'Trước học lễ, sau học văn'
"Học thuyết nào cũng có hạn chế lịch sử của nó, con người phải biết nắm bắt tinh hoa của nó mà vận dụng cho tốt mà thôi..." - bạn đọc Mai Trọng Nhân nêu quan điểm.
TIN BÀI LIÊN QUAN:
\'Tiên học lễ…” không còn hợp thời?
Bóng \'Khổng Tử\' vẫn ám ảnh giáo dục
Độc giả tranh luận \'lễ\' với Lê Đỗ Huy
 |
Bác Hồ nói: “Vì lợi ích mười năm phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm phải trồng người”, nghĩa là phải trau dồi đạo làm người. Đạo làm người được Nho giáo tóm tắt trong tám chữ:
1. CÁCH VẬT: Hiểu lý lẽ sự vật (tri lý)
2. TRÍ TRI: Trí óc được thông suốt
3. THÀNH Ý: Ý nghĩ chân thành
4. CHÍNH TÂM: Tấm lòng ngay thẳng
5. TU THÂN: Sửa mình
6. GIA TỀ: Yên nhà
7. QUỐC TRỊ: Nước thịnh
8. THIÊN HẠ BÌNH: Dân an
Tám chữ đó xuyên suốt cả quá trình học tập, rèn luyện tu dưỡng để nhằm tới mục đích “yên nhà, nước thịnh dân an”. Từ bậc thiên tử cho tới thứ dân, ai ai cũng lấy sửa mình (tu thân) làm gốc. Năm điều thường có trong việc tu dưỡng là:
Nhân: Lòng yêu thương đối với con người
Nghĩa: Cư xử công bình theo lẽ phải.
Lễ: Sự tôn trọng, hòa nhã trong cư xử với mọi người.
Trí: Sự thông biết lý lẽ, phân biệt thiện ác, đúng sai.
Tín: Giữ đúng lời, đáng tin cậy.
Trong đó Lễ là trung tâm, là điều kiện để một con người thành đạt được xã hội đón nhận và trở nên người hữu dụng. Muốn có Lễ phải có Nhân, Nghĩa), Trí, Tín. Người xưa nói việc muốn thành phải có “Thiên thời, địa lợi, nhân hòa”, lễ chính là nhân hòa vậy.
Cho nên dù cho xã hội có đổi thay, thì câu khẩu hiệu “Tiên học Lễ, hậu học Văn” luôn luôn đúng và ngành giáo dục không nên bỏ đi. Nên chăng Việt hóa như tiêu đề của bài này? cũng không nên đặt câu khác của một người vô danh.
Học thuyết nào cũng có hạn chế lịch sử của nó, con người phải biết nắm bắt tinh hoa của nó mà vận dụng cho tốt mà thôi.
Đối với Khổng Tử, một nhà giáo dục đã khái quát hóa 8 điều cơ bản trong đạo làm người, chúng ta cần có quan điểm lịch sử, khách quan và biện chứng để đánh giá.
Theo tôi, thuyết Khổng Tử đóng vai trò phản biện xã hội, đã chống tham nhũng và cường quyền, vì thế ông bị bài xích. Chỉ riêng bàn về “Quân tử và tiểu nhân”, “Chính danh định phận”, ông đã làm cho giới tham nhũng và kẻ cơ hội lộng quyền ngán ông rồi.
Ngày nay, trên danh nghĩa Nhà nước, chúng ta không theo Nho giáo, vậy thì những cái gì xấu xa của xã hội cũng không nên đổ lỗi cho Nho giáo. Văn Miếu - Quốc Tử Giám với 700 năm hoạt động đã đào tạo hàng nghìn nhân tài cho đất nước. Các bậc hiền nhân Nho học xưa ra làm quan rất đúng đạo: trung với nước, hiếu với dân, chăm dân như cha mẹ lo cho con và ít tham nhũng - chẳng nhẽ họ đã học những điều toàn sai trái hay sao?
