“Tái hiện” lịch sử bằng phương tiện nghe, nhìn

Việc ứng dụng CNTT, vận dụng công cụ, đồ dùng dạy học hay chọn lọc những thước phim tư liệu xưa và nay... có thể giúp chuyển thể nội dung bài học lịch sử từ sách giáo khoa thành những bài học sinh động, thú vị.


Hiện môn học lịch sử đã và đang được nhiều giáo viên (GV) sử dụng phương pháp “tái hiện” dựa trên các phương tiện nghe, nhìn (PTNN).

Mỗi bài học là một câu chuyện

Chỉ với vài miếng mút lau bảng, một miếng xốp lớn... sau hai ngày cô Nguyễn Thị Thanh Tuyền, GV Trường TH Bình Hòa (Q.Bình Thạnh) đã khéo léo “dàn binh bố trận” một mô hình trận địa sống động. Nào là đồi Him Lam, đồi C1, A1, Mường Thanh, đồi Độc Lập, bản Hồng Cúm... Ranh giới căn cứ giữa ta và địch được phân biệt bằng các lá cờ, mũi tên di chuyển và hướng tấn công. Để rõ hơn, một vài quân địch, máy bay trực thăng được sắp xếp đúng địa điểm... Tất cả trận địa chiến dịch Điện Biên Phủ đã được tái hiện trong một mô hình thu nhỏ.

Có thể nói, bằng mô hình này GV vừa giới thiệu khái quát trận địa, vừa kết hợp giảng dạy nội dung. Đặc biệt, để các “trận đánh” diễn ra như thật, cô Tuyền còn lồng ghép âm thanh bom đạn, máy bay, trực thăng gầm rú hay ánh lửa bom đạn nhấp nháy từ các ánh đèn... Cô chia sẻ: “Nội dung bài học nếu chỉ truyền tải, đưa thêm ít hình ảnh minh họa nghèo nàn trong sách giáo khoa thì rất khó để truyền đạt hết. Học sinh (HS) vẫn nắm, tiếp thu bài nhưng dễ đi vào quên lãng. Tuy nhiên dưới mô hình tái hiện trận địa, các em được nhìn tổng thể căn cứ địa, kết hợp theo dõi diễn biến các trận đánh… sẽ biết tường tận, hiểu rõ như chứng kiến một sự việc đang diễn ra mà khắc sâu hơn kiến thức”.

Ngược lại với cô Tuyền, thay vì tái hiện bằng mô hình, cô Phạm Thị Thùy, GV Trường TH Nguyễn Văn Kịp (Q.Tân Bình) lại dẫn dắt HS tìm hiểu quá trình xây dựng Kinh thành Huế bằng những thước phim tư liệu sống động. HS bước vào bài học như một buổi du lịch đầy hứng thú, trải nghiệm trước nét văn hóa, vẻ đẹp, sự đồ sộ của Kinh thành Huế qua lăng tẩm triều Nguyễn, Ngọ Môn, Điện Thái Hòa, Tử Cấm Thành, hay những món ăn truyền thống, giai điệu quê hương... Để bài giảng thêm phong phú, cô Thùy còn đưa thêm hình ảnh Thành nhà Hồ giúp các em HS có điều kiện so sánh, thấy được sự đa dạng của nét đẹp văn hóa qua diện mạo từng thời kỳ, từng triều đại.

Có thể nói sử dụng PTNN đã hỗ trợ rất nhiều trong việc nâng cao chất lượng dạy và học môn lịch sử. GV tổ chức được tiết học sinh động, nhanh chóng, hiệu quả, không tốn kém nhiều thời gian; xóa đi kiểu dạy học nhồi nhét một cách vô cảm về những sự kiện, con người, ngày tháng. Theo đó, HS tiếp thu kiến thức một cách hào hứng, vui tươi, phát triển kỹ năng ghi nhớ dễ dàng, hiệu quả. Ngoài ra, các em còn có cái nhìn toàn diện, có sự so sánh để cảm nhận sâu sắc, củng cố thêm tình cảm và niềm tin. Từ đó rút ra những bài học nhân văn, yêu nước, lòng tự hào dân tộc, chủ động tìm tòi, khám phá, phát hiện và yêu lịch sử nước nhà hơn.

Sử dụng PTNN: Không khó

Theo đánh giá của Phòng Giáo dục tiểu học (Sở GD-ĐT TP.HCM), lĩnh vực phim truyện ở Việt Nam còn hạn chế, đơn điệu, không phong phú, sức hấp dẫn chưa cao. Nhiều thể loại bị ảnh hưởng từ nước ngoài, không phù hợp với lứa tuổi thanh thiếu niên. Do đó, GV chưa có điều kiện nghiên cứu, sưu tầm được tài liệu chính xác, chưa vận dụng khai thác hết nguồn tư liệu nghe nhìn đưa vào giáo án dẫn đến hình thức dạy đơn điệu, thiếu sự thu hút, hấp dẫn để “tái tạo” lịch sử. Chính vì thế, mỗi GV phải xác định vai trò chủ đạo trong đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng đào tạo.

