Bia tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám, kho di sản tư liệu độc đáo

Ngày 7/3, lễ đón bằng công nhận 82 bia tiến sĩ Văn Miếu – Quốc Tử Giám là di sản tư liệu thế giới đã chính thức được thực hiện.

Theo đó, bia tiến sĩ Văn Miếu đã trở thành di sản tư liệu thứ 2 của Việt Nam được đưa vào danh mục di sản tư liệu thuộc chương trình Ký ức thế giới của UNESCO sau mộc bản triều Nguyễn.

82 tấm bia là những di vật giá trị bậc nhất của di tích

82 tấm bia đá ghi khắc họ tên, quê quán của 1307 vị tiến sĩ được đặt tại khu vực trung tâm của di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Ý tưởng dựng bia được khởi sự từ Lê Thánh Tông, vị Hoàng đế tài cao, học rộng, quan tâm đến việc xây dựng nền văn hóa, giáo dục dân tộc và các đời sau kế tiếp đã dựng bia tiến sĩ.

Cụ thể, 82 tấm bia tương ứng với 82 khoa thi được dựng. Tấm bia tiến sĩ đầu tiên được dựng năm 1484 đời vua Lê Thánh Tông, ghi lại lịch sử khoa thi năm 1442. Tấm bia cuối cùng được dựng vào năm 1780 cho khoa thi tổ chức vào năm 1779.

Lễ đón bằng công nhận 82 bia tiến sĩ Văn Miếu – Quốc Tử Giám là di sản tư liệu thế giới

Bia tiến sĩ được dựng trong thời gian gần 300 năm (1484 – 1780) nhưng đều được tạo bằng một loại đá xanh, khai thác từ núi An Thạch, huyện Đông Sơn, Thanh Hóa. Kích thước không đều nhau, cùng đặt trên lưng rùa.

Thân bia, khắc niên đại tổ chức khoa thi. Bên dưới là bài ký khắc theo chiều dọc của bia, đọc từ trên xuống dưới, từ phải sang trái có nội dung ca ngợi triều  vua đang trị vì, tiếp theo là năm tổ chức khoa thi, tên và chức tước của các vị được vua sai tổ chức kỳ thi với nhiệm vụ cụ thể, số lượng thí sinh, người soạn văn bia, người nhuận sắc và cả người viết chữ để khắc đá cũng có tên trong bia.

Sau phần văn bia là họ tên, quê quán của các vị đỗ kỳ thi đó theo thứ tự từ cao xuống thấp: Đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ (Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa) rồi đến Đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân và Đệ tam giáp Đồng tiến sĩ xuất thân…

Có thể thấy, mỗi tấm bia là một tác phẩm nghệ thuật độc đáo, mỗi bài ký trên bia là một áng văn mẫu mực thể hiện rõ quan điểm tư tưởng về triết học, sử học, về giáo dục đào tạo và sử dụng nhân tài.

Ngay ở tấm bia được dựng đầu tiên (khoa 1442) mục đích xây dựng bia cũng đã được ghi rõ ràng: “Ghi tên khắc đá bầy nơi cửa hiền tài, khiến kẻ sĩ trông vào mà sinh lòng hâm mộ phấn chấn, tự rèn luyện lấy danh tiết”, hay quan điểm trọng nhân tài được thể hiện rõ qua đoạn: “Hiền tài là nguyên khí của Quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh rồi lên cao, nguyên khí suy thì thế nước yếu rồi xuống thấp”.

Thông qua các tấm bia có thể thấy được tên tuổi của nhiều danh nhân từng được nhắc nhiều trong các sách sử Việt Nam như nhà sử học Ngô Sĩ Liên, Tiến sĩ năm 1442 đã soạn bộ sách “Đại Việt sử ký toàn thư”; nhà bác học Lê Quý Đôn, tác giả của Đại Việt thông sử, Kiến văn tiểu lục, Vân đài loại ngữ; nhà chính trị, ngoại giao lỗi lạc Ngô Thì Nhậm đỗ Tiến sĩ khoa 1775, đã giúp vua Quang Trung chiến thắng quân Thanh trong trận Ngọc Hồi-Đống Đa lịch sử…

Niềm tự hào truyền thống hiếu học của dân tộc

Có thể thấy việc công nhận bia tiến sĩ Văn Miếu – Quốc Tử Giám là di sản tư liệu thế giới của tổ chức UNESCO quốc tế là một trong những sự kiện lớn và niềm tự hào của toàn thể nhân dân thủ đô nói riêng và cả nước nói chung trong không khí toàn dân hứng khởi kỉ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội.

Trong lễ đón bằng công nhận 82 bia tiến sĩ Văn Miếu – Quốc Tử Giám là di sản tư liệu thế giới, Phó Thủ tướng Chính Phủ - Nguyễn Sinh Hùng cũng đã đánh giá: Bia tiến sĩ bằng đá đặt tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám là một tài sản văn hóa vô giá của dân tộc Việt Nam, một biểu tượng tôn vinh đạo hiếu học, truyền thống đào tạo nhân tài bổ sung nguyên khí cho đất nước của nhân dân ta… Bởi vậy, việc bia đá được công nhận là di sản tư liệu thế giới là niềm tự hào, tự tôn của hào khí dân tộc.

RUA.jpg

82 tấm bia đá ghi khắc họ tên, quê quán của 1307 vị tiến sĩ là niềm tự hào của dân tộc

Bà Katherine Muller Marin - Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam chia sẻ: Di sản tư liệu thế giới đã khẳng định đánh giá cao của các chuyên gia thế giới về ý nghĩa lịch sử và biểu trưng của 82 bia tiến sĩ.

“Được chiêm ngưỡng di sản tư liệu này, tôi có thể cảm nhận được niềm tự hào lớn lao của các sĩ tử khi vượt qua vũ môn và được lưu lại tên tuổi trên những tấm bia. Những con rùa đá cũng là một minh chứng cho những giai đoạn huy hoàng trong lịch sử phát triển của Quốc Tử Giám, trường đại học đầu tiên của Việt Nam, nơi hoàng gia và các tinh hoan của đất nước đã từng học tập” – Bà Katherine Muller Marin nhận định thêm.

Nhiều chuyên gia thế giới, nhà khoa học trước đó cũng đã đánh giá: những tấm bia cũng là những tư liệu chân thực phản ánh một giai đoạn lịch sử kéo dài  hơn 300 năm dười triều Lê và Mạc và bức tranh sinh động về việc đào tạo và tuyển dụng nhân tài ở Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung.

Đánh giá tầm quan trọng của di tích, Bà Ngô Thị Thanh Hằng – Phó Chủ tịch thành phố Hà Nội đã nhận định: “Nếu chẳng may, một hoặc một số tấm bia bị hư hỏng hoặc mất đi, nhân loại sẽ mất đi một di sản tư liệu quí hiếm, một tác phẩm nghệ thuật độc đáo và không thể khôi phục được”.

Hiện nay, với vai trò là một di tích lịch sử văn hóa quan trọng, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, mỗi ngày đón tới hàng ngàn lượt du khách trong nước và quốc tế. Bởi vậy, việc bảo vệ để di tích, đặc biệt là 82 tấm bia tiến sĩ không bị xâm hại, đồng thời xây dựng được những kế  hoạch, phương án để phát huy giá trị di dản là công việc đang được đặt ra một cách cấp bách, nhất là khi hồ sơ tư liệu về các bia đá tiến sĩ này đã được công nhận là di sản tư liệu thế giới.

UBND thành phố đã chỉ đạo ngành văn hóa thể thao và du lịch và trung tâm hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám tập trung vào công tác tuyên truyền, giới thiệu và quảng bá bằng nhiều hình thức khác nhau về di sản tư liệu quí hiếm này. Mặt khác phải đầu tư, triển khai công tác bảo vệ, gìn giữ lâu đài di sản.

Vietbao (Theo: NHN)

Video được xem nhiều nhất

Thành phố ngàn hoa tuyệt đẹp từ góc nhìn flycam
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Khám Phá Việt Nam NỔI BẬT

Tiền ảo - Hiện tượng hay ảo tưởng?

Bitcoin, Gemcoin, Onecoin, ILcoin là những đồng tiền ảo lần lượt xuất hiện gây bão trên thị trường tiền tệ. Điều đáng quan tâm là Bitcoin đang được đề cử trao giải Nobel kinh tế 2016.

So sánh Samsung Galaxy S6 và BPhone

Là siêu phẩm điện thoại vừa mới ra mắt cách đây ít lâu Galaxy S6 thực sự mang đến cho người dùng một trải nghiệm ấn tượng về thiết kế, màn hình, cấu hình hiệu năng và tính năng. Đặc biệt việc trang bị khung kim loại cứng cáp và độ mỏng ấn tượng giúp máy sang trọng và mạnh mẽ hơn.

Lộ chi tiết mới về xe tăng mới đáng gờm của TQ

Xe tăng tân tiến do Trung Quốc mới phát triển có radar theo dõi đường đi của đạn, phóng được tên lửa, sở hữu loại pháo xuyên giáp dày tới 500mm...

Nhận xét tin Bia tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám, kho di sản tư liệu độc đáo

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bia tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám, kho di sản tư liệu độc đáo bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bia tien si o Van Mieu Quoc Tu Giam kho di san tu lieu doc dao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bia tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám, kho di sản tư liệu độc đáo ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Khám Phá Việt Nam.

Dr. Beer at Van Mieu - Quoc Tu Giam, warehouses unique documentary heritage
Temple of Literature u0026 ndash, Vietnam, Van Mieu - Quoc Tu Giam, Dr. Beer, pride, materials, heritage, steles, the world, recognition, unique, 82, learned

On 7/3, a celebration to recognize 82 beers by Dr. Van Mieu - Quoc Tu Giam is the world's documentary heritage was officially implementation. .



  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.