vietbao

Bánh Huế - Tinh hoa trời đất

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>


huem.jpg

Bánh đặc sản Huế

Từng là kinh đô trong nhiều thế kỷ, trải bao năm tháng thăng trầm, nhưng xứ Huế vẫn giữ được nét cổ kính, trầm mặc. Một trong những đặc trưng nổi bật của Huế là văn hóa ẩm thực. Những món ăn xứ Huế dù ở thời nào cũng khiến bao người dẫu chỉ thưởng thức qua một lần đều nhớ mãi. Và những loại bánh Huế là một trong những nét đặc sắc ấy.

Có lẽ bởi Huế là nơi phủ chúa, cung vua, nơi hàng mấy trăm năm quy tụ tinh hoa khắp mọi miền đất nước. Món quê mùa dân dã lại theo người đẹp, người tài xâm nhập cung vua phủ chúa, rồi được dọn lên bàn yến tiệc thành quốc túy, quốc hồn...

Tới nơi nào ở Huế ta cũng gặp những hàng bánh. Bánh Huế xuất phát từ hai nguồn là dân gian và cung đình, được chia làm 2 dòng: bánh lá và bánh trần. Theo lời giới thiệu của những người dân địa phương, quán bánh bà Đỏ vốn nổi tiếng bởi những loại bánh như bánh bèo, bánh nậm và bánh bột lọc.

Trước tiên là món bánh bèo, bánh được trình bày trong từng chén thật nhỏ và cạn. Theo quan niệm của người xứ Huế, mỗi chiếc bánh thanh tao, mỏng mảnh chính là yếu tố tạo nên sự ngon miệng. Bánh nậm trắng ngần điểm nhụy tôm hồng, mặt bằng hình chữ nhật, lát mỏng thanh thanh, được ăn kèm với chả tôm, trở thành một món ăn độc đáo, hòa hợp giữa cách ăn bình dân và quí tộc. Các loại bánh thường được làm nhỏ và mỏng, tạo các hình hoa trái, làm cho người ăn khi nhìn đã ngạc nhiên thích thú và muốn thưởng thức.

Xứ Huế nằm ở dải đất miền Trung gối đầu lên biển và sở hữu hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai nổi tiếng với diện tích lớn nhất cả vùng Ðông Nam Á. Chính vùng sông nước mênh mông này là nguồn cung cấp thủy sản vô hạn cho Huế và giải thích cho câu hỏi vì sao ẩm thực đất cố đô lại mang phong vị mặn mòi của những sản vật vùng sông nước và nguyên do con tôm gắn với bánh Huế như là duyên là nợ.


Bánh nậm

hueh.jpg

Bánh nậm

Khi làm bánh nậm, việc chọn tôm và sơ chế cũng là cả một nghệ thuật. Người làm phải chọn những con tôm sống trong môi trường nước lợ tự nhiên, vỏ không dầy, đầu không to như tôm sông, không tanh tao như tôm biển mà có hương vị thơm ngọt, rất đặc biệt.

Cách chế biến tôm cũng thật cầu kỳ. Tôm được bóc vỏ, bỏ đầu rồi giã nhuyễn để làm chả. Tôm để nguyên vỏ rồi rim khô với đường và nước mắm ngon tạo nên độ giòn và vị bùi ngậy cho nhân bánh bột lọc. Tôm lột vỏ, băm nhỏ xào mặn ngọt tạo thành nhân bánh nậm. Tôm hấp chín, bóc vỏ rồi giã nhỏ, xao khô thành tôm chấy để làm nhân bánh bèo. Mỗi loại bánh đều có cách làm riêng nhưng tất cả đều mang một vị chung, đó là mùi thơm và vị ngọt của tôm phá Tam Giang.

Có người nói vui rằng, sở dĩ Huế nhiều loại bánh là bởi Huế nghèo, chẳng có cao lương mỹ vị gì ngoài lúa, khoai, đậu, đỗ. Vì thế, người Huế mới nghĩ ra cách chế biến nhiều loại quà bánh từ các loại lương thực để thiết đãi nhau. Đấy có lẽ cũng là một ý đúng bởi các món bánh Huế đều có thành phần chủ yếu là bột gạo.

Tuy nhiên, tuỳ vào cách ngâm ủ bột, cách pha chế, cách quấy mà từng loại bánh lại có hương vị khác nhau. Một chiếc bánh nậm được gói khéo là bột phải được dàn đều trên lá, tôm chấy được phết mỏng hơn, nằm gọn trong phần bột trắng. Hai mép lá được vuốt mạnh, thẳng nếp, gói gọn thành hình chữ nhật. Cũng bởi bánh nậm mỏng mảnh mà chẳng cần tới dây buộc, chiếc bánh vẫn giữ nguyên được hình dáng ban đầu sau khi hấp chín.

