vietbao

Phát triển xã hội

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Phat trien xa hoi
Bức tranh xuân bị bôi bẩn bởi những hình ảnh cướp hoa trưa 29 tết ở chợ hoa công viên 23-9 cũng như cảnh cướp heo, bẻ chong chóng ở đường hoa Nguyễn Huệ, TP.HCM

Một điều không nên quên là vấn đề (tệ nạn) xã hội gây tốn kém lớn về kinh tế và tạo ra những phế nhân (về tâm lý xã hội) phi sản xuất.

Không đẩy mạnh phát triển xã hội là đẩy lùi phát triển kinh tế.

Ai cũng biết muốn có phát triển bền vững phải lồng ghép ba yếu tố: phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và phát triển xã hội (PTXH). Tuy vậy, bàn về hội nhập thế giới người ta chỉ chú tâm đến phát triển kinh tế, vài người nhắc đến bảo vệ môi trường, rất ít thấy nhắc đến PTXH; quên rằng chính PTXH cung cấp những con người và tổ chức phù hợp để ra khơi. Con người chỉ được nhắc đến từ gốc lao động, quên rằng nếu không có con người với tác phong công nghiệp và hiện đại thì quá trình đi lên sẽ bị cản trở nhiều. Còn tổ chức ọp ẹp như hiện nay thì sẽ là một lực cản đáng sợ hơn nữa.

Vì sao ta còn lúng túng trong PTXH?

Trong khi Bộ LĐ-TB&XH của ta còn là một tổ chức cứu trợ và cấp phát thì các nước lân cận đã huy động khoa học hiện đại để đẩy mạnh PTXH từ 3-4 thập kỷ nay. Philippines có Bộ Dịch vụ và PTXH. Singapore có Bộ Phát triển cộng đồng, du lịch và thanh niên. Cũng nên biết sở dĩ Singapore nổi tiếng như một thành phố đẹp và trật tự là vì vào thập kỷ 1970 họ đã mời chuyên gia phát triển cộng đồng từ Israel đến tập huấn cho cán bộ phát triển đô thị từ khu phố trở lên về phương pháp giáo dục và tổ chức người dân để họ tự ý thức và tự quản.

Từ đó, mọi sinh hoạt đã được tạo thành nếp. Các tổng trưởng xã hội trong vùng đều là tiến sĩ các ngành như an sinh xã hội, công tác xã hội, phát triển cộng đồng... Toàn bộ nhân viên từ thấp đến cao được chuyên nghiệp hóa. Cán bộ xã hội không phải là người cấp phát mà là chuyên gia về giáo dục người lớn, giáo dục cộng đồng và tổ chức cộng đồng, về tham vấn tâm lý, công tác xã hội (là những ngành khoa học chuyên biệt).

Tên gọi chung của họ là TÁC NHÂN ĐỔI MỚI. Họ đi tới đâu phải có sự đổi mới ở đó. Họ phát hiện và can thiệp sớm để các vấn đề (tệ nạn) xã hội không trở nên trầm trọng hay tự giải quyết, giúp nạn nhân tự phục hồi có hiệu quả và xây dựng năng lực để người dân tự vươn lên giải quyết những khó khăn của cá nhân, nhóm hay cộng đồng. Các vấn đề xã hội luôn phát sinh với cuộc sống hiện đại, nhưng các dịch vụ an sinh xã hội và công tác xã hội rộng khắp giống như một hệ thống đê điều sẵn có để người dân sống chung với lũ (xã hội) một cách an toàn.

Trên đây là nói về bộ máy PTXH nhằm giảm thiểu và ngăn ngừa các vấn đề xã hội. Còn hình thành con người mới như thế nào đây khi giáo dục èo uột và gia đình đang chới với. Có lẽ muốn đi tắt phải hoạt động ngoài khuôn khổ như khoán 10. Mà thật vậy. Từ thập kỷ 1950, giáo dục ngoài học đường, còn gọi là giáo dục phi chính qui được UNESCO chủ trương đã rút ngắn giai đoạn chậm phát triển của các nước một cách có hiệu quả.

Nó nhằm chủ yếu vào người lớn để xóa mù chữ, giáo dục vệ sinh, giáo dục công dân, bảo vệ môi trường, giáo dục những kỹ năng lao động để thoát nghèo. Khám phá lớn nhất của giáo dục phi chính qui là tâm lý học tập của người lớn khác với trẻ em trên ghế nhà trường.

Nhu cầu học tập của họ xuất phát từ cuộc sống và điều họ học phải được ứng dụng trở lại trong cuộc sống. Họ học phải bằng hành, nghĩa là chính họ phải đóng vai trò chủ động trong việc học. Từ đó đến nay, phong trào mỗi ngày một tiến bộ dẫn đến hình thành một hệ thống triết lý và phương pháp giáo dục với những khái niệm trở thành quen thuộc như giáo dục chủ động, giáo dục có sự tham gia, giáo dục lấy học sinh làm trung tâm...

Giáo dục cộng đồng hay giáo dục phát triển xuất phát từ đó trở thành công cụ đắc lực cho phát triển cộng đồng, PTXH nhằm giúp người dân thay đổi thái độ, hành vi và cùng hợp tác để cải thiện đời sống ở cơ sở. Điều đáng chú ý là giáo dục phi chính qui đã tác động ngược lại và đã giúp cải thiện giáo dục chính qui (ở học đường) một cách đáng kể. Và qui luật đổi mới từ ngoài khuôn khổ chính thức cũng đã ứng dụng ở nước ta.

Các phương pháp giáo dục mới đã được một số tổ chức phi chính phủ hoạt động xã hội nước ngoài và trong nước áp dụng có hiệu quả. Chính những tổ chức này đã chủ trương giáo dục kỹ năng sống cho vị thành niên, những lớp tập huấn về phương pháp truyền thông giao tiếp, giải quyết vấn đề, làm việc nhóm... Gần đây xuất hiện các tổ chức tập huấn cho doanh nhân nhằm tới sự hình thành những nhà doanh nghiệp kiểu mới.

Đổi mới trong khuôn khổ chính thức là điều khó?

Thiết tưởng đây là những thể nghiệm đầy tiềm năng mà hai kênh chuyển tải lớn có thể là Đoàn thanh niên và Hội phụ nữ. Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ở nước ta đang làm thí điểm ở một số trường cấp II với sự hỗ trợ của UNICEF từ ba năm nay. Đến nay, việc thí điểm này chưa thấy nhân rộng, có lẽ một lần nữa đổi mới trong khuôn khổ chính thức là điều khó. Nếu đưa vào hoạt động Đội hay các nhà thiếu nhi, hiệu quả của nó có thể lan nhanh hơn.

Những kỹ năng tâm lý xã hội cho thanh niên hay tráng niên có thể là chủ đề tập huấn cho đoàn viên, hội viên mà vai trò đến nay chủ yếu dựa vào lời nói (thuyết trình viên, báo cáo viên). Chủ đề có thể là những phẩm chất và kỹ năng mà người VN cần có trong quá trình hội nhập. Báo chí có thể tạo ra những diễn đàn xung quanh các chủ đề này để hỗ trợ.

Quan trọng là phương pháp giúp người học suy nghĩ, động não, bứt phá, ứng dụng. Và có lẽ đây là vấn đề then chốt. Nhu cầu này sẽ được đáp ứng bởi các lớp tập huấn cho người tập huấn (TOT - Training of trainors). Kỹ năng làm việc nhóm sẽ giúp tăng tinh thần và kỹ năng hợp tác, lãnh đạo... cần thiết cho mọi người. Ngoài ra, một ngành đang ăn khách ở các nước là phát triển tổ chức (organizational development) sẽ không chỉ dành cho doanh nghiệp mà cho cả mọi ngành hoạt động.

Cách đây hơn mười năm, tại một hội nghị quốc tế về trẻ lang thang, tôi hỏi thăm một nhà sư phạm Nga về hoạt động của Đoàn và Hội bên đó. Ông trả lời: Chẳng lẽ nói lý tưởng hoài. Giờ đây phải thực hiện lý tưởng. Họ đã theo học chuyên môn và trở thành cán bộ phát triển, cán bộ công tác xã hội rồi.

Ở ta hai trường cán bộ phụ nữ và cán bộ thanh thiếu niên trung ương đã thức thời và giảng dạy môn công tác xã hội từ khá nhiều năm nay. Đại học công đoàn là một trong các đại học có khoa công tác xã hội sớm nhất. Rất tiếc chưa thấy âm hưởng của những nỗ lực này tại một địa phương lớn như TP.HCM.

