Những cô giáo "chân cứng đá mềm"

Nhung co giao chan cung da mem
Một lớp học ghép ở huyện vùng cao Tây Trà (ảnh: Trang thông tin Quảng Ngãi)

5 giờ 30 sáng. Ngọn núi Chông PLồng Lừ còn đang thiêm thiếp trong tấm chăn mây mù, con suối Nậm Mơ chảy lờ đờ như ngái ngủ, Sùng Thị Mỷ đã thức giấc. Cái rét buốt ở huyện vùng cao Mù Cang Chải (Yên Bái) này khiến cô giáo trẻ người Mông dù quen sống trên núi cao từ thơ bé, phải rùng mình...

Keng... keng... keng... Tiếng kẻng đột ngột gióng lên giữa ngọn đồi như xua bớt đi sương giá. Ðã thấy, trong những nếp nhà thấp lè tè của bản người Mông thuộc xã Mồ Dề, lấp lánh ánh lửa. Mùi khói, mùi củi bùi bụi, ngai ngái. Rồi những em bé Mông co ro, vừa đi vừa dụi mắt, í ới gọi nhau: "Tập thể dục đi", cô giáo Mỷ gọi rồi đấy!...".

Một ngày mới của cô giáo Mỷ bắt đầu như vậy đấy.

Sinh ra và lớn lên ở xã Khao Mang, cách xã Mồ Dề, nơi có Trường phổ thông cơ sởMỷ dạy học hiện nay hơn chục cây số, tuổi thơ của Mỷ là những ngày gian khó lên rừng kiếm củi, gùi ngô, đi lại giữa những con đường mòn im lìm cây lá. Vì vậy, mà được đi học rồi trở thành cô giáo, đứng trên bục giảng với Mỷ, là hạnh phúc đến ngỡ ngàng, bởi đời sống bản làng người Mông của cô nhọc nhằn lắm. Mỷ kể, có lần, cô hỏi học trò:

- Cả lớp mình, nhà ai có cơm nếp? Khôngemnào giơ tay.

- Thế nhà ai có cơm tẻ? Cũng không có em nào giơ tay.

- Ðến bữa, lớp mình ăn gì?

- Cơm trộn củ mì (sắn) ạ.

Duy nhất, em học sinh con ông trưởng bản, gia đình vào loại khá giả, rụt rè:

- Nhà em ăn cơm trộn ngô.

Ðến giờ, Mỷ bảo, nhiều nhà bữa ăn thường xuyên vẫn chỉ là cơm, canh rau và muối ớt. Các em bé, buổi sáng đến trường, thường mang theo một nắm cơm, thế là may lắm. Chứ có bé còn nhịn đói. Nhưng đối mặt đầu tiên của Mỷ chưa phải là dạy chữ, mà là cái lạnh, cái rét của trẻ trên vùng cao.

Vì thế khi tôi hỏi Mỷ: "Ðời dạy học, cô giáo nhớ nhất điều gì?". Mỷ bảo: "Nhớ nhất là những em bé đến trường phong phanh chỉ một chiếc áo mỏng, có em chân đi đất, thương lắm chị ạ!". Như cô bé Mùa Thị Già, ở ngay bản Mồ Dề này thôi. Nhà Già quá nghèo, cha mẹ lại bỏ nhau. Già phải đến ở với bà ngoại. Nhà bà ngoại có hơn gì. Nhiều hôm cô bé đến trường mặt, môi tím tái vì rét, Mỷ phải lấy quần áo của con mình cho Già mặc. Những ngày đông giá Mỷ đốt một đống lửa giữa lớp cho cả cô và trò có chút ấm áp ngồi học.

Ðến việc dạy trẻ vùng cao cũng chả giống ai. Các em đều là người Mông, còn chương trình, sách giáo khoa bắt buộc phải dùng tiếng Việt. Thế là Mỷ phải dùng cả hai thứ tiếng bổ sung cho nhau để trẻ có thể hiểu nghĩa. Cô và trò cứ như đánh vật với chữ, với nghĩa, với nhữngphép tính đơn giản.

Trẻ em dân tộc thiểu số nhút nhát lắm. Thằng bé Mùa A Sú dạy mãi cũng không viết được, vì không chịu bắt chước cô giáo. Mỷ hỏi, thằng bé òa khóc: "Em không biết viết cái này. Em không bắt chước được. Em chỉ biết bẫy chuột thôi!". Cô giáo Mỷ dỗ dành: "Thì mình hãy làm như bẫy chuột, phải theo đường đi của con chuột nhé. Những dòng kẻ là đường đi của con chuột. Mình sẽ viết cái chữ theo dòng kẻ này...". Dần dà những con chữđã đi theo dòng kẻ của Sú. Còn Sú đi theo "dòng kẻ" của cô giáo Mỷ. Nay, cả Mùa Thị Già, cả Mùa A Sú đều học lên lớp 5 rồi đấy.

Ðã bao mùa rẫy đi qua, baolần bông hoa rừng bên con suối Nậm Mơnở, Mỷ chẳng nhớ nổi. Nhưng Mỷ nhớ rất rõ ngóc ngách các nóc nhà của người Mông ở các thôn, bản, phải qua con suối nào, qua ngọn núi nào. Bước chân của Mỷ quá quen với con đường mòn, con đường rừng, con đường tắt đi đến mỗi nóc nhà, vận động các bố, các mế, các em bé đến lớp.

Có dạy học ở vùng cao, xã Mồ Dề, huyện Mù Cang Chải này, tên huyện chỉ nghe đã thấy cao, thấy xa mịt mờ, Mỷ thấm thía một điều chưa bao giờ cô nghĩ đến, cũng chưa nhà trường sư phạm nào dạy. Ðó là trước khi làm cô giáo dạy chữ, phải làm một cán bộ biết vận động dân bản. Trước khi đứng trên bục giảng, đôi chân phải biết đi bộ, phải biết đạp lên trên những ngọn núi, biết lội qua những con sông, con suối. Cái danh hiệu giáo viên giỏi cấp huyện, danh hiệu giỏi việc trường, đảm việc nhà mà Mỷ được bầu tặng thấm đẫm không chỉ mồ hôi lao động, mà là cảnghị lực vượt khó và tình yêu với con người, yêu thương những đứa trẻ.

Cách nơi Sùng Thị Mỷ đang dạy học hàng nghìn cây số, về phía nam trên đỉnh Chư Krei có một cô giáo cũng đang phải làm những công việc như Mỷ. Ðó là Bùi Thị Quảng, cô giáo người Kinh duy nhất can đảm bám trụ giữa nơi thâm sơn cùng cốc của huyện Kông Chro (Gia Lai).

Cũng như Mỷ, bàn chân cô giáo Quảng thuộc lòng từng lối mòn, khe suối, mỗi nóc nhà ở những buôn, những làng nghe như cổ tích: Sơ Rơ, Sơ Rơng, Lơ Pơ, Tờ Dinh, H Ranh Gió, H Ranh Côn, để vận động các em bé dân tộc Ba Na đến lớp. Nhưng Bùi Thị Quảng còn gian khổ hơn cả Sùng Thị Mỷ, bởi cô là người Kinh. Hẳn những ngọn núi cao, những con suối sâu, những con sông dài mà Quảng đã trèo, đã lội qua, chỉ cótrongnhững trang văn, trang sách học trò phổ thông, trong trí tưởng tượng lãng mạn của một thời thiếu nữ. Giờ những buôn, những làng, những núi cao, sông rộng, những suối sâu ấy trở thành một phần máu thịt trong cuộc đời dạy học của cô rồi.

Cái cách Quảng giữ học trò, "dụ" học trò đến lớp thật đặc biệt, thật bất ngờ, nhưng cũng rất thương. Dạo đó, nhiều nhà ở cái làng Sơ Rơ bị đói. Thương trò quá, cô giáo Quảng cứ một buổi sáng dạy học, một buổi lên rẫy trồng củ mì, như mọi người đàn bà Ba Na tần tảo chịu thương, chịu khó "bán mặt cho đất, bán lưng cho giời". Thu hoạch rồi, hôm nào, Quảng cũng thức dậy sớm, luộc củ mì gùi lên lớp. Bọn trẻ lớp ghéptiểu học đã quá quen cái hình ảnh "mẹ Quảng" gùi củ mì, mùi mì luộc thơm phưng phức từ xa đã khiến chúng nuốt nước bọt ừng ực. Cũng vì thế qua bao mùa khô, mùa mưa đói kém ở cái đất Ba-zan khát gạo, khát chữ này, lớp học của cô giáo Quảng lúc nào cũng đông đủ, hiếm có ngày học sinh vắng mặt. Có lúc, thấy các em nhếch nhác, bẩn thỉu rách rưới quá, Quảng dẫn các em ra suối tắm. Bên đống lửa bập bùng, hệt những trang văntrong "Ðất nước đứng lên", lũ trẻ lom nhom, suýt xoa sưởi ấm, đợi mẹ Quảng vá áo, vá quần cho từng đứa.

Ðiều Quảng ngỡ ngàng và day dứt nhất ở các buôn, làng của người Ba Na trên đỉnh Chư Krei này là hủ tục tảo hôn. Nhiều đứa học trò mới hết lớp 5 đã bắt vợ, bắt chồng. Có những em gái chưa kịp qua tuổi thiếu nữ đã thành thiếuphụ. Ðứa trẻ mới sinh cứ ngặt nghẽo ở lưng người mẹ trẻ gầy guộc, đen nhẻm cắmcúi làm nương, làm rẫy. Hình ảnh ấy thật xót xa, thật tội nghiệp. Quảng bàn bạc với nhà trường, với đồng nghiệp. Rồi những ngày sau đó, người ta thấy, ban ngày lên núi dạy học, ban đêm cô giáoQuảng lại xách đèn, đi đến từng nhà của các già làng vận động bỏ hủ tục tảo hôn bằng tiếng Ba Na mà Quảng đã phải học từ khibước chân vào bản Sơ Rơ. Ðôi chân của Quảng mải miết đi từ làng Sơ Rơ, đến làng Lơ Pơ, làng Sơ Rơng, những bản làng lọt thơm giữa núi rừng trùng điệp. Các già làng rồi cũng gật đầu ưng cái bụng, rồi các ông bố, bà mế cũng gật đầu. Quảng lại vận động các đoàn viên thanh niên ở các buôn, làng. Nạn tảo hôn giảm dần...

Vậy nhưng không phải lúc nào Quảng cũng thành công. Ngay mới đây thôi, hai học trò của cô,Ðinh Thị Hướt và Ðinh Lơ đã phải lòng nhau sau khi học xong lớp 5 đòi bắt vợ, bắt chồng. Nghe tin Quảng đến tận nhà khuyên giải, nhưng đành chịu. Ðám cưới cô dâu Ðinh Thị Hướt với chú rể Ðinh Lơ vẫn diễn ra. Cả làng Lơ Pơ uống rượu suốt đêm. Rồi bà con các làng Sơ Rơ, làng Sơ Rơng, Tờ Rinh cũng sang mừng. Có rượu, có thịt, có nhạc, có cồng, có chiêng, mà cô giáo Quảng buồn quá...

Nhưng những nỗi buồn ấy lại giống như sợi tơ rừng da diết, khiến Quảng thấy phải gắn bó với buôn, làng, với đỉnh Chư Krei này hơn. Nơi này, trẻ thơ, dân làng còn cần quá những giáo viên, những cô giáo như Quảng. Như bông hoa Pơ Lang cháy hết mình cho vẻ đẹp của Tây Nguyên hùng vĩ.

Cũng không phải chỉ có Sùng Thị Mỷ, hayBùi Thị Quảng. Ði khắp các vùng núi cao, vùng sâu, vùng xa rộng dài của đất nước, có thể gặp rất nhiều những cô giáo Mỷ, cô giáo Quảng. Họ là Phạm Thị My, người dân tộc Hre, Trường tiểu học Ba Trang (Ba Tơ - Quảng Ngãi), là Ngô Thị Nguyệt (Trường tiểu học Hồng Giang, Lục Ngạn - Bắc Giang), là Bùi Thị Tráng (Trường tiểu học Tà Chải, Bắc Hà - Lào Cai)... Có người tôi biết và có người tôi chỉ được nghe chuyện. Họ, những phụ nữ, những cô giáo vốn chân yếu tay mềm, nhưng số phận của chính họ và khát vọng văn minh, văn hóa của các buôn, làng, cuộc đời và tương lai của các em thơngười dân tộc thiểu số đã khiến họ can đảm, đã khiến họ "chân cứng, đá mềm" kiên nhẫn, tận tụy dệt nên mạng lưới giáo dục vùng cao, vùng sâu. Họ đã làm nên vẻ đẹp giáo dục trong tít tắp những cánh rừng đại ngàn...

(Theo Nhân dân)

Video được xem nhiều nhất

Tấm lòng người thầy lay động triệu con tim
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

HS mầm non liên tiếp nhập viện vì ngộ độc, giáo viên không hay biết

Sau khi trở về từ trường, nhiều học sinh có biểu hiện sốt, nôn, đau bụng, đi ngoài, có một số em phải nhập viện điều trị. Tuy nhiên, khi được hỏi thì nhà trường lại nói rằng không hề hay biết.

Dạy bơi ở trường tiểu học: Đừng để "chết yểu"!

Hầu hết 11 bể bơi do Tổ chức Liên minh vì sự an toàn của trẻ em Hoa Kỳ (gọi tắt chương trình TASC) tài trợ cho 11 trường trong chương trình bơi an toàn dành cho học sinh tiểu học đến nay đã hư hỏng, xuống cấp. Trong khi đó, doanh nghiệp, nhà đầu tư không mấy mặn mà đầu tư xã hội hóa bể bơi ở trường học, khiến việc dạy bơi cho học sinh đứng trước nguy cơ “chế

Nhận xét tin Những cô giáo "chân cứng đá mềm"

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những cô giáo "chân cứng đá mềm" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhung co giao chan cung da mem ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những cô giáo "chân cứng đá mềm" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Giáo Dục.

The teacher "foot stones"
Sung South America, Ro, Ba Na, caesarean section, Mu Cang Chai, Chalk Po, primary school teacher, Upland, teaching, the stream , The Hmong, the mountain, Quang, village

5 hours 30 am. mountain Lu Chong Plong Thiem cards still in the haze blankets, Namo streams flowing lazily as sleeping, waking Sung, the United States. The bitter cold in Mu Cang Chai mountainous district (Yen Bai) This young teacher that sleepwalker used to live ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Giáo Dục


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.