Sách Giáo dục Công dân lớp 7: Quá nhiều sai sót!

Bìa sách Giáo dục công dân lớp 7.

Báo giới đã từng lên tiếng về việc sách giáo khoa hiện còn nhiều bất cập và sai sót. Các nhà giáo, các bậc phục huynh và chính các em học sinh đã “bắt lỗi” khá nhiều sai sót. Dưới đây là một số lỗi điển hình, chúng tôi xin giới thiệu tới bạn đọc.

Từ ngữ không chuẩn xác

Bài Sống giản dị, định nghĩa khái niệm giản dị, nội dung bài học có ghi: không chạy theo nhu cầu vật chất và hình thức bề ngoài (Tr.4). Viết như vậy là không thật kín kẽ. Tục ngữ ta có câu: tay làm, hàm nhai. Mục đích mà theo đó con người phải lao động, phải làm việc trước hết là thoả mãn những nhu cầu vật chất thiết yếu.

Ý tiếp theo - không chạy theo hình thức bề ngoài. Sách còn nêu ra câu tục ngữ: Tốt gỗ hơn tốt nước sơn. Câu tục ngữ này cho rằng nên coi trọng cái bản chất tốt đẹp bên trong hơn cái vẻ bên ngoài. Quan niệm của nhân dân ta từ trước đến nay vẫn đúng.

Tuy nhiên, sách phải viết thế nào để học sinh (HS) không hiểu một cách sai lầm là coi thường cái hình thức bên ngoài. Hàng hoá của ta mẫu mã, bao bì chưa đẹp, đó là một nguyên nhân làm cho khả năng cạnh tranh kém.

Bài Sống và làm việc có kế hoạch, theo lịch học tập của HS được nêu ra trong sách giáo khoa, nhiều buổi chiều là thời gian dành cho việc tự học (Tr.36). Đây cũng là từ ngữ sử dụng không chuẩn xác. HS buổi sáng học ở trường có GV giảng dạy, buổi chiều học ở nhà, chính là học những bài học đã được giảng dạy ở trường. Do đó, không phải HS tự học mà là học bài. Cần phải nói thêm là lịch học tập được nêu ra trong sách còn có những sai sót không thể bỏ qua.

Theo quy định của lịch, trong tuần có 3 buổi tối, từ 19h đến 22h, HS xem tivi mà chỉ là xem thời sự (Tr.36). Nhưng tivi không phát thời sự liên tục trong 3 giờ như lịch ghi như vậy. Mục đích của bài học là giáo dục cho HS ý thức làm việc theo kế hoạch. Còn kế hoạch mẫu trong bài học thì lại có những quy định không thực hiện được. Tác giả của sách, qua những sai sót như đã nêu, không tỏ ra là chuyên gia am hiểu lĩnh vực chuyên môn mà tỏ ra nhiều hơn là một người tập sự.

Giảng giải quá dài dòng

Bài Tôn sư trọng đạo, nội dung bài học có những câu: coi trọng những điều thầy dạy, coi trọng và làm theo đạo lý mà thầy đã dạy cho mình (T.19). Trong các câu đã trích dẫn, câu "Coi trọng những điều thầy dạy" nên lược bỏ.

Bài Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên, nội dung bài có ghi: tài nguyên thiên nhiên là một bộ phận thiết yếu của môi trường, có quan hệ chặt chẽ với môi trường (T.45). Đã là "một bộ phận thiết yếu của môi trường" thì đương nhiên tài nguyên thiên nhiên có quan hệ chặt chẽ với môi trường. Tên của bài học này vừa thừa, vừa thiếu.

Tại sao không nêu nhiệm vụ bảo vệ các công trình kinh tế và văn hoá trọng yếu? Đây cũng là một bộ phận rất quan trọng của môi trường mà không có nó thì tài nguyên thiên nhiên không thể phát huy được vai trò to lớn đối với đời sống của con người. Sai sót này hoàn toàn được lặp lại ở bài Bảo vệ di sản văn hoá.

Sai sót không bao quát đầy đủ kiến thức cơ bản còn được thấy ở bài Đoàn kết, tương trợ (bài tập b) bắt đầu từ tình huống: 2 em HS học cùng lớp, em HS học giỏi thường làm hộ toán cho bạn để bạn khỏi bị điểm kém. Từ đó câu hỏi đặt ra là: có nên tán thành việc làm này? Vì sao? (Tr.22).

HS có thể tỏ thái độ không đồng tình với việc làm đã nêu ra. Thái độ không đồng tình là đúng, nhưng tại sao lại không đồng tình thì không dễ trả lời. Nội dung bài học không giúp cho HS trả lời câu hỏi này. Đây là một thiếu sót. Cần phải cho HS hiểu sự đoàn kết, tương trợ không đồng nghĩa với việc cấu kết cùng nhau làm điều sai trái.

Ngoài những thiếu sót đã nêu ra trên đây, còn có những thiếu sót không thể nêu hết ra trong phạm vi một bài báo nhỏ. Cần một sự thẩm định đầy đủ chất lượng của quyển sách.

Lê Đức Quảng