Bia tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám, kho di sản tư liệu độc đáo

Ngày 7/3, lễ đón bằng công nhận 82 bia tiến sĩ Văn Miếu – Quốc Tử Giám là di sản tư liệu thế giới đã chính thức được thực hiện.

Theo đó, bia tiến sĩ Văn Miếu đã trở thành di sản tư liệu thứ 2 của Việt Nam được đưa vào danh mục di sản tư liệu thuộc chương trình Ký ức thế giới của UNESCO sau mộc bản triều Nguyễn.

82 tấm bia là những di vật giá trị bậc nhất của di tích

82 tấm bia đá ghi khắc họ tên, quê quán của 1307 vị tiến sĩ được đặt tại khu vực trung tâm của di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Ý tưởng dựng bia được khởi sự từ Lê Thánh Tông, vị Hoàng đế tài cao, học rộng, quan tâm đến việc xây dựng nền văn hóa, giáo dục dân tộc và các đời sau kế tiếp đã dựng bia tiến sĩ.

Cụ thể, 82 tấm bia tương ứng với 82 khoa thi được dựng. Tấm bia tiến sĩ đầu tiên được dựng năm 1484 đời vua Lê Thánh Tông, ghi lại lịch sử khoa thi năm 1442. Tấm bia cuối cùng được dựng vào năm 1780 cho khoa thi tổ chức vào năm 1779.

Lễ đón bằng công nhận 82 bia tiến sĩ Văn Miếu – Quốc Tử Giám là di sản tư liệu thế giới

Bia tiến sĩ được dựng trong thời gian gần 300 năm (1484 – 1780) nhưng đều được tạo bằng một loại đá xanh, khai thác từ núi An Thạch, huyện Đông Sơn, Thanh Hóa. Kích thước không đều nhau, cùng đặt trên lưng rùa.

Thân bia, khắc niên đại tổ chức khoa thi. Bên dưới là bài ký khắc theo chiều dọc của bia, đọc từ trên xuống dưới, từ phải sang trái có nội dung ca ngợi triều  vua đang trị vì, tiếp theo là năm tổ chức khoa thi, tên và chức tước của các vị được vua sai tổ chức kỳ thi với nhiệm vụ cụ thể, số lượng thí sinh, người soạn văn bia, người nhuận sắc và cả người viết chữ để khắc đá cũng có tên trong bia.

Sau phần văn bia là họ tên, quê quán của các vị đỗ kỳ thi đó theo thứ tự từ cao xuống thấp: Đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ (Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa) rồi đến Đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân và Đệ tam giáp Đồng tiến sĩ xuất thân…

Có thể thấy, mỗi tấm bia là một tác phẩm nghệ thuật độc đáo, mỗi bài ký trên bia là một áng văn mẫu mực thể hiện rõ quan điểm tư tưởng về triết học, sử học, về giáo dục đào tạo và sử dụng nhân tài.

Ngay ở tấm bia được dựng đầu tiên (khoa 1442) mục đích xây dựng bia cũng đã được ghi rõ ràng: “Ghi tên khắc đá bầy nơi cửa hiền tài, khiến kẻ sĩ trông vào mà sinh lòng hâm mộ phấn chấn, tự rèn luyện lấy danh tiết”, hay quan điểm trọng nhân tài được thể hiện rõ qua đoạn: “Hiền tài là nguyên khí của Quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh rồi lên cao, nguyên khí suy thì thế nước yếu rồi xuống thấp”.

Thông qua các tấm bia có thể thấy được tên tuổi của nhiều danh nhân từng được nhắc nhiều trong các sách sử Việt Nam như nhà sử học Ngô Sĩ Liên, Tiến sĩ năm 1442 đã soạn bộ sách “Đại Việt sử ký toàn thư”; nhà bác học Lê Quý Đôn, tác giả của Đại Việt thông sử, Kiến văn tiểu lục, Vân đài loại ngữ; nhà chính trị, ngoại giao lỗi lạc Ngô Thì Nhậm đỗ Tiến sĩ khoa 1775, đã giúp vua Quang Trung chiến thắng quân Thanh trong trận Ngọc Hồi-Đống Đa lịch sử…

Niềm tự hào truyền thống hiếu học của dân tộc

Có thể thấy việc công nhận bia tiến sĩ Văn Miếu – Quốc Tử Giám là di sản tư liệu thế giới của tổ chức UNESCO quốc tế là một trong những sự kiện lớn và niềm tự hào của toàn thể nhân dân thủ đô nói riêng và cả nước nói chung trong không khí toàn dân hứng khởi kỉ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội.

