Thứ sáu, 20 Tháng tám 2004, 21:08 GMT+7

Giáo sư - Nhà giáo Nhân dân Hoàng Như Mai: Người thầy của nhiều thế hệ

Giao su Nha giao Nhan dan Hoang Nhu Mai Nguoi thay cua nhieu the he
Giáo sư - Nhà giáo Nhân dân Hoàng Như Mai.

Giáo sư - Nhà giáo Nhân dân Hoàng Như Mai năm nay tròn 85 tuổi. Thầy bắt đầu bước lên bục giảng ở Trường Trung học tư thục Đông Hải (Hải Dương) do một sự ngẫu nhiên: quá nể lời mời của một người bạn. Mối lương duyên ban đầu với sự nghiệp giáo dục cao quý ấy tưởng như sẽ qua mau sau vài ba tháng, không ngờ đã gắn kết thầy với nhiều cấp, nhiều ngành học: trung học, sư phạm trung cấp, đại học, sau đại học, tính đến nay đã sáu mươi năm có lẻ.

Tôi chưa phải là thế hệ học trò đầu tiên của thầy. Những anh chị lớp ấy, không ít người còn tại thế, đều đã xấp xỉ tuổi tám mươi. Giá có cách nào tính đếm được số người đã học thầy? Tôi ngờ con số đó sẽ làm ta ngạc nhiên, thú vị. Vì chắc chắn sẽ lớn lắm.

Tôi lại nghĩ theo một hướng khác, không "định lượng" mà "định tính". Rất nhiều môn sinh của thầy đã thực sự trở thành công dân tốt, những trí thức chân chính và điều có ý nghĩa chính là: Dù ở cương vị nào, dù tuổi đời bao nhiêu, họ vẫn luôn nghĩ về thầy với tất cả sự mến trọng chân thành. Tôi được biết, có học sinh từng học thầy ở Trường Trung học Phan Thanh (Thái Bình) năm 1948, thế nhưng dù hơn năm thập kỷ đã qua, dù tóc anh cũng đã bạc gần như tóc thầy, dù anh đang phụ trách một công việc quan trọng của trung ương, nhưng hễ có điều kiện anh đều đến thăm thầy. Trong lúc trò chuyện anh vẫn xưng "con" như khi còn ngồi trên ghế học trò.

Tôi cũng được biết, trong những năm chiến tranh chống Mỹ, nhiều sinh viên khoa Văn Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội được đưa về Nam công tác. Những chuyến đi này thường được tổ chức hết sức bí mật, thậm chí người ruột thịt trong gia đình cũng không được biết. Vậy mà trước khi đi, nhiều người đã tìm đủ mọi cách để đến chào thầy. Dù sống ở chiến trường gian khổ ác liệt đến đâu, bên cạnh những lá thư gửi cha mẹ vợ con, các anh ấy không quên gửi thư thăm thầy. Những lá thư trĩu nặng tình cảm ấy luôn được thầy giữ gìn trân trọng. Khi có dịp trò chuyện tâm sự với thầy về nghề, tôi đã nêu lên hiện tượng rất đẹp và đầy ý nghĩa ấy. Thầy cười nhẹ và điềm đạm nói lại: "Thế anh quên tôi cũng đã có những nghịch đồ, phản đồ?". Thưa thầy, em biết chứ, nhưng con số ấy quá cá biệt, có gì mà đáng kể!

Hiện tượng các thế hệ học trò quý mến thầy Hoàng Như Mai, kể cả trong những năm gần đây, theo tôi cũng dễ giải thích. Đó là vì, dù dạy ở cấp học nào, lúc tóc còn xanh hay nay đã bạc trắng, thầy vẫn luôn chí tình với học trò. Tấm chân tình đó thể hiện kín đáo trong các tiết giảng, dễ làm học trò xúc động qua mối quan hệ dân chủ bình đẳng, cũng như qua sự quan tâm tế nhị sâu sắc đến sự tiến bộ, đến niềm vui nỗi buồn của họ. Dù cũng đã có lưng vốn 46 năm theo nghiệp "trồng người", nhưng tôi luôn trăn trở: Để có một phần sự giàu có ấy của thầy, với tôi vẫn luôn là một thử thách khó đạt tới.

Viết đến đây tự nhiên tôi nhớ đến một chuyện. Năm 1986, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội làm lễ mừng 30 năm thành lập. Giáo sư Hoàng Như Mai được mời về thăm lại khoa Ngữ văn, gặp lại nhiều sinh viên cũ, qua anh chị em thầy biết đầy đủ tình hình kẻ mất người còn, biết tường tận những trường hợp anh chị em hy sinh trong những năm cả nước chìm trong bom đạn của thế lực xâm lược. Chưa bao giờ tôi thấy thầy than phiền về sự thiếu thốn của mình, kể cả trong những ngày khó khăn nhất. Cũng chưa bao giờ tôi thấy thầy thoái thác, từ chối trước một lời đề nghị nào có ích cho ngành giáo dục nói riêng, cho xã hội nói chung. Còn nhớ, cách đây 15 năm, thầy cùng với mấy anh em chúng tôi chung tay lo liệu để thành lập một tổ chức nghề nghiệp (Hội Nghiên cứu và giảng dạy văn học). Dù các vị có trách nhiệm cho phép lập Hội đã cảnh báo: Hãy chuẩn bị hoạt động với tinh thần "ba không" (không trụ sở, không biên chế, không trợ giúp tài chính), thầy vẫn nhiệt tình cùng chúng tôi xây dựng và điều hành tổ chức này. Trên thực tế, Hội đã có được một chỗ đứng nhỏ bé nhưng có ích trong sinh hoạt tinh thần của các nhà khoa học và hàng ngàn giáo viên của TP Hồ Chí Minh.

Giờ đây, dù tuổi đã cao, sự nghiệp giáo dục và nghiên cứu - nghiên cứu văn học và sân khấu - đã rất đều đặn, thầy vẫn lặng lẽ bền bỉ tham gia vào hoạt động xã hội với tư cách một ủy viên Mặt trận Tổ quốc thành phố; vẫn được toàn thể hội viên Hội Nghiên cứu và giảng dạy văn học tuyệt đối tín nhiệm trong cương vị Chủ tịch hội; vẫn tận tụy trong việc hướng dẫn nghiên cứu sinh và rất có trách nhiệm trong các buổi lên lớp chuyên đề cho học viên cao học. Trường Trung học phổ thông tư thục Trương Vĩnh Ký 7 năm nay phát triển một cách vững chắc và được dư luận xã hội đánh giá tích cực, trước hết cần ghi nhận sự đóng góp của thầy, một vị hiệu trưởng đã hoàn thành xuất sắc vai trò ngọn cờ tinh thần, tập hợp giáo viên, cảm hóa học sinh, định hướng đúng đắn cho mọi hoạt động của trường.

Tôi nhớ trong một bài thơ thầy viết năm 1968, có mấy câu thật xúc động:

Chúng ta trí thức đi theo Đảng
Nào có khi nào tính thiệt hơn
Việc làm ngay thẳng, lòng trong sáng
Sống giản đơn và chết giản đơn.

"Ngay thẳng, trong sáng" nói thì dễ, nhưng sống được như thế mới khó làm sao! Hơn 60 năm cầm bút và cầm phấn, giáo sư Hoàng Như Mai đã sống được như thế. Chúng tôi, học trò của thầy, và những ai được tiếp xúc với thầy thấy rõ thực tế tốt đẹp đó.

Hôm nay mừng thọ thầy 85 tuổi, tôi mừng vì thấy thầy vẫn khỏe, vẫn sống rất có chất lượng. Ngành giáo dục của tôi, giới nghiên cứu văn học chúng tôi và nói rộng ra, xã hội chúng ta vẫn luôn luôn cần có những người trí thức chân chính như thế. Để tin vào cuộc sống. Và để có khuôn mẫu cho mình noi theo, trước hết chưa phải về tài năng mà chủ yếu là về nhân cách.

Trần Hữu Tá

Việt Báo

Nhận xét tin Giáo sư - Nhà giáo Nhân dân Hoàng Như Mai: Người thầy của nhiều thế hệ

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Giáo sư - Nhà giáo Nhân dân Hoàng Như Mai: Người thầy của nhiều thế hệ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Giao su Nha giao Nhan dan Hoang Nhu Mai Nguoi thay cua nhieu the he ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Giáo sư - Nhà giáo Nhân dân Hoàng Như Mai: Người thầy của nhiều thế hệ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

Professor - People's Teacher Hoang Nhu Mai: The teacher of many generations
Hoang Nhu Mai, Hai Duong, Dong Hai, People's Teacher, high school, have mounted, Education Center, after university professors, generation, research, education, teacher, scholar, he

Professor - People's Teacher Hoang Nhu Mai 85 year round. He started walking to the podium at the College High School East Sea (Hai Duong) by a coincidence: the respect invitation of a friend. Each of the initial conditions for education ...





  • Nghin le chuyen tuan qua 296 057
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (29/6 - 05/7)

    Đóng tàu to để bảo vệ chủ quyền biển đảo; Hóa đơn điện bị 'làm phép' tăng 3-5 lần? Hà Nội đề xuất tăng viện phí 20%; những thông tin về thực phẩm bẩn, cá độ bóng đá mùa Worrld Cup 2014 ...là những thông tin thời sự nổi bật trong tuần qua (29/6 - 05/7)

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2906 0507
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (29/06 – 05/07)

    Tệ nạn mại dâm: Biến tướng tinh vi; Tử tù và những chuyện trong buồng biệt giam; Liên tiếp triệt phá những đường dây mua bán phụ nữ; Tội lỗi của những người mẹ sát hại con đẻ; Ly kỳ những cuộc điện thoại chỉ nghe đã mất trăm triệu; Bé gái hóa điên vì bị 12 thanh thiếu niên hiếp dâm;........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh Showbiz tuan 2906 0507
    Toàn cảnh Showbiz tuần (29/06 – 05/07)

    Nghi án cuộc hôn nhân của Hồ Ngọc Hà và Cường đô-la đổ vỡ, Tranh luận gay gắt khi Ca sĩ Lệ Rơi được mời họp fan và đi hát, Dân mạng Hàn dậy sóng vì Sơn Tùng M-TP nhái Big Bang, Chương trình "Cuộc đua kỳ thú 2014" bị tố dàn xếp kết quả, Một bất ngờ dành cho các fan Kpop, Ailee sẽ biểu diễn trong đêm chung kết Ngôi sao Việt là những thông tin nổi bật của showbiz trong tuần qua.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 29657
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 29/6-5/7)

    Chuyện khó tin về nhầm lẫn 'khó đỡ' ở bệnh viện Nhi Trung ương; Viêm não Nhật Bản nguy hiểm như thế nào?; 7 sai lầm khi nấu ăn khiến bạn tăng cân vù vù; Choáng với những kỷ lục cực khoái nữ trên thế giới; Làm thế nào để đầu óc minh mẫn trong ngày thi?; 5 cách phá thai đáng sợ... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2906 0507
    Toàn cảnh kinh tế tuần (29/06 - 05/07)

    Những tác động lên kinh tế Việt Nam trước những căng thẳng trên biển Đông, tính giá điện mới - hóa đơn tiền điện tại nhiều hộ gia đình tăng vọt