Những món bánh lá ở Huế, đặc biệt là bánh nậm có duyên với lá dong. Một phần bởi lá dong lành và một phần bởi lá dong khi nhúng qua lửa, trầm mình trong nước sôi vẫn giữ nguyên được màu lá xanh óng. Bột trắng trong, nhuỵ tôm vàng rực, trông chiếc bánh nậm như một bông hoa cúc trắng tinh khiết e ấp nép mình trong chiếc lá xanh.

Nhắc tới bánh nậm, không thể không nhắc tới một món ăn kèm rất đặc trưng, đó là chả tôm. Chọn những con tôm to, chắc mình. Sau khi bóc vỏ, bỏ đầu, tôm được cho vào cối giã. Khi tôm đã nhuyễn, cho thêm lòng trắng trứng gà, mỡ gáy thái hạt lựu, hành khô, hạt tiêu vào, tiếp tục giã cho thật dẻo. Giã xong, dàn mỏng thịt tôm thành tảng lớn, có độ dày khoảng 1,5cm rồi đem hấp cách thuỷ. Khi chả tôm chín, dùng lòng đỏ trứng gà phết lên miếng chả tôm cho vàng ruộm.

Bánh Bèo

hueb.jpg

Bánh bèo chén

Có người cho rằng bởi vì chiếc bánh trông mỏng xinh như cánh bèo dập dềnh trên sóng nước mà loại bánh bột gạo đổ khuôn của Huế được gọi là bánh bèo. Quả đúng là như vậy, nhất là khi được nhìn cảnh các o Huế thoăn thoắt xếp khuôn bánh bèo trên xửng tre trong chiếc nồi lớn.

Khuôn là những cái chén nhỏ xíu, đường kính miệng chỉ 5cm, nông chưa tới 1cm. Múc từng muỗng bột gạo loãng đổ vào khuôn. Trông thì đơn giản nhưng để đồ được những chiếc bánh bèo đều nhau, bột không bị sánh ra ngoài cũng là cả một nghệ thuật. Hấp chừng 5 phút là bánh chín. Lấy bánh để ra một chiếc khay nhỏ, rắc tôm chấy màu vàng gạch lên trên rồi thêm vào một miếng phồng nhỏ bằng da lợn rán giòn. Bánh bèo dùng với nước chấm ngọt có mùi tôm chín đặc trưng. Sau một ngày vãn cảnh sông Hương, núi Ngự, được thưởng thức vị ngọt mát, nồng thơm của bánh bèo, thật không có gì thư thái bằng.

Một trong những bí quyết để tạo nên tiếng vang của món bánh bèo chính là nước chấm. Thứ nước chấm chắt lọc được phần tinh tuý nhất của tôm. Qua pha chế nước chấm, ta mới thấy được triết lý ẩm thực của Huế, đó là: nghèo mà sang. Sự tài tình, tinh tế trong cách chế biến của người Huế khiến các thực phẩm bình dân trở thành những món ăn nổi tiếng bốn phương.

Bát nước chấm trong veo, ánh màu cánh gián, thơm nức mùi tôm được điểm xuyết những lát ớt xanh dập dềnh trông thật bắt mắt. Chỉ cần nhìn bát nước chấm cũng đủ thấy được rằng sự hòa hợp sắc màu trong ẩm thực xứ Huế rất được chú trọng, dù chỉ trong một chén nước mắm để chấm bánh.

Bánh Khoái

huebo.jpg

Bánh khoái

Đến với Huế mà chưa thưởng thức "bánh khoái" bị coi như còn thiếu sót. Và một địa chỉ đỏ của những người sành ăn xứ Huế khi nhắc tới bánh khoái chính là quán “Lạc Thiện” nằm ngoài cửa Thượng Tứ. Bánh khoái đổ bằng bột gạo, trộn với bột nghệ, trứng gà, nước và các gia vị mắm muối đánh cho thật mịn, thật sánh. Nguyên liệu phụ của bánh khoái là giá đỗ, giò sống và tôm. Bánh khoái ăn với rau sống gồm vả, chuối chát, khế thái lát và nước lèo.

Bánh khoái ngon chủ yếu nhờ nước lèo. Thực chất, nước lèo là một loại nước tương đặc biệt. Loại nước lèo này nếu không có nghề gia truyền, thì dù có thuộc công cũng khó chế biến được cho đúng vị. Ở Lạc Thiện, nước lèo bánh khoái chế biến từ hàng chục loại nguyên liệu khác nhau như tương đậu nành, nước mắm ngon, lạc, vừng, đường, ớt, tỏi và mắm ruốc. Thêm vào hỗn hợp trên một chút mắm ruốc - thứ mắm đặc trưng của xứ Huế. Nước lèo mang vị ngọt đậm đà, rất riêng không lẫn được là nhờ có mắm ruốc. Nước lèo có một hương thơm quyến rũ thật khó tả, vừa ngậy béo, vừa ngọt dịu, chỉ cần ngửi thôi cũng thấy thèm.

