Từ điển tiếng Việt dành cho học sinh: Phản tác dụng!

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Học sinh hầu hết đang trong quá trình tìm hiểu và tích lũy vốn tiếng Việt cho bản thân. Thay vì phải đóng vai trò một người bạn, cuốn từ điển đã cung cấp những thông tin "phản tác dụng"...

Từ điển là một kho tàng từ ngữ để cho mọi người khám phá. Nhưng đáng tiếc hiện nay, một số quyển sách trong kho tàng đó đã có nhiều lỗi.

Từ những định nghĩa kinh hoàng

Thời gian gần đây, nhiều độc giả đã rất bức xúc khi phản ánh hai cuốn "Từ điển tiếng Việt dành cho học sinh”- NXB Trẻ của tác giả Vũ Chất do Nhà xuất bản Trẻ ấn hành; "Từ điển tiếng Việt" bỏ túi của NXB Thanh niên... cùng chung nội dung và nhiều định nghĩa sai trong từ điển khiến người đọc phải giật mình: từ "buồn cười" có nghĩa là "buồn mà cười"; "khai quật" là "đào mồ lên"; "bụi đời" được tác giả định nghĩa là "người lăn lóc cực khổ nhiều trong xã hội"; "buồm" là "tấm đan bằng lá để gắn lên ghe gió bộc chạy đi"... đó là những lời giải thích trong cuốn từ điển.

Đấy là những lỗi sai khiến cho tiếng mẹ đẻ trở nên xa lạ ngay cả với người Việt, nhất là với học sinh chăng vì lý do này mà học sinh không thể cảm nhận được "sự trong sáng của tiếng Việt"? Và biết đâu, việc hàng loạt bài văn "kinh hồn" được phát hiện trong kỳ thi tuyển sinh ĐH, CĐ 2005 có sự "đóng góp" của những định nghĩa không kém phần... kinh hoàng như thế?!

Về vấn đề này, TS ngôn ngữ học Nguyễn Huy Cẩn (Trưởng phòng Thông tin các Khoa học ngữ - văn ngôn ngữ, Viện Thông tin Khoa học Xã hội) - người có khá nhiều nghiên cứu về tiếng Việt đối với trẻ em, học sinh cho biết, đây là những lỗi sai nghiêm trọng, không thể chấp nhận được. Từ điển cho đối tượng nào cũng có những yêu cầu riêng nhưng đều phải tuân theo nguyên tắc: định nghĩa phải nói được ý nghĩa cơ bản của từ; được khái quát qua nhiều hoàn cảnh và quan trọng là phải phản ánh khách quan. Như vậy, hiểu đơn giản từ điển dành cho học sinh phải đảm bảo được yêu cầu để học sinh nắm được nghĩa cơ bản của từ để vận dụng trong học tập.

Những học sinh lớp càng nhỏ thì mức độ ảnh hưởng càng nghiêm trọng, vì lần đầu tiên các em tiếp xúc chính thức với những từ mà các nhà ngôn ngữ khái quát ra. Với từ "khai quật", "bụi đời" định nghĩa như trên không sai hoàn toàn nhưng chỉ phản ánh được một khía cạnh của từ. Nếu dùng từ khó hiểu hơn để định nghĩa một từ khác thì sẽ phản tác dụng - với kiểu định nghĩa này thì không thể đòi hỏi học sinh Việt Nam học giỏi văn được?! Định nghĩa từ "bụi đời" đơn giản chỉ là "cuộc sống lang thang không nhà cửa, không nghề nghiệp" (trang 86, "Từ điển tiếng Việt" của Viện Ngôn ngữ học xuất bản năm 1998, do Hoàng Phê chủ biên). Định nghĩa "buồn cười" là "buồn mà cười" thì sai hoàn toàn vì người bình thường không dùng đến từ điển cũng hiểu rằng ý từ này là "khó mà nhịn được cười"...

Đến việc sao chép từ điển

Khi tìm hiểu thông tin để phục vụ bài viết, một chuyên gia ngôn ngữ học (xin được giấu tên) đã rất bức xúc khi tâm sự, có những cuốn từ điển từ khi chuẩn bị đến khi đưa ra thị trường chỉ mất có... 3 ngày. Công đoạn phải mày mò nghiên cứu và tìm hiểu nghĩa của các từ được thay thế bằng cách ngồi "bê" nguyên xi từ cuốn từ điển nào đó sang (dù chẳng biết cuốn đó đúng sai thế nào). Do đó, ông không mấy ngạc nhiên khi nghe nói đến những lỗi sai. Làm từ điển được xếp vào loại công việc khổ công nhất trong lĩnh vực ngôn ngữ học. Để có thể phản ánh tiếng Việt một cách đúng đắn, cơ bản nhất, đôi khi chỉ một từ người làm cũng phải tìm hiểu hàng trăm hoàn cảnh trích dẫn. Có những cuốn từ điển Viện Ngôn ngữ học đã "mất đứt"... 15 năm thực hiện, kể từ khi nhận "đơn đặt hàng" đến khi kết thúc.

Theo TS. Nguyễn Huy Cẩn thì "không thể lưu hành những cuốn từ điển nhiều sai sót, không phản ánh đúng thực tế tiếng Việt". Nhưng thực tế, trên đây chỉ là hai trong số hàng trăm cuốn từ điển tiếng Việt đang bày bán trên thị trường. "Lỗ hổng" trong xuất bản dễ dàng thấy là: ai muốn đều có thể làm từ điển vì một lẽ đơn giản chẳng có luật nào cấm.

TS. Cẩn đề xuất, với những cuốn từ điển có tác động xã hội lớn phải có hội đồng chuyên môn thông qua mới cho xuất bản. Câu hỏi: "Có nên thả nổi những vấn đề xuất bản liên quan đến xã hội?", không phải bây giờ mới được đặt ra. Nhưng đã đến lúc không thể làm ngơ khi chúng ta luôn muốn học sinh điều hay, cái đẹp, nhưng nghịch lý ở chỗ các em quá dễ dàng tiếp xúc với những kiến thức sai, văn hóa phẩm không lành mạnh... vì chúng được bày bán công khai!

Mai Minh - Hồng Hạnh

Việt Báo
Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Video được xem nhiều nhất

Văn mẫu đang dạy học sinh nói dối
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Dạy bơi cho trẻ: Sao mãi chần chừ!

Mỗi ngày trung bình có hơn 9 trẻ em Việt Nam chết đuối. Bộ GD-ĐT đã đặt mục tiêu dạy đại trà bơi lội cho học sinh tiểu học nhưng hơn 5 năm qua, đề án mới dừng ở việc thí điểm

Phụ huynh “chịu chết” với lời khen danh hiệu cuối năm của con

Đã sang năm thứ hai các trường thực hiện đánh giá khen thưởng học sinh tiểu học theo Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT. Thay vì đánh giá xuất sắc, giỏi, tiên tiến như trước đây, cách ghi giấy khen theo phương thức mới khiến nhiều phụ huynh... “chịu chết” với các loại kiểu danh hiệu “hiểu sao cũng được”.

Nhận xét tin Từ điển tiếng Việt dành cho học sinh: Phản tác dụng!

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Từ điển tiếng Việt dành cho học sinh: Phản tác dụng! bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tu dien tieng Viet danh cho hoc sinh Phan tac dung ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Từ điển tiếng Việt dành cho học sinh: Phản tác dụng! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Giáo Dục.

Vietnamese Dictionary for Students: Side effects!
Counterproductive, linguistics, capital accumulation, for myself, dictionaries, Vietnamese, students, the definition, for, learn, book, person, wrong, to the

most students are being process of capital accumulation and learn Vietnamese language for themselves. Rather than have to play a friend, dictionary information provided "counterproductive" ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Giáo Dục


  • Thoi su 24h2804 Ca chet do thuy trieu do chua thuyet phuc
    Thời sự 24h(28/04): Cá chết do thủy triều đỏ chưa thuyết phục

    Xử lý nghiêm, thậm chí truy tố nếu để xảy ra ngộ độc do ăn cá chết; Nắng nóng bất thường tại TP.HCM: Trẻ nhỏ đổ bệnh, người già đột qụy; Chuyên gia phản bác nguyên nhân thuỷ triều đỏ làm chết cá; Phát hiện công nhân tráo đổi, làm mới hạn bánh quy hết date; Cháy chung cư ở Linh Đàm: Trẻ vạ vật ngủ ngoài đường

  • Thoi su 24h2704 Be trai bi me ep uong thuoc doc da chet
    Thời sự 24h(27/04): Bé trai bị mẹ ép uống thuốc độc đã chết

    Cá chết bất thường ở Vũng Áng: Thêm 5 thợ lặn nhập viện; Thảm án ở Hải Dương: Bé trai 8 tuổi bị mẹ đẻ ép uống thuốc độc đã chết; Giả mạo facebook nữ sinh bị cưa chân để lừa đảo: Lỗi tại nhà hảo tâm; Dân "tố" nước có mùi hôi, GĐ nước sạch bảo "Đun lên là hết"; Hành trình 18 năm vật vã tìm "tiếng người" cho con gái

  • Thoi su 24h2604 Nam thanh nien o HN bi sat hai da man
    Thời sự 24h(26/04): Nam thanh niên ở HN bị sát hại dã man

    Người nhái lặn 200m dưới kênh đen ngòm ô nhiễm để tìm két sắt; Có nên ăn hải sản khi cá chết hàng loạt ở miền Trung?; Thủy ngân trong không khí Hà Nội: "Khói xe chỉ là nghi ngờ"; Bỏ chất cấm độc hại: Thái Lan mất 6-7 năm, Việt Nam chỉ 6-7 tháng; Hà Nội: Lại một chung cư có nước sạch "sạch" như... nước cống!

