Học và dạy tiếng Anh: Tại sao chưa hiệu quả?

Hoc va day tieng Anh Tai sao chua hieu qua

Ảnh: Thùy Mai

TTCN - Chuyện học và dạy tiếng Anh ở nước ta có nhiều vấn đề. Sai lầm lớn nhất của phần lớn người học tiếng Anh là quá chú trọng đến bằng cấp.

Quá chú trọng bằng cấp

Mấy năm trước, đi học là để lấy bằng A, bằng B; bây giờ đi đâu cũng nghe quảng cáo các loại bằng TOEFL, TOEIC, IELTS… Học sinh phổ thông thì học để lấy điểm. Tôi có người bạn giỏi tiếng Anh, chỉ luyện kỹ năng nghe nói cho con khi nó vào lớp 6. Học theo bố, con bé sử dụng tiếng Anh khá tốt trong nghe nói những câu đơn giản nhưng điểm tiếng Anh ở lớp chỉ ở mức 7-8. Thế là anh bạn phải chịu áp lực rất lớn từ vợ phải dạy sao cho con được toàn điểm 10 - nhưng đổi lại kỹ năng nghe nói lại bị ảnh hưởng, không còn tự nhiên như trước.

Học tiếng Anh không giống học toán - kỹ năng có được chủ yếu qua rèn luyện thường xuyên chứ không thể đốt giai đoạn. Một khi học để nhắm đến tấm bằng, người học và người dạy sẽ thay những giờ rèn luyện bằng những giờ giải bài luyện thi. Kết quả là người học có thể làm đúng các dạng bài tập, chẳng hạn điền giới từ rất chính xác nhưng không sử dụng được chúng, không hiểu hết nghĩa các câu có chứa những giới từ này. Nói chính xác hơn, chức năng của ngôn ngữ như một công cụ giao tiếp bị xem nhẹ so với vỏ hình thức của ngôn ngữ. Bằng cấp là cái đến sau, để xác nhận mức độ rèn luyện trước đó thì ở đây lại làm ngược lại.

Trường hợp những em còn nhỏ tuổi nhưng đạt điểm cao trong kỳ thi TOEFL, IELTS là ngoại lệ cũng tốt thôi nhưng không nên xem đó là tấm gương khuyến khích học sinh khác làm theo. TOEFL chẳng hạn là một kỳ thi nhằm kiểm tra trình độ người thi có đủ để theo học một số chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh, chủ yếu là chương trình đại học. Các em nhỏ mới học cấp I, cấp II làm sao có được nền kiến thức phổ thông để hiểu sâu những nội dung dành cho người lớn. Luyện thật kỹ các em cũng có thể làm bài được nhưng là học vẹt, kỹ năng đó cũng không trở thành công cụ giúp các em học chuyện khác được.

Nội dung quá từ chương

Vì chú trọng đến bằng cấp nên nội dung học mang nặng tính từ chương. Nếu để ý chúng ta sẽ thấy nhiều người châu Âu, châu Á nói tiếng Anh với giọng rất đặc trưng nhưng lại rất lưu loát, diễn đạt ý tưởng chẳng kém gì người Anh, người Mỹ. Khi học, họ đâu chú trọng gì nhiều đến những điểm mà các bài thi thường hỏi. Họ xuất phát từ nhu cầu giao tiếp có thật và học để thỏa mãn nhu cầu đó.

Ngữ pháp tiếng Anh khá đơn giản, nếu chịu khó học trong một thời gian ngắn xem như đã nắm vững; cái khó là cách dùng từ, phải học suốt đời. Tôi có dịp xem tài liệu bồi dưỡng học sinh giỏi các lớp cuối cấp II và cấp III. Thật không thể tin nổi người ta dạy những lắt léo ngữ pháp tiếng Anh mà người Anh, người Mỹ bình thường cũng lắc đầu chịu thua. Có những thành ngữ không ai dùng cả, có những mẫu câu mà nói cho người Anh nghe họ sẽ ngạc nhiên không biết ta có bị “hâm” không, lại được dạy kỹ, xem như chỗ để kiểm tra sự hơn kém tiếng Anh của học sinh giỏi.

Những học sinh này giỏi thật nhưng giỏi những kỹ năng không xài được vào đâu và nếu bảo các em đứng trước đám đông thuyết trình ngẫu hứng về một đề tài bình thường trong cuộc sống học sinh, e các em sẽ lúng túng không làm nổi. Tại cuộc thi hùng biện tiếng Anh do Cơ quan Giáo dục quốc tế Úc tổ chức mới đây, các em nói tiếng Anh thật hay, giọng chuẩn nhưng nội dung không có gì đặc sắc, tức là không vận dụng được bao nhiêu những công cụ mà chắc chắn các em đã nắm vững. Chẳng lạ gì, học sinh chúng ta dù bỏ nhiều công sức học tiếng Anh suốt bảy năm trung học chẳng trò chuyện trôi chảy được với người nước ngoài.

Ngược lại, sinh viên chuyên ngành kinh tế, toán hay công nghiệp lại không được học các từ chuyên ngành mà vẫn phải loay hoay với các loại bằng B bằng C, loay hoay với chuyện ngữ pháp, đổi từ câu chủ động sang bị động!

Không cập nhật kiến thức

Thế hệ được đào tạo để dạy tiếng Anh sau này có nhiều thuận lợi hơn trước. Họ có nhiều sách vở tham khảo hơn, có người bản ngữ để luyện giọng, có Internet, báo chí và phim ảnh để tiếp cận tiếng Anh sinh động. Thế nhưng vì chiều theo xu hướng chạy theo bằng cấp, nhiều giáo viên cho biết dần dà họ không còn cảm thấy nhu cầu phải cập nhật kiến thức cũng như nhu cầu cải tiến cách dạy.

Tiếng Anh ngày nay đang thay đổi nhanh chóng. Có nhiều từ ngày nay mang hàm ý khác trước, dễ thấy nhất là trong lĩnh vực kinh tế, quản trị và công nghệ thông tin. Người thầy nếu không chịu theo dõi thông tin để trang bị cho mình kiến thức mới diễn đạt bằng tiếng Anh mới sẽ lúng túng khi dạy.

Phải thừa nhận dạy tiếng Anh theo kiểu luyện thi khỏe hơn nhiều so với các phương pháp khác. Áp dụng phương pháp ngữ pháp - dịch càng khỏe nữa. Trong khi để dạy theo phương pháp giao tiếp, người thầy phải chuẩn bị công phu hơn và sức khỏe phải tốt hơn. Với lớp học 50-60 học sinh như hiện nay, làm sao có thể luyện theo kiểu giao tiếp.

Nếu các bạn thật sự muốn trang bị cho mình công cụ tiếng Anh để làm chuyện khác, hãy khoan nghĩ đến bằng cấp - nó sẽ đến sau như một kết quả tất yếu cho nỗ lực của mình. Nói một cách hơi quá một chút, hãy học như những người bán hàng rong vì nhu cầu bán hàng cho người nước ngoài mà nhanh chóng nắm vững và sử dụng thành thạo các câu giao tiếp phục vụ việc chào bán, thuyết phục khách hàng. Học như thế có phải là kiểu học “tiếng bồi” hay không là tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng tiếng Anh của bạn mà thôi.

NGUYỄN VẠN PHÚ

Việt Báo

Video nổi bật

Cô bé 5 tuổi trả lời thông minh khi bị chê...xấu
00:00 / --:--

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Sinh viên khốn đốn vì bằng tốt nghiệp sai chính tả

'Giữa tháng 5 chúng tôi có đến trường yêu cầu được cấp lại chính xác bản gốc bằng tốt nghiệp và được hẹn một tháng sau quay lại, nhưng khi chúng tôi quay lại thì nhà trường vẫn chưa có câu trả lời thỏa đáng'.

Nhận xét tin Học và dạy tiếng Anh: Tại sao chưa hiệu quả?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Học và dạy tiếng Anh: Tại sao chưa hiệu quả? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Hoc va day tieng Anh Tai sao chua hieu qua ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Học và dạy tiếng Anh: Tại sao chưa hiệu quả? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

Learning and teaching English: Why is not effective?
Learn English, big mistake, students, needs, there are many, focus, skills, qualifications, who, to teach, to, train, say

craft - schooling and teaching English in our country there are many problem. The biggest mistake most people's English is too focused on qualifications ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Giáo Dục


  • Thoi su 24h037 Tham an rung dong xu Nghe
    Thời sự 24h(03/7): Thảm án rúng động xứ Nghệ

    Phó Thủ tướng truy trách nhiệm ném đá xe khách; Đường sắt trên cao HN “uốn lượn” vẫn đảm bảo an toàn; Nhạc sĩ An Thuyên đột ngột qua đời; Thí sinh ngất xỉu khi hay tin bố đột ngột qua đời; Thảm án rúng động xứ Nghệ: 4 người một nhà tử vong...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 3/7.

  • Thoi su 24h027 Ong Chan se to cao nhan chung moi
    Thời sự 24h(02/7): Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới

     Thủ tướng phát lệnh "cất cánh" Airbus A350 của Vietnam Airlines; Quang Lê rời khỏi Việt Nam, Đàm Vĩnh Hưng nói lời cuối; Ông Chấn sẽ tố cáo nhân chứng mới; Thêm nhiều "cái chết" trong phòng thi; 

  • Thoi su 24h0107 Bi cuop trang tron truoc gio thi quoc gia
    Thời sự 24h(01/07): Bị cướp trắng trợn trước giờ thi quốc gia

     Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam gặp phụ huynh dưới nắng; Thương lái Trung Quốc ngừng mua, vải thiều rớt giá thê thảm;  2 nữ sinh bị cướp trắng trợn trước giờ thi quốc gia; Hà Nội: 

  • Thoi su 24h306 Nhan chung moi vu ong Chan
    Thời sự 24h(30/6): Nhân chứng mới vụ ông Chấn?

    Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Hình ảnh Kỳ Duyên, Mai Phương Thúy không bao giờ muốn nhìn lại; Khách ném lọ cà tại sân bay bị phạt 750 nghìn; Dân quân cầm đầu nhóm côn đồ chém người như phim...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 30/6.

  • Thoi su 24h296 Tai xe kien may toc do ban dieu
    Thời sự 24h(29/6): Tài xế kiện máy tốc độ "bắn điêu"

     Nhiều Bí thư Tỉnh ủy trực tiếp kiểm tra thi THPT quốc gia; Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu qua đời; Bỏ 55 triệu mua cây hồng trăm bông đẹp lòng vợ trẻ; Bị đặt bẫy, tài xế quyết kiện máy tốc độ "bắn điêu"?; 

  • Mr Dam to Quang Le choi ban
    Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn

    Vụ lùm xùm tranh gà của Đàm Vĩnh Hưng và Quang Lê hiện nay chưa đến hồi kết. Nhiều nghệ sĩ Việt đã lên tiếng bênh Mr. Đàm. ------------ Xem thêm: Mr Đàm tố Quang Lê chơi bẩn, http://vietbao.vn/tp/Mr-Dam-to-Quang-Le-choi-ban/11933036/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dai gia Ca Mau mua dam tre em
    Đại gia Cà Mau mua dâm trẻ em

    Đại gia miền Tây mua dâm thiếu nữ được cho là thành khẩn khai báo, lý lịch rõ ràng và nhân thân tốt. Gia đình của Việt kiều này đang làm thủ tục bảo lãnh cho ông Tiêu tại ngoại.

  • Nam sinh qua doi truoc ngay tot nghiep
    Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp

    Những lời trăng trối cuối cùng của nam sinh qua đời trước lễ tốt nghiệp với người bạn đặc biệt trên facebook cũng khiến nhiều người nghẹn lại. ------------ Xem thêm: Nam sinh qua đời trước ngày tốt nghiệp, http://vietbao.vn/tp/Nam-sinh-qua-doi-truoc-ngay-tot-nghiep/11936114/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Duong sat tren cao Ha Noi uon luon
    Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn

    Đường sắt đô thị trên cao Cát Linh-Hà Đông uốn lượn như rồng trên nhiều điểm chạy dọc đường Nguyễn Trãi, Trần Phú...

  • Nhung dam cuoi dat vang gay xon xao
    Những đám cưới "dát vàng" gây xôn xao

    Hình ảnh một số cô dâu đeo đầy vàng trong đám cưới ở một số nơi ở Việt Nam không chỉ khiến nhiều người trầm trồ mà còn là tâm điểm của các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2806 0407
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07)

    Cả thế giới phải đối mặt với nắng nóng kỷ lục; Chính thức bắt đầu kỳ thi THPT Quốc gia 2015; Đường sắt trên cao Hà Nội uốn lượn; 10 luật có hiệu lực từ tháng 7/2015; QL 1A bị phá hoại bởi hóa chất lạ; Nạn chặt chém du khách ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2806-0407/2147574941/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2806 04072015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015

    Ngày 1/7 Luật Doanh nghiệp, Luật Nhà ở và Luật kinh doanh BĐS đã chính thức có hiệu lực, EVN khẳng định đã giải thích thỏa đáng tất cả những khiếu nại của người dân và khách hàng liên quan đến việc hóa đơn tiền điện tăng "sốc", con số 63% cán bộ thuế tiêu cực, nhũng nhiễu đã phản ánh đúng tình trạng hiện nay của một bộ phận cán bộ thuế trong quá trình tác nghiệp, sự kỳ lạ trong hệ thống chỉ tiêu kinh tế- xã hội....Cùng với đó, những thông tin về tài chính ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 28/06 - 04/07/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2906-04072015/2147574923/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2806 0407
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07)

    Siêu trộm và những vụ án nổi tiếng; Những vụ hiếp dâm tập thể chấn động; Nhận diện những chiêu lừa bắt cóc trẻ em cha mẹ nên cảnh giác; Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Vì sao ‘ông trùm’ Tàng Keangnam chưa thể ‘đền tội’ như dự kiến?; Đại gia khai bị 'bất lực' trong 2 lần mua dâm thiếu nữ;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (28/06 - 04/07), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2806-0407/2147574905/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 2106 2706
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/06 - 27/06)

    Hoàn lưu bão số 1 làm 15 người chết và mất tích; Xe khách lao xuống vực ở đèo Lò Xo; Sóng lạ đè sóng không lưu Tân Sơn Nhất; Miễn nhiệm bác sĩ giẫm chân lên giường: Nên hay không?; Mạng xã hội và ‘chiếc phanh’ của tình người; Đầu năm 2016 sẽ được hưởng BHXH một lần... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2106 27062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015

    Giá điện tăng bất thường được lý giải do mức sử dụng điện năng tăng khiến lượng tiêu thụ điện tăng, thiết bị đo đếm, công tơ điện có vấn đề hay sự tù mù trong cách tính của “nhà đèn”… ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2106-27062015/2147573276/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn