Bia tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám, kho di sản tư liệu độc đáo

Ngày 7/3, lễ đón bằng công nhận 82 bia tiến sĩ Văn Miếu – Quốc Tử Giám là di sản tư liệu thế giới đã chính thức được thực hiện.

Theo đó, bia tiến sĩ Văn Miếu đã trở thành di sản tư liệu thứ 2 của Việt Nam được đưa vào danh mục di sản tư liệu thuộc chương trình Ký ức thế giới của UNESCO sau mộc bản triều Nguyễn.

82 tấm bia là những di vật giá trị bậc nhất của di tích

82 tấm bia đá ghi khắc họ tên, quê quán của 1307 vị tiến sĩ được đặt tại khu vực trung tâm của di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Ý tưởng dựng bia được khởi sự từ Lê Thánh Tông, vị Hoàng đế tài cao, học rộng, quan tâm đến việc xây dựng nền văn hóa, giáo dục dân tộc và các đời sau kế tiếp đã dựng bia tiến sĩ.

Cụ thể, 82 tấm bia tương ứng với 82 khoa thi được dựng. Tấm bia tiến sĩ đầu tiên được dựng năm 1484 đời vua Lê Thánh Tông, ghi lại lịch sử khoa thi năm 1442. Tấm bia cuối cùng được dựng vào năm 1780 cho khoa thi tổ chức vào năm 1779.

Lễ đón bằng công nhận 82 bia tiến sĩ Văn Miếu – Quốc Tử Giám là di sản tư liệu thế giới

Bia tiến sĩ được dựng trong thời gian gần 300 năm (1484 – 1780) nhưng đều được tạo bằng một loại đá xanh, khai thác từ núi An Thạch, huyện Đông Sơn, Thanh Hóa. Kích thước không đều nhau, cùng đặt trên lưng rùa.

Thân bia, khắc niên đại tổ chức khoa thi. Bên dưới là bài ký khắc theo chiều dọc của bia, đọc từ trên xuống dưới, từ phải sang trái có nội dung ca ngợi triều  vua đang trị vì, tiếp theo là năm tổ chức khoa thi, tên và chức tước của các vị được vua sai tổ chức kỳ thi với nhiệm vụ cụ thể, số lượng thí sinh, người soạn văn bia, người nhuận sắc và cả người viết chữ để khắc đá cũng có tên trong bia.

Sau phần văn bia là họ tên, quê quán của các vị đỗ kỳ thi đó theo thứ tự từ cao xuống thấp: Đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ (Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa) rồi đến Đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân và Đệ tam giáp Đồng tiến sĩ xuất thân…

Có thể thấy, mỗi tấm bia là một tác phẩm nghệ thuật độc đáo, mỗi bài ký trên bia là một áng văn mẫu mực thể hiện rõ quan điểm tư tưởng về triết học, sử học, về giáo dục đào tạo và sử dụng nhân tài.

Ngay ở tấm bia được dựng đầu tiên (khoa 1442) mục đích xây dựng bia cũng đã được ghi rõ ràng: “Ghi tên khắc đá bầy nơi cửa hiền tài, khiến kẻ sĩ trông vào mà sinh lòng hâm mộ phấn chấn, tự rèn luyện lấy danh tiết”, hay quan điểm trọng nhân tài được thể hiện rõ qua đoạn: “Hiền tài là nguyên khí của Quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh rồi lên cao, nguyên khí suy thì thế nước yếu rồi xuống thấp”.

Thông qua các tấm bia có thể thấy được tên tuổi của nhiều danh nhân từng được nhắc nhiều trong các sách sử Việt Nam như nhà sử học Ngô Sĩ Liên, Tiến sĩ năm 1442 đã soạn bộ sách “Đại Việt sử ký toàn thư”; nhà bác học Lê Quý Đôn, tác giả của Đại Việt thông sử, Kiến văn tiểu lục, Vân đài loại ngữ; nhà chính trị, ngoại giao lỗi lạc Ngô Thì Nhậm đỗ Tiến sĩ khoa 1775, đã giúp vua Quang Trung chiến thắng quân Thanh trong trận Ngọc Hồi-Đống Đa lịch sử…

Niềm tự hào truyền thống hiếu học của dân tộc

Có thể thấy việc công nhận bia tiến sĩ Văn Miếu – Quốc Tử Giám là di sản tư liệu thế giới của tổ chức UNESCO quốc tế là một trong những sự kiện lớn và niềm tự hào của toàn thể nhân dân thủ đô nói riêng và cả nước nói chung trong không khí toàn dân hứng khởi kỉ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội.

