Kiên trì đổi mới phương pháp giảng dạy

Năm học mới, trả lời báo chí, bộ trưởng bộ Giáo dục và đào tạo tiếp tục khẳng định: bộ Giáo dục và đào tạo đã kiên trì chỉ đạo trong nhiều năm chủ trương đổi mới phương pháp giảng dạy. Đồng thời bộ cũng khuyến khích bản thân mỗi giáo viên nỗ lực tìm tòi đổi mới trong phương pháp giảng dạy của mình.

Sự chủ động đổi mới phương pháp giảng dạy của mỗi giáo viên, của từng khâu, từng bộ phận theo sự chỉ đạo và kịch bản chung sẽ tạo nên sự thay đổi cách mạng về phương pháp của toàn ngành. Phóng viên Sài Gòn Tiếp Thị đã ghi nhanh ý kiến của một số thầy cô trong ban giám hiệu một số trường.

Bà Nguyễn Thị Thu Cúc, hiệu trưởng trường THPT Gia Định, TP.HCM:

Đổi mới giảng dạy, phải đổi mới cả thi cử

Ảnh: Unitec

Hiện nay bộ Giáo dục và đào tạo chỉ còn chỉ đạo chương trình khung, các trường chủ động sắp xếp tuỳ theo đặc điểm của trường, học sinh, nên giáo viên có thể chủ động hơn trong các tiết dạy, áp dụng những phương pháp mới để truyền đạt kiến thức, kỹ năng cho học trò.

Tuy nhiên, cách đánh giá, ra đề thi yêu cầu cao, nặng về kiểm tra lý thuyết nên có sự vênh với những gì được học, nếu đảm bảo đúng yêu cầu đổi mới giảng dạy.

Về đại trà, để tất cả học sinh đủ sức thi vào các trường đại học – như mong muốn và định hướng của phụ huynh bây giờ – thì liệu dạy theo phương pháp mới, cách ra đề cũ, có làm được không?

Tinh thần của đổi mới phương pháp giảng dạy là phải để học sinh tự tìm tòi, sáng tạo, giáo viên là người mở đường cho các em, giải quyết những thắc mắc khi học sinh chưa hiểu, chưa nắm rõ.

Một giáo viên thực hiện đúng phương pháp đổi mới thì mặt chuyên môn phải chắc, phải có bản lĩnh và phải biết chọn từng đối tượng mà áp dụng.

Cái khó của tình hình hiện nay là muốn đổi mới đồng loạt thì mặt bằng giáo viên phải không chênh nhau mấy.

Tôi chọn cách dàn hàng ngang khi phân công giáo viên vào một lớp. Làm sao để bố trí mỗi ban ba thầy cô như là nhóm chủ lực để bảo đảm chất lượng giảng dạy. Khi dàn hàng ngang sẽ dễ nhận ra bao nhiêu thầy cô thực hiện tốt đổi mới, những thầy cô nào vẫn giữ phương pháp cũ. Các em luôn luôn được học với những người có đổi mới phương pháp, nhưng cũng được học với những người dày dạn kinh nghiệm. Sự hỗ trợ trong phương pháp của các thầy cô trong một lớp sẽ không làm học trò bị khập khiễng.

Về phần mình, nhiều giáo viên phản ảnh là thiếu thời gian và kinh phí để thực hiện những phá cách có lợi cho học trò trong giáo dục. Nhưng cái mấu chốt không phải là tại vì đời sống khó khăn mà là tâm huyết của người thầy như thế nào.

Đồng lương bây giờ đã có quy định tự chủ tài chính, mỗi trường có thể tính toán hoạt động của mình để tạo thu nhập tăng thêm cho thầy cô một ít, huy động những nguồn xã hội hoá… để hỗ trợ các mảng học tập. Trường tôi khuyến khích giáo viên tìm tòi, đề xuất mua sắm trang thiết bị dạy học. Vì vậy, từ chỗ một vài người nêu gương sẽ tạo ra làn sóng đổi mới trong đội ngũ giáo viên và khi những người bảo thủ, không chịu đổi mới đã thành thiểu số thì họ sẽ thấy mình lạc lõng. Chúng tôi tổ chức đổi mới bằng cả tập thể, nhen nhóm ý thức, trách nhiệm và niềm hăng say dạy – học qua các câu lạc bộ học tập, câu lạc bộ kỹ năng trong trường… Học sinh được tổ chức làm việc nhóm, thầy cô bên cạnh định hướng học sinh thì tự khắc những phương pháp dạy học, cách dạy học mới sẽ phát triển và học sinh sẽ hứng thú…

Ngoài ra, phải có kế hoạch từ trước cho từng đối tượng, từng thời điểm, từng bộ môn; phía nhà trường, mỗi giáo viên phải linh động. Chẳng hạn khối lớp 10, 11 phải thực hiện trước chuyện đổi mới. Không gò các em mà phải thoáng để các em học sinh biết tự học. Khối 12 không thể áp dụng như các khối trước mà mình phải gò để các em đảm bảo kiến thức thi cử. Từ chỗ phân loại học sinh ngay từ đầu vào, từng cấp độ trong quá trình học thì phải chú trọng ở từng bộ môn. Chẳng hạn, những bộ môn không có áp lực thi đại học phải đổi mới để các em biết cách học mới bây giờ là như thế nào, tìm tòi nghiên cứu như thế nào. Những môn phục vụ cho thi tốt nghiệp phổ thông mà không phải thi đại học thì từng thời điểm, chẳng hạn như toán, văn, Anh thì đến 12 phải chuẩn bị gò rồi. Những môn khác đến cuối tháng 3 lại có kế hoạch giảng dạy, ôn tập. Hiệu quả của việc đổi mới không chỉ thể hiện qua kết quả thi cử của học sinh, không dừng lại ở kết quả đậu đại học mà quan trọng là ngay từ phổ thông nhà trường đã định hướng cho các em kỹ năng, phương pháp học để học lên cao không bị bỡ ngỡ.

TS Nguyễn Thanh Hùng, phó hiệu trưởng trường phổ thông Năng khiếu, đại học Quốc gia TP.HCM:

Trở ngại do thiếu trang thiết bị

Đối với trường chúng tôi, khó khăn những năm trước trong việc thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy là trang thiết bị cho giáo viên. Tuy các thầy cô có trình độ tin học tốt nhưng muốn giảng dạy bằng giáo án điện tử lại thiếu máy chiếu, máy tính… Vì vậy năm nay trường vận động xã hội hoá, kêu gọi các nguồn tài trợ từ bên ngoài trang bị máy chiếu, tivi, các thiết bị dạy học ở các phòng học để phục vụ giảng dạy của giáo viên, học sinh cũng có thiết bị để thực hành… Thành công của trường trong việc đổi mới giảng dạy đó là chất lượng đào tạo, kết quả thi của những năm qua cao. Đặc biệt, khi học sinh được trang bị kiến thức, kỹ năng làm việc theo nhóm… ngay từ thời phổ thông nên khi học lên đại học, cao học… rất thuận lợi.

Có một trở ngại dễ nhận ra là mặt bằng giáo viên hiện nay không đều, đặc biệt là kiến thức tin học, ngoại ngữ… của những giáo viên vùng sâu vùng xa. Mà nếu có trình độ chuyên môn thì điều kiện để họ triển khai như máy móc, thiết bị lại bị thiếu. Vì vậy cần phải tập huấn giảng dạy và trang bị cho giáo viên kiến thức nền, cơ sở vật chất là rất cần thiết. Ngoài ra, muốn làm được thì giáo viên cũng phải đầu tư, trong khi đời sống, đồng lương còn khó khăn thì họ làm sao đặt hết tâm huyết cho việc đổi mới, phá cách trong giảng dạy được.

Việt Báo (Theo SGTT)