Thứ bảy, 28 Tháng năm 2005, 14:02 GMT+7

Học và dạy tiếng Anh: Tại sao chưa hiệu quả?

Hoc va day tieng Anh Tai sao chua hieu qua

Ảnh: Thùy Mai

TTCN - Chuyện học và dạy tiếng Anh ở nước ta có nhiều vấn đề. Sai lầm lớn nhất của phần lớn người học tiếng Anh là quá chú trọng đến bằng cấp.

Quá chú trọng bằng cấp

Mấy năm trước, đi học là để lấy bằng A, bằng B; bây giờ đi đâu cũng nghe quảng cáo các loại bằng TOEFL, TOEIC, IELTS… Học sinh phổ thông thì học để lấy điểm. Tôi có người bạn giỏi tiếng Anh, chỉ luyện kỹ năng nghe nói cho con khi nó vào lớp 6. Học theo bố, con bé sử dụng tiếng Anh khá tốt trong nghe nói những câu đơn giản nhưng điểm tiếng Anh ở lớp chỉ ở mức 7-8. Thế là anh bạn phải chịu áp lực rất lớn từ vợ phải dạy sao cho con được toàn điểm 10 - nhưng đổi lại kỹ năng nghe nói lại bị ảnh hưởng, không còn tự nhiên như trước.

Học tiếng Anh không giống học toán - kỹ năng có được chủ yếu qua rèn luyện thường xuyên chứ không thể đốt giai đoạn. Một khi học để nhắm đến tấm bằng, người học và người dạy sẽ thay những giờ rèn luyện bằng những giờ giải bài luyện thi. Kết quả là người học có thể làm đúng các dạng bài tập, chẳng hạn điền giới từ rất chính xác nhưng không sử dụng được chúng, không hiểu hết nghĩa các câu có chứa những giới từ này. Nói chính xác hơn, chức năng của ngôn ngữ như một công cụ giao tiếp bị xem nhẹ so với vỏ hình thức của ngôn ngữ. Bằng cấp là cái đến sau, để xác nhận mức độ rèn luyện trước đó thì ở đây lại làm ngược lại.

Trường hợp những em còn nhỏ tuổi nhưng đạt điểm cao trong kỳ thi TOEFL, IELTS là ngoại lệ cũng tốt thôi nhưng không nên xem đó là tấm gương khuyến khích học sinh khác làm theo. TOEFL chẳng hạn là một kỳ thi nhằm kiểm tra trình độ người thi có đủ để theo học một số chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh, chủ yếu là chương trình đại học. Các em nhỏ mới học cấp I, cấp II làm sao có được nền kiến thức phổ thông để hiểu sâu những nội dung dành cho người lớn. Luyện thật kỹ các em cũng có thể làm bài được nhưng là học vẹt, kỹ năng đó cũng không trở thành công cụ giúp các em học chuyện khác được.

Nội dung quá từ chương

Vì chú trọng đến bằng cấp nên nội dung học mang nặng tính từ chương. Nếu để ý chúng ta sẽ thấy nhiều người châu Âu, châu Á nói tiếng Anh với giọng rất đặc trưng nhưng lại rất lưu loát, diễn đạt ý tưởng chẳng kém gì người Anh, người Mỹ. Khi học, họ đâu chú trọng gì nhiều đến những điểm mà các bài thi thường hỏi. Họ xuất phát từ nhu cầu giao tiếp có thật và học để thỏa mãn nhu cầu đó.

Ngữ pháp tiếng Anh khá đơn giản, nếu chịu khó học trong một thời gian ngắn xem như đã nắm vững; cái khó là cách dùng từ, phải học suốt đời. Tôi có dịp xem tài liệu bồi dưỡng học sinh giỏi các lớp cuối cấp II và cấp III. Thật không thể tin nổi người ta dạy những lắt léo ngữ pháp tiếng Anh mà người Anh, người Mỹ bình thường cũng lắc đầu chịu thua. Có những thành ngữ không ai dùng cả, có những mẫu câu mà nói cho người Anh nghe họ sẽ ngạc nhiên không biết ta có bị “hâm” không, lại được dạy kỹ, xem như chỗ để kiểm tra sự hơn kém tiếng Anh của học sinh giỏi.

Những học sinh này giỏi thật nhưng giỏi những kỹ năng không xài được vào đâu và nếu bảo các em đứng trước đám đông thuyết trình ngẫu hứng về một đề tài bình thường trong cuộc sống học sinh, e các em sẽ lúng túng không làm nổi. Tại cuộc thi hùng biện tiếng Anh do Cơ quan Giáo dục quốc tế Úc tổ chức mới đây, các em nói tiếng Anh thật hay, giọng chuẩn nhưng nội dung không có gì đặc sắc, tức là không vận dụng được bao nhiêu những công cụ mà chắc chắn các em đã nắm vững. Chẳng lạ gì, học sinh chúng ta dù bỏ nhiều công sức học tiếng Anh suốt bảy năm trung học chẳng trò chuyện trôi chảy được với người nước ngoài.

Ngược lại, sinh viên chuyên ngành kinh tế, toán hay công nghiệp lại không được học các từ chuyên ngành mà vẫn phải loay hoay với các loại bằng B bằng C, loay hoay với chuyện ngữ pháp, đổi từ câu chủ động sang bị động!

Không cập nhật kiến thức

Thế hệ được đào tạo để dạy tiếng Anh sau này có nhiều thuận lợi hơn trước. Họ có nhiều sách vở tham khảo hơn, có người bản ngữ để luyện giọng, có Internet, báo chí và phim ảnh để tiếp cận tiếng Anh sinh động. Thế nhưng vì chiều theo xu hướng chạy theo bằng cấp, nhiều giáo viên cho biết dần dà họ không còn cảm thấy nhu cầu phải cập nhật kiến thức cũng như nhu cầu cải tiến cách dạy.

Tiếng Anh ngày nay đang thay đổi nhanh chóng. Có nhiều từ ngày nay mang hàm ý khác trước, dễ thấy nhất là trong lĩnh vực kinh tế, quản trị và công nghệ thông tin. Người thầy nếu không chịu theo dõi thông tin để trang bị cho mình kiến thức mới diễn đạt bằng tiếng Anh mới sẽ lúng túng khi dạy.

Phải thừa nhận dạy tiếng Anh theo kiểu luyện thi khỏe hơn nhiều so với các phương pháp khác. Áp dụng phương pháp ngữ pháp - dịch càng khỏe nữa. Trong khi để dạy theo phương pháp giao tiếp, người thầy phải chuẩn bị công phu hơn và sức khỏe phải tốt hơn. Với lớp học 50-60 học sinh như hiện nay, làm sao có thể luyện theo kiểu giao tiếp.

Nếu các bạn thật sự muốn trang bị cho mình công cụ tiếng Anh để làm chuyện khác, hãy khoan nghĩ đến bằng cấp - nó sẽ đến sau như một kết quả tất yếu cho nỗ lực của mình. Nói một cách hơi quá một chút, hãy học như những người bán hàng rong vì nhu cầu bán hàng cho người nước ngoài mà nhanh chóng nắm vững và sử dụng thành thạo các câu giao tiếp phục vụ việc chào bán, thuyết phục khách hàng. Học như thế có phải là kiểu học “tiếng bồi” hay không là tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng tiếng Anh của bạn mà thôi.

NGUYỄN VẠN PHÚ

Việt Báo

Nhận xét tin Học và dạy tiếng Anh: Tại sao chưa hiệu quả?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Học và dạy tiếng Anh: Tại sao chưa hiệu quả? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Hoc va day tieng Anh Tai sao chua hieu qua ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Học và dạy tiếng Anh: Tại sao chưa hiệu quả? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

Learning and teaching English: Why is not effective?
Learn English, big mistake, students, needs, there are many, focus, skills, qualifications, who, to teach, to, train, say

craft - schooling and teaching English in our country there are many problem. The biggest mistake most people's English is too focused on qualifications ..





  • Nghin le chuyen tuan qua 137 197
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/7 - 19/7)

    TQ rời giàn khoan HD-981 ra khỏi khu vực Hoàng Sa; Bão Rammasun đổ bộ Việt Nam, bão quét từ Quảng Ninh tới các tỉnh biên giới; Vỡ đường ống dẫn nước Sông Đà lần thứ 9...là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (13/7 - 19/7).

  • Ban tin suc khoe tuan tu 13197
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 13-19/7)

    Vì sao người dân phải mòn mỏi đợi vaccine dịch vụ?; Cảnh giác với chiêu giả nhân viên y tế đến nhà lừa tiền; Mực ống bày bán trên vỉa hè ướp hóa chất lạ; Ngáp ngủ nhiều giúp tăng trí nhớ; Quan hệ trong bao lâu để cả hai đều thỏa mãn?; Mẹ bầu ăn nhạt sinh con thần đồng... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1307 1907
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/07 – 19/07)

    Thí sinh "Nữ hoàng sắc đẹp Việt Nam 2014" ném danh hiệu vào xe rác, Baggio thừa nhận từng lén lút qua lại với Andrea khi đã kết hôn, Tiễn đưa nhà văn Tô Hoài về nơi an nghỉ cuối cùng, Cường đôla tung ảnh hạnh phúc, Lý Nhã Kỳ phát âm tiếng Anh sai, Phạm Băng Băng từng bị băng huyết vì phá thai ở nhà,...là những thông tin nổi bật của showbiz trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1307 1907
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/07 – 19/07)

    Tổng cục Cảnh sát kiểm tra tin đồn Lê Văn Luyện trốn trại; Vụ Cát Tường: 'Tôi có niềm tin lần này sẽ tìm thấy xác con'; Vợ cùng "phi công trẻ" lập mưu giết chồng; Những cuộc 'xóa số' tàn bạo của giang hồ đất Cảng; Hàng nghìn người xem xử tội phạm hiếp dâm hàng loạt; Người tâm thần phạm tội: Những vụ án kinh hoàng; ........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1307 1907
    Toàn cảnh kinh tế tuần (13/07 - 19/07)

    Sau sự tăng giá bất ngờ của xăng, giá thực phẩm leo thang chóng mặt, WB dự báo kinh tế Việt nam tăng trưởng 5.4%, lợi nhuận ngành ngân hàng được công bố không có mấy điểm sáng, lãi suất được dự báo tiếp tục giảm... là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.