Thứ sáu, 20 Tháng tám 2004, 21:08 GMT+7

Giáo sư - Nhà giáo Nhân dân Hoàng Như Mai: Người thầy của nhiều thế hệ

Giao su Nha giao Nhan dan Hoang Nhu Mai Nguoi thay cua nhieu the he
Giáo sư - Nhà giáo Nhân dân Hoàng Như Mai.

Giáo sư - Nhà giáo Nhân dân Hoàng Như Mai năm nay tròn 85 tuổi. Thầy bắt đầu bước lên bục giảng ở Trường Trung học tư thục Đông Hải (Hải Dương) do một sự ngẫu nhiên: quá nể lời mời của một người bạn. Mối lương duyên ban đầu với sự nghiệp giáo dục cao quý ấy tưởng như sẽ qua mau sau vài ba tháng, không ngờ đã gắn kết thầy với nhiều cấp, nhiều ngành học: trung học, sư phạm trung cấp, đại học, sau đại học, tính đến nay đã sáu mươi năm có lẻ.

Tôi chưa phải là thế hệ học trò đầu tiên của thầy. Những anh chị lớp ấy, không ít người còn tại thế, đều đã xấp xỉ tuổi tám mươi. Giá có cách nào tính đếm được số người đã học thầy? Tôi ngờ con số đó sẽ làm ta ngạc nhiên, thú vị. Vì chắc chắn sẽ lớn lắm.

Tôi lại nghĩ theo một hướng khác, không "định lượng" mà "định tính". Rất nhiều môn sinh của thầy đã thực sự trở thành công dân tốt, những trí thức chân chính và điều có ý nghĩa chính là: Dù ở cương vị nào, dù tuổi đời bao nhiêu, họ vẫn luôn nghĩ về thầy với tất cả sự mến trọng chân thành. Tôi được biết, có học sinh từng học thầy ở Trường Trung học Phan Thanh (Thái Bình) năm 1948, thế nhưng dù hơn năm thập kỷ đã qua, dù tóc anh cũng đã bạc gần như tóc thầy, dù anh đang phụ trách một công việc quan trọng của trung ương, nhưng hễ có điều kiện anh đều đến thăm thầy. Trong lúc trò chuyện anh vẫn xưng "con" như khi còn ngồi trên ghế học trò.

Tôi cũng được biết, trong những năm chiến tranh chống Mỹ, nhiều sinh viên khoa Văn Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội được đưa về Nam công tác. Những chuyến đi này thường được tổ chức hết sức bí mật, thậm chí người ruột thịt trong gia đình cũng không được biết. Vậy mà trước khi đi, nhiều người đã tìm đủ mọi cách để đến chào thầy. Dù sống ở chiến trường gian khổ ác liệt đến đâu, bên cạnh những lá thư gửi cha mẹ vợ con, các anh ấy không quên gửi thư thăm thầy. Những lá thư trĩu nặng tình cảm ấy luôn được thầy giữ gìn trân trọng. Khi có dịp trò chuyện tâm sự với thầy về nghề, tôi đã nêu lên hiện tượng rất đẹp và đầy ý nghĩa ấy. Thầy cười nhẹ và điềm đạm nói lại: "Thế anh quên tôi cũng đã có những nghịch đồ, phản đồ?". Thưa thầy, em biết chứ, nhưng con số ấy quá cá biệt, có gì mà đáng kể!

Hiện tượng các thế hệ học trò quý mến thầy Hoàng Như Mai, kể cả trong những năm gần đây, theo tôi cũng dễ giải thích. Đó là vì, dù dạy ở cấp học nào, lúc tóc còn xanh hay nay đã bạc trắng, thầy vẫn luôn chí tình với học trò. Tấm chân tình đó thể hiện kín đáo trong các tiết giảng, dễ làm học trò xúc động qua mối quan hệ dân chủ bình đẳng, cũng như qua sự quan tâm tế nhị sâu sắc đến sự tiến bộ, đến niềm vui nỗi buồn của họ. Dù cũng đã có lưng vốn 46 năm theo nghiệp "trồng người", nhưng tôi luôn trăn trở: Để có một phần sự giàu có ấy của thầy, với tôi vẫn luôn là một thử thách khó đạt tới.

Viết đến đây tự nhiên tôi nhớ đến một chuyện. Năm 1986, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội làm lễ mừng 30 năm thành lập. Giáo sư Hoàng Như Mai được mời về thăm lại khoa Ngữ văn, gặp lại nhiều sinh viên cũ, qua anh chị em thầy biết đầy đủ tình hình kẻ mất người còn, biết tường tận những trường hợp anh chị em hy sinh trong những năm cả nước chìm trong bom đạn của thế lực xâm lược. Chưa bao giờ tôi thấy thầy than phiền về sự thiếu thốn của mình, kể cả trong những ngày khó khăn nhất. Cũng chưa bao giờ tôi thấy thầy thoái thác, từ chối trước một lời đề nghị nào có ích cho ngành giáo dục nói riêng, cho xã hội nói chung. Còn nhớ, cách đây 15 năm, thầy cùng với mấy anh em chúng tôi chung tay lo liệu để thành lập một tổ chức nghề nghiệp (Hội Nghiên cứu và giảng dạy văn học). Dù các vị có trách nhiệm cho phép lập Hội đã cảnh báo: Hãy chuẩn bị hoạt động với tinh thần "ba không" (không trụ sở, không biên chế, không trợ giúp tài chính), thầy vẫn nhiệt tình cùng chúng tôi xây dựng và điều hành tổ chức này. Trên thực tế, Hội đã có được một chỗ đứng nhỏ bé nhưng có ích trong sinh hoạt tinh thần của các nhà khoa học và hàng ngàn giáo viên của TP Hồ Chí Minh.

Giờ đây, dù tuổi đã cao, sự nghiệp giáo dục và nghiên cứu - nghiên cứu văn học và sân khấu - đã rất đều đặn, thầy vẫn lặng lẽ bền bỉ tham gia vào hoạt động xã hội với tư cách một ủy viên Mặt trận Tổ quốc thành phố; vẫn được toàn thể hội viên Hội Nghiên cứu và giảng dạy văn học tuyệt đối tín nhiệm trong cương vị Chủ tịch hội; vẫn tận tụy trong việc hướng dẫn nghiên cứu sinh và rất có trách nhiệm trong các buổi lên lớp chuyên đề cho học viên cao học. Trường Trung học phổ thông tư thục Trương Vĩnh Ký 7 năm nay phát triển một cách vững chắc và được dư luận xã hội đánh giá tích cực, trước hết cần ghi nhận sự đóng góp của thầy, một vị hiệu trưởng đã hoàn thành xuất sắc vai trò ngọn cờ tinh thần, tập hợp giáo viên, cảm hóa học sinh, định hướng đúng đắn cho mọi hoạt động của trường.

Tôi nhớ trong một bài thơ thầy viết năm 1968, có mấy câu thật xúc động:

Chúng ta trí thức đi theo Đảng
Nào có khi nào tính thiệt hơn
Việc làm ngay thẳng, lòng trong sáng
Sống giản đơn và chết giản đơn.

"Ngay thẳng, trong sáng" nói thì dễ, nhưng sống được như thế mới khó làm sao! Hơn 60 năm cầm bút và cầm phấn, giáo sư Hoàng Như Mai đã sống được như thế. Chúng tôi, học trò của thầy, và những ai được tiếp xúc với thầy thấy rõ thực tế tốt đẹp đó.

Hôm nay mừng thọ thầy 85 tuổi, tôi mừng vì thấy thầy vẫn khỏe, vẫn sống rất có chất lượng. Ngành giáo dục của tôi, giới nghiên cứu văn học chúng tôi và nói rộng ra, xã hội chúng ta vẫn luôn luôn cần có những người trí thức chân chính như thế. Để tin vào cuộc sống. Và để có khuôn mẫu cho mình noi theo, trước hết chưa phải về tài năng mà chủ yếu là về nhân cách.

Trần Hữu Tá

Việt Báo

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Tuyển sinh ĐH, CĐ từ 2015: Dạng thức bài thi mới sẽ thế nào?

Ngay khi ĐH Quốc gia Hà Nội (ĐHQG HN) tung ra phương án 1 bài thi đánh giá năng lực xét tuyển vào đại học (ĐH) thực hiện từ năm 2015, dư luận cha mẹ học sinh và thí sinh rất nóng lòng muốn biết thông tin về bài thi này.

Nhận xét tin Giáo sư - Nhà giáo Nhân dân Hoàng Như Mai: Người thầy của nhiều thế hệ

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Giáo sư - Nhà giáo Nhân dân Hoàng Như Mai: Người thầy của nhiều thế hệ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Giao su Nha giao Nhan dan Hoang Nhu Mai Nguoi thay cua nhieu the he ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Giáo sư - Nhà giáo Nhân dân Hoàng Như Mai: Người thầy của nhiều thế hệ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

Professor - People's Teacher Hoang Nhu Mai: The teacher of many generations
Hoang Nhu Mai, Hai Duong, Dong Hai, People's Teacher, high school, have mounted, Education Center, after university professors, generation, research, education, teacher, scholar, he

Professor - People's Teacher Hoang Nhu Mai 85 year round. He started walking to the podium at the College High School East Sea (Hai Duong) by a coincidence: the respect invitation of a friend. Each of the initial conditions for education ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.