Thứ bảy, 28 Tháng năm 2005, 14:02 GMT+7

Học và dạy tiếng Anh: Tại sao chưa hiệu quả?

Hoc va day tieng Anh Tai sao chua hieu qua

Ảnh: Thùy Mai

TTCN - Chuyện học và dạy tiếng Anh ở nước ta có nhiều vấn đề. Sai lầm lớn nhất của phần lớn người học tiếng Anh là quá chú trọng đến bằng cấp.

Quá chú trọng bằng cấp

Mấy năm trước, đi học là để lấy bằng A, bằng B; bây giờ đi đâu cũng nghe quảng cáo các loại bằng TOEFL, TOEIC, IELTS… Học sinh phổ thông thì học để lấy điểm. Tôi có người bạn giỏi tiếng Anh, chỉ luyện kỹ năng nghe nói cho con khi nó vào lớp 6. Học theo bố, con bé sử dụng tiếng Anh khá tốt trong nghe nói những câu đơn giản nhưng điểm tiếng Anh ở lớp chỉ ở mức 7-8. Thế là anh bạn phải chịu áp lực rất lớn từ vợ phải dạy sao cho con được toàn điểm 10 - nhưng đổi lại kỹ năng nghe nói lại bị ảnh hưởng, không còn tự nhiên như trước.

Học tiếng Anh không giống học toán - kỹ năng có được chủ yếu qua rèn luyện thường xuyên chứ không thể đốt giai đoạn. Một khi học để nhắm đến tấm bằng, người học và người dạy sẽ thay những giờ rèn luyện bằng những giờ giải bài luyện thi. Kết quả là người học có thể làm đúng các dạng bài tập, chẳng hạn điền giới từ rất chính xác nhưng không sử dụng được chúng, không hiểu hết nghĩa các câu có chứa những giới từ này. Nói chính xác hơn, chức năng của ngôn ngữ như một công cụ giao tiếp bị xem nhẹ so với vỏ hình thức của ngôn ngữ. Bằng cấp là cái đến sau, để xác nhận mức độ rèn luyện trước đó thì ở đây lại làm ngược lại.

Trường hợp những em còn nhỏ tuổi nhưng đạt điểm cao trong kỳ thi TOEFL, IELTS là ngoại lệ cũng tốt thôi nhưng không nên xem đó là tấm gương khuyến khích học sinh khác làm theo. TOEFL chẳng hạn là một kỳ thi nhằm kiểm tra trình độ người thi có đủ để theo học một số chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh, chủ yếu là chương trình đại học. Các em nhỏ mới học cấp I, cấp II làm sao có được nền kiến thức phổ thông để hiểu sâu những nội dung dành cho người lớn. Luyện thật kỹ các em cũng có thể làm bài được nhưng là học vẹt, kỹ năng đó cũng không trở thành công cụ giúp các em học chuyện khác được.

Nội dung quá từ chương

Vì chú trọng đến bằng cấp nên nội dung học mang nặng tính từ chương. Nếu để ý chúng ta sẽ thấy nhiều người châu Âu, châu Á nói tiếng Anh với giọng rất đặc trưng nhưng lại rất lưu loát, diễn đạt ý tưởng chẳng kém gì người Anh, người Mỹ. Khi học, họ đâu chú trọng gì nhiều đến những điểm mà các bài thi thường hỏi. Họ xuất phát từ nhu cầu giao tiếp có thật và học để thỏa mãn nhu cầu đó.

Ngữ pháp tiếng Anh khá đơn giản, nếu chịu khó học trong một thời gian ngắn xem như đã nắm vững; cái khó là cách dùng từ, phải học suốt đời. Tôi có dịp xem tài liệu bồi dưỡng học sinh giỏi các lớp cuối cấp II và cấp III. Thật không thể tin nổi người ta dạy những lắt léo ngữ pháp tiếng Anh mà người Anh, người Mỹ bình thường cũng lắc đầu chịu thua. Có những thành ngữ không ai dùng cả, có những mẫu câu mà nói cho người Anh nghe họ sẽ ngạc nhiên không biết ta có bị “hâm” không, lại được dạy kỹ, xem như chỗ để kiểm tra sự hơn kém tiếng Anh của học sinh giỏi.

Những học sinh này giỏi thật nhưng giỏi những kỹ năng không xài được vào đâu và nếu bảo các em đứng trước đám đông thuyết trình ngẫu hứng về một đề tài bình thường trong cuộc sống học sinh, e các em sẽ lúng túng không làm nổi. Tại cuộc thi hùng biện tiếng Anh do Cơ quan Giáo dục quốc tế Úc tổ chức mới đây, các em nói tiếng Anh thật hay, giọng chuẩn nhưng nội dung không có gì đặc sắc, tức là không vận dụng được bao nhiêu những công cụ mà chắc chắn các em đã nắm vững. Chẳng lạ gì, học sinh chúng ta dù bỏ nhiều công sức học tiếng Anh suốt bảy năm trung học chẳng trò chuyện trôi chảy được với người nước ngoài.

Ngược lại, sinh viên chuyên ngành kinh tế, toán hay công nghiệp lại không được học các từ chuyên ngành mà vẫn phải loay hoay với các loại bằng B bằng C, loay hoay với chuyện ngữ pháp, đổi từ câu chủ động sang bị động!

Không cập nhật kiến thức

Thế hệ được đào tạo để dạy tiếng Anh sau này có nhiều thuận lợi hơn trước. Họ có nhiều sách vở tham khảo hơn, có người bản ngữ để luyện giọng, có Internet, báo chí và phim ảnh để tiếp cận tiếng Anh sinh động. Thế nhưng vì chiều theo xu hướng chạy theo bằng cấp, nhiều giáo viên cho biết dần dà họ không còn cảm thấy nhu cầu phải cập nhật kiến thức cũng như nhu cầu cải tiến cách dạy.

Tiếng Anh ngày nay đang thay đổi nhanh chóng. Có nhiều từ ngày nay mang hàm ý khác trước, dễ thấy nhất là trong lĩnh vực kinh tế, quản trị và công nghệ thông tin. Người thầy nếu không chịu theo dõi thông tin để trang bị cho mình kiến thức mới diễn đạt bằng tiếng Anh mới sẽ lúng túng khi dạy.

Phải thừa nhận dạy tiếng Anh theo kiểu luyện thi khỏe hơn nhiều so với các phương pháp khác. Áp dụng phương pháp ngữ pháp - dịch càng khỏe nữa. Trong khi để dạy theo phương pháp giao tiếp, người thầy phải chuẩn bị công phu hơn và sức khỏe phải tốt hơn. Với lớp học 50-60 học sinh như hiện nay, làm sao có thể luyện theo kiểu giao tiếp.

Nếu các bạn thật sự muốn trang bị cho mình công cụ tiếng Anh để làm chuyện khác, hãy khoan nghĩ đến bằng cấp - nó sẽ đến sau như một kết quả tất yếu cho nỗ lực của mình. Nói một cách hơi quá một chút, hãy học như những người bán hàng rong vì nhu cầu bán hàng cho người nước ngoài mà nhanh chóng nắm vững và sử dụng thành thạo các câu giao tiếp phục vụ việc chào bán, thuyết phục khách hàng. Học như thế có phải là kiểu học “tiếng bồi” hay không là tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng tiếng Anh của bạn mà thôi.

NGUYỄN VẠN PHÚ

Việt Báo

Nhận xét tin Học và dạy tiếng Anh: Tại sao chưa hiệu quả?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Học và dạy tiếng Anh: Tại sao chưa hiệu quả? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Hoc va day tieng Anh Tai sao chua hieu qua ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Học và dạy tiếng Anh: Tại sao chưa hiệu quả? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

Learning and teaching English: Why is not effective?
Learn English, big mistake, students, needs, there are many, focus, skills, qualifications, who, to teach, to, train, say

craft - schooling and teaching English in our country there are many problem. The biggest mistake most people's English is too focused on qualifications ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2910 Ca xa di diet ran doc
    Thời sự 24h(29/10): Cả xã đi diệt rắn độc

    Formosa nói gì về yêu cầu tháo dỡ miếu thờ?; Sơ tán nhiều hộ dân vì ‘hố tử thần’ xuất hiện; 7 siêu xe sung công "ế" vì bán đấu giá quá cao; "Mổ xẻ" các phương án cầu mới cạnh cầu Long Biên...

  • Thoi su 24h2810 Tiem nham nuoc cat cho 60 tre
    Thời sự 24h(28/10): Tiêm nhầm nước cất cho 60 trẻ

    Nội Bài, Tân Sơn Nhất: Thừa nhận tồi tệ, quyết chấn chỉnh?; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắcxin cho 60 trẻ; Giai thoại Thuyết "buôn vua": Mỗi ngày xài một tỷ; Nổ nồi hơi lò bánh tráng, mái nhà bay lả tả... 

  • Thoi su tuan qua thai nhi vang khoi bung me sau TNGT
    Thời sự tuần qua: thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau TNGT

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Bắt tạm giam nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Mở lại phiên xử vụ TMV Cát Tường trong tháng 11; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn...

  • Thoi su 24h2610 Haivlcom bi rut giay phep vinh vien
    Thời sự 24h(26/10): Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn

    Tình hình chữa bệnh của ông Bá Thanh khả quan; Thực hư khối vàng 300 tỷ trấn yểm mộ nhà đại gia; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn"; Tai nạn giao thông, thai nhi văng khỏi bụng mẹ...

  • Thoi su 24h2510 Mien nhiem Chu tich Ocean Bank
    Thời sự 24h(25/10): Miễn nhiệm Chủ tịch Ocean Bank

    Nguyễn Văn Hải được xuất cảnh đi Mỹ vì lý do nhân đạo’; Ông Hà Văn Thắm mất chức chủ tịch Ocean Bank; Bất chấp lệnh cấm, Formosa vẫn tự ý xây miếu thờ; Rúng động mẫu nude Việt tố nhiếp ảnh gia sàm sỡ; Kẻ ném xác chị Huyền mơ thấy 2 con nạn nhân; Hà Nội: Xe chở tiền đâm chết người qua đường...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 24/10.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.