vietbao

Những mối quan hệ “phức tạp” giữa xã hội và giáo dục

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Chấn hưng giáo dục - mệnh lệnh từ cuộc sống

Nhung moi quan he phuc tap giua xa hoi va giao duc
Hiện tượng sao chép luận văn ngày càng phổ biến - Ảnh: H.Thuật
TT -Chợt nghe tiếng lá rụng mà biết mùa thu tới. Khi mà có nhiều bức xúc, ý kiến về giáo dục từ các tầng lớp xã hội khác nhau thì dù muốn hay không, hiện trạng của nền giáo dục ở ta chắc chắn đã phạm phải những sai sót...

Giáo dục - bài toán xã hội

Có nhiều ý kiến đổ lỗi tất cả cho Bộ GD-ĐT và có những ý kiến cho rằng chỉ làm một số “cải cách” là có thể nhanh chóng đưa giáo dục (GD) nước nhà đuổi kịp các nước tiên tiến trong khu vực.

Nếu thật sự như vậy thì đó là điều đáng mừng. Tuy nhiên theo tôi, vấn đề phức tạp hơn nhiều. Tôi không phủ nhận là có những sai lầm từ phía ngành GD, cách tư duy, nhìn nhận vấn đề của các nhà quản lý GD có nhiều bất cập. Nhưng công bằng mà nói GD là bài toán nhiều cấp độ. Nó không chỉ là bài toán của riêng ngành GD mà còn là bài toán lớn hơn, của cả xã hội. Không phải ngẫu nhiên mà người ta nói “GD là tấm gương phản ánh xã hội”.

Để giải quyết bài toán GD, ngành GD, về cơ bản, chỉ có thể giải quyết những vấn đề trong phạm vi của mình. Với những vấn đề lớn hơn, vượt khỏi phạm vi của ngành thì bản thân những nỗ lực của riêng ngành là không đủ. Có hiểu được như vậy mới có thể tìm cách tác động tối ưu tới hệ thống GD.

Một mặt các sản phẩm (con người) của GD sẽ trực tiếp tham gia và tác động lên quá trình phát triển của đất nước. Nhưng mặt khác GD cũng là đối tượng chịu tác động của toàn bộ hệ thống xã hội. Nó phụ thuộc trình độ phát triển kinh tế - văn hóa, vào tâm lý, hệ thống thước đo giá trị... của xã hội. Như vậy, có nhiều vấn đề bản thân hệ thống GD sẽ bất lực nếu không được giải quyết ở cấp độ xã hội.

Vấn đề là ở chỗ phân phối lao động

Có nhiều mối quan hệ phức tạp giữa xã hội và GD mà chỉ có thông qua những nghiên cứu nghiêm túc mới có thể phân tích, hiểu được bản chất các ảnh hưởng qua lại giữa chúng. Nhận thức được điều này sẽ giúp các nhà quản lý (không chỉ GD) có những định hướng đúng trong việc chấn hưng nền GD nước nhà.
Có thể nói mục tiêu học tập chính của hầu hết học sinh phổ thông VN hiện nay (và phụ huynh của họ) là nhằm để thi đỗ vào một trường đại học nào đó. Cầu vượt quá cung. Tại sao có hiện trạng như vậy? Phải chăng nguyện vọng đó của mọi gia đình VN có con đi học là không chính đáng?

Hơn nữa, tôi cũng hiểu và hoàn toàn có thể thông cảm với nguyện vọng của những giáo viên muốn “bán tri thức” của mình, muốn làm thêm để tăng thu nhập (hay thậm chí làm giàu) bằng lao động chính đáng của mình (tôi không nói đến những tiêu cực như việc giáo viên bỏ bê công việc ở trường, dành sức lực để dạy thêm hay ép buộc học sinh phải học thêm...).

Tại sao một nhà sản xuất hay kinh doanh lại có quyền bán càng nhiều càng tốt các sản phẩm của mình, trong khi người giáo viên lại không được phép làm những việc mà luật pháp không cấm?

Vấn đề nằm ở những chỗ khác. Chẳng hạn, ngoài việc nguồn lực của xã hội chưa đủ (và có lẽ se chẳng bao giờ đủ) để đáp ứng nhu cầu này của xã hội thì vấn đề đầu ra của hệ thống GD là cực kỳ quan trọng.

Nếu để có công ăn việc làm “nghiêm chỉnh”, để được đề bạt hay có những ưu đãi này khác lại chỉ cần đến bằng cấp, quan hệ, êkip... chứ không cần đến năng lực thật, khả năng làm việc thì chuyện chạy theo bằng cấp hình thức là điều không thể tránh khỏi. Ai muốn sống một cuộc đời lam lũ? Mà không có những mảnh bằng như vậy thì với một người bình thường hầu như sẽ không có cơ hội để “ngẩng mặt”.

Chính những “cậu trời” như Mai Thanh Hải học hành chểnh mảng, chơi bời nhưng rồi cũng đủ bằng này bằng nọ và được trọng dụng đã “làm gương” cho thế hệ trẻ. Chính cái cơ chế phân phối lao động như vậy đã tạo ra hệ thống thước đo giá trị và cuối cùng là tạo dòng thác “nhà nhà đua nhau vào đại học, người người đua nhau kiếm bằng cấp”.

Đó cũng chính là một lý do dẫn đến “bằng thật, chất lượng giả”, “học hàm học vị cao nhưng kiến thức rỗng”. Và đó cũng là một trong những lý do VN có nhiều “nhân tài”, nhưng “nhân tài” đang ở đâu, làm gì cũng chẳng ai hay.

Có những điều tưởng chẳng liên quan gì đến tình trạng căng thẳng của việc thi cử nhưng thực tế lại có ảnh hưởng rất lớn đến nó. Một ví dụ minh chứng là việc phong danh hiệu giáo sư, phó giáo sư. Giá mà có một cuộc điều tra xã hội học xem có bao nhiêu phần trăm trong số họ đang thực chất làm khoa học, và có những cống hiến khoa học xứng đáng với học hàm mà mình nhận được.

Không nói các loại “viện sĩ rởm”, ngay cả những người được phong danh hiệu viện sĩ của những viện hàn lâm khoa học nghiêm túc, tôi nghĩ cũng có người trong lòng tự thấy xấu hổ với danh hiệu cao quí đó. Chính từ cách “phân bố lao động (và quyền lợi)” như vậy đã ảnh hưởng đến nhận thức xã hội, đến hệ thống thước đo giá trị và tâm lý của nó. Có cung thì sẽ có cầu.

TÂM PHONG (Matxcơva)

* Tin, bài liên quan:

- Chấn hưng giáo dục, mệnh lệnh từ cuộc sống
- Những việc cần làm ngay
- 2005: năm chấn hưng giáo dục

Việt Báo
Comment :Những mối quan hệ “phức tạp” giữa xã hội và giáo dục
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những mối quan hệ “phức tạp” giữa xã hội và giáo dục bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhung moi quan he phuc tap giua xa hoi va giao duc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những mối quan hệ “phức tạp” giữa xã hội và giáo dục ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Giáo Dục
Relationships "complex" between society and education
social classes, a measure of value, like it or not, relationships, education, the problem, many systems , so complex, school, work, work, who
TT-Suddenly heard that said leaves fall. As with many pressing problems, ideas about education from different walks of life, then like it or not, the current state of education in our country have committed certain errors ....
Thí sinh nên chọn trường nào khi biết điểm THPT QG?

Sau khi Bộ GD&ĐT công bố điểm thi THPT quốc gia, thí sinh cần lưu ý việc xét tuyển vào các trường đại học.

Đề thi - Đáp án môn Địa lý kỳ thi Quốc gia

Sáng 3/7, các sĩ tử làm bài thi Địa lý, thời gian 180 phút - môn có số lượng thí sinh đứng thứ ba trong số năm môn tự chọn.

Bát nháo tư vấn du học
Bát nháo tư vấn du học

Tại TP Hồ Chí Minh, theo báo cáo của cơ quan chức năng, toàn thành phố hiện có khoảng 1.000 đơn vị tư vấn du học nhưng chỉ có 64 đơn vị được cấp phép.

  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