Cuộc hành quân nghìn dặm

Hà Nội có phố Giang Văn Minh. Mỗi năm đến ngày mùng 5 tháng Giêng có nhiều người Hà Nội đến đây lễ Phật và thắp hương tưởng niệm những nghĩa sỹ của vua Quang Trung đã hy sinh trong trận Đống Đa. Khác hẳn nơi gò Đống Đa có tổ chức lễ hội mừng chiến thắng ở đây sương khói bảng lảng với lòng người tưởng niệm trong không khí tịch mịch, u huyền.

Có lẽ vì nhiều người chưa biết và cũng chưa ai tổng kết được có bao nhiêu chàng trai khắp cả nước có mặt trong đoàn quân đi giải phóng quê hương dưới sự chỉ huy tài tình của vị vua áo vải cờ đào mà cuộc hành quân thần tốc và tập kích chớp nhoáng khiến quân thù trở tay không kịp.

Cuoc hanh quan nghin dam

Sau khi lên ngôi ở Huế, vua Quang Trung ra lệnh hành quân ra Bắc diệt quân thù xâm lược cứu đất nước thì đoàn quân của Người gồm những nghĩa sỹ của tỉnh nào? Đó là mùa xuân năm 1789 cả đất nước đang tưng bừng vào xuân không loại trừ có những vùng bị giặc chiếm đóng vì giặc vơ vét đến nỗi không có chiếc bánh chưng để ăn. Chúng ung dung ở Thăng Long rượu thịt ê hề, kê cao gối mà ngủ nào ngờ chỉ trong giây lát chúng không còn đường thoát.

Cũng năm này ở phía bên kia địa cầu nước Pháp đã vùng lên làm cách mạng lật đổ triều vua phong kiến phá tan ngục Bastille tượng trưng cho chế độ phong kiến dựng nên nền cộng hòa mở đầu cho cả thế giới đi vào cách mạng dân chủ. Thì năm 1789 này những người nông dân Việt Nam chân đất, áo nâu, chỉ với nửa lòng cơm nhạt cũng đã làm nên lịch sử kinh thiên động địa.

Từ khi dời bỏ đất Tây Sơn của Bình Định ra đến Huế thuận lòng người và ý trời, Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ lên ngôi vua lấy niên hiệu là Quang Trung rồi ngay từ đàn tế trời này ông kéo quân thẳng ra Bắc với một tốc độ phi thường.

Qua Quảng Ngãi, Quảng Nam, qua Huế, qua Quảng Bình Quảng Trị, qua Hà Tĩnh, Nghệ An, qua Thanh Hóa những âm sắc còn đọng trong giọng nói miền Trung, khi đi qua Tam Điệp vào đất Bắc, mảnh đất mà gần đây thôi Ngô Thì Nhậm một danh sĩ đất Bắc Hà cho lui quân về để bảo toàn lực lượng khiến vua Quang Trung phải thốt lên:

Kế sách này phi Ngô Thì Nhậm thì không ai có thể nghĩ ra.

Đây đã là đất Bắc những Ninh Bình, Nam Định, Thái Bình… mùa đông đang cao điểm cái rét thấu xương chết cả đàn cá, những cây lộc vừng xen kẽ với hàng rào che vùng đồng chiêm cũng tơi bời những chiếc lá đỏ xuống những chiếc ao bèo ngập nước, người đồng chiêm nghe đoàn quân thần tốc đi qua cũng vứt bỏ cày cuốc để tòng quân đi đánh giặc dù chưa biết phải đi bao xa, có nhiều người chưa biết Thăng Long là đâu.

Có nhà nghiên cứu lịch sử cho rằng khi đoàn quân đến Hà Nam - Phủ Lý đã đông đến mấy chục vạn người, để cuộc hành quân được mau chóng, vua Quang Trung chia quân thành tổ 3 người, mỗi người nằm nghỉ trên võng hai người cáng cái võng đi cứ lần lượt như thế ai cũng được nghỉ trong khi hành quân và còn có thêm sáng kiến nữa, quân vừa đi vừa thổi cơm bằng cách buộc niêu cơm vào cái cần giống như cần câu mà sau này hội thổi cơm thi ở đồng bằng Bắc bộ đã bắt chước kiểu làm này.

Đoàn quân vượt qua hàng chục tỉnh binh lính là người của nhiều địa phương nhưng chủ yếu là nông dân và khi họ đến gần Thăng Long thì đã cuối tháng Chạp. Làng làng chuẩn bị ăn tết, mỗi nhà ăn đụng vài cân thịt gói vài chiếc bánh chưng. Mảnh vườn sau nhà vạt hoa cải vàng tươi, những cây cải củ hoa trắng không làm tươi nổi những căn nhà lụp xụp nghèo khó.

Tuy vậy đoàn quân đi đến đâu đều được nhân dân ủng hộ, nơi thì mang cơm, nơi thì mang cháo, nơi gánh bánh chưng. Ở Thanh Hóa có một vùng bên đường chỉ có cháo mang ra ủng hộ, ngày nay vẫn còn cái tên Đồng Giao Quán Cháo.

Trong đoàn quân ấy đường thì xa việc chăm sóc y tế đâu có chu đáo. Những người miền Nam chưa quen với cái rét miền Bắc, tránh sao khỏi bệnh tật ốm đau phải nằm lại dọc đường, xác chôn trong một nghĩa địa nào đó, lâu ngày không ai nhớ nữa chỉ biết rằng đó là nghĩa quân đi giải phóng Thăng Long. Khi vua Quang Trung dõng dạc nói trước ba quân rằng:

Chúng ta sẽ giải phóng Thăng Long trước ngày khai hạ.

Thì một nắm cơm cũng là bữa cỗ khải hoàn giữa kinh thành cổ kính.

Đoàn quân chia làm nhiều mũi cứ thẳng tiến ra hướng Bắc có khi bao vây một đồn giặc không cần đến hoả hổ mà không cho một tên lính nào chạy thoát. Như ở Ngọc Hồi ta tiêu diệt hoàn toàn khiến đồn này ở gần Thăng Long mà quân giặc ở Thăng Long không hề biết.

Dự kiến của Quang Trung là mùng 7 tháng Giêng sẽ giải phóng hoàn toàn Thăng Long nhưng ngày mùng 5 tháng Giêng áo bào của nhà vua còn sạm đen thuốc súng và thớt voi nhà vua cưỡi đã đi giữa kinh thành làm quân giặc cuống cuồng tìm đường chạy trốn chen chúc nhau qua cầu phao sông Nhị Hà khiến cầu phao nặng quá mà gẫy xuống sông. Triều đình của vua Lê Hiểu Tông cũng phải ngỡ ngàng trước đoàn quân sạm đen vì mưa nắng đường xa.

Trong cuộc hành quân nghìn dặm này chắc chắn có những nghĩa binh vì quá hăng hái, vì quá yêu nước, vì quá căm thù giặc nên xông lên đầu hàng quân, tránh sao khỏi mũi tên hòn đạn. Không ai biết và cũng không ai thống kê được trong khi một rừng người đang say mê với tiếng trống khải hoàn và cảnh vật tráng lệ của kinh thành miền Bắc.

Sau này trong một bài hát về Thăng Long nhạc sỹ Văn Cao có viết:

Lũ quân chàng Tôn sập cầu trôi đầy sông.

Biết đâu trong đoàn quân truy kích giặc ấy có người mải mê mà đành gửi mình vào dòng sông Nhị Hà cũng như địa điểm Quán Gánh ở trên đường số 1 cũng có người nằm lại hoặc cánh quân phía làng Nhân Mục cạnh một chiếc cầu ao hay bên luỹ tre, người nghĩa quân được dân làng thương tiếc chôn cất tử tế.

Xung quanh khu gò Đống Đa quân giặc chết ngổn ngang người dân phải thu gom xác chết phủ đất lên trên thành gò. Còn nghĩa binh đã có bao nhiêu người hy sinh và sau này những ai được đưa vào chùa Kim Sơn có bát hương có bài vị để người sau nhớ ơn thờ phụng.

Sau vua Quang Trung vào cung được vua Hiển Tông gả người con gái út mới 16 tuổi là nàng công chúa Ngọc Hân làm vợ.

Cuoc hanh quan nghin dam

Tuy là người miền núi chữ nghĩa thánh hiền không được là bao nhưng cũng đã nhiều năm sống ở kinh thành Huế và nhất là chỉ huy hàng vạn nghĩa binh nên vua Quang Trung đã biết đối nhân xử thế.

Nàng Ngọc Hân phải rời xa kinh thành Thăng Long có lẽ ngoài mối duyên tiền định còn có ý trả ơn người anh hùng áo vải đã vì Thăng Long mà hành quân đến đây. Chỉ tiếc mối tơ duyên này đang hạnh phúc thì Quang Trung mất sớm và dâu bể cuộc đời đã khiến Ngọc Hân chết trong âm thầm khi Gia Long lên ngôi.

Hà Nội còn một chùa Kim Sơn là dấu tích không phai mờ để lòng người nhớ ơn những ai đã vì Thăng Long mà không còn nữa cũng như trong trận chiến thắng Điện Biên Phủ trên không tháng 12-1972 những ai đã nằm lại ở Khâm Thiêm, Cổ Loa, An Dương… cùng là ngôi mộ tập thể ở phố Lý Thường Kiệt nơi chôn cất đồng bào và chiến sỹ tháng 12-1946.

Có một Hà Nội dương hôm nay chúng ta luôn nhớ ơn một Hà Nội âm kéo dài hàng nghìn năm trong lịch sử.

Viet Bao

TIN Khám Phá Việt Nam NỔI BẬT

Ly kỳ chuyện săn "ma gà" giữa đại ngàn Xuân Sơn

Vào những ngày cuối năm, tại bản Cỏi nằm sâu trong vườn quốc gia Xuân Sơn, thuộc huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ, người dân ở khắp nơi đổ xô về săn lùng và tìm mua gà chín cựa.

Run rẩy giấu ma túy khi gặp 141

Đang điều khiển xe máy trên đường, bất ngờ gặp lực lượng 141 và bị yêu cầu kiểm tra hành chính, Nguyễn Hoàng Anh, SN 1978, trú tại phường Đội Cấn, quận Ba Đình, Hà Nội tái mặt nhưng vẫn cố giấu “hàng” vào vùng kín để qua mặt lực lượng chức năng…

Nhận xét tin Cuộc hành quân nghìn dặm

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cuộc hành quân nghìn dặm bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cuoc hanh quan nghin dam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cuộc hành quân nghìn dặm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Lễ Hội Việt Nam của chuyên mục Khám Phá Việt Nam.

The operation thousands of miles
Thang Long, Hanoi, Giang Van Minh, Emperor Quang Trung, a military operation, Go Da, Da Battle, Army, thousands of miles away, Memorial, hearts, many people , Jan. to

Hanoi Giang Van Minh City. Each year the 5th day of January, Hanoi and more people come here to burn incense and worship Buddha and commemorate the meaning of King Quang Trung Graduate sacrificed in Dong Da victory. Unlike Da mound where festivities organized war ...



  • Thoi su 24h282 Dam dai phan cach o to bi xuyen toac
    Thời sự 24h(28/2): Đâm dải phân cách, ô tô bị xuyên toạc

    'Để công an xã điều tra dễ bỏ lọt, oan sai'; Đâm vào dải phân cách, ô tô bị xuyên toạc trên cao tốc; Tịch thu bán đấu giá hòn đá gần 30 tấn, giá chục tỷ đồng;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 27/2.

  • Thoi su 24h272 Giang chuc 2 PGD So
    Thời sự 24h(27/2): Giáng chức 2 PGĐ Sở

    Giảm gần 3 tỷ USD xây sân bay Long Thành; Bán sân bay Phú Quốc lấy vốn xây sân bay Long Thành; Thanh Hóa bắt xe giường nằm ‘nhồi" 117 khách; Hai PGĐ sở đánh nhau bị giáng chức, cảnh cáo;Đắk Nông: Đào được hòn đá quý 27 tấn...

  • Thoi su 24h 262 Vietjet muon mua lai nua san bay Noi Bai
    Thời sự 24h (26/2): Vietjet muốn mua lại nửa sân bay Nội Bài

    ATM của Agribank bị phá, lấy đi gần 1 tỷ đồng; Vietjet muốn mua lại nửa sân bay quốc tế Nội Bài; Phá sàn vàng "hút" 180 tỷ đồng của nhà đầu tư; Ùn tắc kéo dài: Hà Nội tháo rào chắn; Tháng 3, có 4 đợt không khí lạnh...

  • Thoi su trong ngay Cuong do la len tieng ve vu tai nan
    Thời sự trong ngày: Cường đô la lên tiếng về vụ tai nạn

    Ông Nguyễn Quang Lập được tại ngoại điều tra; Siêu xe gây tai nạn đứng tên sở hữu Cường “đô la”; Sáp nhập ngân hàng: Những chuyện hậu trường; Cụ ông tử vong sau một giờ thuê khách sạn...

  • Thoi su 24h092 Hai xe khach tong nhau 10 nguoi chet
    Thời sự 24h(09/2): Hai xe khách tông nhau, 10 người chết

    Hai xe khách tông nhau, 10 người chết; Đề nghị cách chức TBT báo Người cao tuổi; Sập hầm khai thác đá xanh, 3 người tử vong; 2 người Việt lọt danh sách tỷ phú thế giới; Nơi củ sâm to bằng… củ sắn... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 9/2.

  • Su kien quoc te noi bat 222 282
    Sự kiện quốc tế nổi bật (22/2 - 28/2)

    Lãnh đạo Đảng đối lập Nga bị ám sát ngay tại Moscow; kết quả vòng đám phán thứ 2 giữa Mỹ và Cuba; Mỹ xác nhận thông tin Trung Quốc đang tiến hành xây dựng các cảng hải quân và sân bay trên các đảo trên Biển Đông... là những tin chính trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2202 2802
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (22/02 - 28/02)

    Hàng loạt tai nạn thảm khốc trong 9 ngày nghỉ Tết; Mùng 6 Tết, dân làng Ném Thượng vẫn chém lợn ở sân đình; Hỗn chiến tại Lễ hội Đền Gióng; Tiền lẻ, chen lấn: Nét đặc trưng “mới” của lễ hội Việt? ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------

  • Toan canh Showbiz tuan 2202 2802
    Toàn cảnh Showbiz tuần (22/02 – 28/02)

    ó nên chỉ trích hình ảnh GS Vũ Khiêu 'thơm' má hoa hậu Kỳ Duyên?,Vợ Baggio tiết lộ sảy thai 2 lần, bị 'cắm vài ba chục cái sừng', Các ngôi sao tranh cãi về “Chiếc váy màu gì?”, Kim Hyun Joong sắp có con với bạn gái bị hành hung, “Thiên thần” Karlie Kloss bỏ Victoria’s Secret,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2202 2802
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02)

    Ly kỳ chuyện đời các tướng cướp; Bị cáo về nhà ăn tết với… người bị hại; Vụ án khó điều tra bậc nhất lịch sử phá án Công an Hải Phòng; Những lá thư xin lỗi nức nở từ trại giam; 200 bánh heroin và những người đón Tết muộn; Các tổ 141 bắt nhiều vụ vận chuyển ma túy trong dịp Tết;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2202-2802/2147540033/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tong hop Doi song tuan qua 232 292
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2)

    Dư âm của Tết Nguyên Đán vẫn còn đọng lại trong những câu chuyện gia đình, không khí lễ hội khắp mọi nơi. Những phong tục thờ cúng, giải hạn đầu năm trong dân gian; Những câu chuyện về ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2; Nhiều tấm gương sáng trong đời sống... và những tin tức an toàn thực phẩm bẩn là những thông tin nổi bật tuần vừa qua... ------------ Xem thêm: Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2), http://vietbao.vn/Doi-song-Gia-dinh/Tong-hop-Doi-song-tuan-qua-232-292/2147540036/111/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn