Thứ bảy, 16 Tháng mười 2004, 14:16 GMT+7

Giáo dục đại học VN - một vài suy nghĩ

Giao duc dai hoc VN mot vai suy nghi
TTCN - Những yếu kém và những vấn đề nổi cộm hiện nay của giáo dục đại học VN, thể hiện tập trung ở mấy điểm sau:

1. Chương trình và nội dung đào tạo kém tính thiết thực, xa rời mục tiêu đào tạo, ít nhắm tới việc làm sau khi ra trường, ít liên hệ với các hoạt động sản xuất, xã hội, kinh tế của VN, quá nặng về lý luận, lý thuyết, nhẹ về thực hành, thực tiễn. Do vậy sinh viên học thì vất vả, mà sau khi tốt nghiệp lại khó kiếm việc làm và khó thích nghi với cuộc sống.

Biện pháp sửa: đổi mới nội dung đào tạo của tất cả các cấp theo hướng: giảm mạnh nội dung các môn học, chỉ giữ lại các kiến thức cơ bản nhất, tăng phần thực hành, tăng cường tiếng Anh, vi tính.

2. Phương pháp giảng dạy lạc hậu, theo kiểu độc thoại: thầy giảng, trò ghi một cách thụ động, hầu như không sử dụng phương tiện tin học hiện đại trong giảng dạy. Sinh viên ít độc lập suy nghĩ, ít tham khảo tài liệu, ít sáng tạo. Kiến thức của thầy thường là kiến thức sách vở, thiếu kinh nghiệm thực tế.

Biện pháp sửa: giảm bớt đáng kể giờ lên lớp nghe thuyết giảng, tăng cường đối thoại thầy - trò, sự hướng dẫn học tập của thầy, tăng giờ tự học, giờ thảo luận ở xêmina, tự đọc sách, tự tìm tư liệu trên Internet…

3. Đào tạo lại và đào tạo mới đội ngũ giáo viên đại học là vấn đề cực kỳ quan trọng và cấp thiết, cần làm ngay. Hiện nay đội ngũ giáo viên đại học của ta vừa già nua về tuổi tác và tư duy, vừa lạc hậu về kiến thức và phương pháp giảng dạy. Do vậy cần thiết phải khẩn trương tiến hành việc đào tạo lại giáo viên theo những nội dung và phương pháp hiện đại. Đồng thời phải gấp rút bổ sung lực lượng giáo viên trẻ cho các trường đại học bằng cách thu hút những người tốt nghiệp hàng đầu của các trường đại học ở trong và ngoài nước làm giảng viên với những chính sách đãi ngộ hấp dẫn (về hộ khẩu, biên chế, lương bổng, bồi dưỡng chuyên môn…).

4. Quản lý giáo dục đại học theo phương thức cũ, lạc hậu, kém hiệu quả.
Biện pháp sửa: Bộ Giáo dục - đào tạo cần làm đúng chức năng quản lý nhà nước của mình. Mạnh dạn giao quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm cho các trường đại học. Đây chính là “khoán 10” trong giáo dục đại học.

5. Vấn đề thi tuyển, mở rộng qui mô đào tạo, vấn đề qui mô và chất lượng.
Cuộc đua chen vào các trường đại học - nguồn gốc của các tiêu cực trong giáo dục. Từ cuộc đua chen này làm nảy sinh một loạt cuộc đua chen vào các trường điểm, lớp chọn, kể từ cấp I trở lên và rồi người người lo thi, nhà nhà lo thi, cả nước tốn kém và nhức nhối về các kỳ thi với biết bao tiêu cực trong việc dạy thêm, học thêm…

Tỉ lệ học sinh được vào đại học ở ta so với số học sinh có nguyện vọng được học đại học vào hàng thấp nhất ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương, ngang hàng với Lào, Campuchia, Myanmar và chỉ bằng một phần tư các nước Hàn Quốc, Úc và Nhật. Ngày nay, xu thế giáo dục của thế giới là chuyển từ nền đại học tinh hoa cho số ít sang nền đại học cho số đông (đại chúng hóa giáo dục đại học) nhằm đáp ứng nhu cầu học đại học của thanh niên, đồng thời tăng cường sức cạnh tranh của đất nước trong nền kinh tế tri thức trên phạm vi toàn cầu.

Sự bùng nổ của giáo dục đại học, việc đa dạng hóa các loại hình đào tạo đại học và các nguồn lực cho chúng: các trường đại học công lập, tư thục, các trường đại học mở, đại học cộng đồng… là một nét nổi bật về giáo dục của các nước trong thời đại hiện nay. Trong bối cảnh đó các trường đại học công lập do Nhà nước đầu tư cần đóng cho được vai trò nòng cốt, đồng thời mạnh dạn tạo điều kiện để các loại hình đào tạo ngoài công lập được phát triển.

Khi mở rộng qui mô đào tạo, chúng ta phải chấp nhận sự không đồng đều giữa các loại hình đào tạo về chất lượng. Chất lượng của mỗi trường cũng sẽ khác nhau, miễn là không được thấp hơn một chuẩn qui định của Nhà nước. Một trường đại học ở miền núi rất có thể có chất lượng không thua kém trường ở thủ đô, nếu họ đào tạo được những con người có kiến thức tốt về lâm - nông nghiệp, môi trường, phục vụ đắc lực cho nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của vùng cao, nghĩa là họ đã đáp ứng cao mục tiêu đào tạo của nhà trường ở miền núi.