Cách trình bày cho tới cách thưởng thức bánh thể hiện phong cách của người Huế - nhẹ nhàng, bé nhỏ nhưng đậm đà, thân thiết. Chính vì thế, ai đã từng một lần đến Huế, một lần thưởng thức bánh Huế đều có cảm giác thoải mái và thích thú, ăn thì ngon đến thấm thía rồi đi xa lại nhớ, lại thèm.


Bánh bột lọc mụ Cai

Quán bánh bột lọc mụ Cai nằm trong con hẻm 475 đường Chi Lăng, TP Huế. Bất kể mùa nào, cứ mỗi chiều về quán đều trở nên rộn ràng bởi bước chân khách du lịch và các em học sinh.

Năm nay đã bước qua tuổi 80, mụ Cai (Bà Cai) có thâm niên hơn 60 năm làm bánh, cho dù bây giờ không còn minh mẫn như lúc trước, quán bánh đã có thêm người con gái và đứa cháu ngoại phụ tá làm thêm nhưng bánh bột lọc của mụ Cai vẫn ngon như ngày nào, trở thành thương hiệu trong lòng người dân cố đô.

huen.jpg

Bánh bột lọc bọc con tôm

Bánh bột lọc mụ Cai từ thuở xưa đến nay vẫn chẳng có gì thay đổi: những bộ bàn ghế, mái hiên nhà cũ kỹ. Những bát chè xanh và thứ “nước mắm ăn vào là biết mụ Cai ngay” đã níu kéo biết bao thế hệ học trò, sinh viên. Bánh được làm từ những hạt bột mịn, thân bánh tròn và lép gần giống với bánh ít. Riêng quán mụ Cai, công việc làm nhân tôm chỉ có mụ mới làm được. Bất kỳ người con, hay đứa cháu nào đều không được phép “sờ vào bảo bối” gia truyền này. Nhân được mụ Cai làm bằng những con tôm nhỏ, sau đó bỏ một ít gia vị "gia truyền", nước mắm và ớt trái rồi rim lên bằng lửa than.

Khi bột đã được nhồi xong, tất cả các thành viên trong gia đình bắt từng viên nhỏ, sao cho thiệt mỏng rồi bỏ nhụy tôm vào trong bánh, hấp bằng lửa than. Công đoạn hấp bánh được tiến hành khi có khách hàng đến quán để gọi bánh ăn.

Bánh khoái Đò Cồn

Cách quán bánh bột lọc mụ Cai không xa, dọc theo phố cổ Chi Lăng cổ kính, thực khách có thể ghé lại quán bánh khoái Đò Cồn. Quán có tuổi đời trên 40 năm, do một gia đình hoàng tộc đúng chất “mệ” Huế mở. Người Huế vẫn quen gọi là quán bà Hẻn, vợ một vị vương tôn triều Nguyễn. Bà Hẻn qua đời truyền lại quán bánh khoái cho người con gái là Công Tằng Tôn Nữ Thị Ngọ. Nay bà Ngọ đã già, món bánh khoái đặc sản được tiếp tục truyền cho thế hệ thứ ba là người con dâu tên Lương Thị Tuyết Lợi.

Bánh khoái thoạt nhìn qua có hình thức và cách làm tương tự bánh xèo miền Nam, nhưng hương vị, chất liệu và cách làm có khác biệt hơn. So với bánh xèo, bánh khoái có kích cỡ nhỏ và tinh tế hơn. Chất liệu chính của bánh khoái Đò Cồn là một loại bột tổng hợp mà chỉ có những người trong gia đình này nắm giữ công thức pha chế. Nhân bánh gồm tôm, chả, thịt nạc, giá tươi, trứng gà, hành lá.

hues.jpg

Đi ăn bánh Huế

Tuy nhiên, cái chính làm nên món bánh khoái Huế đó chính là dĩa rau sống và chén nước lèo mà bất cứ ở đâu cũng không thể có hương vị đặc biệt này. Rau sống ngoài các loại rau phổ thông còn có chuối chát, vả, rau thơm... là ba thứ đặc trưng không thể thiếu. Nước lèo cũng là một bí quyết pha chế mà người bên ngoài khó nắm giữ được công thức. Tuy nhiên, khi thưởng thức, thực khách có thể nhận diện được một số nguyên liệu và gia vị gồm: bột gạo dáo nhuyễn, nước tương truyền thống, mè rang và gan lợn băm nhỏ.

Trong tiết trời se lạnh đầu xuân, khi nhiều món cao lương mỹ vị đã trở nên nhàm chán, thì một đĩa bánh khoái ăn nóng trong hương vị cay nồng ớt tỏi xứ Huế chắc chắn làm thực khách ngon miệng.