Ở tất cả các nước, gia đình luôn trải qua một giai đoạn khủng hoảng song song với hiện đại hóa. Ngoài những nỗ lực nghiên cứu khoa học, các dịch vụ xã hội hỗ trợ, các trường dạy cha mẹ (Ecoles des parents) được mở khắp nơi để hỗ trợ phụ huynh trong giáo dục con cái. Ở ta một số cố gắng còn rời rạc cần được hệ thống hóa và có sự hỗ trợ tích cực hơn nữa của các nhà khoa học. Một lần nữa, những nỗ lực tự phát này cần được nâng niu hỗ trợ một cách hiệu quả.

Trong phát triển học, người ta hay nhắc đến phát triển từ trên xuống hay từ dưới lên. Cả hai đều cần nhưng thường thì mọi đổi mới được khởi xướng từ dưới. Một chính sách khôn ngoan là biết phát hiện, đánh giá đúng để nhân rộng và tạo sự thay đổi ở tầm vĩ mô.

Việc ta chậm trễ trong PTXH không có gì lạ bởi lẽ nó không cụ thể, hay dễ sờ mó, cân đong đo đếm như lĩnh vực kinh tế. Hơn nữa, nó có nền tảng văn hóa nên khó bê nguyên xi những mô hình từ nước ngoài vào. Ví dụ khi ta du nhập tin học thì không gặp lực cản nào. Học kỹ thuật coi vậy mà đơn giản thôi. Rồi chiếc máy tính đã biến đổi sâu sắc không những hoạt động xã hội kinh tế mà cuộc sống của từng cá nhân.

Ta trễ trong lĩnh vực xã hội vì ta chỉ mò mẫm mà không dự báo, định hình chính sách được. Không làm được vì trong tay ta thiếu các công cụ cần thiết. Đó là các khoa học xã hội ứng dụng hiện đại. Từ góc độ xã hội ta như một con bệnh mà không biết mình bệnh chỗ nào, lại thiếu bác sĩ trầm trọng. Vậy mà các chương trình học bổng thì chỉ nhằm tới các ngành kỹ thuật, kinh tế mà thôi.

NGUYỄN THỊ OANH

Việt Báo
Họp báo vụ Bí thư Yên Bái bị bắn tử vong
Comment :Phát triển xã hội
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Phát triển xã hội bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Phat trien xa hoi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Phát triển xã hội ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Giáo Dục
Social Development
Social Development, social work, educational method, it should not, economic, chances are, institutions, issues, community, skills, training , innovation, people, big, into
One should not forget the problem (evils) most costly social and economic waste created human (social psychology) non-production ..
Thí sinh nên chọn trường nào khi biết điểm THPT QG?

Sau khi Bộ GD&ĐT công bố điểm thi THPT quốc gia, thí sinh cần lưu ý việc xét tuyển vào các trường đại học.

Đề thi - Đáp án môn Địa lý kỳ thi Quốc gia

Sáng 3/7, các sĩ tử làm bài thi Địa lý, thời gian 180 phút - môn có số lượng thí sinh đứng thứ ba trong số năm môn tự chọn.

Bát nháo tư vấn du học
Bát nháo tư vấn du học

Tại TP Hồ Chí Minh, theo báo cáo của cơ quan chức năng, toàn thành phố hiện có khoảng 1.000 đơn vị tư vấn du học nhưng chỉ có 64 đơn vị được cấp phép.

  • Thoi su 24h308 Con dam chet cha duong truoc nha tro
    Thời sự 24h(30/8): Con đâm chết cha dượng trước nhà trọ

    Lùi thời hạn bồi thường thiệt hại sự cố môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung; Người đàn bà thuê người chặt tay, chân hối hận trong nước mắt; 7 tấn thuốc bảo vệ thực vật lậu từ Trung Quốc: Việt Nam hứng độc; Nghi vấn rơi thang máy chung cư ở Hà Nội, 1 người mắc kẹt; Lào Cai lần đầu thừa nhận số nạn nhân vụ sập hầm vàng đã tăng lên 11

  • Thoi su 24h298 Cau be 11 tuoi tu tu vi ko co quan ao moi
    Thời sự 24h(29/8): Cậu bé 11 tuổi tự tử vì ko có quần áo mới

    Có một đứa trẻ 11 tuổi vừa tự tử, thưa ông Giời; Kỳ lạ thùng niêm phong tôm tiêm tạp chất, trở thành "sạch" sau 1 đêm; Bàng hoàng thanh niên tay cầm điện thoại, chết ngồi bên đường; Bệnh nhân nhiễm HIV giật kéo đe dọa bác sĩ; Quảng Nam: Loa phát thanh xã nhiễu sóng tiếng Trung Quốc

  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t