Phương pháp dạy học nhóm

Nhiều năm qua, chúng ta tốn không ít thời gian và giấy mực để bàn về phương pháp dạy học (PPDH) và đổi mới PPDH.


Song trong thực tế, PPDH chưa thực sự trở thành một chìa khóa, một công cụ để giúp các thầy cô giáo trong giảng dạy mà PPDH vẫn nằm trong chữ nghĩa giấy tờ, nhiều khi đọc để hiểu được cũng không phải dễ, dẫn đến một thực trạng khiến những người quan tâm đến vấn đề này không khỏi băn khoăn. Do đó, chúng ta cần phải có những việc làm cụ thể.

Đổi mới ý thức

Trong một thời gian dài, người thầy được trang bị PP để truyền thụ tri thức cho học sinh (HS) theo quan hệ một chiều: Thầy truyền đạt, trò tiếp nhận. Ở một phương diện nào đó, khi sử dụng PP này thì các em HS - một chủ thể của giờ dạy - đã “bị bỏ rơi”. Giáo viên (GV) là người sốt sắng và nỗ lực đi tìm chiếc chìa khóa mở cửa cái kho đựng kiến thức là cái đầu của HS, và đem bất kỳ những điều tốt đẹp của khoa học để chất đầy cái kho này theo phạm vi và khả năng của mình. Còn người học thụ động, ngoan ngoãn, cố gắng nhớ được nhiều điều thầy đã truyền đạt. Nếu nhồi nhét kiến thức một cách cưỡng bức thì hiệu quả giáo dục khó có thể như mong muốn, bởi để “tiêu hóa” được kiến thức thì cần phải “thưởng thức chúng” một cách ngon lành. Để HS chủ động, tích cực, sáng tạo trong học tập thì tất yếu phải đổi mới PP giảng dạy.

Đổi mới PPDH không phải là tạo ra một PP khác với cái cũ, để loại trừ cái cũ. Nếu PPDH cũ có một ưu điểm lớn là phát huy trí nhớ, tập cho HS làm theo một điều nào đó, thì PP mới vẫn cần những ưu điểm trên. Song cái khác căn bản ở đây là PP giảng dạy cũ đã phần nhiều “bỏ quên HS” khiến HS bị động trong tiếp nhận. Còn PP giảng dạy mới phải phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS. Phát huy tính tích cực của HS thông qua hàng loạt các tác động của GV là bản chất của PP giảng dạy mới. Nhờ phát huy được tính tích cực mà HS không còn bị thụ động. HS trở thành các cá nhân trong một tập thể mang khát vọng được khám phá, hiểu biết. Muốn vậy, điều khó khăn nhất với người GV là: Trong một giờ lên lớp, phải làm sao cho những HS tốt nhất cũng được thỏa mãn nhu cầu tri thức, thấy tri thức là một chân trời mới. Còn những HS học yếu nhất cũng không thấy bị bỏ rơi, họ cũng tham gia được vào quá trình khám phá cái mới. Điều này là đặc biệt cần thiết, vì HS sẽ hào hứng để đi tìm tri thức chứ không còn bị động, bị nhồi nhét nữa.

Đổi mới nội dung và hình thức dạy học

Đây là một yêu cầu thực tế khách quan. Sự phát triển của khoa học kỹ thuật đã buộc giáo dục phải có những thay đổi cách mạng trong nội dung, PP và hình thức tổ chức giáo dục. Các kiến thức khoa học tự nhiên, vật lý, hóa học, sinh học… buộc phải trở thành các tri thức phổ thông. PPDH các môn khoa học tự nhiên cũng có những thay đổi căn bản theo nguyên tắc từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, hình thức tổ chức dạy học cũ cũng không còn phù hợp, các lớp học giờ đây nhiều HS hơn và phải tổ chức theo cùng một trình độ… Với những thay đổi trên, người học trò ra trường đã có vốn tri thức đầy đủ và toàn diện hơn; đặc biệt là đã gắn tri thức học được với thực tiễn cuộc sống nhiều hơn!

Rõ ràng, việc đổi mới nội dung, PP và hình thức tổ chức giáo dục là đòi hỏi của thực tế khách quan, mang tính quy luật phổ biến mà mọi quốc gia, mọi nền giáo dục đều phải chấp nhận.

PPDH nhóm - nhu cầu trong xã hội hiện đại

Dạy học nhóm là một hình thức xã hội của dạy học, trong đó HS của một lớp học được chia thành các nhóm nhỏ. Trong khoảng thời gian giới hạn, mỗi nhóm tự lực hoàn thành các nhiệm vụ học tập trên cơ sở phân công và hợp tác làm việc. Kết quả làm việc của nhóm được trình bày và đánh giá trước toàn lớp. Dạy học theo nhóm nhỏ là một hình thức xã hội, hay là hình thức hợp tác của dạy học. Dạy học nhóm thường được áp dụng để đi sâu, vận dụng, luyện tập, củng cố một chủ đề đã học, nhưng cũng có thể để tìm hiểu một chủ đề mới.

PPDH theo nhóm được đánh giá là một PP tích cực, hướng vào HS, phát huy cao độ khả năng hợp tác, giúp đỡ học tập lẫn nhau. Hoạt động trong tập thể nhóm sẽ làm cho từng thành viên quen dần với sự phân công lao động trong xã hội, phát triển tình bạn, ý thức tổ chức kỷ luật, ý thức cộng đồng. Việc sử dụng PP học nhóm trong giảng dạy không phải là một vấn đề mới mẻ, tuy nhiên vận dụng như thế nào để mang lại hiệu quả cao nhất, đó là vấn đề khó.

PPDH nhóm cho phép các thành viên trong nhóm chia sẻ những băn khoăn, kinh nghiệm của bản thân, cùng nhau xây dựng PP nhận thức mới. Bằng cách nói ra những điều đang suy nghĩ, mỗi người có thể nhận rõ trình độ hiểu biết của mình về chủ đề nêu ra, thấy được mình cần học hỏi thêm những gì. Bài học trở thành quá trình học hỏi lẫn nhau chứ không phải chỉ là sự tiếp nhận thụ động từ GV. Vì vậy PP này còn được gọi là PP cùng nhau tham gia.

Ưu điểm của PPDH nhóm sẽ được phát huy cao độ nếu các nhóm có trình độ tương đối đồng đều và các vấn đề được GV đặt ra thích hợp.

Khi vận dụng PP nhóm vào thực tế giảng dạy, GV cần vận dụng linh hoạt sao cho phù hợp với từng nhóm đối tượng HS. Làm việc theo nhóm có thể tập trung những mặt mạnh của từng người, hoàn thiện cho nhau những điểm yếu, nhưng cũng cần tránh khuynh hướng hình thức và lạm dụng PP này khi cho rằng tổ chức hoạt động nhóm là dấu hiệu tiêu biểu nhất của đổi mới PPDH, hoặc hoạt động nhóm càng nhiều thì chứng tỏ PPDH càng đổi mới!

Tác động tích cực của PPDH nhóm

PPDH theo nhóm có những tác động tích cực về mặt nhận thức sau: HS ý thức được khả năng của mình; nâng cao niềm tin vào việc học tập; nâng cao khả năng ứng dụng khái niệm, nguyên lý, thông tin về sự việc vào giải quyết các tình huống khác nhau. Ngoài những tác động về mặt nhận thức, còn có tác động về quan điểm xã hội như: Cải thiện mối quan hệ xã hội giữa các cá nhân; dễ dàng trong làm việc theo nhóm; tôn trọng các giá trị dân chủ; chấp nhận được sự khác nhau về cá nhân và văn hóa; có tác dụng làm giảm lo âu và sợ thất bại; tăng cường sự tôn trọng chính bản thân mình.

Tóm lại, PPDH theo nhóm được sử dụng nhằm khai thác vốn kiến thức mà các em đã tích lũy, những hiểu biết thực tế trong đời sống hoặc vận dụng kiến thức vào cuộc sống lao động sản xuất. Cần kết hợp PPDH theo nhóm với các PP đặc trưng bộ môn trên cơ sở nội dung bài học. Các PP này phát huy tính tự giác, tích cực chủ động, sáng tạo của HS dưới sự tổ chức chỉ đạo của GV.

Suy cho cùng, PP dạy (dù mới hay cũ) đều là công cụ; sử dụng công cụ đó như thế nào cho có hiệu quả phụ thuộc vào trình độ chuyên môn và nghệ thuật sư phạm của người thầy.
VietBao.vn (Theo Giaoduc)

Video được xem nhiều nhất

Văn mẫu đang dạy học sinh nói dối
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Bạo lực học đường: Răn đe vẫn chưa sợ

Việc xuất hiện nhiều clip đánh nhau trên mạng hiện nay khiến phụ huynh lo lắng về tình hình bạo lực học đường, dù các vụ ẩu đả đều được nhà trường, công an xử lý, răn đe.

Nhận xét tin Phương pháp dạy học nhóm

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Phương pháp dạy học nhóm bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Phuong phap day hoc nhom ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Phương pháp dạy học nhóm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Giáo Dục.

group approach to teaching
Teaching Methods, positive, change, innovation, learning groups, form, organization, group, intellectual, HS, who, getting, master, together

Over the years, we spend little time and ink to discuss teaching methods (PPDH) and innovation PPDH ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Giáo Dục


  • Lo nang vi ty gia
    Lỗ nặng vì tỷ giá

    Chênh lệch tỷ giá trong tháng 8 khiến Tập đoàn Than và Khoáng sản Việt Nam (TKV) phát sinh lỗ khoảng 1.200 tỷ đồng. TKV kiến nghị tính khoản này vào giá thành điện.

  • Dau dau voi chuyen vo chong Duong Yen Ngoc to nhau
    "Đau đầu" với chuyện vợ chồng Dương Yến Ngọc tố nhau

    Á hậu Phụ nữ Việt Nam qua Ảnh Dương Yến Ngọc là cái tên vẫn còn sức nóng khi gần đây bủa vây cô là những scandal liên quan tới quỵt tiền và lột trần cuộc hôn nhân sóng gió của mình.

  • Triet pha duong day logo xe vua
    Triệt phá đường dây 'logo xe vua'

    Những người bán logo khẳng định việc thay đổi logo là để thương hiệu mạnh hơn và tránh sự bắt chước của những xe không mua logo.

  • Lum xum vu viec nu cong nhan nhat duoc vang
    Lùm xùm vụ việc nữ công nhân nhặt được vàng

    Nhặt được 5 lượng vàng, chị Phạm Tuyết Mai không những bị cho nghỉ việc, cuộc sống khó khăn mà còn vất vả “đáo tụng đình” trong hơn 1 năm qua.

  • Xe may vo chu chua 1 6 ty dong
    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng

    Công an huyện Hương Sơn cho biết, mặc dù đã xác định được chủ đăng ký của chiếc xe máy có 1,6 tỉ đồng bỏ lại bên đường là ai. Tuy nhiên chủ chiếc xe cho biết đã chuyển chiếc xe lại cho chồng, người chồng đang thụ án tù về tội..

  • Nghin le chuyen tuan qua 3108 0509
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (31/08 - 05/09).

    Diễu binh, diễu hành mừng Quốc khánh; Chốt mức tăng lương tối thiểu vùng 2016 là 12,4%; Bị bắn vào bụng, sản phụ đang mang thai 33 tuần nguy kịch; Chặn đoàn diễu binh để chụp ảnh, 2 phụ nữ bị chỉ trách gay gắt; Chính sách có hiệu lực từ tháng 9...là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3008 05092015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 30/08 - 05/09/2015

    Hội đồng tiền lương Quốc gia đã thống nhất “chốt” mức đề xuất tăng lương tối thiểu vùng là 12,4%; nhiều ngành lớn của nền kinh tế đang phải đối mặt với rủi ro tỷ giá; giá xăng và gas đồng loạt giảm trong tuần qua nhưng giá cước vận tải vẫn tiếp tục 'im lìm'.... Cùng với đó, những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 30/08 - 05/09/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2906-04072015/2147595317/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3008 0509
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (30/08 - 05/09)

    Triệt phá đường dây 'logo xe vua'; Đặc xá dịp Quốc Khánh 2.9; Không cứu giúp người bị tai nạn: vô cảm hay thiếu kĩ năng?; Nhiều vụ giả danh cảnh sát hình sự để lừa đảo; Thú chơi ngông của đại ca giang hồ khiến đại gia ngàn tỉ hết hồn; Làm gì khi bị vu khống trên mạng Facebook?.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (30/08 - 05/09), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-3008-0509/2147595287/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nhin lai tin Suc khoe tuan qua 2908 0509
    Nhìn lại tin Sức khỏe tuần qua (29/08 - 05/09)

    Hà Nội ghi nhận gần 1.300 trường hợp mắc sốt xuất huyết; Bệnh quai bị ở phụ nữ có thể dẫn tới viêm buồng trứng; Chế độ ăn của mẹ có liên quan khuyết tật bẩm sinh ở trẻ?; Sơ cứu, xử trí khi trẻ bị chấn thương vùng đầu; Sau khi "yêu" nên uống nước ấm 40°C;... là những thông tin Sức khỏe được nhiều người quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nhìn lại tin Sức khỏe tuần qua (29/08 - 05/09), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Nhin-lai-tin-Suc-khoe-tuan-qua-2908-0509/2147595203/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh Showbiz tuan 318 69
    Toàn cảnh Showbiz tuần (31/8 - 6/9)

    Tuấn Hưng bức xúc khi bị đồn nợ nần, cá độ phải sống bám nhà vợ, MC Huyền Ny bất ngờ công khai chồng và 3 con, Ngô Kiến Huy khổ sở "mang bầu" vì Miu Lê, Chi Pu bối rối vì tình cảm trên mức bạn bè với Gil Lê, Bà Tưng tấn công showbiz bằng MV 10.000 USD,.... là những tin nổi bạt trong tuần. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh Showbiz tuần (31/8 - 6/9), http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Toan-canh-Showbiz-tuan-318-69/2147595224/49/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn