vietbao

Học “tại chức” nhằm mục đích gì?

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Khi đại biểu Quốc hội đặt vấn đề về chất lượng của hệ đào tạo tại chức, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân đã tóm tắt câu trả lời đầy đủ ý, chỉ trong hai từ: “nguồn thu” và “nồi cơm” của các trường!

Hoc tai chuc nham muc dich gi

Nhiều cán bộ, công nhân ngoài giờ đi làm vẫn đến giảng đường đại học để nâng cao kiến thức, nghề nghiệp. Ảnh: Sài Gòn Giải Phóng.

Sau đó, Bộ GD - ĐT đã công bố dự thảo “Quy chế đào tạo đại học, cao đẳng hình thức vừa học vừa làm” (tại chức) để lấy ý kiến rộng rãi. Điểm nhấn được xem quan trọng nhất là: Thời gian học sẽ kéo dài hơn so với hệ chính quy từ 6 tháng tới 1 năm!

Hàng loạt vấn đề được đặt ra trước những động thái này của Bộ GD-ĐT: Hệ thống giáo dục tại chức trong nền giáo dục Việt Nam, bao gồm từ bậc giáo dục phổ thông đến bậc đại học, cao đẳng - nhắm tới mục tiêu gì trong việc đào tạo nguồn nhân lực? Nội dung chương trình học tại chức khác gì với chính quy? Hệ tại chức giữ vai trò gì trong “xã hội học tập” mà đất nước chúng ta đang vươn tới?

Chúng ta hiểu rằng, nền giáo dục của Việt Nam có quá nhiều bất cập khi đặt vấn đề hội nhập toàn cầu. Và rằng, đó sẽ là nỗi vất vả khôn lường mà tân Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân phải gánh vác trong giờ phút lịch sử này của đất nước.

Ủng hộ Bộ trưởng, để tiếp sức cho ông có thể hoàn thành nhiệm vụ “chấn hưng giáo dục” mà mọi người dân đang mong chờ, đó cũng là sứ mệnh của những người làm báo.

Với tiền đề trên, chúng tôi xin đặt lại toàn cảnh mục tiêu, chương trình của bậc học tại chức trong nền giáo dục Việt Nam, nhằm tìm ra một hướng phát triển thực sự cho hệ đào tạo không kém phần quan trọng này.

Chưa rõ triết lý

Nguyên văn câu phát biểu của Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân trước Quốc hội: “Tổng số sinh viên tại chức chiếm gần 50% trong các đại học là nguồn thu quan trọng. Nếu siết lại ngay sẽ ảnh hưởng đến “nồi cơm”".

Vấn đề này phải bàn và phải có lộ trình, vì nếu siết lại ngay sẽ ảnh hưởng rất lớn tới các trường”. Hình như, khi phát biểu điều trên, Bộ trưởng cũng chưa hình dung trọn vẹn triết lý giáo dục của hệ đào tạo này.

Vậy nên, ngay tại “Diễn đàn” trên mạng Edu.net của Bộ GD-ĐT, có nhiều ý kiến đặt vấn đề: Vì sao Bộ trưởng không dám đập bể nồi cơm của giáo viên bậc đại học, còn với giáo viên phổ thông lại đưa ra dự thảo “cấm” dạy thêm - học thêm, tức đập bể nồi cơm của chúng tôi?

Một câu hỏi không dễ trả lời, bởi hệ đào tạo tại chức hiện nay được chính Bộ trưởng xem là không đơn giản: chỉ là “nồi cơm” của các trường! Chính với góc nhìn chưa thấu đáo, đã đưa đến tình trạng hệ đào tạo này không được chăm sóc đúng mức và bị “rẻ rúng” trong mắt xã hội với câu nói đầy miệt thị: “Dốt như chuyên tu, ngu như tại chức”! Một “tội đồ”, mà đáng ra nó không phải nhận lãnh!

Việt Nam đã chính thức công bố tiến tới một xã hội học tập. Nói cho dễ hiểu, đó là một xã hội mà người dân có cơ hội học tập suốt đời. Trong bất cứ giai đoạn nào của cuộc đời, người lao động cũng có điều kiện học tập, để nâng cao trình độ nghề nghiệp theo kịp với đà tiến như vũ bão của công nghệ. Và chính hệ đào tạo tại chức các cấp học trở thành cái xương sống cho xã hội học tập này phát triển.

Vì sao hệ đào tạo tại chức ở Việt Nam lại bị xã hội lại không được coi trọng?

“Bằng” tại chức: “bằng” chính quy rút ngắn

Tại nhiều quốc gia, hệ tại chức được xem như một hệ đào tạo thực hành độc lập, tách bạch khỏi hệ chính quy. Hệ đào tạo này đi từ bậc sơ cấp, trung cấp đến đại học và cả sau đại học, với một nội dung chương trình đào tạo nặng về thực hành, phục vụ trực tiếp cho nghề nghiệp. Hệ này khác hẳn hệ đào tạo chính quy, nặng về nội dung nghiên cứu.

Mục tiêu của hệ tại chức phục vụ cho những người đang đi làm, muốn nâng cao trình độ nghề nghiệp (chứ không phải trình độ nghiên cứu), hay muốn đổi nghề mới cho phù hợp hơn. Hoặc, người học không có khả năng về kinh tế, năng lực học vấn theo hệ tại chức để theo đuổi hệ chính quy.

Và, khi đang ở hệ đào tạo thực hành muốn chuyển sang hệ nghiên cứu chính quy thì dù ở bậc học nào cũng phải trải qua một kỳ học lấy chứng chỉ hoặc văn bằng bổ túc kiến thức. Tính liên thông là ở đây.

Nhìn lại hệ thống học tại chức ở Việt Nam, chúng ta thấy gì?

Bậc thấp nhất là Bổ túc văn hóa trong khối kiến thức phổ thông. Trước đây bậc học này chỉ dạy bốn môn và “đỉnh cao” một thời là học 2 năm 3 lớp. Nghĩa là, chỉ cần 2 năm sẽ kết thúc bậc trung học bổ túc! Gần như 100 người vào học thì trên 90% tốt nghiệp. Dư luận kêu ca rất nhiều về lỗ hổng kiến thức của những tú tài bổ túc kiểu này.

Hốt hoảng, Bộ GD-ĐT vội sửa bằng cách gần như bê nguyên si chương trình của hệ phổ thông và rút ngắn bớt một số kiến thức, thế là ra chương trình bổ túc! Với bằng tú tài bổ túc như vậy, học sinh thoải mái đi vào các đại học chính quy với một lỗ hổng kiến thức phổ thông khá lớn!

Mục tiêu của đại học tại chức là nhắm tới một bộ phận người lao động đang đi làm muốn nâng cấp trình độ, hoặc một bộ phận sinh viên không có khả năng theo bậc học chính quy. Tuy nhiên, với tư duy “đơn giản”, nội dung chương trình dạy ở hệ tại chức bậc đại học - cao đẳng - trung học chuyên nghiệp cũng chỉ là sự rút ngắn bớt chương trình mang nặng màu sắc nghiên cứu của hệ chính quy.

Chúng ta thử hình dung một nguồn nhân lực mà có kiến thức ở bậc phổ thông thiếu một chút, lên đại học lại bớt một ít, thì chất lượng sẽ như thế nào!?

Rõ ràng, chúng ta đã sai từ quan điểm khi hình thành hệ đào tạo này. Với hệ “vừa học, vừa làm”, nhất thiết nội dung chương trình đào tạo phải hướng kiến thức người học đến gần với nghề nghiệp mà họ đang làm hoặc sẽ chọn sau này. Họ không thể và càng không phải là cái “bóng mờ” của hệ đào tạo chính quy!

Một hệ thống đại học “lẩu thập cẩm”

Quả là không ngoa khi có nhà giáo đã phải thốt lên: “Hệ thống đại học của Việt Nam như cái lẩu thập cẩm. Bởi “tất tần tật” loại hình đào tạo đại học được nhốt chung vào một chuẩn chất lượng! Trong đó, đại học chính quy, đại học tại chức, đại học mở, đại học cộng đồng, đại học từ xa… đều chung một chương trình học, chỉ giảm phần nào kiến thức!”.

Điều này có đúng không, khi mỗi mô hình đào tạo có một đối tượng và yêu cầu học tập khác nhau!?

Với yêu cầu của thời đại, đại học hôm nay không thể chỉ dừng lại ở mô hình đào tạo tinh hoa nữa, yêu cầu phổ cập đại học là chuyện không thể tránh được trong bối cảnh của nền kinh tế tri thức. Do đó, đất nước nào dù giàu có đến đâu cũng không đủ sức phát triển chỉ một loại hình đại học tinh hoa (nghiên cứu), vừa lãng phí về tiền đầu tư, vừa không thể đáp ứng được khả năng học tập của người dân.

Bởi, năng lực học tập và hoàn cảnh học tập cũng như định hướng tương lai nghề nghiệp của mỗi người mỗi khác. Một nền đại học mềm dẻo là nền đại học đáp ứng được mọi hoàn cảnh học tập của người dân, đó mới thực sự là một xã hội học tập.

Trên cơ sở đó, hệ thống giáo dục “vừa học, vừa làm” phải được thiết kế lại một chương trình riêng nặng về thực hành, phù hợp cho những người đang đi làm, kể từ bậc học bổ túc văn hóa lên đến đại học, sau đại học. Có như thế, chúng ta mới không đẩy người học và dạy vào cái thế… “học giả, bằng thật”!

Mặt khác, vì là hệ đào tạo dành cho người đi làm đã có lương, do đó, việc ngành học này mang lại “nguồn thu” đáng kể cho các trường, thiết nghĩ cũng không có gì là bức xúc và cần phải “siết” lại cả.

Vấn đề chính là thiết kế lại toàn bộ hệ thống “vừa học, vừa làm” từ bậc bổ túc văn hóa lên tới sau đại học, với một triết lý rõ ràng cho hệ đào tạo này; cùng với nó là cơ cấu liên thông mềm dẻo giữa các hệ, loại hình đào tạo ở các cấp.

Xã hội học tập khuyến khích người ta học tập suốt đời, bất kỳ lúc nào thấy có nhu cầu “nâng cấp” kiến thức, việc mở thật nhiều các lớp “vừa học, vừa làm” là cần thiết, sao lại “siết”! Vấn đề là “mở” như thế nào? Kiểm soát ra sao?

Nếu tiếp tục cắt khúc nghiên cứu, với từng quy chế lẻ mẻ như hiện nay, mà không có một cái nhìn tổng thể, tận gốc sự việc - một căn bệnh lâu đời của ngành GD-ĐT - chúng tôi e rằng chỉ là sự giải quyết theo kiểu “xoa dầu cù-là” hớt ngọn theo đuôi dư luận xã hội!

Theo Mai Lan
Sài Gòn Giải Phóng

Việt Báo
Comment :Học “tại chức” nhằm mục đích gì?
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Học “tại chức” nhằm mục đích gì? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Hoc tai chuc nham muc dich gi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Học “tại chức” nhằm mục đích gì? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Giáo Dục
Learning "in the" What's the purpose?
Ministry of Education, Vietnam, Nguyen Thien Nhan, job training, parliamentarians, social studies, for the purpose, in-service training, answers, study programs, knowledge, regular, ministers, complementary, People
When deputies questioned the quality of in-service training system, the Minister of Education and Training Nguyen Thien Nhan brief answer full attention, just in two words: "income" and "rice cooker" of the schools!.
Thí sinh nên chọn trường nào khi biết điểm THPT QG?

Sau khi Bộ GD&ĐT công bố điểm thi THPT quốc gia, thí sinh cần lưu ý việc xét tuyển vào các trường đại học.

Đề thi - Đáp án môn Địa lý kỳ thi Quốc gia

Sáng 3/7, các sĩ tử làm bài thi Địa lý, thời gian 180 phút - môn có số lượng thí sinh đứng thứ ba trong số năm môn tự chọn.

Bát nháo tư vấn du học
Bát nháo tư vấn du học

Tại TP Hồ Chí Minh, theo báo cáo của cơ quan chức năng, toàn thành phố hiện có khoảng 1.000 đơn vị tư vấn du học nhưng chỉ có 64 đơn vị được cấp phép.

  • Thoi su 24h287 Bao quet o Ha Noi Cay do la liet
    Thời sự 24h(28/7): Bão quét ở Hà Nội: Cây đổ la liệt

    Thắt tim cảnh người cha kiệt sức gục chết giữa cánh đồng; Bão quét tới Hà Nội: Cây đè ô tô, xe máy đổ cả loạt; Góc khuất nghề đẻ thuê: Nỗi ân hận tột cùng của người đàn bà dẫn gái về cho chồng; Sập giàn giáo cao ốc Dream Home Luxury, 3 người thương vong; Vụ Formosa: 9 dòng kiểm điểm và quyết tâm của Chính phủ

  • Thoi su 24h277 co gai tre tu vong duoi song To Lich
    Thời sự 24h(27/7): cô gái trẻ tử vong dưới sông Tô Lịch

    Formosa chôn chất thải: Nghi vấn bao che sai phạm cho cán bộ các cấp; Thương bé tròn một tuổi mà phẫu thuật chân 12 lần chưa khỏi; “Người mẹ ma” ở TP HCM: 'Ước gì tôi biết vì sao mình bị tạt axit'; Nỗi đau khôn cùng của người cha chôn 12 con trong cát trắng; Vợ chết, chồng bị thương: Nạn nhân nhắn gì cho bố mẹ trước lúc mất?

  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 247307
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (24/7-30/7)

    Sản phụ từ chối điều trị ung thư để cứu con đã qua đời; Thực hư những cách chữa khỏi ung thư từ Đông y; 7 loại đồ ăn mà "chuyên gia ngộ độc" không bao giờ động đũa; 'Mẹ nhỏ, con to' nhờ ăn uống đúng cách khi mang bầu;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 240730072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (24/07-30/07/2016)

    Sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, câu chuyện tình mẫu tử thiêng liêng hay góc khuất gia đình làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 2407 30072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (24/07- 30/07/2016)

    Phi công, tiếp viên hàng không buôn lậu vàng, CPI tháng 7 tiếp tục tăng nhẹ, VASEP đề nghị đánh thuế thương lái TQ, tỷ giá tiếp tục tĩnh lặng đến bất ngờ, TP HCM công bố 77 dự án đang thế chấp ngân hàng, nông hải sản đứng đầu bảng về chứa chất cấm, kháng sinh... Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu d

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.