Thắng lợi nhờ tư duy đổi mới của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh

Đồng chí Vũ Oanh năm 1945.

Cuộc Tổng khởi nghĩa tháng 8 năm 1945 ở Thủ đô Hà Nội – sự kiện có ý nghĩa nhất trong tiến trình lịch sử một nghìn năm Thăng Long - Đông Đô – Hà Nội.

Vào những ngày mùa thu lịch sử này, cách đây 60 năm, dưới sự lãnh đạo của Thường vụ Xứ uỷ Bắc kỳ, của Uỷ ban quân sự cách mạng, tức Uỷ ban khởi nghĩa Hà Nội do đồng chí Nguyễn Khang, uỷ viên Thường vụ Xứ uỷ làm Chủ tịch và của Thành uỷ, Mặt trận Việt Minh, quân và dân Hà Nội đã sáng tạo, chớp thời cơ nhất tề nổi dậy đánh đổ chính quyền tay sai phản động, dành chính quyền về tay nhân dân. Đây là sự kiện có ý nghĩa nhất trong tiến trình lịch sử một nghìn năm Thăng Long- Đông Đô – Hà Nội.

Sáu mươi năn qua, cuộc Tổng khởi nghĩa tháng 8 ở Hà Nội đã được sử sách trong nước cũng như ở nước ngoài viết nhiều. Nhiều nhà nghiên cứu, nhà khoa học đã có những công trình viết về sự kiện này. Tôi xin có một số ý kiến để làm rõ thêm ý nghĩa to lớn của thắng lợi trong cuộc Tổng khởi nghĩa tháng 8 ở Thủ đô Hà Nội.

Trước hết, thắng lợi trong cuộc Tổng khởi nghĩa ở Thủ đô Hà Nội là thắng lợi của tư duy đổi mới của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh trong lãnh đạo, chỉ đạo sự nghiệp cách mạng, đại đoàn kết toàn dân, già trẻ, gái trai, giàu nghèo, dân tộc, tôn giáo... giải phóng đất nước, giành độc lập cho Tổ quốc, cuộc sống tự do, hạnh phúc cho nhân dân, nhất là trong nắm bắt thời cơ để đề ra quyết sách giành thắng lợi.

Thứ hai, đây là kết quả của những năm tháng chuẩn bị rất công phu và khẩn trương để xây dựng lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang; xây dựng phong trào đấu tranh cách mạng của nhân dân đi từ thấp đến cao trong điều kiện cực kỳ khó khăn nhưng rất sáng tạo của Đảng bộ, của Mặt trận Việt Minh thành phố Hà Nội.

Thắng lợi đó cho thấy Đảng bộ và Mặt trận Việt Minh Hà Nội đã giải quyết thành công bài toán lịch sử trong sào huyệt quân thù, khi tương quan so sách lực lượng giữa ta và địch quá chênh lệch, địch quyết tâm tiêu diệt lực lượng cách mạng, nhưng cuối cùng lực lượng cách mạng đã phát triển không ngừng và trưởng thành nhanh chóng, rất năng động, sáng tạo, ý chí chiến đấu rất mạnh mẽ.

Thứ ba, do đựơc chuẩn bị kỹ càng và chu đáo nên khi thời cơ đến, Đảng bộ Hà Nội đã nhạy bén chớp thời cơ lãnh đạo nhân dân hành động cách mạng bằng phương thức bạo lực chính trị kết hợp với lực lượng vũ trong làm xung kích nên cuộc khởi nghĩa của Thủ đô Hà Nội đã nhanh chóng thành công vang dội, có tác động thúc đẩy phong trào Tổng khởi nghĩa trong cả nước đi đến thành công.

Đặc biệt, cuộc nổi dậy Tổng khởi nghĩa của lực lượng đại đoàn kết nhân dân Hà Nội đã tác động to lớn đối với nhân dân thành phố Huế và Sài Gòn.

Có thể nói, cách mạng tháng 8 đã huy động cả dân tộc Việt Nam nổi dậy nắm chính quyền, ủng hộ chính quyền Việt Nam dân chủ cộng hoà do Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo là một sự bất ngờ lớn với lực lượng quân đồng minh vào tiếp quản Đông Dương, giải giáp và nhận sự đầu hàng của quân Nhật.

Hà Nội có quyền tự hào là địa phương đã chủ động, sáng tạo chớp thời cơ giành chính quyền trong cách mạng 8 và ngay sau đó đón Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh từ chiến khu về, mở ra một trang sử mới của thời đại Hồ Chí Minh.

Vì vậy, trong lịch sử một nghìn năm Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội, thì thắng lợi trong cuộc Tổng khởi nghĩa tháng 8 năm 1945 của quân và dân Thủ đô Hà Nội là thắng lợi có ý nghĩa sâu sắc nhất, to đẹp nhất. Từ thắng lợi này chúng ta mới có thắng lợi của chiến dịch Điện Biến Phủ năm 1954, thắng lợi của chiến dịch Đại thắng mùa Xuân năm 1975 và mới có được như ngày hôm nay và là nước đầu tiên thiết lập chính quyền dân chủ nhân dân ở Đông Nam Á, góp phần to lớn bằng cuộc chiến đấu oanh liệt của mình vào phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới và phong trào đấu tranh cho hoà bình, hữu nghị, hợp tác giữa các dân tộc, thúc đẩy dân chủ và tiến bộ xã hội của toàn thế giới.

Vũ Oanh

(Nguyên uỷ viên Bộ Chính trị Nguyên Thành uỷ viên – Chủ nhiệm MTVM thành phố Hà Nội)