Thư viện trường học: Chuẩn thấp - Thực tế thấp hơn

Thu vien truong hoc Chuan thap Thuc te thap hon
Học sinh Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai (Q.3, TP.HCM) vào thư viện đọc sách trong giờ ra chơi. Sách là nhu cầu lớn nhưng nhiều trường chưa đáp ứng được nhu cầu của học sinh - Ảnh: Kim Liên

Tháng 11-2004, lần đầu tiên Sở GD-ĐT TP.HCM tổ chức kiểm tra công nhận thư viện trường THCS, THPT đạt chuẩn. Kết quả "vui cả làng" khi đa số thư viện đều đạt từ mức chuẩn trở lên.

Nhưng thực tế với nhiều HS, thư viện trường học chưa phải là nơi đến quen thuộc...

Có lạm phát thư viện chuẩn?

Thống kê của Sở GD-ĐT trên 60 trường THPT, chỉ vỏn vẹn chỉ 8 trường THPT có thư viện không đạt chuẩn sau đợt kiểm tra nói trên, còn lại 23 trường tiên tiến, 16 trường xuất sắc và thấp nhất là đạt chuẩn cũng 13 trường. Riêng khối THCS trong 161 trường thuộc 21 quận huyện đuợc thống kê có 77 trường đạt chuẩn, 64 trường tiên tiến, và 20 trường xuất sắc.

Có thật hệ thống thư viện các trường ở TP.HCM đã quá tốt, hay đã có một sự lạm phát như ý kiến của một số nhân viên thư viện thâm niên?

Một nhân viên thư viện cho chúng tôi xem bảng tiêu chuẩn đánh giá thư viện đạt chuẩn. Có tất cả 5 tiêu chuẩn (với 30 yêu cầu) được Sở GD-ĐT sắp xếp lại từ chuẩn của Bộ GD-ĐT như: “có giá đựng sách báo, có tủ hoặc mục lục, sổ mục lục, bảng giới thiệu sách...” (chẳng lẽ thư viện mà không có đến thứ này?).

Một số ít tiêu chuẩn được định lượng cụ thể: “Chỉ cần tối thiểu 50m2 để làm phòng đọc và kho sách là thư viện có đủ điều kiện để hoạt động”. Nhưng thực tế diện tích như vậy là quá nhỏ để có thể đáp ứng nhu cầu đọc và mượn sách của HS.

“Tối thiểu có 20 chỗ ngồi đọc cho GV và 25 chỗ cho HS”, trong khi trung bình một trường THPT hiện nay cũng đã trên 2.000 HS (nhiều trường có đến 3.000-4.000 HS). Một nhân viên có tâm huyết lâu năm với nghề tiết lộ: “Trong nghề với nhau chúng tôi biết có thư viện mà phòng đọc và kho sách chỉ nhỏ như cái lớp học tức là chỉ tương đương 48m2 thì làm sao đảm bảo cho HS có điều kiện đọc sách thoải mái?”.

Trong khi những yếu tố quan trọng khác như số lượng đầu sách, chủng loại sách mới hay cũ, cung cách quản lí của nhân viên thư viện... hoạt động của thư viện chỉ có rất ít hoặc không thấy đề cập đến. Một cán bộ quản lý cho rằng “do tiêu chí đánh giá dựa trên mặt bằng chung của cả nước nên đối với TP.HCM có vẻ dễ hơn (?)”. Những tiêu chuẩn đã dễ lại được tổ chức kiểm tra “chéo” (đối với khối THPT) theo kiểu... từng cặp trường kiểm tra lẫn nhau khiến “nhà nhà đều đạt chuẩn” là điều dễ hiểu

Cuối tháng 10, chúng tôi tìm đến một số thư viện trường THPT được xếp vào lọai tiên tiến, xuất sắc để “mục sở thị” tác động của thư viện đối với HS thế nào. Ở Trường THPT bán công D. (quận 10), chúng tôi hỏi thăm một tốp khoảng 10 học sinh nhưng chỉ duy nhất một HS biết chính xác thư viện trường nằm ở vị trí nào (?). Đây là thư viện đạt danh hiệu xuất sắc nhưng phòng đọc chỉ có 9 bàn mỗi bàn 4 ghế. Bên cạnh đó lại có đến 14 ghế không có bàn cho HS ngồi đọc.

