Cuộc hành quân nghìn dặm

Hà Nội có phố Giang Văn Minh. Mỗi năm đến ngày mùng 5 tháng Giêng có nhiều người Hà Nội đến đây lễ Phật và thắp hương tưởng niệm những nghĩa sỹ của vua Quang Trung đã hy sinh trong trận Đống Đa. Khác hẳn nơi gò Đống Đa có tổ chức lễ hội mừng chiến thắng ở đây sương khói bảng lảng với lòng người tưởng niệm trong không khí tịch mịch, u huyền.

Có lẽ vì nhiều người chưa biết và cũng chưa ai tổng kết được có bao nhiêu chàng trai khắp cả nước có mặt trong đoàn quân đi giải phóng quê hương dưới sự chỉ huy tài tình của vị vua áo vải cờ đào mà cuộc hành quân thần tốc và tập kích chớp nhoáng khiến quân thù trở tay không kịp.

Cuoc hanh quan nghin dam

Sau khi lên ngôi ở Huế, vua Quang Trung ra lệnh hành quân ra Bắc diệt quân thù xâm lược cứu đất nước thì đoàn quân của Người gồm những nghĩa sỹ của tỉnh nào? Đó là mùa xuân năm 1789 cả đất nước đang tưng bừng vào xuân không loại trừ có những vùng bị giặc chiếm đóng vì giặc vơ vét đến nỗi không có chiếc bánh chưng để ăn. Chúng ung dung ở Thăng Long rượu thịt ê hề, kê cao gối mà ngủ nào ngờ chỉ trong giây lát chúng không còn đường thoát.

Cũng năm này ở phía bên kia địa cầu nước Pháp đã vùng lên làm cách mạng lật đổ triều vua phong kiến phá tan ngục Bastille tượng trưng cho chế độ phong kiến dựng nên nền cộng hòa mở đầu cho cả thế giới đi vào cách mạng dân chủ. Thì năm 1789 này những người nông dân Việt Nam chân đất, áo nâu, chỉ với nửa lòng cơm nhạt cũng đã làm nên lịch sử kinh thiên động địa.

Từ khi dời bỏ đất Tây Sơn của Bình Định ra đến Huế thuận lòng người và ý trời, Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ lên ngôi vua lấy niên hiệu là Quang Trung rồi ngay từ đàn tế trời này ông kéo quân thẳng ra Bắc với một tốc độ phi thường.

Qua Quảng Ngãi, Quảng Nam, qua Huế, qua Quảng Bình Quảng Trị, qua Hà Tĩnh, Nghệ An, qua Thanh Hóa những âm sắc còn đọng trong giọng nói miền Trung, khi đi qua Tam Điệp vào đất Bắc, mảnh đất mà gần đây thôi Ngô Thì Nhậm một danh sĩ đất Bắc Hà cho lui quân về để bảo toàn lực lượng khiến vua Quang Trung phải thốt lên:

Kế sách này phi Ngô Thì Nhậm thì không ai có thể nghĩ ra.

Đây đã là đất Bắc những Ninh Bình, Nam Định, Thái Bình… mùa đông đang cao điểm cái rét thấu xương chết cả đàn cá, những cây lộc vừng xen kẽ với hàng rào che vùng đồng chiêm cũng tơi bời những chiếc lá đỏ xuống những chiếc ao bèo ngập nước, người đồng chiêm nghe đoàn quân thần tốc đi qua cũng vứt bỏ cày cuốc để tòng quân đi đánh giặc dù chưa biết phải đi bao xa, có nhiều người chưa biết Thăng Long là đâu.

Có nhà nghiên cứu lịch sử cho rằng khi đoàn quân đến Hà Nam - Phủ Lý đã đông đến mấy chục vạn người, để cuộc hành quân được mau chóng, vua Quang Trung chia quân thành tổ 3 người, mỗi người nằm nghỉ trên võng hai người cáng cái võng đi cứ lần lượt như thế ai cũng được nghỉ trong khi hành quân và còn có thêm sáng kiến nữa, quân vừa đi vừa thổi cơm bằng cách buộc niêu cơm vào cái cần giống như cần câu mà sau này hội thổi cơm thi ở đồng bằng Bắc bộ đã bắt chước kiểu làm này.

Đoàn quân vượt qua hàng chục tỉnh binh lính là người của nhiều địa phương nhưng chủ yếu là nông dân và khi họ đến gần Thăng Long thì đã cuối tháng Chạp. Làng làng chuẩn bị ăn tết, mỗi nhà ăn đụng vài cân thịt gói vài chiếc bánh chưng. Mảnh vườn sau nhà vạt hoa cải vàng tươi, những cây cải củ hoa trắng không làm tươi nổi những căn nhà lụp xụp nghèo khó.

Tuy vậy đoàn quân đi đến đâu đều được nhân dân ủng hộ, nơi thì mang cơm, nơi thì mang cháo, nơi gánh bánh chưng. Ở Thanh Hóa có một vùng bên đường chỉ có cháo mang ra ủng hộ, ngày nay vẫn còn cái tên Đồng Giao Quán Cháo.

Trong đoàn quân ấy đường thì xa việc chăm sóc y tế đâu có chu đáo. Những người miền Nam chưa quen với cái rét miền Bắc, tránh sao khỏi bệnh tật ốm đau phải nằm lại dọc đường, xác chôn trong một nghĩa địa nào đó, lâu ngày không ai nhớ nữa chỉ biết rằng đó là nghĩa quân đi giải phóng Thăng Long. Khi vua Quang Trung dõng dạc nói trước ba quân rằng:

Chúng ta sẽ giải phóng Thăng Long trước ngày khai hạ.

Thì một nắm cơm cũng là bữa cỗ khải hoàn giữa kinh thành cổ kính.

Đoàn quân chia làm nhiều mũi cứ thẳng tiến ra hướng Bắc có khi bao vây một đồn giặc không cần đến hoả hổ mà không cho một tên lính nào chạy thoát. Như ở Ngọc Hồi ta tiêu diệt hoàn toàn khiến đồn này ở gần Thăng Long mà quân giặc ở Thăng Long không hề biết.

Dự kiến của Quang Trung là mùng 7 tháng Giêng sẽ giải phóng hoàn toàn Thăng Long nhưng ngày mùng 5 tháng Giêng áo bào của nhà vua còn sạm đen thuốc súng và thớt voi nhà vua cưỡi đã đi giữa kinh thành làm quân giặc cuống cuồng tìm đường chạy trốn chen chúc nhau qua cầu phao sông Nhị Hà khiến cầu phao nặng quá mà gẫy xuống sông. Triều đình của vua Lê Hiểu Tông cũng phải ngỡ ngàng trước đoàn quân sạm đen vì mưa nắng đường xa.

Trong cuộc hành quân nghìn dặm này chắc chắn có những nghĩa binh vì quá hăng hái, vì quá yêu nước, vì quá căm thù giặc nên xông lên đầu hàng quân, tránh sao khỏi mũi tên hòn đạn. Không ai biết và cũng không ai thống kê được trong khi một rừng người đang say mê với tiếng trống khải hoàn và cảnh vật tráng lệ của kinh thành miền Bắc.

Sau này trong một bài hát về Thăng Long nhạc sỹ Văn Cao có viết:

Lũ quân chàng Tôn sập cầu trôi đầy sông.

Biết đâu trong đoàn quân truy kích giặc ấy có người mải mê mà đành gửi mình vào dòng sông Nhị Hà cũng như địa điểm Quán Gánh ở trên đường số 1 cũng có người nằm lại hoặc cánh quân phía làng Nhân Mục cạnh một chiếc cầu ao hay bên luỹ tre, người nghĩa quân được dân làng thương tiếc chôn cất tử tế.

Xung quanh khu gò Đống Đa quân giặc chết ngổn ngang người dân phải thu gom xác chết phủ đất lên trên thành gò. Còn nghĩa binh đã có bao nhiêu người hy sinh và sau này những ai được đưa vào chùa Kim Sơn có bát hương có bài vị để người sau nhớ ơn thờ phụng.

Sau vua Quang Trung vào cung được vua Hiển Tông gả người con gái út mới 16 tuổi là nàng công chúa Ngọc Hân làm vợ.

Cuoc hanh quan nghin dam

Tuy là người miền núi chữ nghĩa thánh hiền không được là bao nhưng cũng đã nhiều năm sống ở kinh thành Huế và nhất là chỉ huy hàng vạn nghĩa binh nên vua Quang Trung đã biết đối nhân xử thế.

Nàng Ngọc Hân phải rời xa kinh thành Thăng Long có lẽ ngoài mối duyên tiền định còn có ý trả ơn người anh hùng áo vải đã vì Thăng Long mà hành quân đến đây. Chỉ tiếc mối tơ duyên này đang hạnh phúc thì Quang Trung mất sớm và dâu bể cuộc đời đã khiến Ngọc Hân chết trong âm thầm khi Gia Long lên ngôi.

Hà Nội còn một chùa Kim Sơn là dấu tích không phai mờ để lòng người nhớ ơn những ai đã vì Thăng Long mà không còn nữa cũng như trong trận chiến thắng Điện Biên Phủ trên không tháng 12-1972 những ai đã nằm lại ở Khâm Thiêm, Cổ Loa, An Dương… cùng là ngôi mộ tập thể ở phố Lý Thường Kiệt nơi chôn cất đồng bào và chiến sỹ tháng 12-1946.

Có một Hà Nội dương hôm nay chúng ta luôn nhớ ơn một Hà Nội âm kéo dài hàng nghìn năm trong lịch sử.

Viet Bao

Video được xem nhiều nhất

Vẻ đẹp bình yên của thị trấn Mai Châu, Hòa Bình
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Khám Phá Việt Nam NỔI BẬT

Tiếp tục đổi mới và bảo đảm chất lượng giáo dục

Tiếp tục đổi mới và tăng cường các điều kiện đảm bảo chất lượng giáo dục là những nhiệm vụ trọng tâm chủ yếu mà ngành giáo dục sẽ thực hiện trong năm học mới 2015 - 2016.

Bạo lực học đường: Răn đe vẫn chưa sợ

Việc xuất hiện nhiều clip đánh nhau trên mạng hiện nay khiến phụ huynh lo lắng về tình hình bạo lực học đường, dù các vụ ẩu đả đều được nhà trường, công an xử lý, răn đe.

Nhận xét tin Cuộc hành quân nghìn dặm

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cuộc hành quân nghìn dặm bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cuoc hanh quan nghin dam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cuộc hành quân nghìn dặm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Khám Phá Việt Nam.

The operation thousands of miles
Thang Long, Hanoi, Giang Van Minh, Emperor Quang Trung, a military operation, Go Da, Da Battle, Army, thousands of miles away, Memorial, hearts, many people , Jan. to

Hanoi Giang Van Minh City. Each year the 5th day of January, Hanoi and more people come here to burn incense and worship Buddha and commemorate the meaning of King Quang Trung Graduate sacrificed in Dong Da victory. Unlike Da mound where festivities organized war ...



  • Xe may vo chu chua 1 6 ty dong
    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng

    Công an huyện Hương Sơn cho biết, mặc dù đã xác định được chủ đăng ký của chiếc xe máy có 1,6 tỉ đồng bỏ lại bên đường là ai. Tuy nhiên chủ chiếc xe cho biết đã chuyển chiếc xe lại cho chồng, người chồng đang thụ án tù về tội..

  • Be gai bi me tuoi xang thieu song
    Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống

    Chỉ vì bán không hết vé số, bé Nguyễn Thị Kim L. ( 13 tuổi ) bị mẹ ruột tưới xăng. Trong lúc bị phỏng nặng, cháu bé đã lao tới ôm lấy mẹ để cầu cứu.

