vietbao

“Tình cờ” phát hiện những sai sót trong SGK Vật lý

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Tinh co phat hien nhung sai sot trong SGK Vat ly
SGK góp phần nâng cao chất lượng dạy và học. (Ảnh: HCM Cityweb)

Một bộ sách tốt cần phải không có lỗi về kiến thức và in ấn. Để nâng cao chất lượng giáo dục thì sách giáo khoa và sách dành cho giáo viên cần phải hạn chế tối đa những sai sót kiến thức cơ bản, mà trong đó người biên soạn sách đóng vai trò quyết định.

Đây là những tâm huyết của GS Nguyễn Văn Chánh gửi đến những người biên soạn sách giáo khoa khi tình cờ GS phát hiện hầu hết các Sách giáo khoa (SGK)Sách dành cho giáo viên (SGV) ở môn Vật Lý từ lớp 6 đến lớp 9 đều có những sai sót về chuyên môn.

Gần đây tôi có nghe nhiều ý kiến, đặc biệt của Viện chiến lược và Chương trình giáo dục đánh giá rất cao về sách giáo khoa đổi mới.


Nhưng khi mua bộ sách về tôi vẫn thận trọng: đọc sách cho kỹ, từ đó chuẩn bị kiến thức để khi các cháu tôi hỏi, tôi trả lời được. Không may cho tôi, càng đọc bộ sách giáo khoa Vật lý đã mua tôi càng thấy có nhiều chỗ sai, sót.

Tôi nói là nhiều vì từ xưa khi học văn phạm đã được dạy: Khi nào số lượng bằng hay là lớn hơn hai phải dùng số nhiều. Còn những sai sót đó là lớn hay nhỏ, có trầm trọng không thì tôi chưa dám nói vì còn phải chờ các nhà lý luận về phương pháp dạy học định nghĩa.

Tốt nhất là tôi phải trình bày rõ: sách đã viết như thế nào? Thấy sai chỗ nào? Tại sao nói là sai?


Vì phải cụ thể, nói có sách mách có chứng, nên trong phạm vi một bài viết, đối với sách Vật lý ở mỗi lớp, tôi chỉ có thể nói rõ vài chỗ mà tôi cho là sai sót và chỉ nói về sai sót chuyên môn. Nếu có dịp, tôi có thể trình bày thêm hàng loạt sai sót chuyên môn tương tự cũng như những vấn đề không ổn trong việc dùng bộ sách giáo khoa về Vật lý này làm bộ sách giáo khoa "chuẩn" để dạy cho học sinh trong nhiều năm
”.

Để làm rõ về những sai sót chuyên môn trong SGK, GS Nguyễn Văn Chánh đã đưa ra một loạt ví dụ về sai sót chuyên môn trong SGK và SGV ở môn Vật lý từ lớp 6 đến lớp 9. Do dung lượng bài viết chúng tôi xin được chuyển tải một số sai sót mà GS Nguyễn Văn Chánh nêu ra:

1.Ở sách giáo khoa Vật lý cho học sinh lớp 9 (SHS 9) trang 34 viết:


Kính hiển vi điện tử có số bội giác đến 1.000.000x.

Thắc mắc: Số bội giác của kính hiển vi điện tử là gì? Có tài liệu nào, sách nào nói đến số bội giác của kính hiển vi điện tử không? (Xưa nay người ta chỉ nói đến độ phóng đại của hiển vi điện tử - phải chăng là vì ở chương trình THPT chỉ cho phép nói đến số bội giác nên khi nói độ phóng đại ở kính hiển vi điện tử phải chuyển sang nói số bội giác. Trong sách lại nhấn mạnh số bội giác không phải là số phóng đại. Tại sao bắt học sinh chỉ học số bội giác khi trong thực tế lại dùng độ phóng đại.

2. SHS 9 tr. 145

Con tắc kè hoa (còn gọi là con kỳ nhông) khi leo cây nào sẽ có màu lá của cây ấy. Đó là do cấu tạo đặc biệt của da con kỳ nhông.

Thắc mắc: Trên quả đất này có hay không loại tắc kè hoa khi leo cây nào sẽ có màu lá của cây ấy? Cấu tạo đặc biệt của da con kỳ nhông ấy như thế nào? Tại sao lại nói về con kỳ nhông ở phần học về màu sắc và phản xạ ánh sáng?

3. SGV 9 tr. 283


Một trong những nguyên nhân quan trọng làm cho con kỳ nhông có thể đổi màu khi vào những vùng cây có màu sắc khác nhau là da của nó có những vẩy nhỏ màu trắng tán xạ tới tất cả các ánh sáng màu. Do đó khi vào vùng cây có màu nào, nó sẽ tán xạ màu đó.

Thắc mắc: Da con tắc kè có một ít vảy màu trắng hay toàn bộ chỉ là vẩy màu trắng? Có loại tắc kè nào da chỉ gồm các vảy màu trắng không? Nếu có thì tại sao ta không nhìn thấy tắc kè màu trắng mà nó lại đổi màu khi vào những vùng cây có màu sắc khác nhau. (Vấn đề đổi màu ở da con tắc kè đã có góp ý cụ thể cách đây hơn hai năm nhưng có lẽ các tác giả sách vẫn xem mình đúng nên ở sách tái bản không có sửa chữa).

4. SHS 9, tr. 92

Người ta sử dụng từ trường để nâng các tàu điện chạy trên các đệm từ ... Khi tàu chạy các nam châm điện cực mạnh nhấc nó lên khỏi đường ray. Nhờ thế tàu điện chạy rất êm không tiếng động và không ma sát.


Thắc mắc: Chạy êm thì nghe có lý nhưng có phải không tiếng động và đặc biệt không ma sát không. Nếu là không ma sát thì tàu chỉ còn chuyển động theo quán tính? (Một quyển sách ít có chỗ hay mà nói là không hay cũng có thể gây nhiều tranh cãi ở người lớn còn đối với các em học sinh từ chỗ ít ma sát nói thành không ma sát có thể làm cho các em bị hoang tưởng).

5. SHS 8 tr. 23

C8 - Hãy giải thích các hiện tượng sau:

d - Mặt lốp ô tô vận tải phải có khía sâu hơn mặt lốp xe đạp.
SGV trang 41 (trả lời cho bài tập C8)

d. Khía rãnh ở mặt lốp ô tô vận tải phải có độ sâu hơn mặt lốp xe để tăng độ ma sát với mặt đường. Ma sát này có lợi để tăng độ bám của lốp xe với mặt đường lúc xe chuyển động. Khi phanh, lực ma sát giữa mặt đường và bánh xe đủ lớn làm xe nhanh chóng dừng lại. Ma sát ở trường hợp này là có lợi.

Thắc mắc: Tại sao khía rãnh ở mặt lốp ô tô vận tải phải có độ sâu hơn mặt lốp (?) để tăng độ ma sát với mặt đường. Vận dụng lý thuyết nào đã học để nói là có khía rãnh là tăng độ ma sát?


Tại sao nói khi phanh lực ma sát giữa mặt đường và bánh xe lại đủ lớn làm xe nhanh chóng dừng lại? Vậy khi phanh xe ô tô cái má phanh tác dụng vào đâu?


6. SHS 8 tr 92

C1. Tại sao dùng bếp than lại lợi hơn dùng bếp củi

SGV 8 tr. 137

Vì than có năng suất toả nhiệt lớn hơn củi. Ngoài ra có thể nêu những lợi ích khác của việc dùng than thay củi khác của việc dùng than thay củi như: đơn giản, tiện lợi, góp phần bảo vệ rừng v.v…

Thắc mắc: Than ở câu hỏi là than gì? Than củi, than đá hay than tổ ong? Lợi nhiều hay lợi ít ở câu hỏi là lợi về mặt gì? Lợi về tiền, lợi về thời gian, lợi về mặt thuận tiện, lợi về bảo vệ môi trường, lợi về bảo vệ rừng, lợi về năng suất toả nhiệt hay lợi về tất cả các mặt?

Đây là câu hỏi cho học sinh vùng rừng núi, vùng có nhiều mỏ than đá, học sinh ở nông thôn, học sinh ở thành thị hay là học sinh nói chung trong toàn quốc. Ra câu hỏi này nhằm mục đích gì? Đánh giá trả lời câu hỏi này như thế nào?


Nếu trả lời: Dùng bếp củi lợi hơn dùng bếp than hoặc dùng bếp than hay bếp củi đều không có lợi. Thì có sai không?


(Ra câu hỏi rất chủ quan, cứ buộc học sinh phải nghĩ là xét về lợi hại của cái bếp chỉ có một tiêu chuẩn phải xét là năng suất toả nhiệt).

7. SGV 7 tr. 139


22.1. Tác dụng nhiệt của dòng điện là có ích trong hoạt động của nồi cơm điện, ấm điện.
- Tác dụng nhiệt của dòng điện là không có ích trong hoạt động của quạt điện máy thu hình và máy thu thanh.


Tuyệt đa số máy thu hình hiện nay là dùng màn hình CRT. Vậy ở máy thu hình, tác dụng nhiệt của dòng điện để nung nóng các sợi đốt cho phát ra, nhiệt điện tử, có tia này mới có được hình trên màn hình. Vậy ở đây tác dụng nhiệt của dòng điện có phải là không có ích hay không?


(Không nghĩ cho thấu đáo khi ra câu hỏi và trả lời).

8. SHS 6 tr. 59

C5. Ở đầu cán (chuôi) dao, liềm bằng gỗ thường có một đai bằng sắt, gọi là cái khâu dùng để giữ chặt lưỡi dao hay lưới liềm. Tại sao khi lắp khâu người thợ rèn phải nung nóng khâu rồi mới tra vào cán?


Nếu trả lời là để cho khi cái khâu nguội thì co lại giữ chặt như ở SGV 6 thì trả lời cho học sinh thế nào khi học sinh hỏi: Em thấy thợ rèn nung đỏ cái chuôi dao, chuôi liềm để đóng vào cán gỗ sau khi cái cán gỗ đã được đóng cái khâu. Vậy thì khi nguội cái dao, cái liềm bị lỏng cán ngay có phải không? Làm thế nào trả lời?


(Cán liềm, cán dao không mấy khi làm bằng gỗ thật tốt và cũng khó gọt rũa cho thật chính xác. Thợ thủ công thường dùi thủng gỗ bằng cách dùng dùi sắt hơ nóng đỏ cắm vào gỗ cho sắt nóng làm cháy gỗ. Tương tự việc lắp cái khâu cũng vậy. Cũng như vấn đề tán đinh rivê, sự co vì nhiệt không có vai trò gì đáng kể, bản thân cái khâu rất nhỏ.)

...

Mặc dù những góp ý của GS Chánh là khá tâm huyết với nền giáo dục nước nhà, nhưng chưa một cơ quan chức năng nào tiếp thu.

Trước đây tôi đã nêu hàng chục sai sót, nhưng sau đó không thấy phản hồi phía Bộ Giáo dục. Còn đến trăm chỗ nữa theo tôi là sai sót ở bộ sách giáo khoa Vật lý Trung học Cơ sở (tôi chưa nói đến SGK Vật lý Trung học phổ thông)”, GS Chánh chia sẻ.

Hoài Phương
(Lược ghi Thư góp ý SGK của GS Vật lý Nguyễn Văn Chánh)

Việt Báo
Họp báo vụ Bí thư Yên Bái bị bắn tử vong
Comment :“Tình cờ” phát hiện những sai sót trong SGK Vật lý
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết “Tình cờ” phát hiện những sai sót trong SGK Vật lý bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tinh co phat hien nhung sai sot trong SGK Vat ly ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc “Tình cờ” phát hiện những sai sót trong SGK Vật lý ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Giáo Dục
"accidentally" discovered the errors in physics textbooks
textbooks Physics, Professor Nguyen Van Chanh, electron microscopy, improve quality, trucks, basic knowledge, textbooks , diameter, the salamanders, the electric current, errors, physics, students, why, the book, benefit
A good book should be no errors and print knowledge. To improve the quality of education textbooks and books for teachers need to minimize the errors of basic knowledge, which compiled the book plays a key role ...
Thí sinh nên chọn trường nào khi biết điểm THPT QG?

Sau khi Bộ GD&ĐT công bố điểm thi THPT quốc gia, thí sinh cần lưu ý việc xét tuyển vào các trường đại học.

Đề thi - Đáp án môn Địa lý kỳ thi Quốc gia

Sáng 3/7, các sĩ tử làm bài thi Địa lý, thời gian 180 phút - môn có số lượng thí sinh đứng thứ ba trong số năm môn tự chọn.

Bát nháo tư vấn du học
Bát nháo tư vấn du học

Tại TP Hồ Chí Minh, theo báo cáo của cơ quan chức năng, toàn thành phố hiện có khoảng 1.000 đơn vị tư vấn du học nhưng chỉ có 64 đơn vị được cấp phép.

  • Thoi su 24h298 Cau be 11 tuoi tu tu vi ko co quan ao moi
    Thời sự 24h(29/8): Cậu bé 11 tuổi tự tử vì ko có quần áo mới

    Có một đứa trẻ 11 tuổi vừa tự tử, thưa ông Giời; Kỳ lạ thùng niêm phong tôm tiêm tạp chất, trở thành "sạch" sau 1 đêm; Bàng hoàng thanh niên tay cầm điện thoại, chết ngồi bên đường; Bệnh nhân nhiễm HIV giật kéo đe dọa bác sĩ; Quảng Nam: Loa phát thanh xã nhiễu sóng tiếng Trung Quốc

  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t