Thứ bảy, 28 Tháng một 2012, 15:14 GMT+7

Cuộc hành quân nghìn dặm

Hà Nội có phố Giang Văn Minh. Mỗi năm đến ngày mùng 5 tháng Giêng có nhiều người Hà Nội đến đây lễ Phật và thắp hương tưởng niệm những nghĩa sỹ của vua Quang Trung đã hy sinh trong trận Đống Đa. Khác hẳn nơi gò Đống Đa có tổ chức lễ hội mừng chiến thắng ở đây sương khói bảng lảng với lòng người tưởng niệm trong không khí tịch mịch, u huyền.

Có lẽ vì nhiều người chưa biết và cũng chưa ai tổng kết được có bao nhiêu chàng trai khắp cả nước có mặt trong đoàn quân đi giải phóng quê hương dưới sự chỉ huy tài tình của vị vua áo vải cờ đào mà cuộc hành quân thần tốc và tập kích chớp nhoáng khiến quân thù trở tay không kịp.

Cuoc hanh quan nghin dam

Sau khi lên ngôi ở Huế, vua Quang Trung ra lệnh hành quân ra Bắc diệt quân thù xâm lược cứu đất nước thì đoàn quân của Người gồm những nghĩa sỹ của tỉnh nào? Đó là mùa xuân năm 1789 cả đất nước đang tưng bừng vào xuân không loại trừ có những vùng bị giặc chiếm đóng vì giặc vơ vét đến nỗi không có chiếc bánh chưng để ăn. Chúng ung dung ở Thăng Long rượu thịt ê hề, kê cao gối mà ngủ nào ngờ chỉ trong giây lát chúng không còn đường thoát.

Cũng năm này ở phía bên kia địa cầu nước Pháp đã vùng lên làm cách mạng lật đổ triều vua phong kiến phá tan ngục Bastille tượng trưng cho chế độ phong kiến dựng nên nền cộng hòa mở đầu cho cả thế giới đi vào cách mạng dân chủ. Thì năm 1789 này những người nông dân Việt Nam chân đất, áo nâu, chỉ với nửa lòng cơm nhạt cũng đã làm nên lịch sử kinh thiên động địa.

Từ khi dời bỏ đất Tây Sơn của Bình Định ra đến Huế thuận lòng người và ý trời, Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ lên ngôi vua lấy niên hiệu là Quang Trung rồi ngay từ đàn tế trời này ông kéo quân thẳng ra Bắc với một tốc độ phi thường.

Qua Quảng Ngãi, Quảng Nam, qua Huế, qua Quảng Bình Quảng Trị, qua Hà Tĩnh, Nghệ An, qua Thanh Hóa những âm sắc còn đọng trong giọng nói miền Trung, khi đi qua Tam Điệp vào đất Bắc, mảnh đất mà gần đây thôi Ngô Thì Nhậm một danh sĩ đất Bắc Hà cho lui quân về để bảo toàn lực lượng khiến vua Quang Trung phải thốt lên:

Kế sách này phi Ngô Thì Nhậm thì không ai có thể nghĩ ra.

Đây đã là đất Bắc những Ninh Bình, Nam Định, Thái Bình… mùa đông đang cao điểm cái rét thấu xương chết cả đàn cá, những cây lộc vừng xen kẽ với hàng rào che vùng đồng chiêm cũng tơi bời những chiếc lá đỏ xuống những chiếc ao bèo ngập nước, người đồng chiêm nghe đoàn quân thần tốc đi qua cũng vứt bỏ cày cuốc để tòng quân đi đánh giặc dù chưa biết phải đi bao xa, có nhiều người chưa biết Thăng Long là đâu.

Có nhà nghiên cứu lịch sử cho rằng khi đoàn quân đến Hà Nam - Phủ Lý đã đông đến mấy chục vạn người, để cuộc hành quân được mau chóng, vua Quang Trung chia quân thành tổ 3 người, mỗi người nằm nghỉ trên võng hai người cáng cái võng đi cứ lần lượt như thế ai cũng được nghỉ trong khi hành quân và còn có thêm sáng kiến nữa, quân vừa đi vừa thổi cơm bằng cách buộc niêu cơm vào cái cần giống như cần câu mà sau này hội thổi cơm thi ở đồng bằng Bắc bộ đã bắt chước kiểu làm này.

Đoàn quân vượt qua hàng chục tỉnh binh lính là người của nhiều địa phương nhưng chủ yếu là nông dân và khi họ đến gần Thăng Long thì đã cuối tháng Chạp. Làng làng chuẩn bị ăn tết, mỗi nhà ăn đụng vài cân thịt gói vài chiếc bánh chưng. Mảnh vườn sau nhà vạt hoa cải vàng tươi, những cây cải củ hoa trắng không làm tươi nổi những căn nhà lụp xụp nghèo khó.

Tuy vậy đoàn quân đi đến đâu đều được nhân dân ủng hộ, nơi thì mang cơm, nơi thì mang cháo, nơi gánh bánh chưng. Ở Thanh Hóa có một vùng bên đường chỉ có cháo mang ra ủng hộ, ngày nay vẫn còn cái tên Đồng Giao Quán Cháo.

Trong đoàn quân ấy đường thì xa việc chăm sóc y tế đâu có chu đáo. Những người miền Nam chưa quen với cái rét miền Bắc, tránh sao khỏi bệnh tật ốm đau phải nằm lại dọc đường, xác chôn trong một nghĩa địa nào đó, lâu ngày không ai nhớ nữa chỉ biết rằng đó là nghĩa quân đi giải phóng Thăng Long. Khi vua Quang Trung dõng dạc nói trước ba quân rằng:

Chúng ta sẽ giải phóng Thăng Long trước ngày khai hạ.

Thì một nắm cơm cũng là bữa cỗ khải hoàn giữa kinh thành cổ kính.

Đoàn quân chia làm nhiều mũi cứ thẳng tiến ra hướng Bắc có khi bao vây một đồn giặc không cần đến hoả hổ mà không cho một tên lính nào chạy thoát. Như ở Ngọc Hồi ta tiêu diệt hoàn toàn khiến đồn này ở gần Thăng Long mà quân giặc ở Thăng Long không hề biết.

Dự kiến của Quang Trung là mùng 7 tháng Giêng sẽ giải phóng hoàn toàn Thăng Long nhưng ngày mùng 5 tháng Giêng áo bào của nhà vua còn sạm đen thuốc súng và thớt voi nhà vua cưỡi đã đi giữa kinh thành làm quân giặc cuống cuồng tìm đường chạy trốn chen chúc nhau qua cầu phao sông Nhị Hà khiến cầu phao nặng quá mà gẫy xuống sông. Triều đình của vua Lê Hiểu Tông cũng phải ngỡ ngàng trước đoàn quân sạm đen vì mưa nắng đường xa.

Trong cuộc hành quân nghìn dặm này chắc chắn có những nghĩa binh vì quá hăng hái, vì quá yêu nước, vì quá căm thù giặc nên xông lên đầu hàng quân, tránh sao khỏi mũi tên hòn đạn. Không ai biết và cũng không ai thống kê được trong khi một rừng người đang say mê với tiếng trống khải hoàn và cảnh vật tráng lệ của kinh thành miền Bắc.

Sau này trong một bài hát về Thăng Long nhạc sỹ Văn Cao có viết:

Lũ quân chàng Tôn sập cầu trôi đầy sông.

Biết đâu trong đoàn quân truy kích giặc ấy có người mải mê mà đành gửi mình vào dòng sông Nhị Hà cũng như địa điểm Quán Gánh ở trên đường số 1 cũng có người nằm lại hoặc cánh quân phía làng Nhân Mục cạnh một chiếc cầu ao hay bên luỹ tre, người nghĩa quân được dân làng thương tiếc chôn cất tử tế.

Xung quanh khu gò Đống Đa quân giặc chết ngổn ngang người dân phải thu gom xác chết phủ đất lên trên thành gò. Còn nghĩa binh đã có bao nhiêu người hy sinh và sau này những ai được đưa vào chùa Kim Sơn có bát hương có bài vị để người sau nhớ ơn thờ phụng.

Sau vua Quang Trung vào cung được vua Hiển Tông gả người con gái út mới 16 tuổi là nàng công chúa Ngọc Hân làm vợ.

Cuoc hanh quan nghin dam

Tuy là người miền núi chữ nghĩa thánh hiền không được là bao nhưng cũng đã nhiều năm sống ở kinh thành Huế và nhất là chỉ huy hàng vạn nghĩa binh nên vua Quang Trung đã biết đối nhân xử thế.

Nàng Ngọc Hân phải rời xa kinh thành Thăng Long có lẽ ngoài mối duyên tiền định còn có ý trả ơn người anh hùng áo vải đã vì Thăng Long mà hành quân đến đây. Chỉ tiếc mối tơ duyên này đang hạnh phúc thì Quang Trung mất sớm và dâu bể cuộc đời đã khiến Ngọc Hân chết trong âm thầm khi Gia Long lên ngôi.

Hà Nội còn một chùa Kim Sơn là dấu tích không phai mờ để lòng người nhớ ơn những ai đã vì Thăng Long mà không còn nữa cũng như trong trận chiến thắng Điện Biên Phủ trên không tháng 12-1972 những ai đã nằm lại ở Khâm Thiêm, Cổ Loa, An Dương… cùng là ngôi mộ tập thể ở phố Lý Thường Kiệt nơi chôn cất đồng bào và chiến sỹ tháng 12-1946.

Có một Hà Nội dương hôm nay chúng ta luôn nhớ ơn một Hà Nội âm kéo dài hàng nghìn năm trong lịch sử.

Viet Bao

TIN Khám Phá Việt Nam NỔI BẬT

Trên đời này Hoài Linh sợ nhất là... ba má

Trên đời này Hoài Linh sợ nhất là ba má. Đời anh chưa bao giờ làm cho ba má buồn lòng, ba mẹ anh thích cái gì là anh đều nhào vô nói ba má cứ để đó con lo...

Nhận xét tin Cuộc hành quân nghìn dặm

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cuộc hành quân nghìn dặm bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cuoc hanh quan nghin dam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cuộc hành quân nghìn dặm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Lễ Hội Việt Nam của chuyên mục Khám Phá Việt Nam.

The operation thousands of miles
Thang Long, Hanoi, Giang Van Minh, Emperor Quang Trung, a military operation, Go Da, Da Battle, Army, thousands of miles away, Memorial, hearts, many people , Jan. to

Hanoi Giang Van Minh City. Each year the 5th day of January, Hanoi and more people come here to burn incense and worship Buddha and commemorate the meaning of King Quang Trung Graduate sacrificed in Dong Da victory. Unlike Da mound where festivities organized war ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Thong tin chinh thuc to chuc ky thi quoc gia
    Thông tin chính thức "tổ chức kỳ thi quốc gia"

    Những thay đổi về kỳ tuyển sinh 2015 đang khiến học trò lo lắng vì các em chỉ còn 9 tháng, khó có thể thích nghi ngay với phương án thi mới như vậy.

  • Ep cung nhuc hinh Can nguyen cua an oan
    Ép cung, nhục hình: Căn nguyên của án oan!

    Nhiều vụ cảnh sát dùng nhục hình với nghi phạm đã xảy ra. Hành vi này của người cảnh sát là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm tới sức khỏe, danh dự của công dân, gây mất niềm tin của quần chúng nhân dân đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật, tạo ra bức xúc trong dư luận xã hội.

  • Nu y ta mang bau om con tu tu
    Nữ y tá mang bầu ôm con tử tự

    Chỉ vì bế tắc, mâu thuẫn trong cuộc sống, người làm mẹ đã nhẫn tâm ép con phải chết cùng mình. Dư luận đồng cảm có, xót thương có và kèm theo cả sự phẫn nộ tột cùng.

  • Dich dau mat do dien bien bat thuong
    Dịch đau mắt đỏ diễn biến bất thường

    Thời điểm này, dịch đau mắt đỏ ở Hà Nội chỉ mới lây lan trong phạm vi gia đình nhưng vì là dịch nên có thể lây lan rộng hơn.

  • Thu hut Shisha gioi tre Sanh dieu den te nan
    Thú hút "Shisha" giới trẻ: Sành điệu đến tệ nạn

    Hút shisha đang trở thành thú tiêu khiển “sành điệu” của giới trẻ, được quảng cáo không độc, không nicotine và hoàn toàn từ thảo dược…

  • Su kien quoc te noi bat 079 139
    Sự kiện quốc tế nổi bật (07/9 - 13/9)

    Tổng thống Mỹ B. Obama công bố chiến lược chống khủng bố, EU thông qua lệnh trừng phạt mới nhằm vào các công ty của Nga, Hà Lan công bố kết quả vụ điều tra máy bay rơi MH 17... là những tin nổi bật trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 0709 1309
    Toàn cảnh Showbiz tuần (07/09 – 13/09)

    MV 'Em của ngày hôm qua' đạt kỷ lục 40 triệu view, Liveshow Ngọc Sơn "hỗn loạn" vì quá đông khán giả, Đạo diễn Lê Hoàng bị chỉ trích gay gắt trên sóng truyền hình, Danh hài Tấn Beo chê Trấn Thành diễn hài dở, Ngọc Trinh nhận "mưa đá" vì in hình bán nude lên túi tặng trẻ em, Thúy Khanh, Nhật Tinh Anh bị khán giả mời uống thuốc lắc,...

  • Nghin le chuyen tuan qua 0709 1309
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (07/09 - 13/09)

    Nữ y tá mang bầu ôm con tử tự; Phạm nhân “lướt” Facebook trong tù gần 1 năm; Đổ bồn nước inox trong trường học, 2 học sinh tử vong; Vụ xe khách rơi xuống vực ở Sa Pa: Cô gái mất chồng sắp cưới đã qua đời.....là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (07/09 - 13/09).

  • Tong hop Doi song tuan qua 079 139
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (07/9 - 13/9)

    Đêm rằm tháng tám đã chạm ngõ mọi gia đình Việt Nam để lại những dấu ấn về Tết trung thu thật đẹp; Vụ án thương tâm thai phụ ôm con tự tử trên sông Lô gây phẫn nộ dư luận, đau xót trước những phận làm mẹ làm dâu bất hạnh; những thông tin xung quanh vấn đề an toàn thực phẩm, thực phẩm bẩn là những thông tin đáng chú ý nhất tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 0709 1309
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (07/09 - 13/09)

    Phạm nhân vô tư “lướt” facebook trong… tù?; Ép cung, nhục hình: Căn nguyên của án oan!; Hai nữ sinh giỏi nhảy lầu tự tử chấn động Nhật Bản; Cảnh giác những thủ đoạn mới của tội phạm cướp giật; Thảm án đau lòng từ những mâu thuẫn mẹ chồng nàng dâu; “Yêu râu xanh” và nạn nhân cùng bế con đến tòa;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.