Giảm thời gian nghỉ hè, tăng số kỳ nghỉ cho học sinh tiểu học: Các địa phương đã đi trước Bộ

Phân bố lại thời gian nghỉ thích hợp sẽ tạo điều kiện tốt hơn cho học sinh tiểu học các vùng khó khăn - Ảnh: Đ.N.T

Là một trong những tỉnh nằm giữa cái "rốn" miền Tây, hằng năm phải hứng chịu những trận lũ nặng nề nhất, nên mấy năm gần đây Long An phải xây dựng biên chế năm học theo mùa nước nổi. Nghĩa là, trong khi hầu khắp học sinh trong cả nước tựu trường vào ngày 5.9, thì 5 huyện vùng Đồng Tháp Mười của Long An là Thạch Hóa, Tân Thạnh, Tân Hưng, Vĩnh Hưng, Mộc Hóa đều khai giảng năm học vào ngày 15.11, kết thúc năm học vào ngày 30.7.

Sở dĩ Long An phải áp dụng "biên chế 2" vì tỉnh này phải đối mặt với một thực tế: cứ vào mùa lũ học sinh lại bỏ học, nguyên do đường sá đến trường quá vất vả. Một lý do khác, mùa lũ lại chính là mùa các em phải phụ giúp gia đình đi đánh bắt cá tôm kiếm tiền cho gia đình cả năm. Vì vậy, ngành giáo dục Long An quyết định phải có thêm một biên chế tạo điều kiện cho học sinh đến trường khi nước rút.

Theo bà Đặng Thị Phương Phi - Phó giám đốc Sở GD-ĐT Long An: Khi quyết định thực hiện "biên chế 2", công tác quản lý gặp khó khăn gấp đôi so với các địa phương khác, vì các công việc phải làm hai lần cho vùng nước ngập và vùng đồng bằng, nhưng bù lại chất lượng học sinh tiểu học từ khi có biên chế 2 lại tăng rõ rệt, tỷ lệ học sinh bỏ học giảm.

Còn đối với các tỉnh vùng cao phía Bắc, sau Tết Nguyên đán là thời điểm rất nhiều học sinh bỏ học với đủ mọi lý do: giúp bố mẹ đi làm nương, tham gia các lễ hội... Do đó, một số địa phương phải "giữ" học sinh bằng cách: "lặng lẽ" cho học sinh nghỉ học từ 2 tuần đến 1 tháng. Cao Bằng là một ví dụ, vào tháng 2, tháng 3 sau Tết Nguyên đán, học sinh được nghỉ ở nhà để phụ giúp gia đình, và học bù vào những tháng hè.

Vài ví dụ nho nhỏ để thấy rằng, trong khi Bộ GD-ĐT chưa đưa ra ý tưởng "gia giảm" thời gian nghỉ trong năm của học sinh tiểu học, thì nhiều địa phương đã phải "liệu cơm gắp mắm" tìm ra các giải pháp linh hoạt phù hợp với điều kiện của địa phương của mình. Vậy ở các đô thị thì sao? Trên thực tế, rất nhiều phụ huynh học sinh đã có ý kiến chỉ trích chương trình học đối với lứa tuổi học sinh tiểu học kéo dài một mạch 9 tháng trời là quá dài và quá nặng đối với các em.

Thời gian nghỉ hè tới 3 tháng cũng chưa hợp lý. Nếu cho các em thoải mái chơi dài cả 3 tháng hè thì khi bước vào năm học mới chắc chắn "chữ thầy lại trả... cho thầy". Nhiều gia đình "rút kinh nghiệm" chỉ cho con nghỉ ngơi 1, 2 tuần, dông dài lắm là 1 tháng, sau đó phải tìm ngay các lớp học thêm cho con. Chính vì vậy ý tưởng chia đều thời gian nghỉ trong năm học thay vì nghỉ tới 3 tháng hè của Bộ GD-ĐT đã nhanh chóng nhận được sự quan tâm của các cấp quản lý giáo dục, giáo viên và phụ huynh học sinh.

Tác giả của ý tưởng này là của ông Trịnh Quốc Thái - Vụ trưởng Vụ Tiểu học. Ông cho biết: "Tôi đã ấp ủ 5 năm trời ý tưởng chia đều thời gian nghỉ đối với học sinh tiểu học, thay vì học một mạch 9 tháng trời, rồi lại nghỉ một mạch 3 tháng. Học sinh tiểu học sẽ được học và nghỉ ngơi một lượng thời gian hợp lý hơn, có thể kỳ nghỉ hè chỉ khoảng 6 tuần, 6 tuần còn lại sẽ chia đều trong năm học.

Ví dụ, giữa học kỳ 1, Tết Nguyên đán, giữa học kỳ 2 nghỉ khoảng 1 đến 2 tuần". Cũng theo ông Thái cho biết: quan điểm của Bộ GD-ĐT là sẽ không có một quy định cứng nhắc về thời gian nghỉ, thời gian học đối với tất cả các địa phương trên cả nước mà giao quyền tự chủ cho các địa phương. Tùy theo điều kiện cụ thể của từng nơi, các địa phương sẽ quyết định biên chế năm học cho phù hợp. Nhưng cho dù biên chế nào cũng phải thay đổi "quy trình" cũ: 9 tháng học, 3 tháng nghỉ hè.

Sau khi lấy ý kiến đóng góp của dư luận và báo chí, Vụ Tiểu học sẽ xây dựng đề án chính thức trình lãnh đạo Bộ GD-ĐT. Dự kiến lộ trình thực hiện việc điều chỉnh thời gian học và nghỉ hè của học sinh tiểu học sẽ được áp dụng thí điểm ở một số tỉnh thành từ năm học 2007-2008.

T.H