Xóm Huế đưa con vào đại học

Vợ chồng bác Nguyễn Văn Dũng - Trịnh Thị Qui nuôi bốn con vào đại học

TTCN - Xóm Huế nằm trên bờ kênh xáng giữa rừng tràm U Minh Hạ, giáp ranh huyện U Minh và Trần Văn Thời (Cà Mau) đã có 36 người vào đại học, hai người cao học, còn bậc trung học nhà nào cũng có. Chuyện học, chuyện khuyến học của từng người, từng nhà xóm Huế âm thầm lặng lẽ nhưng quyết liệt.

Gạt hạo, con cá, lá rau nuôi con em vào đại học

Ông Nguyễn Văn Quang, 63 tuổi, bí thư chi bộ ấp Mũi Tràm B, xã Khánh Bình Tây Bắc (Trần Văn Thời), cất giọng Quảng: “Khoảng năm 1962, Mặt trận (Dân tộc giải phóng miền Nam) đưa 51 gia đình gốc Quảng Nam bị Mỹ - Diệm bắt di cư vào vùng Đầm Dơi (Cà Mau) về đây dựng nhà, cấp cho mỗi hộ khoảng 20 công đất rừng để trồng lúa, nuôi cá đồng. Bà con dân Quảng Nam chúng tôi dựng nhà từ cầu Ba Tỉnh (ấp Mũi Tràm B, xã Khánh Bình Tây Bắc, huyện Trần Văn Thời) đến kênh Chùa (ấp Đất Mới, xã Khánh Hội, huyện U Minh) dài khoảng 4km.

Bà con địa phương, bộ đội hành quân qua đây nghe giọng nói miền ngoài nên gọi là xóm Huế, ai dè thành danh luôn đến bây giờ. Dân xóm Huế không chỉ “khéo lo thì no, khéo co thì ấm” mà còn biết chăm lo việc học hành của con cái nhất vùng này. Tính sơ sơ xóm Huế có đến 36 đứa con vào đại học, hai cao học, còn trình độ trung cấp nhiều lắm, đếm không xuể!”.

Vợ chồng hai bác Nguyễn Văn Dũng - Trịnh Thị Qui ở ấp Mũi Tràm B có sáu người con thì đến bốn vào đại học. Bác Ba Dũng “ăn cơm nhà, lo việc địa phương” mấy chục năm, hơn 10 năm làm bí thư Xã ủy Khánh Bình Tây Bắc, rồi trưởng Ban dân vận huyện Trần Văn Thời cho tới khi về hưu.

Trong căn nhà lợp thiếc hầm hập giữa trời chợt nắng chợt mưa, bác kể: “Nhớ những năm vừa làm việc vừa cùng vợ nuôi mấy đứa con học đại học nối đuôi nhau mà ớn lạnh. Gia đình tôi có mấy đứa “lọt sổ” đại học là vì nghèo, không nuôi nổi, hụt hơi đó thôi”. Năm đó người con trai đầu lòng của bác là Nguyễn Quang Quỳnh (hiện là giáo viên Trường trung học bán công Trần Văn Thời) đang học Đại học Sư phạm Cần Thơ thì năm sau cô con gái Nguyễn Kiều Trinh trúng tuyển (dự bị) khoa thú y Đại học Cần Thơ nhưng đành phải ở nhà vì không có tiền đi học. Rồi Nguyễn Việt Triều do không có tiền đi thi đại học, ở nhà đi bộ đội, trở về tham gia công tác ở xã, mới vừa đậu đại học chính trị.

Đến lượt Nguyễn Nhật Tân phải vô trung cấp điện lực cho đỡ tốn tiền. May mắn cho ông, những đứa con lớn chăm học, chăm làm, có chút đỉnh tiền tiếp sức vợ chồng ông nuôi các em. Hai cậu con trai áp chót là Nguyễn Minh Thuần làm luật sư, Nguyễn Xuân Cung đang học Đại học Công an, vừa được kết nạp Đảng ngay trong trường đại học.

Bà Trịnh Thị Qui không tự nhận công làm hạt gạo, con cá, lá rau nuôi chồng đi kháng chiến, nuôi con ăn học của bà. Nhưng chuyện đồng áng, chăn nuôi, trồng trọt gắn chặt cuộc đời bà với gia đình, với chồng, với con.

Gần chục miệng ăn mà chỉ có 20 công ruộng Nhà nước cấp, bà phải chăn nuôi heo như bỏ ống tiền cho con đi học. “Đất này cấy lúa một vụ chỉ đủ ăn. Nuôi cá đồng không nhiều lắm, mỗi năm chỉ thu hoạch một lần vào mùa khô. Việc học hành của con cái thì tháng nào cũng cần tiền. Cứ nghe con gửi thư về xin tiền ăn, tiền học là tôi thức cho heo ăn. Mình cực thôi kệ, để lại cho con cái chữ nghĩa ở đời là vui rồi”. Bà kể say sưa việc nuôi con ăn học, vẻ rạng rỡ thấy rõ trên gương mặt vô số dấu chân chim.

Nuôi con học giỏi, làm khuyến học giúp bà con chòm xóm

Vợ chồng ông Phan Việt Trung mừng người con trai Phan Việt Hưng nhận bằng bác sĩ loại giỏi

Đó là ông Phan Việt Trung, 55 tuổi, ở ấp Đất Mới, xã Khánh Hội (U Minh). Con trai đầu của ông đã tốt nghiệp Đại học Huế, đang dạy tại Trường THCS Khánh Bình Tây Bắc. Người con trai kế Phan Việt Hưng là bác sĩ có vợ cùng nghề đang học thạc sĩ y khoa TP.HCM.

Cậu con trai út Phan Việt Phúc đang học khoa tin học Đại học Cần Thơ. Ông Trung nhớ lại: “Năm đó ở huyện Trần Văn Thời không đủ giáo viên dạy đủ các môn học. Tôi đành phải gửi Phan Việt Hưng ra Cà Mau ở trọ đi học. Đưa con đi mà về không đành. Sợ con mình đói khát, sợ con bệnh hoạn, sợ xe cộ, sợ con hư”.

Chuyện lo cho con học đại học làm cả xóm Huế mất ăn mất ngủ đã xảy ra hồi năm 2000. “Năm đó, xóm Huế có hơn 30 gia đình thì có đến 11 cháu trúng tuyển đại học. Nhiều người chạy ra sân la lớn vì mừng. Rồi sau đó lại ngồi bên ngọn đèn dầu không ngủ được vì phải suy nghĩ tìm ra tiền cho con đi học đại học xa nhà. Đúng năm đó tôi được bà con bầu làm chủ tịch Hội khuyến học của ấp. Hội cấp trên không tìm thấy nên phải tự suy nghĩ mà làm nhằm giúp đỡ các cháu đi học thành tài”- ông Phan Việt Trung tâm sự.

Ông Trung tận dụng ngôi nhà mình làm nơi hội họp những gia đình có con học đại học, người quan tâm đến việc học hành ở xã nhà. Ông có lý lịch trích ngang sinh viên xóm Huế đang học tại các trường đại học. Thành thông lệ, mồng 3 Tết Nguyên đán hằng năm ông tổ chức họp mặt đón xuân mới với sinh viên về quê. Các bạn trẻ báo cáo với làng xóm, gia đình kết quả và những khó khăn trên bước đường học tập. Từ đó, bà con xóm Huế tiếp sức cho con em trong xã tiếp tục đi học.

Ông Trung cho biết: “Hội khuyến học ấp chỉ xin được vài trăm ngàn đồng cho các cháu đi học xa, giải quyết một ít khó khăn. Cái lớn nhất của tôi là tập hợp được cả thân tộc, cả dòng họ lo việc học cho một cháu đậu đại học nhưng gia đình quá nghèo”. Tương tự, cả 16 gia đình họ Văn cùng lo cho ông Văn Đình Diện nuôi người con trai Văn Đình Văn học giỏi, được nhận học bổng, đang học năm 4 Đại học Y Cần Thơ.

Ông Phan Hoàng Đức, thương binh, bộ đội phục viên, gia đình nghèo đang nuôi con trai Phan Văn Tiên học Đại học Y dược TP.HCM. Ông không đủ khả năng nuôi Phan Thúy Liễu vừa đậu Đại học Thủy sản. Hội khuyến học ấp động viên anh Phạm Quyết Thắng nhận Phan Thúy Liễu làm con nuôi, lo cho em học đại học. Liễu đã mang thêm họ mới là Phạm Thúy Liễu để ghi ơn người cha nuôi, chung tiếp sức với cha mẹ ruột nuôi em ăn học, sắp thành kỹ sư thủy sản.

Chuyện học, chuyện khuyến học ở xóm Huế là lối mở cho bạn trẻ ở vùng quê hẻo lánh này. Lớp đàn anh ra trường có công ăn việc làm, tiếp tục nâng cao trình độ. Lớp sinh viên đang ngồi ghế nhà trường cố công học tập, phần lớn được nhận học bổng. Đi trong xóm, bắt gặp những em nhỏ cần cù nhẫn nại lội bộ, quần áo lấm lem, dép lê tung cỏ dại đường đất đến trường, ánh mắt trẻ như sáng lên ý chí bằng chị, bằng anh đã đi xa từ mái trường làng.

LÊ Ý NHI