ở cũ. Lễ cúng kết thúc tại đây. Tiếp đó người ta tổ chức nấu thắng cố ngay tại nơi cúng để thầy cúng cùng nhân dân thụ lộc.

Vietbao (Theo: quehuongonline.vn)


Nhận xét tin Độc đáo tục cúng thần đá ở Hà Giang

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Độc đáo tục cúng thần đá ở Hà Giang bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Doc dao tuc cung than da o Ha Giang ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Độc đáo tục cúng thần đá ở Hà Giang ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Phong Tục Tập Quán của chuyên mục Khám Phá Việt Nam.

Uniquely continuous sacrificial stone in Ha Giang
Ha Giang, Xin Man, mushroom farmers, intangible, daily needs, cultural heritage, tourism, sacrificial, unique, protected exist, shaman, cliffs, values, people, holiday

custom sacrificial stone is that intangible cultural heritage can be preserved nicely, maintaining and promoting and serving the daily needs, enjoy cultural acceptance for local people, on the other hand contribute to the conservation of traditional cultural values, promote and ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat 248 den 308
    Sự kiện quốc tế nổi bật (24-8 đến 30-8)

    Israel – Palestine đạt được thỏa thuận ngừng bắn dài hạn, Mỹ hợp tác với Syria để chống phiến quân tự xưng là Nhà nước Hồi giáo (IS), cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukcraine Petro Poroshenko không có tiến triển nào đáng kể... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2408 3008
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (24/08 - 30/08)

    4.000 tỷ đồng "số hóa" SGK: Nghi vấn trục lợi từ máy tính bảng; Sư tử TQ canh di tích: Tha hóa về biểu trưng văn hóa! ; Phó phòng Bộ Công Thương nhận tiền "lót tay" công khai.... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (24/08 - 30/08)

  • Toan canh Showbiz tuan 2408 3008
    Toàn cảnh Showbiz tuần (24/08 – 30/08)

    Siêu mẫu Thanh Hằng bị tố vô cảm sau khi gây tai nạn, Hương Tràm lộ nội y phản cảm, Khánh Ly công bố thủ bút tác quyền của Trịnh Công Sơn, An Nguy bất ngờ viết tâm thư gửi Toàn Shinoda, Những hình ảnh ấn tượng tại lễ trao giải MTV Music Video Awards 2014, Mỹ nam xứ Hàn Kim Hyun Joong hành hung bạn gái, Brad Pitt và Angeline Jolie đã bí mật làm đám cưới ở Pháp,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2408 3008
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua ( 24/08 - 30/08)

    Hàng loạt thanh niên tự hại đời vì “yêu” trẻ con; Vụ án Cát Tường – chuyện bây giờ mới kể; Những tình huống bi hài “khó đỡ” tại chốt 141; Chuyện chưa kể về cuộc vây bắt ông trùm Minh “Sâm” và đồng bọn; Những thói quen kỳ lạ của hung thủ tố cáo tội ác; .......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 258 318
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (25/8 - 31/8)

    Không khí của mùa Trung thu đã lan tỏa đến khắp mọi nơi, nhiều bài viết hay về Trung thu, những cách làm bánh trung thu hữu ích. Rất nhiều những câu chuyện gia đình ý nghĩa, và những câu chuyện cảm động có thật trong cuộc sống; Bố mẹ chôn sống, đánh đập con là tin nuôi dạy con gây chấn động; Tin thực phẩm bẩn, và nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm khác...