Thứ năm, 24 Tháng mười hai 2009, 06:17 GMT+7

GS Nguyễn Mạnh Tường qua hồi ức của Hữu Ngọc

Năm 1936, một “cơn giông tố” xảy ra trong học đường khiến giới học sinh các trường công và tư thục ở Hà Nội xôn xao náo động.

Trong một thời gian ngắn, nhiều trí thức trẻ tuổi từ Pháp về nước, họ mang theo những bằng cấp cao như Nguyễn Văn Huyên – Tiến sĩ Văn khoa và Tiến sĩ Luật khoa; Phạm Duy Khiêm – Thạc sĩ Văn khoa; Hoàng Xuân Hãn – Thạc sĩ Toán học; Nguyễn Xiển – Cử nhân Toán học…

Trong đó nổi tiếng nhất là Nguyễn Mạnh Tường với hai bằng Tiến sĩ Văn khoa và Luật khoa trong cùng một năm 1932 khi “ông nghè” mới 22 tuổi…

Một trong những học sinh thời bấy giờ được trực tiếp thụ giáo những ông nghè, ông cử tân khoa này là nhà văn hóa Hữu Ngọc.

Ngày 24/12, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học kỷ niệm 100 năm ngày sinh GS.TS Nguyễn Mạnh Tường (1909 – 2009) – nguyên Phó Hiệu trưởng nhà trường. TS xin giới thiệu những kỷ niệm về thầy Nguyễn Mạnh Tường do nhà văn hóa Hữu Ngọc – nguyên Giám đốc nhà xuất bản Thế giới kể.

Ông nghè tân khoa dạy Tú tài

Mô tả ảnh.
Thầy Nguyễn Mạnh Tường

Thầy Nguyễn Mạnh Tường hơn thế hệ chúng tôi khoảng 10 tuổi.

Đào tạo học sinh bản xứ vào ban Tú tài ở Việt Nam lúc bấy giờ chỉ có Trường Bưởi ở Hà Nội, Trường Khải Định ở Huế, và Trường Petrus Ký ở Sài Gòn.

Thành ra, thi vào Trường Bưởi – Cao đẳng Tiểu học đã khó, thi vào ban Tú tài càng khó hơn vì tất cả miền Bắc chỉ có 1 trường.

Năm 1936, khi tôi 18 tuổi, thi vào trường Bưởi, ban Tú tài, thì có một sự thay đổi, một điều đặc biệt chưa bao giờ có.

Trường Bưởi trước kia cũng có ban Tú tài, gọi là Baclocal tức là Tú tài bản xứ. Chương trình học đặc biệt, ở Việt Nam khác với ở Paris.

Bắt đầu từ năm 1936, Tú tài bản xứ chuyển sang theo đúng chương trình của Paris (Pháp) – là Baccalanect Metropoliteir tức là Tú tài Tây.

Điều này có lợi cho chúng tôi, vì chương trình học được giảm nhẹ hơn. Còn từ năm 1935 trở về trước, chương trình Tú tài bản xứ rất nặng. Học sinh phải học gộp cả Văn học, Triết học và Toán học. Tú tài Tây thì chia ra, một bên Tú tài ban Toán, một bên Tú tài ban Triết học.

Nhưng cũng có một cái hơi thiệt, bởi vì trong chương trình cũ học đậm cả về văn hóa chữ Hán, văn hóa Đông phương. Thế hệ chúng tôi học Tú tài Tây có cái lợi và cái bất lợi như thế.