Trời lạnh, đi ăn bánh Huế

Trời lạnh, ngồi nhâm nhi bát chè xanh để đợi bánh chín khiến lòng người trào dâng cảm giác háo hức. Bánh Huế vì vậy đã trở thành những kỷ niệm khó phai trong ký ức mỗi thực khách khi xa Huế.

Mùi vị

Chân dung "Người cha hoàn hão" xem mà rơi nước mắt
Comment :Bánh Huế - Tinh hoa trời đất
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bánh Huế - Tinh hoa trời đất bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Banh Hue Tinh hoa troi dat ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bánh Huế - Tinh hoa trời đất ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Khám Phá Việt Nam
Hue cake - Heaven and Earth Essence
Banh Hue, Alcohol, filter cake flour, taste, pleasure cake, dirt cake, soups, specificity, enjoying, food, people, make, type, consistent, small
capital in former centuries, spanning the years of ups and downs, but retains features of Hue ancient, quiet. One of the salient features of Hue cuisine. .
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Hầu đồng trong văn hóa tâm linh người Việt
    Hầu đồng trong văn hóa tâm linh người Việt

    Từ ngàn xưa công lao của người cha và ân nghĩa của người mẹ đã được đúc kết qua hai câu ca dao mang nặng nghĩa tình. Quả vậy, ân nghĩa cha mẹ là không gì có thể so sánh được, như suối nguồn vô tận chảy mãi chẳng khi nào vơi cạn. Trong ngôn ngữ của người Việt “Mẫu” nghĩa là “Mẹ”. Từ niềm tự hào con rồng cháu tiên được mẹ Âu Cơ sinh ra bởi bọc trăm trứng, trải

  • Phố nghề Hà Nội
    Phố nghề Hà Nội

    Thăng Long Hà Nội từ xưa đến nay đã in đậm vào tiềm thức con người là biểu tượng của vùng đất kinh kỳ của thủ đô Hà Nội - một trung tâm văn hóa thương mại sầm uất sinh động và phồn hoa lớn nhất nước.

  • Vang vọng dưới chân núi Taarr-coong
    Vang vọng dưới chân núi Taarr-coong

    Cồng chiêng Tây Nguyên đã đến với bạn bè quốc tế, khi được coi là một nét văn hóa độc đáo của Việt nam. Nhưng không chỉ các dân tộc Tây Nguyên mới có chiêng. Tiếng chiêng đã đi vào cuộc sống từ thuở sơ khai của nhiều dân tộc Việt, với tiếng hát và những điệu múa bên bếp lửa bập bùng.

  • Phiên chợ Bưởi
    Phiên chợ Bưởi

    Phiên chợ Bưởi từ lâu với những nét đẹp vốn có đã đi sâu vào tâm hồn những người Hà Nội. Nó vừa mang cái thanh lịch của vùng đất ngàn năm văn hiến, vừa mang cái bình dị dân dã như chính người dân chất phát hồn hậu .

  • Thành phố bên Sông Hồng
  • Áo dài Việt Nam
    Áo dài Việt Nam

    Vào dịp Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội vừa qua, Á hậu Thụy Vân đã thực hiện 1 bộ ảnh tái hiện vẻ đẹp phụ nữ Hà Nội xưa trong tà áo dài Việt Nam

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Thoi su 24h228 Nhung vu giet hai can bo tai tieng
    Thời sự 24h(22/8): Những vụ giết hại cán bộ tai tiếng

    TPHCM kiểm tra "lót tay" lấy sổ đỏ: Sẽ như Hà Nội?; Những vụ giết hại cán bộ bằng súng tai tiếng nhất từ trước tới nay; Hé lộ nguyên nhân ban đầu vụ nhóm côn đồ nổ súng truy sát 1 gia đình ở Thanh Hóa; Nước biển miền Trung 'đạt chuẩn' để tắm và nuôi thủy sản; Cán bộ điều tra đánh người nhưng vẫn có thư cảm ơn;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 22/8/2016.

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t

  • Toan canh kinh te tuan 1408 20082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/08- 20/08/2016)

    Những dự án lọc dầu lớn phải bù lỗ tới hàng nghìn tỷ đồng, Bộ Công thương phản hồi về bộ nhiệm tại Sabeco, bảo mật tại các NH lớn, giá xăng tăng trở lại...Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuần qua.

  • Tong hop tin Doi song tuan qua 15218
    Tổng hợp tin Đời sống tuần qua (15-21/8)

    Mới đây, lời cảnh báo được một vị phụ huynh đưa ra cùng với hình ảnh được cắt ra từ camera của lớp học mẫu giáo cho thấy một bé trai đang cố làm chuyện người lớn với bé gái trong giờ nghỉ trưa khiến nhiều bậc cha mẹ phải suy ngẫm.