Tiến tới bỏ kỳ thi tuyển vào đại học. Để đạt được điều này cần có các yếu tố sau đây:

a. Phân luồng mạnh học sinh phổ thông để phần lớn chuyển sang học nghề hoặc đi học trung cấp, cao đẳng.

b. Mở rộng mạng lưới các trường đại học, đồng thời tận dụng hết công suất đào tạo của các trường hiện có.

c. Thực hiện mô hình đào tạo theo kiểu hình chóp cụt: đầu tuyển vào rộng, kiểm soát chặt quá trình học và đầu ra thay cho mô hình hình trụ hiện nay: vào bao nhiêu ra bấy nhiêu. Với mô hình hình chóp cụt này, chỉ những người thật sự có năng lực mới có thể học được đại học và người học cũng phải hết sức cân nhắc khi ghi tên vào học, bởi vì nếu sức học yếu họ sẽ bị loại ra ngay sau một hoặc hai học kỳ.

6. Các chính sách xã hội trong giáo dục đại học:
Trong bất kỳ điều kiện nào, kể cả khi bắt buộc phải tăng học phí nhằm đảm bảo chất lượng đào tạo, các học sinh thuộc diện chính sách, học sinh vùng sâu, vùng xa, học sinh nghèo học giỏi đều được tạo điều kiện để có thể học đại học bằng nhiều cách: cấp học bổng, cho vay tiền để học, được tham dự các khóa học dự bị để nâng cao cho đủ trình độ (xóa bỏ việc ưu tiên theo kiểu hạ thấp tiêu chuẩn nhập học và tiêu chuẩn tốt nghiệp).

7. Xây dựng một nền giáo dục chuyển đổi được giữa các bậc học, ngành học, giữa trong nước và ngoài nước, tạo điều kiện để mọi người có thể học tập suốt đời, học liên tục ở nhà trường hoặc học rồi đi làm, làm rồi lại đi học…, có khả năng tự học suốt đời nhằm đáp ứng yêu cầu của việc làm, thích ứng được với môi trường sống luôn luôn biến động và tạo khả năng hội nhập quốc tế.

GIÁO SƯ NGUYỄN VĂN ĐẠO
(Đại học Quốc gia Hà Nội)

Việt Báo

Nhận xét tin Giáo dục đại học VN - một vài suy nghĩ

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Giáo dục đại học VN - một vài suy nghĩ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Giao duc dai hoc VN mot vai suy nghi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Giáo dục đại học VN - một vài suy nghĩ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

VN Higher Education - some thoughts
higher education, universities, creating conditions, problems, training, thinking, students, knowledge, a few, at present, the water, make, shape, VN, home

craft - Weaknesses and the current critical issues of teacher VN higher education, can now focus on several points:.





  • Nghin le chuyen tuan qua 137 197
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/7 - 19/7)

    TQ rời giàn khoan HD-981 ra khỏi khu vực Hoàng Sa; Bão Rammasun đổ bộ Việt Nam, bão quét từ Quảng Ninh tới các tỉnh biên giới; Vỡ đường ống dẫn nước Sông Đà lần thứ 9...là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (13/7 - 19/7).

  • Ban tin suc khoe tuan tu 13197
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 13-19/7)

    Vì sao người dân phải mòn mỏi đợi vaccine dịch vụ?; Cảnh giác với chiêu giả nhân viên y tế đến nhà lừa tiền; Mực ống bày bán trên vỉa hè ướp hóa chất lạ; Ngáp ngủ nhiều giúp tăng trí nhớ; Quan hệ trong bao lâu để cả hai đều thỏa mãn?; Mẹ bầu ăn nhạt sinh con thần đồng... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1307 1907
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/07 – 19/07)

    Thí sinh "Nữ hoàng sắc đẹp Việt Nam 2014" ném danh hiệu vào xe rác, Baggio thừa nhận từng lén lút qua lại với Andrea khi đã kết hôn, Tiễn đưa nhà văn Tô Hoài về nơi an nghỉ cuối cùng, Cường đôla tung ảnh hạnh phúc, Lý Nhã Kỳ phát âm tiếng Anh sai, Phạm Băng Băng từng bị băng huyết vì phá thai ở nhà,...là những thông tin nổi bật của showbiz trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1307 1907
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/07 – 19/07)

    Tổng cục Cảnh sát kiểm tra tin đồn Lê Văn Luyện trốn trại; Vụ Cát Tường: 'Tôi có niềm tin lần này sẽ tìm thấy xác con'; Vợ cùng "phi công trẻ" lập mưu giết chồng; Những cuộc 'xóa số' tàn bạo của giang hồ đất Cảng; Hàng nghìn người xem xử tội phạm hiếp dâm hàng loạt; Người tâm thần phạm tội: Những vụ án kinh hoàng; ........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1307 1907
    Toàn cảnh kinh tế tuần (13/07 - 19/07)

    Sau sự tăng giá bất ngờ của xăng, giá thực phẩm leo thang chóng mặt, WB dự báo kinh tế Việt nam tăng trưởng 5.4%, lợi nhuận ngành ngân hàng được công bố không có mấy điểm sáng, lãi suất được dự báo tiếp tục giảm... là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.