Một HS lớp 11 của trường cho biết: “Thỉnh thoảng, những lúc sắp có kiểm tra tụi em mới dám giành thời gian nhiều hơn để vào thư viện tìm tài liệu tham khảo. Nhưng... khó tìm được sách hay để đọc”. Một HS khác cho biết: “Hầu như chỉ có HS cấp 3 vào thư viện, HS cấp 2 ít thấy lắm!”.

Đến thư viện Trường THPT bán công H. ở Q.Phú Nhuận, một thư viện đạt tiên tiến, lại thấy... buồn hơn. Cả thư viện chỉ đúng 30 chỗ ngồi đọc sách báo cho cả GV và HS được xếp cạnh vài kệ sách. Thư viện cũng cũ kỹ ẩm thấp như nhiều phòng học khác ở ngôi trường đã xuống cấp này.

Hỏi một tốp HS lớp 10 đang học thể dục, chúng tôi nhận đựơc những cái lắc đầu: “Tụi em không biết thư viện trường có những sách gì đâu! Mượn như thế nào, trong bao lâu cũng không biết!”. Một nhóm ba HS lớp 11 khác có vẻ thường đến thư viện hơn thì kể: “Tụi em mượn sách không khó, nhà trường cũng không khắt khe việc mượn và trả muộn hay sớm nhưng sách thư viện không phong phú để lựa chọn".

Nhân viên thư viện: vừa làm vừa học

Thu vien truong hoc Chuan thap Thuc te thap hon
Các cán bộ thư viện thi cán bộ thư viện giỏi năm 2005 - Ảnh: Kim Liên

Sức sống của thư viện phụ thuộc rất nhiều vào trình độ nghiệp vụ, quản lý của người phụ trách thư viện. Thế nhưng đội ngũ này đa số không chuyên nghiệp và thiếu ổn định.

Theo thống kê chưa đầy đủ của công ty sách thiết bị trường học trên khỏang 50 trường THPT (chủ yếu là trường công lập bán công), trong số nhân viên chuyên trách thư viện có 11 người hoàn toàn không có nghiệp vụ, 22 người trình độ sơ cấp (đã qua khóa bồi dưỡng ngắn hạn), 13 người có trình độ trung cấp (qua trường lớp), 3 người CĐ và 9 người ĐH.

Còn khối quận huyện (các trường tiểu học, THCS) thì đa số chuyên trách có trình độ sơ cấp. Tuy nhiên cũng theo một cán bộ phụ trách ở đây, đa số trình độ sơ cấp của nhiều nhân viên này... vừa mới được công nhận qua khóa bồi dưỡng một tuần lễ theo kiểu “cầm tay chỉ việc” về kiến thức nghiệp vụ cơ bản do công ty sách thiết bị trường học phối hợp Trường CĐ Văn hóa Nghệ thuật tổ chức cách nay khoảng 3 tháng.

Trong khi đó, TP.HCM mỗi năm có khoảng 300 HS, SV tốt nghiệp chính quy ngành thư viện, chỉ riêng trường ĐH KHXH&NV, hằng năm số SV tốt nghiệp chuyên ngành Thư viện - Thông tin đều trên 100. Nhưng số SV này không theo chuyên môn mình đã học mà tìm cách trụ ở các văn phòng các đơn vị hành chính sự nghiệp, vào những thư viện của các trường ĐH, đi làm báo hoặc vào các công ty tư nhân làm nhiệm vụ văn thư, thư ký.

Có ai đó chịu về trường phổ thông thì cũng chỉ là phương cách tạm bợ trong khi chưa tìm được chỗ tốt hơn. Bởi một thực tế: lương của người làm công tác thư viện quá thấp - theo nhiều nhân viên thư viện - có khi là mức lương thấp nhất.

Thực tế đó khiến không ít nhân viên thư viện trở thành người đơn thuần làm công việc giữ sách, mở cửa theo giờ hành chính. Thêm vào đó, hầu như các thư viện THPT đều hoạt động theo phương cách quản lý cũ, vẫn dựa vào sổ sách cùng những phiếu đăng ký tay nên việc quản lý thư viện không mấy hiệu quả so với ở một số thư viện ở trường ĐH đã áp dụng phương pháp quản lý dữ liệu, thông tin bằng máy tính.

Bên cạnh đó, việc tuyển dụng cán bộ thư viện trực thuộc hoàn toàn vào Sở Văn hóa thông tin trong khi ngành giáo dục chỉ tuyển giáo viên. Các trường khi cần nhân viên thư viện thường tự tuyển theo diện hợp đồng và gởi hồ sơ về Sở (hoặc phòng GD). Vì vậy nhiều nơi xem bộ phận thư viện là nơi giải quyết GV dôi dư, GV không còn khả năng đứng lớp.

Đó là chưa nói đến cái hồn của thư viện là sách. Nhân viên thư viện một trường THPT ở quận 3 cho biết: “Trước đây chi phí mua sắm thiết bị chiếm khoảng 10% ngân sách cấp cho một đơn vị. Trong đó có 8% mua sắm thiết bị và 2% sách thư viện (với số lượng trên 2.500 HS khoảng hơn 30 triệu đồng/năm).

Tuy nhiên từ năm 2004 đến nay kinh phí này không còn, nên thư viện chỉ mua sách mới từ nguồn quỹ của trường, nguồn này chắc chắn ít hơn ngân sách. Mà chỉ cần 2 năm không bổ sung sách, thư viện sẽ "già" đi, những thông tin người đọc thu nhận được ở đây trở nên lạc hậu. Làm sao thu hút được người đọc, nhất là học sinh luôn ham thích cái mới... ”.

Vì vậy chúng tôi không lạ khi nghe HS của một trường THPT có tiếng của TP (có thư viện được đánh giá xuất sắc) than: “Ở thư viện trường em sách truyện và sách tham khảo nhiều nhưng tin học và ngoại ngữ không đa dạng. Nhiều cuốn sách thư viện thông báo là sách mới nhưng em xem qua lại thấy nội dung sách đã cũ so với thị trường sách bên ngoài. Vì vậy nên muốn tìm tài liệu tham khảo em vẫn phải đi nhà sách...”.

ĐỨC HIÊN - THANH ĐẰNG

Việt Báo

Video nổi bật

Những trò nghịch thời học sinh khiến bạn không muốn lớn
00:00 / --:--

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Nhận xét tin Thư viện trường học: Chuẩn thấp - Thực tế thấp hơn

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thư viện trường học: Chuẩn thấp - Thực tế thấp hơn bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Thu vien truong hoc Chuan thap Thuc te thap hon ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thư viện trường học: Chuẩn thấp - Thực tế thấp hơn ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

Library Schools: Preparing low - lower than reality
Department of Education, phone TP, check and book library, first, the employee, the fact, we, like most people, the level of management, schools, students, high school, achieving

May 11-2004, the first Department of Education City inspects accredited secondary school library, high school standards. report of "happy the whole village," when most libraries are reaching upwards from the norm ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Giáo Dục


  • Mr Dam to Quang Le choi ban
    Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn

    Vụ lùm xùm tranh gà của Đàm Vĩnh Hưng và Quang Lê hiện nay chưa đến hồi kết. Nhiều nghệ sĩ Việt đã lên tiếng bênh Mr. Đàm. ------------ Xem thêm: Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn, http://vietbao.vn/tp/Mr-Dam-to-Quang-Le-choi-ban/11933036/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dai gia Ca Mau mua dam tre em
    Đại gia Cà Mau mua dâm trẻ em

    Đại gia miền Tây mua dâm thiếu nữ được cho là thành khẩn khai báo, lý lịch rõ ràng và nhân thân tốt. Gia đình của Việt kiều này đang làm thủ tục bảo lãnh cho ông Tiêu tại ngoại.

  • Nam sinh qua doi truoc ngay tot nghiep
    Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp

    Những lời trăng trối cuối cùng của nam sinh qua đời trước lễ tốt nghiệp với người bạn đặc biệt trên facebook cũng khiến nhiều người nghẹn lại. ------------ Xem thêm: Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp, http://vietbao.vn/tp/Nam-sinh-qua-doi-truoc-ngay-tot-nghiep/11936114/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Duong sat tren cao Ha Noi uon luon
    Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn

    Đường sắt đô thị trên cao Cát Linh-Hà Đông uốn lượn như rồng trên nhiều điểm chạy dọc đường Nguyễn Trãi, Trần Phú...

  • Nhung dam cuoi dat vang gay xon xao
    Những đám cưới "dát vàng" gây xôn xao

    Hình ảnh một số cô dâu đeo đầy vàng trong đám cưới ở một số nơi ở Việt Nam không chỉ khiến nhiều người trầm trồ mà còn là tâm điểm của các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2806 0407
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07)

    Cả thế giới phải đối mặt với nắng nóng kỷ lục; Chính thức bắt đầu kỳ thi THPT Quốc gia 2015; Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn; 10 luật có hiệu lực từ tháng 7/2015; QL 1A bị phá hoại bởi hóa chất lạ; Nạn chặt chém du khách ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2806-0407/2147574941/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2806 04072015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015

    Ngày 1/7 Luật Doanh nghiệp, Luật Nhà ở và Luật kinh doanh BĐS đã chính thức có hiệu lực, EVN khẳng định đã giải thích thỏa đáng tất cả những khiếu nại của người dân và khách hàng liên quan đến việc hóa đơn tiền điện tăng "sốc", con số 63% cán bộ thuế tiêu cực, nhũng nhiễu đã phản ánh đúng tình trạng hiện nay của một bộ phận cán bộ thuế trong quá trình tác nghiệp, sự kỳ lạ trong hệ thống chỉ tiêu kinh tế- xã hội....Cùng với đó, những thông tin về tài chính ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2906-04072015/2147574923/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2806 0407
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07)

    Siêu trộm và những vụ án nổi tiếng; Những vụ hiếp dâm tập thể chấn động; Nhận diện những chiêu lừa bắt cóc trẻ em cha mẹ nên cảnh giác; Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Vì sao ‘ông trùm’ Tàng Keangnam chưa thể ‘đền tội’ như dự kiến?; Đại gia khai bị 'bất lực' trong 2 lần mua dâm thiếu nữ;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2806-0407/2147574905/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 2106 2706
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/06 - 27/06)

    Hoàn lưu bão số 1 làm 15 người chết và mất tích; Xe khách lao xuống vực ở đèo Lò Xo; Sóng lạ đè sóng không lưu Tân Sơn Nhất; Miễn nhiệm bác sĩ giẫm chân lên giường: Nên hay không?; Mạng xã hội và ‘chiếc phanh’ của tình người; Đầu năm 2016 sẽ được hưởng BHXH một lần... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2106 27062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015

    Giá điện tăng bất thường được lý giải do mức sử dụng điện năng tăng khiến lượng tiêu thụ điện tăng, thiết bị đo đếm, công tơ điện có vấn đề hay sự tù mù trong cách tính của “nhà đèn”… ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2106-27062015/2147573276/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn