Thứ bảy, 28 Tháng năm 2005, 14:02 GMT+7

Học và dạy tiếng Anh: Tại sao chưa hiệu quả?

Hoc va day tieng Anh Tai sao chua hieu qua

Ảnh: Thùy Mai

TTCN - Chuyện học và dạy tiếng Anh ở nước ta có nhiều vấn đề. Sai lầm lớn nhất của phần lớn người học tiếng Anh là quá chú trọng đến bằng cấp.

Quá chú trọng bằng cấp

Mấy năm trước, đi học là để lấy bằng A, bằng B; bây giờ đi đâu cũng nghe quảng cáo các loại bằng TOEFL, TOEIC, IELTS… Học sinh phổ thông thì học để lấy điểm. Tôi có người bạn giỏi tiếng Anh, chỉ luyện kỹ năng nghe nói cho con khi nó vào lớp 6. Học theo bố, con bé sử dụng tiếng Anh khá tốt trong nghe nói những câu đơn giản nhưng điểm tiếng Anh ở lớp chỉ ở mức 7-8. Thế là anh bạn phải chịu áp lực rất lớn từ vợ phải dạy sao cho con được toàn điểm 10 - nhưng đổi lại kỹ năng nghe nói lại bị ảnh hưởng, không còn tự nhiên như trước.

Học tiếng Anh không giống học toán - kỹ năng có được chủ yếu qua rèn luyện thường xuyên chứ không thể đốt giai đoạn. Một khi học để nhắm đến tấm bằng, người học và người dạy sẽ thay những giờ rèn luyện bằng những giờ giải bài luyện thi. Kết quả là người học có thể làm đúng các dạng bài tập, chẳng hạn điền giới từ rất chính xác nhưng không sử dụng được chúng, không hiểu hết nghĩa các câu có chứa những giới từ này. Nói chính xác hơn, chức năng của ngôn ngữ như một công cụ giao tiếp bị xem nhẹ so với vỏ hình thức của ngôn ngữ. Bằng cấp là cái đến sau, để xác nhận mức độ rèn luyện trước đó thì ở đây lại làm ngược lại.

Trường hợp những em còn nhỏ tuổi nhưng đạt điểm cao trong kỳ thi TOEFL, IELTS là ngoại lệ cũng tốt thôi nhưng không nên xem đó là tấm gương khuyến khích học sinh khác làm theo. TOEFL chẳng hạn là một kỳ thi nhằm kiểm tra trình độ người thi có đủ để theo học một số chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh, chủ yếu là chương trình đại học. Các em nhỏ mới học cấp I, cấp II làm sao có được nền kiến thức phổ thông để hiểu sâu những nội dung dành cho người lớn. Luyện thật kỹ các em cũng có thể làm bài được nhưng là học vẹt, kỹ năng đó cũng không trở thành công cụ giúp các em học chuyện khác được.

Nội dung quá từ chương

Vì chú trọng đến bằng cấp nên nội dung học mang nặng tính từ chương. Nếu để ý chúng ta sẽ thấy nhiều người châu Âu, châu Á nói tiếng Anh với giọng rất đặc trưng nhưng lại rất lưu loát, diễn đạt ý tưởng chẳng kém gì người Anh, người Mỹ. Khi học, họ đâu chú trọng gì nhiều đến những điểm mà các bài thi thường hỏi. Họ xuất phát từ nhu cầu giao tiếp có thật và học để thỏa mãn nhu cầu đó.

Ngữ pháp tiếng Anh khá đơn giản, nếu chịu khó học trong một thời gian ngắn xem như đã nắm vững; cái khó là cách dùng từ, phải học suốt đời. Tôi có dịp xem tài liệu bồi dưỡng học sinh giỏi các lớp cuối cấp II và cấp III. Thật không thể tin nổi người ta dạy những lắt léo ngữ pháp tiếng Anh mà người Anh, người Mỹ bình thường cũng lắc đầu chịu thua. Có những thành ngữ không ai dùng cả, có những mẫu câu mà nói cho người Anh nghe họ sẽ ngạc nhiên không biết ta có bị “hâm” không, lại được dạy kỹ, xem như chỗ để kiểm tra sự hơn kém tiếng Anh của học sinh giỏi.

Những học sinh này giỏi thật nhưng giỏi những kỹ năng không xài được vào đâu và nếu bảo các em đứng trước đám đông thuyết trình ngẫu hứng về một đề tài bình thường trong cuộc sống học sinh, e các em sẽ lúng túng không làm nổi. Tại cuộc thi hùng biện tiếng Anh do Cơ quan Giáo dục quốc tế Úc tổ chức mới đây, các em nói tiếng Anh thật hay, giọng chuẩn nhưng nội dung không có gì đặc sắc, tức là không vận dụng được bao nhiêu những công cụ mà chắc chắn các em đã nắm vững. Chẳng lạ gì, học sinh chúng ta dù bỏ nhiều công sức học tiếng Anh suốt bảy năm trung học chẳng trò chuyện trôi chảy được với người nước ngoài.

Ngược lại, sinh viên chuyên ngành kinh tế, toán hay công nghiệp lại không được học các từ chuyên ngành mà vẫn phải loay hoay với các loại bằng B bằng C, loay hoay với chuyện ngữ pháp, đổi từ câu chủ động sang bị động!

Không cập nhật kiến thức

Thế hệ được đào tạo để dạy tiếng Anh sau này có nhiều thuận lợi hơn trước. Họ có nhiều sách vở tham khảo hơn, có người bản ngữ để luyện giọng, có Internet, báo chí và phim ảnh để tiếp cận tiếng Anh sinh động. Thế nhưng vì chiều theo xu hướng chạy theo bằng cấp, nhiều giáo viên cho biết dần dà họ không còn cảm thấy nhu cầu phải cập nhật kiến thức cũng như nhu cầu cải tiến cách dạy.

Tiếng Anh ngày nay đang thay đổi nhanh chóng. Có nhiều từ ngày nay mang hàm ý khác trước, dễ thấy nhất là trong lĩnh vực kinh tế, quản trị và công nghệ thông tin. Người thầy nếu không chịu theo dõi thông tin để trang bị cho mình kiến thức mới diễn đạt bằng tiếng Anh mới sẽ lúng túng khi dạy.

Phải thừa nhận dạy tiếng Anh theo kiểu luyện thi khỏe hơn nhiều so với các phương pháp khác. Áp dụng phương pháp ngữ pháp - dịch càng khỏe nữa. Trong khi để dạy theo phương pháp giao tiếp, người thầy phải chuẩn bị công phu hơn và sức khỏe phải tốt hơn. Với lớp học 50-60 học sinh như hiện nay, làm sao có thể luyện theo kiểu giao tiếp.

Nếu các bạn thật sự muốn trang bị cho mình công cụ tiếng Anh để làm chuyện khác, hãy khoan nghĩ đến bằng cấp - nó sẽ đến sau như một kết quả tất yếu cho nỗ lực của mình. Nói một cách hơi quá một chút, hãy học như những người bán hàng rong vì nhu cầu bán hàng cho người nước ngoài mà nhanh chóng nắm vững và sử dụng thành thạo các câu giao tiếp phục vụ việc chào bán, thuyết phục khách hàng. Học như thế có phải là kiểu học “tiếng bồi” hay không là tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng tiếng Anh của bạn mà thôi.

NGUYỄN VẠN PHÚ

Việt Báo

Nhận xét tin Học và dạy tiếng Anh: Tại sao chưa hiệu quả?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Học và dạy tiếng Anh: Tại sao chưa hiệu quả? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Hoc va day tieng Anh Tai sao chua hieu qua ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Học và dạy tiếng Anh: Tại sao chưa hiệu quả? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

Learning and teaching English: Why is not effective?
Learn English, big mistake, students, needs, there are many, focus, skills, qualifications, who, to teach, to, train, say

craft - schooling and teaching English in our country there are many problem. The biggest mistake most people's English is too focused on qualifications ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Thoi su 24h1510 Bat pho chanh thanh tra GTVT
    Thời sự 24h(15/10): Bắt phó chánh thanh tra GTVT

    Chấn động làng quê vụ nữ sinh giết cán bộ huyện; Jennifer Phạm sẽ là thảm họa của Cặp đôi hoàn hảo 2014?; Cá quả Tàu tiêm thuốc mê đổ về chợ; Truy sát từ nhà đến bệnh viện vì can thiệp đụng độ trên đường

  • Thoi su 24h1410 Su co hy huu tren duong sat VN
    Thời sự 24h(14/10): Sự cố hy hữu trên đường sắt VN

    Xử lý xe quá tải "giết" đường: Không có vùng cấm!; Sự cố hy hữu trên đường sắt Việt Nam; Tài xế trong clip "ngược chiều khó tin" ở HN trình diện; Truy sát kinh hoàng từ nhà đến bệnh viện;Việt Nam sắp nhận máy bay hiện đại nhất thế giới; Công an cử người canh rắn "khủng" cực độc... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 13/10.

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.