Khoan vội ban hành quy định mới về dạy, học thêm

Theo nhiều cựu giáo chức ở Hà Nội, nội dung dự thảo Quy định về quản lý dạy thêm, học thêm mà Bộ GD&ĐT đang hoàn thiện có một số điều vừa mơ hồ, vừa lẫn lộn, vừa không hợp lý, lại “hình sự hóa” vấn đề...

Học sinh tiểu học của Hà Nội trong ngày khai giảng. Ảnh: Hồng Vĩnh

Nạn thành tích ảo

Hội Khuyến học, Hội Cựu giáo chức, Hội Tâm lý giáo dục (Hà Nội) tổ chức hội thảo góp ý dự thảo quy định về quản lý dạy thêm, học thêm của Bộ GD&ĐT.

Quản lý hoạt động dạy thêm không phải là chủ trương mới của ngành giáo dục. Các văn bản về nội dung này đã được ban hành nhiều lần nhưng theo đánh giá của nhiều cựu giáo chức là kết quả thực thi rất “yếu kém”. Vì thế, nhiều ý kiến cho rằng, thực trạng dạy thêm, học thêm khó mà chuyển biến theo chiều hướng tích cực hơn khi mà dự thảo quy định mới về vấn đề này thiếu cơ sở khoa học và thực tiễn.

Theo ông Nguyễn Tiến Vinh - Nguyên Trưởng phòng GD&ĐT quận Ba Đình (Hà Nội), chính cơ chế chính sách giáo dục không hợp lý nuôi dưỡng những tiêu cực trong dạy thêm, học thêm. Những mục tiêu đề ra không phù hợp khả năng thực tế tất yếu nảy sinh những cách “đi tắt” không lành mạnh.

Ông Vinh đưa ra ví dụ là vấn đề phổ cập: Phổ cập tiểu học là hợp lý, phù hợp với trình độ kinh tế xã hội của ta. Nhưng đến phổ cập THCS thì là quá sức. Hiện nay, một số địa phương đề ra mục tiêu trước mắt là phổ cập THPT thì tôi cho đó là hoang tưởng.

Để đạt được mục tiêu, nhà trường phải tạo thành tích giả, ép giáo viên cho học sinh lên lớp. Đây là điều kiện thuận lợi để giáo viên ép học sinh học thêm.

Quan điểm trên được nhiều đại biểu đồng tình. Nhiều đại biểu (cựu giáo chức Nguyễn Đức Thuần, cựu giáo chức Nguyễn Mạnh Dũng, nguyên Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Nguyễn Cổn...) còn đi sâu vào việc phân tích những bất cập trong đánh giá học sinh, trong thi cử - những nguyên nhân quan trọng phát sinh nạn dạy thêm, học thêm tràn lan.

Ông Nguyễn Kim Hoãn - Nguyên Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội - cho rằng, cách đánh giá học sinh trong trường học và thi tuyển sinh đầu cấp như hiện nay cần được thay đổi.

Theo ông Hoãn, một mặt cần cấm giáo viên dạy thêm học sinh chính khóa của mình, mặt khác ngành GD&ĐT cần tổ chức đánh giá học sinh độc lập với đánh giá của thầy cô giáo trực tiếp giảng dạy - không để giáo viên “có quyền tối thượng” trong việc đánh giá học sinh.

“Méo mó có hơn không”?

Các cựu giáo chức cũng đã “gạn đục khơi trong” góp ý cho nội dung, câu chữ dự thảo. Ông Nguyễn Đức Thuần nói: “Nếu quy định này là giải pháp tình thế trước mắt, tạm thời thì có còn hơn không”.

Theo một số đại biểu, dự thảo “mắc” ngay từ phạm vi điều chỉnh. Tham vọng quản lý của cơ quan soạn thảo văn bản là toàn bộ hoạt động dạy thêm, học thêm trong xã hội khiến việc thực hiện quy định không khả thi.

Một số điều khoản trong dự thảo không chỉ vô lý, phản sư phạm, phản khoa học mà còn vi phạm Luật Giáo dục và một số điều luật khác (ví dụ: cấm cơ sở giáo dục đại học tổ chức dạy thêm chương trình giáo dục phổ thông, việc phải xin phép dạy thêm...). Nội dung quy định khiến hiệu trưởng phải làm thêm những việc không nằm trong trách nhiệm quản lý của mình.

Hơn nữa, đã quy định thì phải có kiểm tra. Nhưng lấy đâu ra lực lượng để thanh kiểm tra hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường? Biên chế của phòng, sở đã rất chặt chẽ, chỉ đủ lo các hoạt động nội khóa. Nếu yêu cầu họ làm ngoài giờ thì kinh phí lấy ở đâu? Một quy định mà không thể kiểm tra thì quy định để làm gì?

Ông Hàn Liên Hải bức xúc: “Điều vô lý là chưa có quy định về dạy thêm, học thêm đã có quy định về quản lý dạy thêm, học thêm. Theo tôi, để làm tốt việc quản lý dạy thêm, học thêm, Bộ phải có Dự thảo “Đề án chấn chỉnh việc dạy thêm, học thêm”.

Nội dung của đề án gồm: Vai trò dạy thêm, học thêm lành mạnh đối với chất lượng giáo dục; Các hình thức dạy thêm, học thêm tiêu cực cần xóa bỏ; Lộ trình chấn chỉnh dạy thêm, học thêm. Bộ cần phải thấy rõ một điều, nếu chỉ có những quy định hành chính sẽ không cải thiện được tình hình”.

Theo ông Hải, dự thảo quy định hiện nay rất khó góp ý bởi nội dung của nó vừa mơ hồ, vừa lẫn lộn, vừa không hợp lý và “hình sự hoá” vấn đề.

Quý Hiên