Thử giải bài toán con gà lớp 3

"Có dịp học cùng cô con gái lớp 3, tôi mới thực sự thấy SGK có điều gì đó chưa ổn" anh Ngô Thiệu Phong (Hà Nội) băn khoăn khi gửi thư về tòa soạn TS.

Anh Phong nêu ví dụ về bài toán số 1, trang 14 trong cuốn "Bài tập cuối tuần Toán 3" (tập 2 - tái bản lần thứ 2) của các tác giả Đỗ Trung Hiệu, Trần Thị Kim Cương, Nguyễn Ngọc Hải, Đỗ Trung Kiên - Nhà xuất bản Giáo dục (NXBGD).

Trước những ý kiến của độc giả về chuyện "bài của con, mẹ làm mãi mới ra đáp số" ... TS xin giới thiệu bài viết của anh Ngô Thiệu Phong để độc giả tham khảo:

Học sinh trường tiểu học Kim Liên trong ngày khai giảng. Ảnh: Huyền Sâm

Con gái tôi có thể tính ngay được tổng số gà bán trong hai ngày. Tuy nhiên, đây là dạng bài toán có lời văn nên phải có lời giải và phép tính (dòng trên là lời giải và dòng dưới là phép tính toán).

Trong sách kẻ sẵn 4 dòng để học sinh viết lời giải và phép tính. Theo cháu, yêu cầu của cô giáo là chỉ được phép làm trong số dòng kẻ đã kẻ sẵn trong sách.

Với yêu cầu đó, tôi hướng dẫn cháu làm bài toán này bằng cách cộng gộp số gà bán trong hai ngày và dòng cuối cùng viết đáp số. Thế là vừa đủ. Song, cháu lại nói phải tính số gà đã bán của từng ngày trước khi cộng số gà bán cả hai ngày lại với nhau. Nếu thế thì số dòng kẻ trong sách không đủ.

Có thể chúng tôi chưa hiểu hết ý đồ của người viết sách. Thế nhưng, phụ huynh chúng tôi vẫn thấy lo lắng. Cụ thể, ở những điểm sau:

Thứ nhất, việc yêu cầu học sinh phải viết bài giải ra SGK như vậy rất bất tiện và lãng phí. Bất tiện ở chỗ giấy dùng cho SGK thấm mực nên các cháu viết bút mực vào rất bẩn vì bị nhoè. Đã thế, lại Không đủ chỗ để viết vì học sinh tiểu học không thể viết gọn ghẽ, ngay ngắn như chữ in được. Và lãng phí ở chỗ SGK chỉ dùng được một lần.

Việc khống chế học sinh phải có phép tính và lời giải đúng như trong sách liệu có hạn chế sự sáng tạo của các em? Bởi ai cũng biết, nhiều bài toán có những cách giải khác nhau. Chúng ta đang khuyến khích học sinh học sáng tạo cơ mà?

Dẫu tôi thuyết phục thế nào thì cháu cũng không chấp nhận cách giải (bài toán trên) mà tôi đưa ra.

Tôi thấy rằng, có một vấn đề có thực, rất đáng nói là học sinh tiểu học hiện nay rất “sợ” cô giáo. Cô giáo nói gì thì nhất nhất học sinh phải làm y như thế, "chệch" ra là không được.

Ngành giáo dục đang kêu gọi thay đổi phương pháp giảng dạy. Đích thân Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân kêu gọi không “thầy đọc trò chép”.

Bản chất sâu xa của 4 chữ “thầy đọc trò chép” đâu chỉ dừng lại ở ý nghĩa từ nguyên của 4 chữ này mà ẩn ý của nó là: Thầy nói gì học sinh làm theo như thế. Một thế giới hội nhập và phát triển chắc chắn không chấp nhận những “con vẹt” chỉ biết tuân thủ những điều duy nhất và quả quyết rằng đó là những điều duy nhất đúng./.

• Ngô Thiệu Phong