Điều đặc biệt nữa vào năm 1936 là lần đầu tiên những sinh viên người Việt được đào tạo chính thức bên Pháp trở thành Thạc sĩ, Tiến sĩ bắt đầu dạy ở ban Tú tài. Trước kia ban Tú tài không có giáo sư người Việt. Nay thì có các các ông Nghè tân khoa như: Nguyễn Văn Huyên, Nguyễn Mạnh Tường, Nguyễn Xiển, Hoàng Xuân Hãn, Phạm Duy Khiêm…

Đợt đầu dạy trường Bưởi có các thầy: Nguyễn Văn Huyên, Nguyễn Mạnh Tường, Nguyễn Xiển, Hoàng Xuân Hãn… Còn dạy bên Albert Saurraut là ông Phạm Duy Khiêm. Sau này về dạy trường Bưởi có ông Ngụy Như Kontum…

Người mở ra chân trời tri thức

Mô tả ảnh.
Đoàn đại biểu Việt Nam đi dự Hội nghị Hòa Bình ở Vienne (1952).
Người đứng giữa ôm cặp tài liệu là Luật sư Nguyễn Mạnh Tường.

Tôi học Tú tài Tây năm thứ nhất và năm thứ nhì được thầy Nguyễn Mạnh Tường dạy Văn học Pháp. Học sinh chúng tôi ngày đó thường hay so sánh thầy Nguyễn Văn Huyên với thầy Nguyễn Mạnh Tường. Hai thầy là bạn thân với nhau nhưng phong cách giảng dạy khác nhau.

Thầy Nguyễn Mạnh Tường có lẽ đã làm Trạng sư nên cách phát biểu hùng hồn, không cần giấy tờ gì, nói thao thao bất tuyệt. Không có giấy tờ gì cả mà thầy nói cứ thấy như nước suối chảy. Học sinh mê cái đó.

Còn thầy Nguyễn Văn Huyên thì ăn nói nhỏ nhẹ như người nói chuyện trong nhà, và khi giảng bài luôn có tài liệu trước mắt. Hai phong cách của hai ông thầy khác nhau.

Có lẽ bản thân tôi chịu ảnh hưởng thầy Nguyễn Mạnh Tường. Sau này, tôi làm công tác đối ngoại văn hóa, trình bày các vấn đề với những người nước ngoài, hay đi dạy học... thì tôi cũng bắt chước phong cách thầy Nguyễn Mạnh Tường: Nói không có giấy tờ gì cả!

Lần đầu tiên, chúng tôi được học một ông giáo sư người Việt Nam ở Pháp về, có cái nhìn rộng, thoáng... Thầy đặt ra những vấn đề có tính chất sâu sắc khiến cho chúng tôi cũng mở mang ra nhiều. Đó đúng là tinh thần bậc học Tú tài và mở cửa ra cho tinh thần của bậc Đại học. Trong khi ở bậc Cao đẳng Tiểu học, học thuộc lòng và tiếp thu những kiến thức là chính. Lên đến bậc Tú tài, kiến thức sâu rộng hơn, có tính chất bao quát quốc tế hơn và nhất là khi học sang ban Tú tài Triết học.

Học lên ban Tú tài Triết học, tôi lại học thầy Nguyễn Mạnh Tường về Văn học hiện đại của Pháp. Nhờ được học thầy nên đầu óc tôi mở mang ra nhiều và tiếp xúc được những luồng tư tưởng hiện đại nhất của Pháp với những nhân vật như: Gide, Vaulerry, Baudel…

Thầy Nguyễn Mạnh Tường đã có sức ảnh hưởng khá sâu sắc đối với học sinh nói chung và đối với riêng tôi buổi đầu. Tôi được mở mang trí tuệ một cách bao quát, sâu sắc; tiếp xúc với những vấn đề lớn của văn hóa Pháp, văn hóa phương Tây. Nhờ vậy, tôi có một cơ sở kiến thức rất vững vàng để từ đó tôi đọc thêm và phát triển thêm.

Sau này khi thầy Nguyễn Mạnh Tường không dạy nữa, mà chuyển sang biên soạn sách giáo khoa cùng bạn tôi là anh Nguyễn Đình Nam (mới mất), chúng tôi có nhiều lần đến thăm thầy ở nhà riêng (34 Tăng Bạt Hổ).

Tôi rất tiếc tài năng và sự uyên bác của thầy không được "khai hoa kết quả".

  • Hữu Ngọc (Kiều Mai Sơn ghi)

********************

Tu thư: tức biên soạn sách giáo khoa – Giáo sư Nguyễn Mạnh Tường về công tác tại Nhà xuất bản Giáo dục và Viện Khoa học Giáo dục (chú thích của KMS).

Việt Báo

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Chuyện ít biết về cao học: Trò mời thầy nhậu như... "cơm bữa"

Sau vụ lình xình “ra giá” 200 triệu đồng một tấm bằng tiến sĩ y khoa, bức tranh đào tạo sau đại học đã được những người trong cuộc “bật mí” với nhiều màu sáng tối hơn. Dưới đây là lời kể của một giảng viên đại học ở Hà Nội.

Nhận xét tin GS Nguyễn Mạnh Tường qua hồi ức của Hữu Ngọc

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết GS Nguyễn Mạnh Tường qua hồi ức của Hữu Ngọc bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết GS Nguyen Manh Tuong qua hoi uc cua Huu Ngoc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc GS Nguyễn Mạnh Tường qua hồi ức của Hữu Ngọc ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

GS Nguyen Manh Tuong through the recollections of Huu Ngoc
Nguyen Manh Tuong, Huu Ngoc, Professor Nguyen Manh Tuong, Nguyen Van Huyen, Hanoi, Vietnam, public and private, baccalaureate students, we, culture, University Grapefruit, memories, teachers, science

1936, a "storm" that occurs in the school's students in public schools and private schools in Hanoi tumultuous uproar ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat 248 den 308
    Sự kiện quốc tế nổi bật (24-8 đến 30-8)

    Israel – Palestine đạt được thỏa thuận ngừng bắn dài hạn, Mỹ hợp tác với Syria để chống phiến quân tự xưng là Nhà nước Hồi giáo (IS), cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukcraine Petro Poroshenko không có tiến triển nào đáng kể... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2408 3008
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (24/08 - 30/08)

    4.000 tỷ đồng "số hóa" SGK: Nghi vấn trục lợi từ máy tính bảng; Sư tử TQ canh di tích: Tha hóa về biểu trưng văn hóa! ; Phó phòng Bộ Công Thương nhận tiền "lót tay" công khai.... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (24/08 - 30/08)

  • Toan canh Showbiz tuan 2408 3008
    Toàn cảnh Showbiz tuần (24/08 – 30/08)

    Siêu mẫu Thanh Hằng bị tố vô cảm sau khi gây tai nạn, Hương Tràm lộ nội y phản cảm, Khánh Ly công bố thủ bút tác quyền của Trịnh Công Sơn, An Nguy bất ngờ viết tâm thư gửi Toàn Shinoda, Những hình ảnh ấn tượng tại lễ trao giải MTV Music Video Awards 2014, Mỹ nam xứ Hàn Kim Hyun Joong hành hung bạn gái, Brad Pitt và Angeline Jolie đã bí mật làm đám cưới ở Pháp,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2408 3008
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua ( 24/08 - 30/08)

    Hàng loạt thanh niên tự hại đời vì “yêu” trẻ con; Vụ án Cát Tường – chuyện bây giờ mới kể; Những tình huống bi hài “khó đỡ” tại chốt 141; Chuyện chưa kể về cuộc vây bắt ông trùm Minh “Sâm” và đồng bọn; Những thói quen kỳ lạ của hung thủ tố cáo tội ác; .......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 258 318
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (25/8 - 31/8)

    Không khí của mùa Trung thu đã lan tỏa đến khắp mọi nơi, nhiều bài viết hay về Trung thu, những cách làm bánh trung thu hữu ích. Rất nhiều những câu chuyện gia đình ý nghĩa, và những câu chuyện cảm động có thật trong cuộc sống; Bố mẹ chôn sống, đánh đập con là tin nuôi dạy con gây chấn động; Tin thực phẩm bẩn, và nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm khác...