Cần phải thấy đất nước đã trải qua những triều đại thịnh trị và hào hùng oanh liệt để thấy các tiền nhân đã được đào tạo có phẩm chất tốt. Trong đa số dân chúng, đặc biệt các gia đình và gia tộc đều đều coi trọng và gìn giữ những tinh hoa Nho giáo để giáo dục đạo làm người và duy trì sự ổn định trật tự trong gia đình và ngoài xã hội.
Nếu mục đích của Nho giáo là dạy đạo làm người và góp phần ổn định xã hội thì nó đã đạt được kết quả rất sớm rồi. Cùng thời với đạo Thiên chúa và đạo Phật thì đạo Nho là đạo tiến bộ, nó khẳng định khả năng làm chủ xã hội của con người, nhập thế cuộc gánh vác việc đời, làm ích nước lợi dân, khác hẳn với đạo Phật và đạo Công giáo chỉ dạy con người cam phận lánh đời.
- Độc giả Mai Trọng Nhân
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết 'Trước học lễ, sau học văn' bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Truoc hoc le sau hoc van ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc 'Trước học lễ, sau học văn' ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.
'before school holidays, after school text'
Confucius, Mai Trong Nhan
u003cpu003e theory has always limited its history, people have to capture the essence of it that apply good for only ... Mai Trong Nhan readers visit. u003c/ Pu003e.
- 23/05 - 10:22: Thầy cô không phải lúc nào cũng đúng
- 23/05 - 09:55: Không phải đóng phí thi tốt nghiệp THPT
- 23/05 - 08:32: Trường học bối rối vì máy ghi âm, ghi hình
- 23/05 - 08:08: Trường NCL đề xuất tuyển sinh đa tiêu chí
- 23/05 - 06:42: Máy phát điện cháy, hàng trăm trẻ mầm non hoảng loạn
- Học trực tuyến với MIT và Havard (21/07/2012).
- 15 trường đại học công bố điểm (21/07/2012).
- Con đường của những đứa trẻ giàu có từ trong nôi (21/07/2012).
- Đề sử nặng 'trả bài', thí sinh nhẹ nhõm (21/07/2012).
- Con thi trường học, phụ huynh thi trường đời (21/07/2012).
- Có cần phải dạy cách chọn chồng? (21/07/2012).
- Xem các thí sinh thi đại học thanh nhạc (21/07/2012).
- Anh trao học bổng Chevening (21/07/2012).
- 'Đề thi Địa lý vô cùng ý nghĩa' (21/07/2012).
- Thủ khoa Ngoại thương khiến ba mẹ bật khóc (21/07/2012).
- Truoc hoc le sau hoc van (21/07/2012).
Đề bài kiểu đánh đố, câu hỏi một đằng đáp án một nẻo cùng với cách dạy - học rập khuôn, máy móc đang là nỗi đau đầu và bức xúc của..
- Thời sự 24h (22/05): Một trinh nữ Việt, giá tối thiểu 3000 USD
Sốc giá tối thiểu 3.000 USD "mua" một trinh nữ Việt; Vụ “nam giới bán dâm”: Có cả giáo viên tham gia!; Hàn Quốc: Mối đe dọa từ Triều Tiên “chưa từng có”; Ăn sữa chua mít: Tự đầu độc mình?; Phẫn nộ clip nhóm thiếu niên trêu chọc cụ già; Sự khác biệt thú vị giữa trẻ con ngày ấy và bây giờ... là những tin nóng nhất trong ngày 21/05.
- Thời sự 24h: Bị tiêm vắc xin "hết đát", cháu bé "sốc" thuốc
Côn đồ truy sát nữ sinh: Dân lý giải chuyện đứng nhìn; Thu phí nhạc số: Không thành công cũng thành nhân; Vòi rồng khổng lồ san phẳng ngoại ô Mỹ, 51 người chết; Hàng ngàn người Hà Nội ăn nước phở bẩn mỗi sáng; Chuyện "đo đạc" thí sinh hoa hậu; Điệp khúc mất điện mùa nóng, chiêu tăng giá của EVN?... là những tin nóng nhất trong ngày 21/05
- Thời sự 24h: Hàng chục người Việt Nam bị vi khuẩn 'ăn thịt'
Thiết bị gián điệp tinh vi xuất hiện ở Hà Nội; M.U 5-5 West Brom: Sir Alex chia tay trong sự điên rồ; Hàn Quốc triển khai tên lửa sát biên giới Triều Tiên; Rùng rợn những cơn ghen mất tính người; Vi khuẩn “ăn thịt người” ở Việt Nam; “Sao” Việt dự LHP Cannes làm gì?; Một lít xăng đang cõng 4 loại thuế, 3 loại phí...là những tin nóng nhất trong ngày 20/05.
- Thời sự 24h: Phạt tù sinh viên vì tuyên truyền chống nhà nước
Phạt tù cựu sinh viên vì "tuyên truyền chống nhà nước"; Nữ "dị nhân" HN nói chuyện được với cụ rùa Hồ Gươm?; Beckham chính thức nói lời từ giã bóng đá; Đài Loan phớt lờ Trung Quốc, khuyến cáo Philippines; 20 cặp đồng tính linh đình diễu hành và tổ chức đám cưới... là những tin nóng nhất trong ngày 17/05.
- Thời sự 24h: Bịt mặt, giật trang sức thiếu nữ đang đi xe máy
Vụ "ép DN trả tiền nhậu": CSGT tạm thôi chức; Vụ vợ chồng giáo viên sát hại chủ nợ: Tình tiết rợn người; Trận derby "đắt đỏ" nhất châu Âu; "Đường lưỡi bò" là do một quan chức Trung Quốc tiện tay vẽ vào; Những vụ khoe ‘chiến tích bất hảo’ ầm ĩ của giới trẻ; Baggio và ‘gái một con’ Vân Hugo đang yêu nhau?... là những tin nóng nhất trong ngày 16/05.
- Bầu Đức "phá rừng" tại Lào, Camphuchia?
Dính cáo buộc phá rừng từ Global Witness, bầu Đức không chỉ mất 300 tỷ đồng trong hai ngày mà thiệt hại còn có thể tiếp tục gia tăng.
- Kinh hoàng những đòn ghen cay độc
Những hành vi ghen tuông dã man khiến nhiều người không khỏi rùng mình.
- Nick Vujicic đến Việt Nam
Chàng trai không tay chân Nick Vujicic bắt đầu chuyến giao lưu, nói chuyện tại Việt Nam từ ngày 22-5.
- 1001 chiêu "chữa bách bệnh" quái gở
Các “thầy” có thể chữa được bách bệnh bằng những cách kỳ quái.
- "Nude để thiền" hay sự sa đọa của nhà sư?
Nude để thiền dù chỉ mới được đăng tải nhưng một số bức ảnh khác trong bộ ảnh này nhanh chóng được cư dân mạng lùng sục.
- Toàn cảnh thể thao từ 12/5 – 18/5
Toàn cảnh thể thao từ 12/5 – 18/5
- Toàn cảnh Showbiz tuần (12/5 – 18/5)
Hot: Angelina Jolie viết tâm thư trải lòng chuyện cắt bỏ ngực; Lý Nhã Kỳ: Từ "đại sứ du lịch" đến "bà trùm scandal";
- Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/05 - 18/05)
Bàng hoàng vụ 4 học sinh chết đuối; CSGT bị tố ép doanh nghiệp trả tiền ăn nhậu; Bi hài chuyện kiều nữ "săn tình" ở bể bơi;
- Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (12/05 – 18/05)
Kinh hoàng người cha "khâu miệng, dội nước sôi lên đầu" con gái; Con đường vào tù của một tiến sĩ kinh tế;
- Tin công nghệ nổi bật tuần 12/05 - 18/05
Việt Nam đang là nơi sản xuất smartphone hàng đầu thế giới, 10 virus máy tính nguy hiểm nhất mọi thời đại, A
Viết phản hồi