  • Thoi su 24h2504 Tre bi bao hanh Noi dau tinh than
    Thời sự 24h(25/04): Trẻ bị bạo hành - Nỗi đau tinh thần

    Những cô gái bị xử tội... hiếp dâm; ‘Ai đầu độc cá cũng phải bị xử lý’!; Nằm rạp xuống đất khi thanh niên quăng mìn ra đường; Trẻ em bị bạo hành: Những nỗi đau về thể xác và tinh thần; Từ những vụ tống tình, tiền bằng ảnh 'nóng': Bài học cho giới trẻ... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 25/04/2016.

  • Thoi su 24h2204 Thanh nien lay bua giet nguoi yeu
    Thời sự 24h(22/04): Thanh niên lấy búa giết người yêu

    Công an nóng vội bỏ qua, còn ta nóng vội thì ra vào tù; Vì sao có những miếng thịt bò lại ánh lên màu 7 sắc cầu vồng?; Mỗi ngày cả trăm người đi taxi "thất lạc hành lý"; Số phận như bóng ma của các cô gái Việt bị bán sang Trung Quốc; Lún vào đa cấp liên tỉnh, tiền tỉ bốc hơi

  • Xon xao nhung vu chong danh vo gay phan no
    Xôn xao những vụ chồng đánh vợ gây phẫn nộ

    Bạo lực gia đình từ lâu là một vấn đề nhức nhối trong xã hội, trong đó đáng báo động nhất là tình trạng bạo lực phụ nữ.

  • Sot virus trieu chung va cach dieu tri
    Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị

    Bệnh nhân sốt virus có thể khỏi sau 5-7 ngày điều trị. Tuy nhiên, nếu không phát hiện sớm và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. ------------ Xem thêm: Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị, http://vietbao.vn/tp/Sot-virus-trieu-chung-va-cach-dieu-tri/13168970/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dan ba Viet kho nhat the gioi
    Đàn bà Việt khổ nhất thế giới?

    Trên đời này, chỉ có cha mẹ mới có thể hi sinh vì con cái! Đừng nghĩ mình có thể thay đổi được người khác. Sống vì mình đi, thương mình đi, sáng suốt lên, đừng vì sợ thị phi, sợ không làm được mà sống chịu đựng cả đời. Ai bị..

  • Vu chu quan bi xu ly hinh su
    Vụ 'chủ quán bị xử lý hình sự"

    Ông Tấn thuê mặt bằng ở huyện Bình Chánh để bán cà phê, ăn sáng, cơm trưa... nhưng lại bị phạt tiền vì nhiều lý do rồi bị truy tố vì chậm đăng ký kinh doanh...

  • Tang thue moi truong voi xang dau
    Tăng thuế môi trường với xăng dầu?

    Đại diện Bộ Tài chính khẳng định, hiện Bộ Tài chính chưa có kế hoạch trình Chính phủ về điều chỉnh tăng thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu.

  • Toan canh kinh te tuan 244 3004
    Toàn cảnh kinh tế tuần (24/4 -30/04)

    Trong buổi lễ Kỷ niệm 65 năm ngày thành lập ngành Ngân hàng Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu ngành điều hành linh hoạt lãi suất, kiềm chế lạm phát, đẩy mạnh tái cơ cấu; theo cách tính của Việt Nam, sau 4 tháng, lạm phát đang dừng ở mức 1,33%; mức lương của người lao động tại Việt Nam là 384-582 USD/tháng.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2404 29042016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 24/04 - 29/04/2016

    Cá chết hàng loạt tại vùng biển miền Trung; Sự thật về thông tin có thủy ngân lơ lửng trong không khí Hà Nội; Gió thổi đổ cột điện cao thế 500kV; Phản cảm cảnh chân dài mặc bikini 2 mảnh câu khách ở siêu thị tại HN; Cá chết, thuỷ ngân, chất cấm - người Việt sống sao... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 244304
    Sự kiện quốc tế nổi bật (24/4-30/4)

    Mỹ chi 38 tỷ USD cho phòng thủ tên lửa trong 5 năm tới; một phần tài liệu Panama bí mật sẽ được công bố vào tháng 5; Bà Clinton, ông Trump đứng trước chiến thắng lớn ở 5 bang; Nhật Bản ngơ ngác mất hợp đồng tàu ngầm 39 tỷ USD... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 244 304
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (24/4 - 30/4)

    Tác động khủng khiếp của ô nhiễm không khí đến sức khỏe; 100% xúc xích Vietfoods chứa chất gây ung thư; Những món khoái khẩu mùa hè dễ gây ngộ độc nhất; Bé 6 tuổi dậy thì sớm vì được mẹ cho ăn một món liên tục trong 2 năm;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 2443042016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (24/4-30/4/2016)

    Nhiều khi cha mẹ đã vô tình 'xâm hại' con mà không hay biết; cảnh giác trước những chiêu 'móc túi' của thợ điều hòa; vấn nạn dùng chất cấm trong chăn nuôi; cá chết khiến người dân không dám ăn hải sản...Cùng với những câu chuyện về tình yêu, hạnh phúc gia đình với ý nghĩa sâu xa khiến chúng ta phải suy ngẫm nhiều hơn là các