Nhập 2 kỳ thi làm 1: Được 1, mất 4

Vấn đề nhập 2 kỳ thi Tốt nghiệp PTTH và ĐH làm một đang còn có rất nhiều ý kiến. Mục tiêu tiết kiệm chi phí là điều dễ nhận thấy nhất, tuy nhiên, độ phức tạp của công tác tổ chức, việc đảm bảo chất lượng và độ tin cậy của kết quả thi cùng những rắc rối khác đối với TS lại khiến nhiều người lo lắng. Sau đây là ý kiến của ông Mai Trọng Nhuận, Phó Giám đốc ĐHQG Hà Nội:

Nhập 2 kỳ thi làm 1, như các nhà thiết kế đặt ra là đạt được mục tiêu tiết kiệm, sẽ làm nảy sinh 2 vấn đề lớn.

Thứ nhất, nhập 2 kỳ thi sẽ gây lên một áp lực rất lớn: Một học sinh muốn thi vào đại học phải thi tối thiểu 6 môn, thậm chí 8 môn mới có thể vào được ĐH.

Hơn thế nữa, hình thức thi này không phải chuyện “được ăn cả, ngã về không” như một kỳ thi tuyển sinh hiện nay nữa là mà là được thì chỉ ăn 1 mà ngã thì mất 4 thứ liền: Trượt ĐH, CĐ, Trung học chuyên nghiệp (THCN) và trượt luôn cả tốt nghiệp THPT.

Được 1 mất 4 như thế thì áp lực cuối cùng sẽ được đặt lên vai những người coi thi khiến họ khó có thể hoàn thành nhiệm vụ. Bao vây, ném bài, đánh giám thị, tiêu cực... là những chuyện hoàn toàn có thể giải thích được.

Rồi thầy trông thi sẽ rất có thể buông xuôi để HS cứ việc chép để bảo vệ tính mạng cho bản thân. Cuối cùng, điểm đạt được có thể chỉ là kết quả rởm. Vấn đề thứ hai nằm ở đây.

Tổ chức thi như thế, áp lực tăng như thế, độ tin cậy giảm như thế chỉ để tiết kiệm được số lần thi nhưng chưa chắc đã đạt được mục tiêu là chọn đúng người vào học.

Theo cá nhân tôi, ý tưởng có 1 kỳ thi để tuyển vào ĐH, CĐ, THCN là hết sức đúng đắn nhưng chúng ta cần phải nghiên cứu xem thế giới làm thế nào và dựa vào kinh nghiệm thực tiễn, điều kiện văn hoá xã hội và dân trí của Việt Nam để chọn một mô hình phù hợp cho mình.

Một mô hình tôi thấy rất gần với chúng ta là học sinh (HS) học hết THPT được xét tốt nghiệp căn cứ vào kết quả học tập của 3 năm học. HS nào không đủ điều kiện thì học lại. Việc tốt nghiệp THPT chỉ có ý nghĩa như có một giấy thông hành tối thiểu để HS vào đời.

Nhưng HS nào muốn đi học nghề, muốn học cao hơn thì phải qua một kỳ thi tuyển, một kỳ thi duy nhất để xét tuyển vào ĐH, CĐ và THCN. Chính sách tuyển vào từng trường do các trường tự đề xuất.

Chẳng hạn, theo tôi được biết, ĐH Harvard lấy 2.700 điểm của kỳ thi quốc gia SAT, kèm theo các điều kiện khác như: Kết quả học phổ thông, giải thưởng...

Vì vậy, chúng ta cũng nên cấp một chứng chỉ chứng nhận HS đã học hết trình độ 12 năm học (bằng tốt nghiệp THPT) dựa trên kết quả kiểm tra của từng học kỳ một.

Có thể sẽ có người đặt vấn đề rằng kết quả kiểm tra ở trường phổ thông có thể được “làm hàng”, không chính xác thì chúng ta có thể tăng cường chất lượng và tính khách quan, chính xác của các kỳ kiểm tra, đánh giá định kỳ, một cách nghiêm chỉnh liên tục trong 3 năm.

HS chỉ cần đạt 5 điểm trở lên cho tất cả các môn học được nhận bằng tốt nghiệp, nợ môn nào học lại môn đó. Như thế vừa tiết kiệm vừa không còn bệnh thành tích mà lại có chất lượng đảm bảo.

Những HS muốn học cao hơn chỉ phải vượt qua một rào chung là “Kỳ thi quốc gia sau THPT” đáp ứng mục tiêu kiểm tra năng lực cần thiết để HS vào học các ngành nghề. Có 2 phương án trước mắt và lâu dài cho mô hình này.

Trước mắt, Bộ GD&ĐT giao cho các trường ĐH tổ chức kỳ thi duy nhất này và kết quả đó được các trường ĐH, CĐ và THCN lấy để xét tuyển (trừ những môn năng khiếu).

Các trường ĐH, CĐ, THCN ra một chính sách tuyển sinh riêng thông báo trước khi thi về việc lấy kết quả thi của những môn nào, điểm bao nhiêu, kèm theo các điều kiện về học lực, kết quả phổ thông, giải thưởng... để HS có thể đăng ký xét tuyển.

Về lâu dài, chúng ta nên thành lập các trung tâm khảo thí (TTKT) do Cục Khảo thí quản lý. Các trường ĐH sẽ lấy điểm của các TTKT và không phải tự tổ chức thi nữa. TTKT làm nhiệm vụ kiểm tra năng lực, các ĐH sẽ được quyền định ra chính sách xét tuyển và công nhận trúng tuyển.

Để giảm áp lực thì một năm các TTKT có thể tổ chức thi kiểm tra năng lực vài lần và HS có thể tham gia vào một trong những kỳ thi này. Như vậy việc thi và tuyển tách rời nhau và sẽ đảm bảo yếu tố khách quan.

(Theo Tiiền Phong)