vietbao

Tại sao học sinh "lơ mơ”?

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Tai sao hoc sinh lo mo
Học sinh Trường tiểu học Quốc tế trong một buổi sinh hoạt ngoại khóa tại một cuộc triển lãm ảnh - Ảnh: T.G.T

Một vấn đề giáo dục "rất cổ điển" lại được đặt ra trong một cuộc hội thảo có tên rất hiện đại: "Tập trung trí tuệ, nắm bắt tương lai" (do Viện Nghiên cứu giáo dục thuộc Trường ĐH Sư phạm TP.HCM và Công ty Wrigley VN tổ chức).

Đó là vấn đề vì sao nhiều học sinh hiện nay không hứng thú và mất tập trung trong học tập.

Chắc hẳn có nhiều nguyên nhân cho vấn đề này. Tuy nhiên, theo chúng tôi, một nguyên nhân cần tập trung giải quyết đó là chương trình dạy học. Cần hiểu rằng chương trình gồm bốn nhân tố: mục tiêu dạy học, nội dung dạy học, phương pháp dạy học và cách thức đánh giá kết quả dạy học (không như cách ta thường hiểu chỉ gồm những nội dung dạy học).

Lý do chủ yếu khiến học sinh không hứng thú học tập là chương trình giáo dục đã chưa thật sự quan tâm đến người học như những cá nhân với nhiều đặc điểm riêng biệt; học sinh chưa được đào luyện để thành những con người tự chủ. Nghĩa là chương trình chưa thể hiện được đúng nghĩa định hướng dạy học từ người học, vì người học và cho người học. Tạm gọi đây là tính chất "phi người học".

Trước hết, tính chất "phi người học" của chương trình có thể nhìn thấy ở quá trình quản lý giáo dục vĩ mô. Đó là việc tồn tại một bộ sách giáo khoa thống nhất cho cả nước. Cách thực thi giáo dục kiểu đồng nhất hóa này tạo nên môi trường giáo dục cưỡng ép, lệ thuộc và triệt tiêu sáng tạo. Mặc dù luôn có những nhắc nhở này, qui định kia rằng phải sử dụng sách giáo khoa một cách linh hoạt sáng tạo thì giáo viên, học sinh và cả người quản lý vẫn khó thể tự chủ bởi vì chỉ có một chọn lựa mà thực tế dạy học cho thấy hơn bất kỳ yếu tố nào khác, sách giáo khoa luôn ảnh hưởng mạnh mẽ đến nội dung dạy học, cách dạy và học...

Bất chấp người học

Thứ hai, tính chất "phi người học" của chương trình có thể nhìn thấy trong phương pháp giảng dạy bỏ qua kinh nghiệm và nhu cầu - quan tâm của người học. Sự tự chủ sáng tạo của trẻ bao giờ cũng xuất phát từ nhu cầu có trước, một nhu cầu cấp bách tự nhiên và điều kiện hiện tại của trẻ. Trẻ không bao giờ sáng tạo cái gì mà nó không biết, không hiểu và không có hứng thú. Và "kinh nghiệm" là cơ sở khá bền vững cho học sinh tích cực - sáng tạo. Thế nhưng, giở những trang sách giáo viên hay đi dự giờ có thể dễ dàng thấy lối dạy bất chấp kinh nghiệm và quan tâm của người học.

Có lẽ dễ dàng khẳng định điều này khi tình cờ chúng tôi khám phá có hai cách dạy trên cùng một văn bản truyện mang tên Những hạt thóc giống (tên tiếng Anh là "The empty pot"). Một là cách dạy được thể hiện trên sách giáo viên tiếng Việt lớp 4 của VN, và hai là cách dạy trong một bài dạy tại Anh (trang web http://www.bu.edu/education/caec/files/elemlesson.htm - bài học tích hợp giữa dạy tiếng và đạo đức). Sách giáo viên tiếng Việt của chúng ta bắt đầu bằng lời giới thiệu trực tiếp của GV: "Tính trung thực là đức tính đáng quí và qua bài Những hạt thóc giống, các em sẽ thấy người xưa đã đề cao tính trung thực như thế nào".

Một cách vào bài bất chấp trẻ biết gì, nghĩ gì và quan tâm thế nào đến nội dung bài sắp học! Trong lúc đó, giáo viên Anh bắt đầu bằng việc đưa ra cách ngôn "Sự chân thành là cách cư xử tốt nhất" (Honesty is the best policy) và hỏi: "Các em đã từng nghe câu nói này chưa? Các em hiểu câu nói này như thế nào?".

Thế là giờ học bắt đầu bằng một cuộc trao đổi chia sẻ nhỏ của học sinh về những kinh nghiệm liên quan đến lòng chân thành. Điều đáng nói thêm ở đây là từ "trung thực" (nội dung chính của câu chuyện đã được thay bằng từ "chân thành", cùng nghĩa nhưng gần gũi hơn với lứa tuổi học sinh tiểu học. Và nếu muốn tìm thêm những chứng cứ đầy thuyết phục cho hai phương pháp dạy học đối nghịch nhau này, độc giả có thể tìm xem trong tài liệu đã chú thích trên.

Áp đặt, không gợi mở

Thứ ba, tính chất "phi người học" của chương trình có thể nhìn thấy trong phương pháp giảng dạy không khuyến khích sự động não tìm tòi, sự thể hiện suy nghĩ đa chiều, sự trao đổi chia sẻ kinh nghiệm hiểu biết và cảm xúc cá nhân của người học. Rõ ràng, ngay ví dụ vừa nêu (cách giới thiệu trực tiếp của GV về tính trung thực) cũng đã bao hàm thể hiện lối dạy học truyền thụ một chiều, lối dạy kiểu "ban phát cá” chứ không phải lối dạy "cách câu cá” cho người học. Điều này thể hiện rõ nét hơn trong cách dẫn dắt học sinh tìm hiểu bài bằng hệ thống các câu hỏi và hoạt động.

Các câu hỏi được đặt ra trong sách giáo viên tiếng Việt 4 chủ yếu tìm kiếm nội dung sự kiện - chi tiết của truyện cộng với một câu hỏi ý kiến học sinh nhưng theo kiểu "định đặt sẵn": Theo em, vì sao người trung thực là đáng quí? Theo chúng tôi, từ "đáng quí” ở đây là áp đặt. Trong lúc đó, các câu hỏi được đưa ra trên bài dạy của giáo viên Anh chủ yếu theo hướng tạo điều kiện cho suy nghĩ, trăn trở, tìm tòi, khơi gợi những cách nghĩ khác nhau của học sinh.

Chẳng hạn cùng với ý câu hỏi: "Theo em, vì sao người trung thực là đáng quí?", các học sinh Anh phải trăn trở nhiều với câu hỏi như: "Em nghĩ rằng Ping (Chôm) là sự chọn lựa tốt nhất của nhà vua? Tại sao?". Hay: "Các em có nghĩ là nên đề nghị giáo viên khác hay bố mẹ đọc truyện này cho học sinh lớp 2 khác không? Tại sao?". Rõ ràng để trả lời hai câu hỏi này, học sinh vẫn phải thể hiện ý kiến đánh giá tầm quan trọng của lòng trung thực nhưng sự thể hiện ấy được thực hiện một cách tự chủ và sáng tạo.

"Chính sự tinh túy của sáng tạo khiến những ý tưởng đơn giản nhất trở thành hữu dụng" (Charles Péguy).

Tóm lại, chương trình dạy học của chúng ta hiện nay đang thiếu chất kích thích sự tự chủ sáng tạo, vì vậy học sinh chưa thấy được cái hữu dụng của các ý tưởng trên trang sách, trong lời dạy nên các em không hứng thú, mất tập trung trong học tập.

Những kỹ thuật hay phương tiện giúp học sinh tập trung đã được đề cập trong hội thảo như huấn luyện ngoại khóa; tư vấn kỹ năng tập trung và học tập cho sinh viên, học sinh; hỗ trợ một số vật dụng cho nhà trường thiết nghĩ chỉ là chiến lược tạm thời. Cải tiến chương trình giáo dục cần xem là giải pháp cơ bản và lâu dài cho vấn đề thiếu tập trung và mất hứng thú trong học tập.

HOÀNG TUYẾT

Việt Báo
Người đàn ông chọc dao đổ chất lạ vào mít, xem ngay để tránh nha mọi người
Comment :Tại sao học sinh "lơ mơ”?
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tại sao học sinh "lơ mơ”? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tai sao hoc sinh lo mo ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tại sao học sinh "lơ mơ”? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Giáo Dục
Why do students "lethargic"?
Wrigley VN, Pedagogical University, is in place, research institutes, truthfulness, textbooks, students, teaching, education, focus, programs, teachers, people
education A "very classic" back in place in a workshop with very modern name: "Focus intellectual grasp future" (Educational Research Institute of the University City and Public Pedagogy VN Wrigley Company organization) ..
Thí sinh nên chọn trường nào khi biết điểm THPT QG?

Sau khi Bộ GD&ĐT công bố điểm thi THPT quốc gia, thí sinh cần lưu ý việc xét tuyển vào các trường đại học.

Đề thi - Đáp án môn Địa lý kỳ thi Quốc gia

Sáng 3/7, các sĩ tử làm bài thi Địa lý, thời gian 180 phút - môn có số lượng thí sinh đứng thứ ba trong số năm môn tự chọn.

Bát nháo tư vấn du học
Bát nháo tư vấn du học

Tại TP Hồ Chí Minh, theo báo cáo của cơ quan chức năng, toàn thành phố hiện có khoảng 1.000 đơn vị tư vấn du học nhưng chỉ có 64 đơn vị được cấp phép.

  • Thoi su 24h308 Con dam chet cha duong truoc nha tro
    Thời sự 24h(30/8): Con đâm chết cha dượng trước nhà trọ

    Lùi thời hạn bồi thường thiệt hại sự cố môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung; Người đàn bà thuê người chặt tay, chân hối hận trong nước mắt; 7 tấn thuốc bảo vệ thực vật lậu từ Trung Quốc: Việt Nam hứng độc; Nghi vấn rơi thang máy chung cư ở Hà Nội, 1 người mắc kẹt; Lào Cai lần đầu thừa nhận số nạn nhân vụ sập hầm vàng đã tăng lên 11

  • Thoi su 24h298 Cau be 11 tuoi tu tu vi ko co quan ao moi
    Thời sự 24h(29/8): Cậu bé 11 tuổi tự tử vì ko có quần áo mới

    Có một đứa trẻ 11 tuổi vừa tự tử, thưa ông Giời; Kỳ lạ thùng niêm phong tôm tiêm tạp chất, trở thành "sạch" sau 1 đêm; Bàng hoàng thanh niên tay cầm điện thoại, chết ngồi bên đường; Bệnh nhân nhiễm HIV giật kéo đe dọa bác sĩ; Quảng Nam: Loa phát thanh xã nhiễu sóng tiếng Trung Quốc

  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t