Trong lễ đón bằng công nhận 82 bia tiến sĩ Văn Miếu – Quốc Tử Giám là di sản tư liệu thế giới, Phó Thủ tướng Chính Phủ - Nguyễn Sinh Hùng cũng đã đánh giá: Bia tiến sĩ bằng đá đặt tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám là một tài sản văn hóa vô giá của dân tộc Việt Nam, một biểu tượng tôn vinh đạo hiếu học, truyền thống đào tạo nhân tài bổ sung nguyên khí cho đất nước của nhân dân ta… Bởi vậy, việc bia đá được công nhận là di sản tư liệu thế giới là niềm tự hào, tự tôn của hào khí dân tộc.

RUA.jpg

82 tấm bia đá ghi khắc họ tên, quê quán của 1307 vị tiến sĩ là niềm tự hào của dân tộc

Bà Katherine Muller Marin - Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam chia sẻ: Di sản tư liệu thế giới đã khẳng định đánh giá cao của các chuyên gia thế giới về ý nghĩa lịch sử và biểu trưng của 82 bia tiến sĩ.

“Được chiêm ngưỡng di sản tư liệu này, tôi có thể cảm nhận được niềm tự hào lớn lao của các sĩ tử khi vượt qua vũ môn và được lưu lại tên tuổi trên những tấm bia. Những con rùa đá cũng là một minh chứng cho những giai đoạn huy hoàng trong lịch sử phát triển của Quốc Tử Giám, trường đại học đầu tiên của Việt Nam, nơi hoàng gia và các tinh hoan của đất nước đã từng học tập” – Bà Katherine Muller Marin nhận định thêm.

Nhiều chuyên gia thế giới, nhà khoa học trước đó cũng đã đánh giá: những tấm bia cũng là những tư liệu chân thực phản ánh một giai đoạn lịch sử kéo dài  hơn 300 năm dười triều Lê và Mạc và bức tranh sinh động về việc đào tạo và tuyển dụng nhân tài ở Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung.

Đánh giá tầm quan trọng của di tích, Bà Ngô Thị Thanh Hằng – Phó Chủ tịch thành phố Hà Nội đã nhận định: “Nếu chẳng may, một hoặc một số tấm bia bị hư hỏng hoặc mất đi, nhân loại sẽ mất đi một di sản tư liệu quí hiếm, một tác phẩm nghệ thuật độc đáo và không thể khôi phục được”.

Hiện nay, với vai trò là một di tích lịch sử văn hóa quan trọng, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, mỗi ngày đón tới hàng ngàn lượt du khách trong nước và quốc tế. Bởi vậy, việc bảo vệ để di tích, đặc biệt là 82 tấm bia tiến sĩ không bị xâm hại, đồng thời xây dựng được những kế  hoạch, phương án để phát huy giá trị di dản là công việc đang được đặt ra một cách cấp bách, nhất là khi hồ sơ tư liệu về các bia đá tiến sĩ này đã được công nhận là di sản tư liệu thế giới.

UBND thành phố đã chỉ đạo ngành văn hóa thể thao và du lịch và trung tâm hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám tập trung vào công tác tuyên truyền, giới thiệu và quảng bá bằng nhiều hình thức khác nhau về di sản tư liệu quí hiếm này. Mặt khác phải đầu tư, triển khai công tác bảo vệ, gìn giữ lâu đài di sản.

Vietbao (Theo: NHN)

Video nổi bật

Khám phá trung tâm mua bán lâu đời nhất đất Hà thành
00:00 / --:--

TIN Khám Phá Việt Nam NỔI BẬT

Nhận xét tin Bia tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám, kho di sản tư liệu độc đáo

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bia tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám, kho di sản tư liệu độc đáo bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bia tien si o Van Mieu Quoc Tu Giam kho di san tu lieu doc dao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bia tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám, kho di sản tư liệu độc đáo ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Hà Nội - nghìn năm Thăng Long của chuyên mục Khám Phá Việt Nam.

Dr. Beer at Van Mieu - Quoc Tu Giam, warehouses unique documentary heritage
Temple of Literature u0026 ndash, Vietnam, Van Mieu - Quoc Tu Giam, Dr. Beer, pride, materials, heritage, steles, the world, recognition, unique, 82, learned

On 7/3, a celebration to recognize 82 beers by Dr. Van Mieu - Quoc Tu Giam is the world's documentary heritage was officially implementation. .



  • Thoi su 24h215 An mang chan dong trong quan bia
    Thời sự 24h(21/5): Án mạng chấn động trong quán bia

     Chính phủ đề xuất hưởng BHXH một lần; Án mạng chấn động Hưng Yên trong quán bia hơi; K +: Độc quyền vẫn lỗ ngàn tỷ; Thông tin ‘giật mình’ sau vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh; Sự thật vụ "học sinh Hà Nội lên núi để... sex"?; 

  • Thoi su 24h205 Dam chet 2 me con di the duc
    Thời sự 24h(20/5): Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục

    Giật mình với hình ảnh BTV Hoài Anh thời "hai lúa"; Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục, tài xế phóng xe bỏ chạy; CSGT ra quân xử lý "hình ảnh lạ" trên cầu Nhật Tân; Xe đi xuyên Việt đâm xe tải, 9 người thương vong; Ngư dân chưa đồng ý bàn giao vật thể nghi là đuôi máy bay...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 20/5.

  • Thoi su tuan qua Su that chiec truc thang tren noc nha dai gia
    Thời sự tuần qua: Sự thật chiếc trực thăng trên nóc nhà đại gia

     VN sẵn sàng ứng phó với tình huống xảy ra trên biển; Hà Nội: Sập cần cẩu dự án đường sắt đô thị; Sự thật về chiếc trực thăng trên nóc nhà của đại gia Hải Dương; Sơn Đoòng thực sự đẹp và quyến rũ như thế nào?; 

  • Thoi su 24h195 Cong bo ket luan thanh tra vu cay xanh
    Thời sự 24h(19/5): Công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh

    HN công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh; Phó Ban Tổ chức Quận ủy Cầu Giấy ra tòa về tội giết người; Công an sẽ giao trả 5 triệu yên cho chị ve chai!; Hương Tràm trần tình về ồn ào đại gia và siêu xe; Sự thật kinh hoàng trong hàng ngàn nhà nghỉ ở Hà Nội ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/5.

  • Thoi su 24h145 Dam chet nguoi xe hop keo le xe may
    Thời sự 24h(14/5): Đâm chết người, xế hộp kéo lê xe máy

    Mùa "Hà Nội vắng bóng trẻ con" lại sắp đến!; Cuộc sống buông thả của thiếu nữ giết người tình của mẹ; Đâm chết người, xế hộp kéo lê xe máy tháo chạy 3km;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 14/5. 

  • Nghin le chuyen tuan qua 1005 1605
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (10/05 - 16/05)

    Chào buổi sáng nước Mỹ từ hang Sơn Đoòng; Liên tiếp tai nạn từ dự án đường sắt trên cao ám ảnh người HN; Trực thăng đậu trên nóc nhà đại gia Việt; Tăng lương cán bộ, công chức, người lao động từ 2016 ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 105 165
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/5 - 16/5)

    Tàu chiến Mỹ, Trung 'vờn nhau' ở Biển Đông; Tin đồn Bộ trưởng Quốc Phòng Triều TiênHyon Yong-chol bị xử tử; Thủ tướng Ấn Độ bắt đầu chuyến công du đến Trung Quốc là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1005 1605
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (10/05 - 16/05)

    'Bẫy' giao thông - Bất hợp lý biển báo; Vụ người ve chai nhặt được 5 triệu yên; Bị 141 bắt khi chuẩn bị tổ chức "tiệc" ma túy; Tuyên án 52 giang hồ, người thân khóc òa; Phẫn nộ ông bố đơn thân tàn ác sát hại con gái ruột; Toàn cảnh bắt giam 2 cựu giám đốc vụ 10 lần vỡ ống nước sông Đà;......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 115 175
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (11/5 - 17/5)

    Những câu chuyện gây sốt như đứa bé bị người cha tử tù bỏ rơi; Cô gái bộc lộ quan điểm phá thai nếu không có tình yêu đáng suy ngẫm; Những tấm gương người tốt việc tốt; Cách nuôi dạy con sao cho đúng; Nhiều câu chuyện đời sống cảm động...cùng các tin tức an toàn thực phẩm nóng là những thông tin nổi bật tuần vừa qua...

  • Toan canh kinh te tuan 115 1652015
    Toàn cảnh kinh tế tuần (11/5 - 16/5/2015)

    Những lùm xùm trong thương vụ mua bán tòa nhà cao nhất Việt Nam Keangnam Ha Noi Landmark, mỗi người dân Việt đang gánh 20 triệu đồng nợ công, đáng suy ngẫm về chuyện giúp nông dân tiêu thụ nông sản, sữa bột dành cho trẻ em dưới 6 tuổi ở Việt Nam cao hơn các nước khác trong khu vực... là những tin tức, sự kiện Kinh tế - tài chính nóng hổi thu hút sự quan tâm