  • Nghi van ban trai bi mat cua HH Ky Duyen
    Nghi vấn "bạn trai bí mật" của HH Kỳ Duyên

    Kỳ Duyên đã lên tiếng khi thông tin "bạn trai bí mật" bất ngờ được hé lộ.

  • Nhung vu canh sat giao thong bat cuop
    Những vụ cảnh sát giao thông bắt cướp

    Đã có rất nhiều trường hợp vận chuyển ma túy, đối tượng truy nã bị bắt giữ ngay trên đường di chuyển và dĩ nhiên ở góc độ này, Cảnh sát giao thông chính là những người đấu tranh trực tiếp với những kẻ phạm tội

  • Bangkok rung chuyen vi danh bom
    Bangkok rung chuyển vì đánh bom

    19 giờ tối 17/8, một quả bom được cài ngay bên trong khuôn viên ngôi đền Hindu giáo ở trung tâm thủ đô Bangkok của Thái Lan đã phát nổ, gây ra một cảnh tượng tang hoang, hỗn loạn. Chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm gây ra vụ..

  • Nghin le chuyen tuan qua 2308 2908
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08)

    Lịch cấm đường tại Hà Nội để phục vụ Quốc Khánh 2/9; Bữa ăn 5.000 đồng của bệnh nhân tâm thần; Taxi điên gây náo loạn phố Hà Nội; Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống; Chuyện lạ về 40 chiếc ví rơi ở Đà Nẵng, Hội An; Người Việt đang đầu độc cả trí óc con trẻ...là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2308-2908/2147593370/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2308 29082015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015

    Theo Cục Điều tiết điện lực, giá mua điện của EVN hiện là 1087,3 đ/kWh nhưng giá điện mà EVN bán ra thị trường tới 1.622,05 đồng/kW/h và từ năm 2016 thị trường bán buôn cạnh tranh sẽ chính thức vận hành nhưng mới chỉ là vận hành trên giấy; ngày 24/8 NHNN phát đi thông điệp khẳng định sẽ không tiến hành điều chỉnh tỉ giá nữa và sẽ áp dụng các biện pháp để ổn định tỉ giá cuối năm 2015 và đầu 2016; ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2308-29082015/2147593361/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2308 2908
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08)

    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng; Rùng mình với những quái chiêu đòi nợ 'vô tiền khoáng hậu'; Trộm cắp tài sản dịp nghỉ Lễ: Giúp bạn đề phòng; Đại gia mua dâm trẻ em ở miền Tây được tại ngoại; Phạm nhân hồi hộp chờ ngày đặc xá; Số phận đau thương của bé gái bị mẹ dùng xăng đốt;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2308-2908/2147593334/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Diem lai tin Suc khoe quan trong tuan qua 2208 2908
    Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08)

    Việt Nam là điểm nóng của các bệnh truyền nhiễm mới nổi; Bé sơ sinh bị đâm xuyên sọ đã xuất viện; Thực hư thông tin xem điện thoại trong đêm bị ung thư mắt; Tiếp tục cảnh báo mối nguy về bệnh sốt xuất huyết; Những lưu ý không thể bỏ qua khi ăn bánh Trung thu; Cảnh báo lỗi của bố mẹ khiến con dậy thì sớm;... là những tin Sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-lai-tin-Suc-khoe-quan-trong-tuan-qua-2208-2908/2147593388/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 238298
    Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8)

    Hai miền Triều Tiên đạt thỏa thuận 6 điểm nhằm giảm căng thẳng; Mỹ điều 3 máy bay ném bom tàng hình hỗ trợ Hàn Quốc; MC truyền hình Mỹ bị bắn chết khi đang dẫn trực tiếp; Xả súng kinh hoàng ở miền Bắc nước Pháp làm 7 người thương vong... là những tin chính trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-238298/2147593385/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn