Thứ sáu, 20 Tháng tám 2004, 21:08 GMT+7

Giáo sư - Nhà giáo Nhân dân Hoàng Như Mai: Người thầy của nhiều thế hệ

Giao su Nha giao Nhan dan Hoang Nhu Mai Nguoi thay cua nhieu the he
Giáo sư - Nhà giáo Nhân dân Hoàng Như Mai.

Giáo sư - Nhà giáo Nhân dân Hoàng Như Mai năm nay tròn 85 tuổi. Thầy bắt đầu bước lên bục giảng ở Trường Trung học tư thục Đông Hải (Hải Dương) do một sự ngẫu nhiên: quá nể lời mời của một người bạn. Mối lương duyên ban đầu với sự nghiệp giáo dục cao quý ấy tưởng như sẽ qua mau sau vài ba tháng, không ngờ đã gắn kết thầy với nhiều cấp, nhiều ngành học: trung học, sư phạm trung cấp, đại học, sau đại học, tính đến nay đã sáu mươi năm có lẻ.

Tôi chưa phải là thế hệ học trò đầu tiên của thầy. Những anh chị lớp ấy, không ít người còn tại thế, đều đã xấp xỉ tuổi tám mươi. Giá có cách nào tính đếm được số người đã học thầy? Tôi ngờ con số đó sẽ làm ta ngạc nhiên, thú vị. Vì chắc chắn sẽ lớn lắm.

Tôi lại nghĩ theo một hướng khác, không "định lượng" mà "định tính". Rất nhiều môn sinh của thầy đã thực sự trở thành công dân tốt, những trí thức chân chính và điều có ý nghĩa chính là: Dù ở cương vị nào, dù tuổi đời bao nhiêu, họ vẫn luôn nghĩ về thầy với tất cả sự mến trọng chân thành. Tôi được biết, có học sinh từng học thầy ở Trường Trung học Phan Thanh (Thái Bình) năm 1948, thế nhưng dù hơn năm thập kỷ đã qua, dù tóc anh cũng đã bạc gần như tóc thầy, dù anh đang phụ trách một công việc quan trọng của trung ương, nhưng hễ có điều kiện anh đều đến thăm thầy. Trong lúc trò chuyện anh vẫn xưng "con" như khi còn ngồi trên ghế học trò.

Tôi cũng được biết, trong những năm chiến tranh chống Mỹ, nhiều sinh viên khoa Văn Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội được đưa về Nam công tác. Những chuyến đi này thường được tổ chức hết sức bí mật, thậm chí người ruột thịt trong gia đình cũng không được biết. Vậy mà trước khi đi, nhiều người đã tìm đủ mọi cách để đến chào thầy. Dù sống ở chiến trường gian khổ ác liệt đến đâu, bên cạnh những lá thư gửi cha mẹ vợ con, các anh ấy không quên gửi thư thăm thầy. Những lá thư trĩu nặng tình cảm ấy luôn được thầy giữ gìn trân trọng. Khi có dịp trò chuyện tâm sự với thầy về nghề, tôi đã nêu lên hiện tượng rất đẹp và đầy ý nghĩa ấy. Thầy cười nhẹ và điềm đạm nói lại: "Thế anh quên tôi cũng đã có những nghịch đồ, phản đồ?". Thưa thầy, em biết chứ, nhưng con số ấy quá cá biệt, có gì mà đáng kể!

Hiện tượng các thế hệ học trò quý mến thầy Hoàng Như Mai, kể cả trong những năm gần đây, theo tôi cũng dễ giải thích. Đó là vì, dù dạy ở cấp học nào, lúc tóc còn xanh hay nay đã bạc trắng, thầy vẫn luôn chí tình với học trò. Tấm chân tình đó thể hiện kín đáo trong các tiết giảng, dễ làm học trò xúc động qua mối quan hệ dân chủ bình đẳng, cũng như qua sự quan tâm tế nhị sâu sắc đến sự tiến bộ, đến niềm vui nỗi buồn của họ. Dù cũng đã có lưng vốn 46 năm theo nghiệp "trồng người", nhưng tôi luôn trăn trở: Để có một phần sự giàu có ấy của thầy, với tôi vẫn luôn là một thử thách khó đạt tới.

Viết đến đây tự nhiên tôi nhớ đến một chuyện. Năm 1986, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội làm lễ mừng 30 năm thành lập. Giáo sư Hoàng Như Mai được mời về thăm lại khoa Ngữ văn, gặp lại nhiều sinh viên cũ, qua anh chị em thầy biết đầy đủ tình hình kẻ mất người còn, biết tường tận những trường hợp anh chị em hy sinh trong những năm cả nước chìm trong bom đạn của thế lực xâm lược. Chưa bao giờ tôi thấy thầy than phiền về sự thiếu thốn của mình, kể cả trong những ngày khó khăn nhất. Cũng chưa bao giờ tôi thấy thầy thoái thác, từ chối trước một lời đề nghị nào có ích cho ngành giáo dục nói riêng, cho xã hội nói chung. Còn nhớ, cách đây 15 năm, thầy cùng với mấy anh em chúng tôi chung tay lo liệu để thành lập một tổ chức nghề nghiệp (Hội Nghiên cứu và giảng dạy văn học). Dù các vị có trách nhiệm cho phép lập Hội đã cảnh báo: Hãy chuẩn bị hoạt động với tinh thần "ba không" (không trụ sở, không biên chế, không trợ giúp tài chính), thầy vẫn nhiệt tình cùng chúng tôi xây dựng và điều hành tổ chức này. Trên thực tế, Hội đã có được một chỗ đứng nhỏ bé nhưng có ích trong sinh hoạt tinh thần của các nhà khoa học và hàng ngàn giáo viên của TP Hồ Chí Minh.

Giờ đây, dù tuổi đã cao, sự nghiệp giáo dục và nghiên cứu - nghiên cứu văn học và sân khấu - đã rất đều đặn, thầy vẫn lặng lẽ bền bỉ tham gia vào hoạt động xã hội với tư cách một ủy viên Mặt trận Tổ quốc thành phố; vẫn được toàn thể hội viên Hội Nghiên cứu và giảng dạy văn học tuyệt đối tín nhiệm trong cương vị Chủ tịch hội; vẫn tận tụy trong việc hướng dẫn nghiên cứu sinh và rất có trách nhiệm trong các buổi lên lớp chuyên đề cho học viên cao học. Trường Trung học phổ thông tư thục Trương Vĩnh Ký 7 năm nay phát triển một cách vững chắc và được dư luận xã hội đánh giá tích cực, trước hết cần ghi nhận sự đóng góp của thầy, một vị hiệu trưởng đã hoàn thành xuất sắc vai trò ngọn cờ tinh thần, tập hợp giáo viên, cảm hóa học sinh, định hướng đúng đắn cho mọi hoạt động của trường.

Tôi nhớ trong một bài thơ thầy viết năm 1968, có mấy câu thật xúc động:

Chúng ta trí thức đi theo Đảng
Nào có khi nào tính thiệt hơn
Việc làm ngay thẳng, lòng trong sáng
Sống giản đơn và chết giản đơn.

"Ngay thẳng, trong sáng" nói thì dễ, nhưng sống được như thế mới khó làm sao! Hơn 60 năm cầm bút và cầm phấn, giáo sư Hoàng Như Mai đã sống được như thế. Chúng tôi, học trò của thầy, và những ai được tiếp xúc với thầy thấy rõ thực tế tốt đẹp đó.

Hôm nay mừng thọ thầy 85 tuổi, tôi mừng vì thấy thầy vẫn khỏe, vẫn sống rất có chất lượng. Ngành giáo dục của tôi, giới nghiên cứu văn học chúng tôi và nói rộng ra, xã hội chúng ta vẫn luôn luôn cần có những người trí thức chân chính như thế. Để tin vào cuộc sống. Và để có khuôn mẫu cho mình noi theo, trước hết chưa phải về tài năng mà chủ yếu là về nhân cách.

Trần Hữu Tá

Việt Báo

Nhận xét tin Giáo sư - Nhà giáo Nhân dân Hoàng Như Mai: Người thầy của nhiều thế hệ

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Giáo sư - Nhà giáo Nhân dân Hoàng Như Mai: Người thầy của nhiều thế hệ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Giao su Nha giao Nhan dan Hoang Nhu Mai Nguoi thay cua nhieu the he ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Giáo sư - Nhà giáo Nhân dân Hoàng Như Mai: Người thầy của nhiều thế hệ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

Professor - People's Teacher Hoang Nhu Mai: The teacher of many generations
Hoang Nhu Mai, Hai Duong, Dong Hai, People's Teacher, high school, have mounted, Education Center, after university professors, generation, research, education, teacher, scholar, he

Professor - People's Teacher Hoang Nhu Mai 85 year round. He started walking to the podium at the College High School East Sea (Hai Duong) by a coincidence: the respect invitation of a friend. Each of the initial conditions for education ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Thoi su 24h1911 Chang trai dam cuoi co tich qua doi
    Thời sự 24h(19/11): Chàng trai "đám cưới cổ tích" qua đời

    Phạt 252 triệu đồng NXB in hình Công Lý cởi trần; Chơi ngông Tàng "Keangnam": Mời ca sỹ ngoại về đãi cả bản; Nữ phượt thủ 9x tử nạn trên cung đường Hà Giang; Chàng trai trong "đám cưới cố tích" đột ngột qua đời...

  • Thoi su 24h1811 BS quen kim mo trong bung benh nhan
    Thời sự 24h(18/11): BS quên kim mổ trong bụng bệnh nhân

    Đường sắt trên cao "tuyệt đối an toàn"; Mổ đẻ, BS ‘quên’ kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bé sơ sinh văng khỏi bụng mẹ ra viện; Lật mặt hàng chục cửa hàng xăng dầu lắp đặt IC giả; Mạo nhận con trai Bí thư HN "quỵt" hàng trăm triệu... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/11.

  • Thoi su 24h1711 Cong Ly mac quan nho len bia sach luat
    Thời sự 24h(17/11): Công Lý mặc quần nhỏ lên bìa sách luật

    Bình Dương lên tiếng về cáo buộc của ông Dũng "lò vôi"; Công Lý bức xúc vì bìa sách in hình anh cởi trần; Nữ "đại gia" Hà thành bị đánh thuốc mê cướp kim cương?; "Kho" sừng tê giác trong nhà đại gia Hà Tĩnh...

  • Thoi su tuan qua Di hai nan nhan vu MH17 ve VN
    Thời sự tuần qua: Di hài nạn nhân vụ MH17 về VN

    Kết quả lấy phiếu tín nhiệm; Tết âm lịch 2015 dự kiến được nghỉ 9 ngày; Điều tra việc làm ăn của Đại gia Dũng “lò vôi”; Bắt cóc con tin, đòi 700 triệu rồi giết hại dã man; "Ngày về" của 3 mẹ con người Việt vụ MH17...

  • Nghin le chuyen tuan qua 0911 1511
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (09/11 - 15/11)

    Quốc hội lấy phiếu tín nhiệm 50 chức danh lãnh đạo; Hai tàu va chạm 8 thuyền viên mất tích; Hà Nội vẫn sẽ khởi công đường “dát vàng” ở Long Biên; Vụ bé sơ sinh văng khỏi bụng mẹ: Nghẹn ngào giây phút cha gặp con; Hành trình cạn nước mắt đưa con về quê sau vụ rơi MH17 ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 0911 1511
    Toàn cảnh Showbiz tuần (09/11 – 15/11)

    David Beckham ‘gây náo loạn’ khi đến Việt Nam, Đặng Thu Thảo ‘trắng tay’ tại Hoa hậu Quốc tế 2014, Live concert của Mỹ Tâm được khen ngợi ở giải thưởng quốc tế

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 0911 1511
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (09/11 - 15/11)

    Những thủ đoạn của tội phạm cướp giật Sài Gòn; Trùm ma túy khét tiếng bị phát hiện vì sở hữu xe siêu sang; Những lá thư xin lỗi gửi từ trại giam; Hàng loạt cụ già bị “nữ quái” chuốc thuốc mê cướp tiền; Diễn biến mới nhất vụ nữ trưởng phòng bị giết chết; CSGT trả lại bọc tiền cho chị đồng nát đánh rơi;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 911 1611
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (9/11 - 16/11)

    Đám cưới của chàng trai tật nguyền, của người lính biển hay của cặp đôi đồng tính nữ là những hình ảnh đôi lứa thật đẹp; Nhiều câu chuyện tình xúc động với bao thăng trầm;

  • Nghin le chuyen tuan qua 0211 0811
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (02/11 - 08/11)

    Tai nạn chết người ở dự án Đường sắt trên cao HN; Quỳ gối khóc vì ... iPhone 6; Chiến sỹ còn lại trong tai nạn máy bay Mi-171 đã bình phục; Chủ tịch Hà Nội yêu cầu làm rõ quy hoạch đường "dát vàng 70 lần"; Giảm lương hưu để cân đối quỹ BHXH ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.