Cô Dương Thái Thanh Nhàn, Chuyên viên Phòng GD-ĐT Q.Phú Nhuận, cho biết việc sử dụng PTNN vào tiết dạy không khó nếu như ban giám hiệu các trường có sự chỉ đạo, tập trung GV. Theo đó GV chủ động tìm tư liệu sống, các tư liệu hình ảnh xưa và nay, sáng tạo đồ dùng dạy học thì sẽ làm được.

Đơn cử mô hình chiến dịch Điện Biên Phủ, cô Tuyền chỉ cần bỏ ra hai ngày tìm tòi, mày mò là đã hoàn thành. Mút lau bảng được bỏ vào máy xay sinh tố xay nhuyễn, nhuộm màu xanh làm cây cối, đồi núi; máy bay, lính ngụy được mua từ đồ chơi dành cho trẻ nhỏ trong nhà sách... Kinh phí khoảng 2 triệu đồng, nhưng dùng lâu dài, hiệu quả. Hay tiết dạy Kinh thành Huế của cô Thùy cũng chỉ bỏ vài ngày tìm kiếm tư liệu sống, kết hợp lồng ghép nội dung bài học là thành công.

Theo cô Thùy, cái khó của dạy lịch sử không phải là giúp HS học thuộc mà phải giúp HS hiểu, cảm nhận, từ đó nảy sinh tình yêu đối với lịch sử. Vì thế, để các em cảm nhận được lịch sử, trong quá trình sử dụng PTNN, GV nên thể hiện cảm xúc tự hào về văn hóa lịch sử qua lời nói, giọng hát, cử chỉ, nét mặt, thái độ... Điều đó nuôi dưỡng lòng tự hào, trân trọng những giá trị lịch sử và tác động lớn đến tình cảm của HS.

Cũng theo cô Thùy, việc ứng dụng PTNN vào giảng dạy đòi hỏi nội dung tư liệu lịch sử được sử dụng phải chính xác, phù hợp, đảm bảo mục tiêu bài dạy. Cụ thể phim minh họa không quá dài; nội dung nghe nhìn có mục đích rõ ràng; nên thay đổi cách sử dụng PTNN trong một tiết dạy để tránh gây nhàm chán. Ví dụ ở hoạt động thứ nhất sử dụng phim ảnh minh họa cho kiến thức trong sách giáo khoa, hoạt động thứ hai nên sử dụng phim làm tư liệu cho HS tìm hiểu nội dung bài. Không lạm dụng PTNN mà cần đảm bảo thời gian để tổng hợp, khái quát nội dung, như vậy tiết dạy và học sẽ đạt hiệu quả không nhỏ. Phương pháp này còn ứng dụng vào các môn học khác như địa lý, khoa học xã hội...

“Cái khó của dạy lịch sử không phải là giúp HS học thuộc mà phải giúp HS hiểu, cảm nhận; từ đó nảy sinh tình yêu đối với lịch sử”, cô Phạm Thị Thùy, GV Trường TH Nguyễn Văn Kịp (Q.Tân Bình), chia sẻ.

VietBao.vn (Theo Giaoduc)

Video được xem nhiều nhất

Học sinh bịt mắt nghe kể chuyện rồi khóc lóc vật vã
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Bạo lực học đường: Răn đe vẫn chưa sợ

Việc xuất hiện nhiều clip đánh nhau trên mạng hiện nay khiến phụ huynh lo lắng về tình hình bạo lực học đường, dù các vụ ẩu đả đều được nhà trường, công an xử lý, răn đe.

Nhận xét tin “Tái hiện” lịch sử bằng phương tiện nghe, nhìn

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết “Tái hiện” lịch sử bằng phương tiện nghe, nhìn bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tai hien lich su bang phuong tien nghe nhin ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc “Tái hiện” lịch sử bằng phương tiện nghe, nhìn ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Giáo Dục.

" Represent " history by means of hearing, vision
books, by means , then and now , Kinh Thanh Hue , history , lessons , materials , content , reproduce , use she , HS , GV , look , movie

the IT applications , application tools , teaching aids or selection of stock footage past and present ... adaptation can help content history lesson from the textbook into the lessons lively and interesting ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Giáo Dục


  • Lo nang vi ty gia
    Lỗ nặng vì tỷ giá

    Chênh lệch tỷ giá trong tháng 8 khiến Tập đoàn Than và Khoáng sản Việt Nam (TKV) phát sinh lỗ khoảng 1.200 tỷ đồng. TKV kiến nghị tính khoản này vào giá thành điện.

  • Dau dau voi chuyen vo chong Duong Yen Ngoc to nhau
    "Đau đầu" với chuyện vợ chồng Dương Yến Ngọc tố nhau

    Á hậu Phụ nữ Việt Nam qua Ảnh Dương Yến Ngọc là cái tên vẫn còn sức nóng khi gần đây bủa vây cô là những scandal liên quan tới quỵt tiền và lột trần cuộc hôn nhân sóng gió của mình.

  • Triet pha duong day logo xe vua
    Triệt phá đường dây 'logo xe vua'

    Những người bán logo khẳng định việc thay đổi logo là để thương hiệu mạnh hơn và tránh sự bắt chước của những xe không mua logo.

  • Lum xum vu viec nu cong nhan nhat duoc vang
    Lùm xùm vụ việc nữ công nhân nhặt được vàng

    Nhặt được 5 lượng vàng, chị Phạm Tuyết Mai không những bị cho nghỉ việc, cuộc sống khó khăn mà còn vất vả “đáo tụng đình” trong hơn 1 năm qua.

  • Xe may vo chu chua 1 6 ty dong
    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng

    Công an huyện Hương Sơn cho biết, mặc dù đã xác định được chủ đăng ký của chiếc xe máy có 1,6 tỉ đồng bỏ lại bên đường là ai. Tuy nhiên chủ chiếc xe cho biết đã chuyển chiếc xe lại cho chồng, người chồng đang thụ án tù về tội..

  • Toan canh kinh te tuan 3008 05092015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 30/08 - 05/09/2015

    Hội đồng tiền lương Quốc gia đã thống nhất “chốt” mức đề xuất tăng lương tối thiểu vùng là 12,4%; nhiều ngành lớn của nền kinh tế đang phải đối mặt với rủi ro tỷ giá; giá xăng và gas đồng loạt giảm trong tuần qua nhưng giá cước vận tải vẫn tiếp tục 'im lìm'.... Cùng với đó, những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 30/08 - 05/09/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2906-04072015/2147595317/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3008 0509
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (30/08 - 05/09)

    Triệt phá đường dây 'logo xe vua'; Đặc xá dịp Quốc Khánh 2.9; Không cứu giúp người bị tai nạn: vô cảm hay thiếu kĩ năng?; Nhiều vụ giả danh cảnh sát hình sự để lừa đảo; Thú chơi ngông của đại ca giang hồ khiến đại gia ngàn tỉ hết hồn; Làm gì khi bị vu khống trên mạng Facebook?.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (30/08 - 05/09), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-3008-0509/2147595287/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nhin lai tin Suc khoe tuan qua 2908 0509
    Nhìn lại tin Sức khỏe tuần qua (29/08 - 05/09)

    Hà Nội ghi nhận gần 1.300 trường hợp mắc sốt xuất huyết; Bệnh quai bị ở phụ nữ có thể dẫn tới viêm buồng trứng; Chế độ ăn của mẹ có liên quan khuyết tật bẩm sinh ở trẻ?; Sơ cứu, xử trí khi trẻ bị chấn thương vùng đầu; Sau khi "yêu" nên uống nước ấm 40°C;... là những thông tin Sức khỏe được nhiều người quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nhìn lại tin Sức khỏe tuần qua (29/08 - 05/09), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Nhin-lai-tin-Suc-khoe-tuan-qua-2908-0509/2147595203/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh Showbiz tuan 318 69
    Toàn cảnh Showbiz tuần (31/8 - 6/9)

    Tuấn Hưng bức xúc khi bị đồn nợ nần, cá độ phải sống bám nhà vợ, MC Huyền Ny bất ngờ công khai chồng và 3 con, Ngô Kiến Huy khổ sở "mang bầu" vì Miu Lê, Chi Pu bối rối vì tình cảm trên mức bạn bè với Gil Lê, Bà Tưng tấn công showbiz bằng MV 10.000 USD,.... là những tin nổi bạt trong tuần. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh Showbiz tuần (31/8 - 6/9), http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Toan-canh-Showbiz-tuan-318-69/2147595224/49/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 2308 2908
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08)

    Lịch cấm đường tại Hà Nội để phục vụ Quốc Khánh 2/9; Bữa ăn 5.000 đồng của bệnh nhân tâm thần; Taxi điên gây náo loạn phố Hà Nội; Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống; Chuyện lạ về 40 chiếc ví rơi ở Đà Nẵng, Hội An; Người Việt đang đầu độc cả trí óc con trẻ...là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2308-2908/2147593370/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn