Thứ bảy, 02 Tháng tư 2005, 17:14 GMT+7

Học chữ Hán thời nay

Tâm sự của một sinh viên Việt Nam đang học ở Trung Quốc:

Khi học tiếng Hán, sinh viên phương Tây sợ nhất là chữ viết, thứ đến là 5 thanh điệu trong tiếng Trung. Họ hầu như không phân biệt được độ cao thấp giữa các thanh, vì thế khó có thể phát âm chuẩn xác.

Hoc chu Han thoi nay
Hình ảnh một forum tiếng lóng trên mạng
Ví dụ như đáng nhẽ phải nói: “Tôi đi ăn cơm” thì họ lại nói thành “Tối đi ăn cơm”. Do vậy khi nghe chúng tôi giới thiệu tiếng Việt có tới sáu thanh điệu, họ cứ lắc đầu lè lưỡi: “Chắc tiếng Việt khó lắm!”. Vì vậy người phương Tây ở Trung Quốc mà nói tiếng phổ thông giỏi thì danh tiếng của họ nổi như cồn.

Đó là trường hợp của Mark Rowsell người Canada. Mark ở Trung Quốc đã gần 20 năm, anh từng diễn hài với nhiều nghệ sĩ nổi tiếng của Trung Quốc, ngoài ra anh còn phụ trách một loạt chương trình dạy tiếng Hán cho người nước ngoài của Đài CCTV. Hiện nay Mark làm nghề tự do, ở đâu cần là anh tới. Một tờ báo đã thống kê cứ 10 người Trung Quốc thì có 8 người biết Mark Rowswell là ai!

Đối với sinh viên Việt Nam thì phát âm hay chữ viết đều không thành vấn đề. Điều mà chúng tôi e ngại lại là cách phát âm tên riêng nước ngoài của người Trung Quốc. Các sinh viên học những ngành liên quan đến thế giới như Thương mại hay Chính trị quốc tế là khổ sở hơn cả vì các tên riêng xuất hiện với mật độ dày đặc trên giáo trình.

Lúc mới vào năm thứ nhất, do chưa quen nên sinh viên chúng tôi phải vật lộn với những tên người, địa danh có xuất xứ ngoài Trung Quốc. Khi học những môn như Văn học thế giới, Lịch sử Văn minh phương Tây, Triết học phương Tây... chúng tôi phải ngồi luận ra “Sái vạn đề tư” là nhà văn Tây Ban Nha nổi tiếng Cervantes, “Mạch khắc bạch” là vở kịch Macbeth, “Tô cách lạp để” là nhà triết học Hy Lạp nổi tiếng Socrates, “Tư ba đạt” là thành bang Sparta... vv... và... vv... Đối với những tên người và địa danh nổi tiếng trong văn học, lịch sử, việc luận ra không khó, nhưng khi gặp phải những tên riêng xa lạ thì sinh viên chúng tôi chỉ còn cách nhờ đến từ điển. Mà không phải tất cả đều có thể tìm thấy trong đó.

Nếu trước kia tôi than vãn về sự Hán hóa tên riêng nước ngoài như thế, thì gần đây tôi lại đau đầu về một chuyện ngược lại. Đó là trào lưu Latinh hóa từ vựng của giới trẻ Trung Quốc trong các forum (diễn đàn) trên mạng, tin nhắn di động và thậm chí cả trong lời nói hàng ngày.

Những từ viết bằng chữ Latinh này cũng có thể coi như là một loại từ lóng được thanh niên sử dụng rộng rãi trong ngôn ngữ mạng. Tiếp xúc với nhiều sinh viên Trung Quốc, tôi biết họ cũng có những từ lóng tương tự như “đỉnh”, “chuối”, hay “hoành tráng” ở ta, tức là loại từ có thể dùng cho rất nhiều ngữ cảnh. Nhưng giới trẻ ở đây còn “sáng tạo” thêm một loại từ lóng mới, đó là dùng chữ Latinh thay thế cho chữ tượng hình.

Sự Latinh hóa này không chỉ đơn giản là dùng các từ tiếng Anh như: “Em đã confirm (xác nhận) chưa?”, “Cậu book (đặt) bàn ở nhà hàng rồi chứ?”, hay “Mình quên chưa mail (gửi thư điện tử) về nhà” v.v... như thanh niên ta hay nói. Có lần tôi nhận được tin nhắn trêu của một sinh viên Trung Quốc: “mm hôm nay rất pp”. Đọc đi đọc lại vẫn không luận ra được mm và pp có nghĩa là gì, vì thế tôi tức tốc nhắn lại hỏi. Hóa ra mm là “em”, hoặc “cô gái” hoặc “nữ sinh”, còn pp nghĩa là “xinh đẹp”.

Thấy mình có vẻ hơi “lạc hậu” so với thời đại, tôi liền lên forum của sinh viên trong trường thường xuyên hơn. Vào bất cứ một chủ đề nào trên diễn đàn đều thấy những từ lóng Latinh tương tự như vậy xuất hiện chi chít cùng với các chữ Hán. Đọc lướt qua vài trang, tôi liền chép ra những từ mình không hiểu rồi đi hỏi bạn bè cùng lớp. Sau khi được các bạn giải thích, tôi có một bản tổng kết nho nhỏ về loại từ lóng này như sau.

Nguyên tắc chung của các từ đó là lấy chữ cái đầu tiên ở mỗi chữ trong phiên âm của tiếng Trung, ví dụ mm là viết tắt của meimei, gg bắt nguồn từ gege (anh trai, nam sinh, anh chàng đẹp trai...) mà ra, xdjm là xiong di jie mei (anh chị em, mọi người) v.v... Nhưng xét về xuất xứ của những từ lóng này thì có thể phân ra mấy loại như sau:

Loại thứ nhất, dùng chữ Latinh viết tắt những từ vốn có trong từ vựng tiếng Trung, ví dụ như mm, gg, zp (zhao pian: ảnh), zjp (Zijingang: tên một khuôn viên của Đại học Chiết Giang)...

Loại thứ hai, dùng chữ Latinh viết những từ nhiều nét hoặc quá rắc rối. Do hệ thống đánh chữ Hán trong máy vi tính không có, hoặc khi nhập phiên âm vào, máy tính tự động liệt kê ra quá nhiều các từ có trùng hai chữ cái đầu, sinh viên “lười” chọn nên dùng luôn chữ viết tắt, ví dụ như ws (weisuo: Nghĩa gốc trong từ điển là hình dung một người có tướng mạo, cử chỉ rất tầm thường, bần tiện; nhưng sinh viên ở đây dùng để chỉ ai đó trông xấu xí, dở hơi, khác người...), bs (bishi: coi khinh, khinh miệt)...

Loại thứ ba, viết tắt các từ lóng mới xuất hiện trong giới trẻ, đồng thời Latinh hóa nốt những từ lóng thông dụng hồi trước. Khi lên forum, loại từ lóng này là khó đoán nghĩa nhất, vì mỗi từ đều có xuất xứ rất “đặc biệt”. Ví dụ điển hình là yy (yiyin). Yy bắt nguồn từ... Hồng lâu mộng, mà nếu trực tiếp sang từ Hán Việt của ta thì nghe rất “rụng rốn”: ý dâm, tuy nhiên sinh viên bây giờ dùng với nghĩa “nhẹ nhàng” hơn, nghĩa là: Mơ tưởng về ai đó, thích một cô gái nào đó, hoặc hoang tưởng, mơ mộng về chuyện gì...”. Hoặc fb (fubai), từ Hán Việt nghĩa là hủ bại. Nhiều bạn giải thích cho tôi, fb có liên quan đến một vấn nạn ở Trung Quốc. Rất nhiều sếp hay dùng tiền chùa để đãi khách ở các nhà hàng sang trọng, đó là hiện tượng “hủ bại” của lãnh đạo. Vì vậy mỗi lần sinh viên hò hét: “Bây giờ chúng ta đi fb nhé!”, điều đó có nghĩa là họ chuẩn bị tụ tập đi ăn uống một bữa ra trò! Rồi bg (baogao), dịch sang từ Hán Việt là báo cáo.

Chuyện kể rằng ở Đại học Bắc Kinh có một giáo sư vì quá bận rộn nên không có thời gian hướng dẫn các nghiên cứu sinh của mình, vì thế mỗi lần thầy trò gặp nhau là mời đi ăn cơm, và trong bữa cơm đó các học trò tranh thủ thời gian “báo cáo” kết quả nghiên cứu cho thầy luôn. Sinh viên ở đây dùng bg với nghĩa là “mời ai đó đi ăn cơm”... Đấy chỉ là một vài trường hợp mà tôi hỏi ra được, còn một số từ nhiều người cũng chẳng biết nguồn gốc ở đâu ra. Thấy bạn bè dùng nhiều thì cũng adua theo, miễn là khi viết người đọc ngầm hiểu ý mình là được. Ví dụ như từ re (có nghĩa là “tôi có mặt”, “đỉnh”, hay”...), có bạn đoán re bắt nguồn từ một từ trong tiếng Anh.

Xu hướng Latinh hóa này đang trở thành một cái mốt trên nhiều forum của trường tôi. Thậm chí những từ hoàn toàn có thể viết được bằng tiếng Trung nhanh chóng, sinh viên vẫn cứ tiện tay đánh chữ Latinh, lâu dần trở thành từ lóng. Tất nhiên loại từ lóng này chỉ thịnh hành trong thế giới internet ảo, trong giới sinh viên (bao gồm cả một số tập san của các CLB trong trường), còn trên các mặt báo nghiêm túc thì chưa bao giờ thấy xuất hiện.

Tôi có hỏi một số giáo viên về hiện tượng ngôn ngữ này. Có người thì hoàn toàn không biết gì, có thầy giáo lại tỏ ra rất sành điệu, còn giải thích tỉ mỉ cho tôi một số từ đang “mốt” bây giờ (có lẽ do thầy chịu khó giao lưu với sinh viên). Một thầy dạy môn Nhân loại học cho rằng đây là chuyện của giới trẻ, và sự Latinh hóa này chẳng liên quan gì đến “sự trong sáng” của tiếng Trung cả...

Nguyễn Thị Mây

(LHS tại Đại học Chiết Giang, TQ)

Việt Báo

Chủ đề liên quan

Nhận xét tin Học chữ Hán thời nay

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Học chữ Hán thời nay bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Hoc chu Han thoi nay ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Học chữ Hán thời nay ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

Learning kanji today
can not distinguish, for example, in China, From Vietnamese Han, hard, students, slang, Han, Chinese, ie, western, school , who

When learning Chinese, western students fear most is the writing, the other is five tones in Mandarin. They hardly distinguish between the bars low altitude, so it is difficult to pronounce correctly ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Thoi su 24h1911 Chang trai dam cuoi co tich qua doi
    Thời sự 24h(19/11): Chàng trai "đám cưới cổ tích" qua đời

    Phạt 252 triệu đồng NXB in hình Công Lý cởi trần; Chơi ngông Tàng "Keangnam": Mời ca sỹ ngoại về đãi cả bản; Nữ phượt thủ 9x tử nạn trên cung đường Hà Giang; Chàng trai trong "đám cưới cố tích" đột ngột qua đời...

  • Thoi su 24h1811 BS quen kim mo trong bung benh nhan
    Thời sự 24h(18/11): BS quên kim mổ trong bụng bệnh nhân

    Đường sắt trên cao "tuyệt đối an toàn"; Mổ đẻ, BS ‘quên’ kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bé sơ sinh văng khỏi bụng mẹ ra viện; Lật mặt hàng chục cửa hàng xăng dầu lắp đặt IC giả; Mạo nhận con trai Bí thư HN "quỵt" hàng trăm triệu... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/11.

  • Thoi su 24h1711 Cong Ly mac quan nho len bia sach luat
    Thời sự 24h(17/11): Công Lý mặc quần nhỏ lên bìa sách luật

    Bình Dương lên tiếng về cáo buộc của ông Dũng "lò vôi"; Công Lý bức xúc vì bìa sách in hình anh cởi trần; Nữ "đại gia" Hà thành bị đánh thuốc mê cướp kim cương?; "Kho" sừng tê giác trong nhà đại gia Hà Tĩnh...

  • Thoi su tuan qua Di hai nan nhan vu MH17 ve VN
    Thời sự tuần qua: Di hài nạn nhân vụ MH17 về VN

    Kết quả lấy phiếu tín nhiệm; Tết âm lịch 2015 dự kiến được nghỉ 9 ngày; Điều tra việc làm ăn của Đại gia Dũng “lò vôi”; Bắt cóc con tin, đòi 700 triệu rồi giết hại dã man; "Ngày về" của 3 mẹ con người Việt vụ MH17...

  • Nghin le chuyen tuan qua 0911 1511
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (09/11 - 15/11)

    Quốc hội lấy phiếu tín nhiệm 50 chức danh lãnh đạo; Hai tàu va chạm 8 thuyền viên mất tích; Hà Nội vẫn sẽ khởi công đường “dát vàng” ở Long Biên; Vụ bé sơ sinh văng khỏi bụng mẹ: Nghẹn ngào giây phút cha gặp con; Hành trình cạn nước mắt đưa con về quê sau vụ rơi MH17 ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 0911 1511
    Toàn cảnh Showbiz tuần (09/11 – 15/11)

    David Beckham ‘gây náo loạn’ khi đến Việt Nam, Đặng Thu Thảo ‘trắng tay’ tại Hoa hậu Quốc tế 2014, Live concert của Mỹ Tâm được khen ngợi ở giải thưởng quốc tế

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 0911 1511
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (09/11 - 15/11)

    Những thủ đoạn của tội phạm cướp giật Sài Gòn; Trùm ma túy khét tiếng bị phát hiện vì sở hữu xe siêu sang; Những lá thư xin lỗi gửi từ trại giam; Hàng loạt cụ già bị “nữ quái” chuốc thuốc mê cướp tiền; Diễn biến mới nhất vụ nữ trưởng phòng bị giết chết; CSGT trả lại bọc tiền cho chị đồng nát đánh rơi;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 911 1611
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (9/11 - 16/11)

    Đám cưới của chàng trai tật nguyền, của người lính biển hay của cặp đôi đồng tính nữ là những hình ảnh đôi lứa thật đẹp; Nhiều câu chuyện tình xúc động với bao thăng trầm;

  • Nghin le chuyen tuan qua 0211 0811
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (02/11 - 08/11)

    Tai nạn chết người ở dự án Đường sắt trên cao HN; Quỳ gối khóc vì ... iPhone 6; Chiến sỹ còn lại trong tai nạn máy bay Mi-171 đã bình phục; Chủ tịch Hà Nội yêu cầu làm rõ quy hoạch đường "dát vàng 70 lần"; Giảm lương hưu để cân đối quỹ BHXH ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.