Trong lễ đón bằng công nhận 82 bia tiến sĩ Văn Miếu – Quốc Tử Giám là di sản tư liệu thế giới, Phó Thủ tướng Chính Phủ - Nguyễn Sinh Hùng cũng đã đánh giá: Bia tiến sĩ bằng đá đặt tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám là một tài sản văn hóa vô giá của dân tộc Việt Nam, một biểu tượng tôn vinh đạo hiếu học, truyền thống đào tạo nhân tài bổ sung nguyên khí cho đất nước của nhân dân ta… Bởi vậy, việc bia đá được công nhận là di sản tư liệu thế giới là niềm tự hào, tự tôn của hào khí dân tộc.

RUA.jpg

82 tấm bia đá ghi khắc họ tên, quê quán của 1307 vị tiến sĩ là niềm tự hào của dân tộc

Bà Katherine Muller Marin - Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam chia sẻ: Di sản tư liệu thế giới đã khẳng định đánh giá cao của các chuyên gia thế giới về ý nghĩa lịch sử và biểu trưng của 82 bia tiến sĩ.

“Được chiêm ngưỡng di sản tư liệu này, tôi có thể cảm nhận được niềm tự hào lớn lao của các sĩ tử khi vượt qua vũ môn và được lưu lại tên tuổi trên những tấm bia. Những con rùa đá cũng là một minh chứng cho những giai đoạn huy hoàng trong lịch sử phát triển của Quốc Tử Giám, trường đại học đầu tiên của Việt Nam, nơi hoàng gia và các tinh hoan của đất nước đã từng học tập” – Bà Katherine Muller Marin nhận định thêm.

Nhiều chuyên gia thế giới, nhà khoa học trước đó cũng đã đánh giá: những tấm bia cũng là những tư liệu chân thực phản ánh một giai đoạn lịch sử kéo dài  hơn 300 năm dười triều Lê và Mạc và bức tranh sinh động về việc đào tạo và tuyển dụng nhân tài ở Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung.

Đánh giá tầm quan trọng của di tích, Bà Ngô Thị Thanh Hằng – Phó Chủ tịch thành phố Hà Nội đã nhận định: “Nếu chẳng may, một hoặc một số tấm bia bị hư hỏng hoặc mất đi, nhân loại sẽ mất đi một di sản tư liệu quí hiếm, một tác phẩm nghệ thuật độc đáo và không thể khôi phục được”.

Hiện nay, với vai trò là một di tích lịch sử văn hóa quan trọng, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, mỗi ngày đón tới hàng ngàn lượt du khách trong nước và quốc tế. Bởi vậy, việc bảo vệ để di tích, đặc biệt là 82 tấm bia tiến sĩ không bị xâm hại, đồng thời xây dựng được những kế  hoạch, phương án để phát huy giá trị di dản là công việc đang được đặt ra một cách cấp bách, nhất là khi hồ sơ tư liệu về các bia đá tiến sĩ này đã được công nhận là di sản tư liệu thế giới.

UBND thành phố đã chỉ đạo ngành văn hóa thể thao và du lịch và trung tâm hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám tập trung vào công tác tuyên truyền, giới thiệu và quảng bá bằng nhiều hình thức khác nhau về di sản tư liệu quí hiếm này. Mặt khác phải đầu tư, triển khai công tác bảo vệ, gìn giữ lâu đài di sản.

Vietbao (Theo: NHN)

TIN Khám Phá Việt Nam NỔI BẬT

Nhận xét tin Bia tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám, kho di sản tư liệu độc đáo

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bia tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám, kho di sản tư liệu độc đáo bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bia tien si o Van Mieu Quoc Tu Giam kho di san tu lieu doc dao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bia tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám, kho di sản tư liệu độc đáo ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Khám Phá Việt Nam.

Dr. Beer at Van Mieu - Quoc Tu Giam, warehouses unique documentary heritage
Temple of Literature u0026 ndash, Vietnam, Van Mieu - Quoc Tu Giam, Dr. Beer, pride, materials, heritage, steles, the world, recognition, unique, 82, learned

On 7/3, a celebration to recognize 82 beers by Dr. Van Mieu - Quoc Tu Giam is the world's documentary heritage was officially implementation. .



  • Xe may vo chu chua 1 6 ty dong
    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng

    Công an huyện Hương Sơn cho biết, mặc dù đã xác định được chủ đăng ký của chiếc xe máy có 1,6 tỉ đồng bỏ lại bên đường là ai. Tuy nhiên chủ chiếc xe cho biết đã chuyển chiếc xe lại cho chồng, người chồng đang thụ án tù về tội..

  • Be gai bi me tuoi xang thieu song
    Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống

    Chỉ vì bán không hết vé số, bé Nguyễn Thị Kim L. ( 13 tuổi ) bị mẹ ruột tưới xăng. Trong lúc bị phỏng nặng, cháu bé đã lao tới ôm lấy mẹ để cầu cứu.

  • Nghi van ban trai bi mat cua HH Ky Duyen
    Nghi vấn "bạn trai bí mật" của HH Kỳ Duyên

    Kỳ Duyên đã lên tiếng khi thông tin "bạn trai bí mật" bất ngờ được hé lộ.

  • Nhung vu canh sat giao thong bat cuop
    Những vụ cảnh sát giao thông bắt cướp

    Đã có rất nhiều trường hợp vận chuyển ma túy, đối tượng truy nã bị bắt giữ ngay trên đường di chuyển và dĩ nhiên ở góc độ này, Cảnh sát giao thông chính là những người đấu tranh trực tiếp với những kẻ phạm tội

  • Bangkok rung chuyen vi danh bom
    Bangkok rung chuyển vì đánh bom

    19 giờ tối 17/8, một quả bom được cài ngay bên trong khuôn viên ngôi đền Hindu giáo ở trung tâm thủ đô Bangkok của Thái Lan đã phát nổ, gây ra một cảnh tượng tang hoang, hỗn loạn. Chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm gây ra vụ..

  • Nghin le chuyen tuan qua 2308 2908
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08)

    Lịch cấm đường tại Hà Nội để phục vụ Quốc Khánh 2/9; Bữa ăn 5.000 đồng của bệnh nhân tâm thần; Taxi điên gây náo loạn phố Hà Nội; Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống; Chuyện lạ về 40 chiếc ví rơi ở Đà Nẵng, Hội An; Người Việt đang đầu độc cả trí óc con trẻ...là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2308-2908/2147593370/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2308 29082015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015

    Theo Cục Điều tiết điện lực, giá mua điện của EVN hiện là 1087,3 đ/kWh nhưng giá điện mà EVN bán ra thị trường tới 1.622,05 đồng/kW/h và từ năm 2016 thị trường bán buôn cạnh tranh sẽ chính thức vận hành nhưng mới chỉ là vận hành trên giấy; ngày 24/8 NHNN phát đi thông điệp khẳng định sẽ không tiến hành điều chỉnh tỉ giá nữa và sẽ áp dụng các biện pháp để ổn định tỉ giá cuối năm 2015 và đầu 2016; ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2308-29082015/2147593361/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2308 2908
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08)

    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng; Rùng mình với những quái chiêu đòi nợ 'vô tiền khoáng hậu'; Trộm cắp tài sản dịp nghỉ Lễ: Giúp bạn đề phòng; Đại gia mua dâm trẻ em ở miền Tây được tại ngoại; Phạm nhân hồi hộp chờ ngày đặc xá; Số phận đau thương của bé gái bị mẹ dùng xăng đốt;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2308-2908/2147593334/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Diem lai tin Suc khoe quan trong tuan qua 2208 2908
    Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08)

    Việt Nam là điểm nóng của các bệnh truyền nhiễm mới nổi; Bé sơ sinh bị đâm xuyên sọ đã xuất viện; Thực hư thông tin xem điện thoại trong đêm bị ung thư mắt; Tiếp tục cảnh báo mối nguy về bệnh sốt xuất huyết; Những lưu ý không thể bỏ qua khi ăn bánh Trung thu; Cảnh báo lỗi của bố mẹ khiến con dậy thì sớm;... là những tin Sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-lai-tin-Suc-khoe-quan-trong-tuan-qua-2208-2908/2147593388/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 238298
    Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8)

    Hai miền Triều Tiên đạt thỏa thuận 6 điểm nhằm giảm căng thẳng; Mỹ điều 3 máy bay ném bom tàng hình hỗ trợ Hàn Quốc; MC truyền hình Mỹ bị bắn chết khi đang dẫn trực tiếp; Xả súng kinh hoàng ở miền Bắc nước Pháp làm 7 người thương vong... là những tin chính trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-238298/2147593385/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn