GS Nguyễn Mạnh Tường qua hồi ức của Hữu Ngọc

Năm 1936, một “cơn giông tố” xảy ra trong học đường khiến giới học sinh các trường công và tư thục ở Hà Nội xôn xao náo động.

Trong một thời gian ngắn, nhiều trí thức trẻ tuổi từ Pháp về nước, họ mang theo những bằng cấp cao như Nguyễn Văn Huyên – Tiến sĩ Văn khoa và Tiến sĩ Luật khoa; Phạm Duy Khiêm – Thạc sĩ Văn khoa; Hoàng Xuân Hãn – Thạc sĩ Toán học; Nguyễn Xiển – Cử nhân Toán học…

Trong đó nổi tiếng nhất là Nguyễn Mạnh Tường với hai bằng Tiến sĩ Văn khoa và Luật khoa trong cùng một năm 1932 khi “ông nghè” mới 22 tuổi…

Một trong những học sinh thời bấy giờ được trực tiếp thụ giáo những ông nghè, ông cử tân khoa này là nhà văn hóa Hữu Ngọc.

Ngày 24/12, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học kỷ niệm 100 năm ngày sinh GS.TS Nguyễn Mạnh Tường (1909 – 2009) – nguyên Phó Hiệu trưởng nhà trường. TS xin giới thiệu những kỷ niệm về thầy Nguyễn Mạnh Tường do nhà văn hóa Hữu Ngọc – nguyên Giám đốc nhà xuất bản Thế giới kể.

Ông nghè tân khoa dạy Tú tài

Mô tả ảnh.
Thầy Nguyễn Mạnh Tường

Thầy Nguyễn Mạnh Tường hơn thế hệ chúng tôi khoảng 10 tuổi.

Đào tạo học sinh bản xứ vào ban Tú tài ở Việt Nam lúc bấy giờ chỉ có Trường Bưởi ở Hà Nội, Trường Khải Định ở Huế, và Trường Petrus Ký ở Sài Gòn.

Thành ra, thi vào Trường Bưởi – Cao đẳng Tiểu học đã khó, thi vào ban Tú tài càng khó hơn vì tất cả miền Bắc chỉ có 1 trường.

Năm 1936, khi tôi 18 tuổi, thi vào trường Bưởi, ban Tú tài, thì có một sự thay đổi, một điều đặc biệt chưa bao giờ có.

Trường Bưởi trước kia cũng có ban Tú tài, gọi là Baclocal tức là Tú tài bản xứ. Chương trình học đặc biệt, ở Việt Nam khác với ở Paris.

Bắt đầu từ năm 1936, Tú tài bản xứ chuyển sang theo đúng chương trình của Paris (Pháp) – là Baccalanect Metropoliteir tức là Tú tài Tây.

Điều này có lợi cho chúng tôi, vì chương trình học được giảm nhẹ hơn. Còn từ năm 1935 trở về trước, chương trình Tú tài bản xứ rất nặng. Học sinh phải học gộp cả Văn học, Triết học và Toán học. Tú tài Tây thì chia ra, một bên Tú tài ban Toán, một bên Tú tài ban Triết học.

Nhưng cũng có một cái hơi thiệt, bởi vì trong chương trình cũ học đậm cả về văn hóa chữ Hán, văn hóa Đông phương. Thế hệ chúng tôi học Tú tài Tây có cái lợi và cái bất lợi như thế.

Điều đặc biệt nữa vào năm 1936 là lần đầu tiên những sinh viên người Việt được đào tạo chính thức bên Pháp trở thành Thạc sĩ, Tiến sĩ bắt đầu dạy ở ban Tú tài. Trước kia ban Tú tài không có giáo sư người Việt. Nay thì có các các ông Nghè tân khoa như: Nguyễn Văn Huyên, Nguyễn Mạnh Tường, Nguyễn Xiển, Hoàng Xuân Hãn, Phạm Duy Khiêm…

Đợt đầu dạy trường Bưởi có các thầy: Nguyễn Văn Huyên, Nguyễn Mạnh Tường, Nguyễn Xiển, Hoàng Xuân Hãn… Còn dạy bên Albert Saurraut là ông Phạm Duy Khiêm. Sau này về dạy trường Bưởi có ông Ngụy Như Kontum…

Người mở ra chân trời tri thức

Mô tả ảnh.
Đoàn đại biểu Việt Nam đi dự Hội nghị Hòa Bình ở Vienne (1952).
Người đứng giữa ôm cặp tài liệu là Luật sư Nguyễn Mạnh Tường.

Tôi học Tú tài Tây năm thứ nhất và năm thứ nhì được thầy Nguyễn Mạnh Tường dạy Văn học Pháp. Học sinh chúng tôi ngày đó thường hay so sánh thầy Nguyễn Văn Huyên với thầy Nguyễn Mạnh Tường. Hai thầy là bạn thân với nhau nhưng phong cách giảng dạy khác nhau.

Thầy Nguyễn Mạnh Tường có lẽ đã làm Trạng sư nên cách phát biểu hùng hồn, không cần giấy tờ gì, nói thao thao bất tuyệt. Không có giấy tờ gì cả mà thầy nói cứ thấy như nước suối chảy. Học sinh mê cái đó.

Còn thầy Nguyễn Văn Huyên thì ăn nói nhỏ nhẹ như người nói chuyện trong nhà, và khi giảng bài luôn có tài liệu trước mắt. Hai phong cách của hai ông thầy khác nhau.

Có lẽ bản thân tôi chịu ảnh hưởng thầy Nguyễn Mạnh Tường. Sau này, tôi làm công tác đối ngoại văn hóa, trình bày các vấn đề với những người nước ngoài, hay đi dạy học... thì tôi cũng bắt chước phong cách thầy Nguyễn Mạnh Tường: Nói không có giấy tờ gì cả!

Lần đầu tiên, chúng tôi được học một ông giáo sư người Việt Nam ở Pháp về, có cái nhìn rộng, thoáng... Thầy đặt ra những vấn đề có tính chất sâu sắc khiến cho chúng tôi cũng mở mang ra nhiều. Đó đúng là tinh thần bậc học Tú tài và mở cửa ra cho tinh thần của bậc Đại học. Trong khi ở bậc Cao đẳng Tiểu học, học thuộc lòng và tiếp thu những kiến thức là chính. Lên đến bậc Tú tài, kiến thức sâu rộng hơn, có tính chất bao quát quốc tế hơn và nhất là khi học sang ban Tú tài Triết học.

Học lên ban Tú tài Triết học, tôi lại học thầy Nguyễn Mạnh Tường về Văn học hiện đại của Pháp. Nhờ được học thầy nên đầu óc tôi mở mang ra nhiều và tiếp xúc được những luồng tư tưởng hiện đại nhất của Pháp với những nhân vật như: Gide, Vaulerry, Baudel…

Thầy Nguyễn Mạnh Tường đã có sức ảnh hưởng khá sâu sắc đối với học sinh nói chung và đối với riêng tôi buổi đầu. Tôi được mở mang trí tuệ một cách bao quát, sâu sắc; tiếp xúc với những vấn đề lớn của văn hóa Pháp, văn hóa phương Tây. Nhờ vậy, tôi có một cơ sở kiến thức rất vững vàng để từ đó tôi đọc thêm và phát triển thêm.

Sau này khi thầy Nguyễn Mạnh Tường không dạy nữa, mà chuyển sang biên soạn sách giáo khoa cùng bạn tôi là anh Nguyễn Đình Nam (mới mất), chúng tôi có nhiều lần đến thăm thầy ở nhà riêng (34 Tăng Bạt Hổ).

Tôi rất tiếc tài năng và sự uyên bác của thầy không được "khai hoa kết quả".

  • Hữu Ngọc (Kiều Mai Sơn ghi)

********************

Tu thư: tức biên soạn sách giáo khoa – Giáo sư Nguyễn Mạnh Tường về công tác tại Nhà xuất bản Giáo dục và Viện Khoa học Giáo dục (chú thích của KMS).

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Ngôi trường rèn học sinh cá biệt thành "thép tốt"
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Món lợi mang tên đồng phục

Không phải ngẫu nhiên mà các phụ huynh ở Q.1, Q.3, Q.Bình Thạnh, Phú Nhuận truyền tai nhau một địa điểm bán đồng phục học sinh: đó là một xe đẩy trên đường Lý Chính Thắng, quận 3, TP.HCM.

Thuê xe 115 đi 350 km nộp hồ sơ vào đại học cho con

Trong hành trình “vật vã” nộp - rút - nộp hồ sơ vào đại học, một phụ huynh ở TP Hà Tĩnh phải thuê xe cấp cứu 115 từ Hà Tĩnh ra Hà Nội để nộp hồ sơ vào đại học cho con mình.

Nhận xét tin GS Nguyễn Mạnh Tường qua hồi ức của Hữu Ngọc

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết GS Nguyễn Mạnh Tường qua hồi ức của Hữu Ngọc bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết GS Nguyen Manh Tuong qua hoi uc cua Huu Ngoc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc GS Nguyễn Mạnh Tường qua hồi ức của Hữu Ngọc ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

GS Nguyen Manh Tuong through the recollections of Huu Ngoc
Nguyen Manh Tuong, Huu Ngoc, Professor Nguyen Manh Tuong, Nguyen Van Huyen, Hanoi, Vietnam, public and private, baccalaureate students, we, culture, University Grapefruit, memories, teachers, science

1936, a "storm" that occurs in the school's students in public schools and private schools in Hanoi tumultuous uproar ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Giáo Dục


  • Thoi su 24h268 Them vu ca nha bi truy sat o Gia Lai
    Thời sự 24h(26/8): Thêm vụ cả nhà bị truy sát ở Gia Lai

     Tàu đâm ôtô, lái xe văng xuống cống tử vong; Ông Đặng Thành Tâm đối mặt với tin đồn bị bắt; Một nửa ít biết của MC Thanh Tùng, Thụy Vân; Bé gái bị mẹ tẩm xăng đốt vì thiếu nợ tiền vé số; 

  • Thoi su 24h258 Sat cong trinh duong sat tren cao roi trung o to
    Thời sự 24h(25/8): Sắt công trình đường sắt trên cao rơi trúng ô tô

     Dân khóc ròng vì 1.600 cây sưa đỏ bị chặt trộm; Thanh sắt công trình đường sắt trên cao rơi trúng ô tô; Ảnh bất ngờ của MC Long Vũ, Anh Tuấn; Xác định được lái xe Audi gây tai nạn trên cao tốc; 

  • Thoi su 24h248 Ca gia dinh tu lam dam tang cho minh
    Thời sự 24h(24/8): Cả gia đình tự làm đám tang cho... mình

     Bộ GTVT lên tiếng vụ xây cầu treo phục vụ chủ tịch xã; Lạ: Đang sống, cả nhà tự làm đám tang cho mình; Siêu xe 15 tỷ "nát đầu" sau khi đâm dải phân cách; Tài sản kếch xù của đại gia vừa đột tử ở HN; 

  • Thoi su tuan qua Tham an chem chet 4 nguoi o Gia Lai
    Thời sự tuần qua: Thảm án chém chết 4 người ở Gia Lai

    Bộ trưởng nhận trách nhiệm về bất cập trong xét tuyển ĐH; Ông Đoàn Văn Vươn được đề nghị đặc xá năm 2015; Xuất hiện dòng suối 'máu' bất thường ở Điện Biên; MC Thảo Vân bị tổn thương nặng nề trên máy bay; Giết vợ rồi đi cả ngàn km về quê chém chết tình địch; Xe máy chứa hơn một tỷ đồng bỏ lại bên lề đường...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h228 Bat vu buon lau nga voi lon nhat
    Thời sự 24h(22/8): Bắt vụ buôn lậu ngà voi lớn nhất

    "Chúng ta nợ nhân dân đường sắt cao tốc BắcNam”; Hà Nội: Cháy dữ dội gần hồ Đền Lừ; Gần 43.000 lượt thí sinh thay đổi nguyện vọng; Bi kịch 2 gia đình vụ giết vợ và tình địch;... là những thông tin đáng chú ý ngày 22/8. 

  • Nhung vu canh sat giao thong bat cuop
    Những vụ cảnh sát giao thông bắt cướp

    Đã có rất nhiều trường hợp vận chuyển ma túy, đối tượng truy nã bị bắt giữ ngay trên đường di chuyển và dĩ nhiên ở góc độ này, Cảnh sát giao thông chính là những người đấu tranh trực tiếp với những kẻ phạm tội

  • Bangkok rung chuyen vi danh bom
    Bangkok rung chuyển vì đánh bom

    19 giờ tối 17/8, một quả bom được cài ngay bên trong khuôn viên ngôi đền Hindu giáo ở trung tâm thủ đô Bangkok của Thái Lan đã phát nổ, gây ra một cảnh tượng tang hoang, hỗn loạn. Chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm gây ra vụ..

  • Tang tiep 1 ty gia noi bien do len 3
    Tăng tiếp 1% tỷ giá, nới biên độ lên +/-3%

    Nhận định về tình hình kinh tế Việt Nam trong sự biến động của tỷ giá, HSBC cho biết, Việt Nam trong thời gian gần đây đã thể hiện là một trong vài nền kinh tế châu Á có số liệu xuất khẩu mạnh mẽ... ------------ Xem thêm: Tăng tiếp 1% tỷ giá, nới biên độ lên +/-3%, http://vietbao.vn/tp/Ty-gia-tang/12367640/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Be 5 tuoi da day thi vi an com me nau
    Bé 5 tuổi đã dậy thì vì ăn cơm mẹ nấu

    Đó là lời khẳng định của các bác sỹ chuyên ngành trước hiện tượng, có nhiều trẻ mới chỉ 5 tuổi, thậm chí 2-3 tuổi đã có những biểu hiện của tuổi dậy thì.

  • Ong bo 9X gio bang xin viec giua duong
    Ông bố 9X giơ bảng xin việc giữa đường

    Mang tấm biển kể lể về hoàn cảnh khó khăn sau tốt nghiệp, ông bố 9X nhận được rất nhiều ý kiến đa chiều từ dân mạng, các bạn trẻ.

  • Tin Suc khoe tuan qua 15082208 Tranh cai clip tam be so sinh trong bon inox
    Tin Sức khỏe tuần qua (15/08-22/08): Tranh cãi clip tắm bé sơ sinh trong bồn inox

    Clip tắm bé sơ sinh trong bồn rửa inox gây tranh cãi; Cẩn trọng với bệnh viêm màng não; Bé gái 5 tuổi đã dậy thì vì ăn cơm mẹ nấu; Con nhiễm lỵ amip, đau bụng triền miên vì mẹ cho ăn cơm "nhá"; Ăn chay tốt cho sức khỏe hay không; Suy kiệt cơ thể và nhập viện vì mắc chứng loạn dâm;...là những tin sức khỏe đáng chú ý tuần qua. ------------ Xem thêm: Tin Sức khỏe tuần qua (15/08-22/08): Tranh cãi clip tắm bé sơ sinh trong bồn inox, http://vietbao.vn/Suc-khoe/Tin-Suc-khoe-tuan-qua-15082208-Tranh-cai-clip-tam-be-so-sinh-trong-bon-inox/2147590769/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 1608 22082015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 16/08 - 22/08/2015

    Chiều 19/8 giá xăng giảm gần 800 đồng/lít, với lần điêu chỉnh này các DN xăng dầu vẫn tiếp tục lãi lớn nhờ giá xăng dầu NK giảm xuống mức thấp kỷ lục; cũng ngày 19/8 NHNN quyết định tăng thêm 1% tỷ giá bình quân liên ngân hàng giữa đồng Việt Nam với Đô la Mỹ, nới biên độ tỷ giá từ +/-2% lên +/-3% với mục đích chủ động dẫn dắt thị trường; CEO và Phó tổng giám đốc DongA Bank bị đình chỉ chức vụ, quyền hạn tại ngân hàng... Cùng với đó, những thông tin về bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 16/08 - 22/08/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1608-22082015/2147590745/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 1608 2208
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/08 - 22/08)

    Bục túi nước hầm lò than ở Quảng Ninh; Thực hư sinh viên trường múa thoát y phản cảm ở quán bar?; Cô gái xinh đẹp bỗng hóa thành bà lão đã qua đời; Tắm trẻ sơ sinh trong bồn rửa bát; Hà Nội mất nước, trách nhiệm như đứa trẻ mồ côi....là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/08 - 22/08), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-1608-2208/2147590760/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1608 2208
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/08 - 22/08)

    Đằng sau những vụ đột kích sới bạc lớn; Những má mì xinh đẹp điều hành bán dâm; 'Nóng' tội phạm trộm cắp xe máy; Những chiến công thầm lặng của lực lượng 141 Hà Nội; Nghi án con dâu hạ độc cả nhà bằng thuốc trừ sâu tại Trung Quốc; Những “bóng hồng” phá án khiến không ít trùm ma túy phải khiếp sợ;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/08 - 22/08), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-1608-2208/2147590736/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 168228
    Sự kiện quốc tế nổi bật (16/8-22/8)

    Bangkok rung chuyển vì đánh bom; Indonesia đánh chìm 34 tàu cá nước ngoài; tình hình căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên; nữ Thủ tướng đầu tiên của Hàn Quốc lãnh án tù... là những tin chính trong tuần qua.