Những bức thư gửi ngày khai trường

Sau lá thư đầu tiên viết nhân dịp khai trường của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào mùa thu năm 1945, như đã thành lệ, cứ đến dịp này, không chỉ Chủ tịch nước viết thư chúc mừng mà có cả Chủ tịch tỉnh, Giám đốc, Hiệu trưởng, Trưởng khoa, Giáo viên... cũng viết thư.

Trong mùa thu độc lập đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, Bác Hồ kính yêu đã viết những dòng thư mà hơn nửa thế kỷ qua, trong trái tim của hàng chục triệu người Việt Nam luôn lưu giữ.

Không khách sáo, quan cách, Bác viết: “Các em hãy nghe lời tôi, lời của một người anh lớn lúc nào cùng ân cần, mong mỏi các em được giỏi giang.

...Non sông Việt Nam có thể trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”.

Còn trong năm học mang tính chất “bước ngoặt” nhất của ngành giáo dục trong vòng hơn 20 năm qua, khai giảng năm học 2006-2007, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã viết thư chúc mừng gửi cho toàn ngành.

Bức thư có đoạn: “Năm học 2006-2007 là năm học có ý nghĩa quan trọng, năm học đầu tiên triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 10 của Đảng và tiếp tục thực hiện giai đoạn 2 của Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010. Trong năm học này, toàn ngành giáo dục đang quyết tâm thực hiện cuộc vận động “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”.

Tôi hoan nghênh, ủng hộ và mong muốn ngành giáo dục thực hiện thật tốt chủ trương này. Mỗi thầy cô giáo hãy thực sự là một tấm gương sáng về đạo đức và tự học; hãy dạy thực chất, học thực chất, thi thực chất, góp phần chuẩn bị năng lực cho học sinh, sinh viên vào đời”.

Chỉ là giảng viên của một trường ĐH nhưng PGS.TS Huỳnh Như Phương (trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn- ĐHQG TPHCM) cũng viết thư ngỏ chúc mừng năm học mới với những lời chan chứa biết bao chất thơ: “Những ngày nghỉ hè ngắn ngủi bị rút bớt vì những buổi tập huấn, những giờ học thêm, rồi cũng qua đi nhanh chóng. Hai tiếng “Khai trường” lại giục giã thầy trò chúng ta.

Tuy bây giờ ở nhiều trường phổ thông, học sinh đã nhập học từ những tuần lễ trước - khi cái nắng cuối hè oi ả; nhưng mọi người vẫn chờ đợi tiếng trống tựu trường đầu thu như một dấu hiệu chính thức khởi hành...

Mỗi người chúng ta chỉ có một thời đi học, chỉ có một thời đóng góp cho ngôi trường của mình. Và chúng ta đóng góp phần mình từ vị trí khiêm tốn trong ngôi trường đó. Tiếng trống trường đã điểm. Nào các em, các chị, các anh, chúng ta bắt đầu một năm học mới....”

Nhưng không phải lá thư nào viết nhân dịp khai trường cũng thiết thực và sâu lắng như vậy.

Dưới đây là trích đoạn thư của một Chủ tịch UBND tỉnh viết nhân dịp năm học mới gửi cho ngành giáo của tỉnh: “Năm học 2004 - 2005, sự nghiệp giáo dục - đào tạo tỉnh nhà đã đạt được nhiều kết quả quan trọng về: phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi, phổ cập giáo dục THCS, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật trường học, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục...

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn nhiều mặt hạn chế như: Chất lượng giáo dục và hiệu quả giáo dục chưa cao; công tác quản lý giáo dục còn hạn chế; các điều kiện bảo đảm phát triển giáo dục còn nhiều bất cập...”

Còn thư chúc mừng năm học mới có ghi rõ gửi cho cán bộ viên chức, học sinh, sinh viên trong khoa của Trưởng khoa một trường ĐH thì thật là... oai và xã giao: “Thay mặt Lãnh đạo Khoa tôi long trọng tuyên bố: Khai giảng năm học mới, năm học 2006-2007. Cũng nhân dịp này thay mặt cho toàn thể cán bộ, Công nhân viên và HSSV khoa, tôi xin trân trọng cám ơn sự quan tâm chỉ đạo của Đảng ủy, Lãnh đạo ĐH..., các Ban chức năng của ĐH...”.

Sinh thời, khi viết về cảm giác ngày khai trường, nhà thơ Thanh Tịnh đã diễn tả: “Hàng năm, cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều, lòng tôi lại náo nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường. Tôi quên sao được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cánh hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng...”

Hàng nửa thế kỷ đã qua và cái cảm giác náo nức rất đỗi trong sáng và thiêng liêng này đã có ở biết bao nhiêu thế hệ người Việt Nam. 22 triệu học sinh, sinh viên và hơn 1 triệu giáo viên cả nước luôn cần lắm những lá thư viết nhân ngày khai trường - những lá thư được viết bằng chính cái tâm của những người thực sự tâm huyết với giáo dục.

Mai Minh